Kompetencje komunikacyjne

Report
KOMPETENCJE
KOMUNIKACYJNE
KOMPETENCJE KOMUNIKACYJNE
Jednostkowa umiejętność
używania języka odpowiednio do odbiorcy oraz
do okoliczności towarzyszących
procesowi komunikacji. Kompetencja ta
oznacza więc umiejętność stosowania
reguł gramatycznych,
konstruowania wypowiedzi poprawnych i
adekwatnych do danej sytuacji.
POCZĄTKI
Pojęcie Kompetencji komunikacyjnej
zaproponowane przez Della Hymesa w latach
60., zadomowiło się na gruncie pragmatyki
językoznawczej, psycholingwistyki,
socjolingwistyki i psychologii społecznej.
PODZIAŁ
W latach 80. M. Canale i M. Swain wyodrębnili z
kompetencji komunikacyjnej cztery główne komponenty:
 Gramatyczny: umiejętność posługiwania się
elementami leksykalnymi i regułami gramatycznymi,
 Socjolingwistyczny: umiejętność
tworzenia wypowiedzi odpowiednio do różnych
kontekstów społecznych,
 Strategiczny: właściwe stosowanie
strategii komunikacyjnych,
 Dyskursywny: umiejętność łączenia zdań zgodnie z
regułami dyskursu.
Podstawową jednostką kompetencji
komunikacyjnej jest wypowiedź czyli komunikat
najczęściej językowy, który przybiera postać
pojedynczego zdania lub zbioru zdań.
POROZUMIEWANIE SIĘ

Niezbędnym warunkiem życia wśród ludzi jest
posiadanie umiejętności porozumiewania się. W
komunikacji międzyludzkiej muszą uczestniczyć dwie
osoby: nadawca, czyli ktoś, kto wysyła informację i
odbiorca -ten, kto ją odbiera. Komunikacja może być
jedno -lub dwu -kierunkowa. Jeśli nadawca, przekazując
informację, nie oczekuje odpowiedzi, mówi się o
komunikacji jednokierunkowej. Z kolei dwukierunkowość
komunikacji oznacza, że nadawca otrzymał
potwierdzenie przekazanego komunikatu, np. w formie
pytania zadanego przez odbiorcę. Komunikację dzielimy
na komunikacje werbalną i nie werbalną.
KOMUNIKACJA NIEWERBALNA
Zespół niewerbalnych komunikatów nadawanych i
odbieranych przez ludzi na wszystkich
niewerbalnych kanałach jednocześnie. Informują one o
podstawowych stanach emocjonalnych, intencjach,
oczekiwaniach wobec rozmówcy, pozycji społecznej,
pochodzeniu, wykształceniu, samoocenie,
cechach temperamentu itd. Komunikaty te nadawane są i
odbierane najczęściej na poziomie nieświadomym, jednak
mogą być również nadawane i odbierane świadomie (tak jak
większość gestów - emblematów czy wiele wyrazów
mimicznych). Komunikacja niewerbalna może odgrywać
równie istotną (lub nawet większą) rolę, co komunikacja
werbalna.
KOMUNIKACJA WERBALNA
Komunikacja z użyciem języka naturalnego,
czyli mowy jako środka komunikacji. Jest to
podstawowy sposób komunikacji międzyludzkiej.
W szczątkowej postaci komunikacja werbalna
występuje także u zwierząt, np. u szympansów,
które rozwinęły w niektórych przypadkach także
zdolność posługiwania się metaforą. Aby
komunikacja werbalna mogła mieć miejsce, muszą
istnieć osoby: mówiąca i słuchająca. Posługują się
one kodem (językiem), który musi być znany obu
osobom.
Proces kształtowania umiejętności
komunikacyjnych rozpoczyna się już
w okresie niemowlęcym. Jedną z
pierwszych umiejętności
jest odpowiadanie przez dziecko za
pomocą uśmiechu na
zainteresowanie osób, które zwracają
się do niego za pomocą słów lub
gestykulacji. W początkowej fazie
rozwoju dziecka (1-2 miesiąc życia)
większość uśmiechów wywołują stany
wewnętrzne np.: bycie najedzonym.
Dopiero później dziecko reaguje na
opiekuna
ZABURZENIA KOMPETENCJI KOMUNIKACYJNEJ

Zaburzenia kompetencji komunikacyjnej notowane są w
wielu grupach dzieci. Są one trudne do zdiagnozowania i
kłopotliwe do terapii, często dotyczą dzieci, które
wypowiadają się zgodnie z zasadami gramatyki.
Dysponują artykulacyjnie poprawną wymową co
powoduje , iż oczekiwania otoczenia wobec nich są
znaczne. Nieprawidłowości w zakresie kompetencji
komunikacyjnej sprawiają jednak, że grupa ta nie jest w
stanie sprostać stawianym im wymaganiom. Zaburzając
językowe funkcjonowanie w sytuacji rozmowy,
nieprawidłowości te powodują, iż dzieci z tej grupy są
negatywnie odbierane przez otoczenie. W znacznym
stopniu utrudniają interakcje z rówieśnikami.
ROZWOJU KOMPETENCJI KOMUNIKACYJNEJ I
JĘZYKOWEJ U DZIECI.
Rozwój ten realizowany jest podczas:
 indywidualnej pracy z dzieckiem (m.in. uczymy prawidłowych skojarzeń
nazw i zjawisk; powtarzania i samodzielnego wypowiadania słów i
formowania zdań; odpowiadania na pytania zamknięte i otwarte )
 w parze z rówieśnikiem ( m.in. uczymy inicjowania i podtrzymania dialogu;
monologizowania podczas zabawy; zadawania i odpowiadania na pytania)
 podczas zabawy z grupą (m.in. wzmacniamy świadomość, że za pomocą
komunikacji można kształtować swoje otoczenie; uczymy uważnego
słuchania innych; włączania się do rozmowy; zgłaszania swoich potrzeb;
uczymy jak o coś poprosić czy o coś zapytać)
 podczas opowiadania rodzicom „ Co dzisiaj działo się w przedszkolu” ( m.in.
uczymy streszczania zdarzenia; ćwiczymy opowiadanie tego, co wydarzyło
się w przedszkolu i wyławiania esencji znaczenia ważnej w funkcjonowaniu
społecznym)
PRZEZWYCIĘŻANIE PROBLEMÓW W
KOMUNIKOWANIU SIĘ.

W znacznym stopniu, nad trudnościami w
komunikowaniu się pracuje logopeda i
psycholog, ale ponieważ problem jest
złożony, stawiamy na współdziałanie
wszystkich ludzi i szukamy wspólnych
obszarów oddziaływań w zakresie
kompetencji komunikacyjnej oraz wspólnych
tematów rozmów.
DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ!
WYKONAŁY:
EWA BIDERMAN
KAROLINA BUSZ
MARTA GERLACH

similar documents