Devlet Anlayışlarının Kamu Harcamalarının

Report
DEVLET NEDİR ?
Devlet, toprak bütünlüğüne bağlı
olarak siyasal bakımdan örgütlenmiş
millet veya milletler topluluğunun
oluşturduğu tüzel varlıktır.
Devlet Faaliyetleri ile İlgili
Yaklaşımlar
 Merkantilizm
 Fizyokrasi
 Klasik Liberalizm
 Müdahaleci Devlet Anlayışı
 İktisadi Rasyonalite Yaklaşımı
 Musgrave Yaklaşımı
 Sosyalist Yaklaşım
MERKANTİLİZM
 16. ve 17. yy’da İngiltere de ortaya çıkmıştır.
 Bu düşüncenin öncüleri J.B.Colbert ve
R.Cantillion’dur.
 Merkantalistler devletin gücünü sahip olduğu
altın ve gümüş miktarıyla ölçmüş, bu yüzden
değerli madenlerin arttırılmasına önem
vermişlerdir.
 Ekonomideki altın miktarını kontrol etmesi
amacıyla devlete müdahaleci bir rol
biçmişlerdir
FİZYOKRASİ
 18.yy’ın Fransa’sında ortaya çıkmıştır.Akımın
öncüsü Quesnay’dir.
 Fizyokratlar doğal düzenin varlığına inanır ve
ekonomiye müdahale edilmediği takdirde
tabiatta varolan doğal düzenin ekonomide de
kendini göstereceğini savunurlar.
 Ekonominin lokomotifi tarımdır.
 Tarımdan alınacak tek vergiyi yeterli
bulmuşlardır.
KLASİK LİBERALİZM
 Smith, Ricardo, Malthus, Say bu akımın
temsilcileridir.
 Ekonomide ‘Görünmez El’ in varlığına inanırlar.
 Yalnızca adalet , savunma,diplomasi işlerinden
sorumlu olan ‘jandarma devlet’ tanımlanmıştır.
 Devletin ekonomiye müdahalesine karşı
çıkılmıştır.
 Say kanunu (her arz kendi talebini yaratır)
geçerlidir.
 1929 buhranından sonra önemini yitirmiştir.
MÜDAHALECİ DEVLET
ANLAYIŞI
 Keynes, Robinson,Stackelberg önemli
temsilcileridir.
 Piyasa etkinliği sağlamaktan uzak olduğu için
devlet müdahalesi gereklidir.
 Gelir dağılımında adalet, kaynak dağılımında ve
kullanımında etkinlik, ekonomik istikrarın
sağlanması için devlet ekonomiye müdahale
etmelidir.
 Ekonomi her zaman tam istihdamda değildir.
 Tasarrufu gelir belirler.
İKTİSADİ RASYONALİTE
YAKLAŞIMI
 Kimi durumlarda devlet müdahalesinin gerekli olacağına
inanılır ve yaklaşım içerisinde müdahalenin gerekliliği
açıklanmaya çalışılır.
 Samuelson
Devlet tam ve yarı kamusal mal üretimini
gerçekleştirmek için ekonomiye müdahale etmelidir.
 Maliyet Kıyaslaması(Tabatoni,Brochier)
Kamu kesimi
ve özel kesim maaliyetleri kıyaslanarak kimin üretim
yapacağı karar verilmelidir.
 Eksik Piyasa Şartları(A.Corner,E.Chamberlin)
Özel
sektörün tam rekabet koşullarından saptığı durumda devlet
müdahaleci bir rol üstlenerek piyasayı düzenlemelidir.
MUSGRAVE YAKLAŞIMI
 Bir fonksiyonel maliyeci olan Richard Musgrave göre
devlet kaynak tahsisinde etkinliği gelir dağılımında adaleti
ve ekonomik istikrarı sağlamak için piyasaya müdahale
etmelidir.
SOSYALİST YAKLAŞIM
Üretim faktörlerinin tamamının devlete ait olduğu ve üretimin
tamamının devlet eli ile yapıldığı bir ekonomi tasvir edilmiştir.
DEVLET FAALİYETLERİNİN
GENİŞLİĞİ(KAMU HARCAMALARININ
GENİŞLİĞİ)
 Devlet hukuki anlamda tüzel kişiliğe sahip,
teşkilatlanmış bir toplumu ifade eder. Buna DEVLETİN
TÜZEL KİŞİLİĞİ denir.
 Parlamenter sistemde, cumhurbaşkanlığı ve bakanlar
kurulu(hükümet)ndan oluşan devletin faaliyetlerini,
devletin temsilcileri yerine getirir.
 Devlet faaliyetlerini gerçekleştirirken bir takım
harcamalarda bulunur.Bu faaliyetlerin büyüklüğü siyasi
ve ekonomik açıdan ele alınır.
Devlet Faaliyetlerine (Kamu
Harcamalarına)İlişkin Siyasi Görüşler
1.Anarşistlerin Devlet Anlayışı:
Anarşistler için ‘özgürlük’ vazgeçilmez bir değerdir.
Bu yüzden hiçbir otoriteyi kabul etmezler.
Sosyalizmin devlet otoritesini güçlendirdiği
gerekçesi ile sosyalizme karşı durup piyasa
ekonomisine sıcak bakarlar.
Ekonominin serbest piyasa koşulları altında
‘görünmez el’ yoluyla kendi kendine dengeye
geleceğini savunurlar.
2.Liberal Devlet Anlayışı :
Adam Smith kamu ekonomisi üzerinde durmuştur.
Özel sektördeki firmaların amacı kar maksimizasyonu
olduğu için ,kapasitenin ve finansal gücün yetmediği mal
ve hizmetleri devletin üretmesini istemiştir.
Toplumsal ihtiyaçları ‘birinci dereceden ihtiyaçlar’ ve
‘ikinci dereceden ihtiyaçlar’ diye ayırmışlardır.
Organik Devlet Teorisi: Bu teoriye göre,bireylerin
toplumsal ihtiyaçlarını kendilerinin hissetmesi mümkün
değildir. Bu ihtiyacı Devlet hisseder. Devlet tam
kamusal mal ve hizmetlerin üretilmesine piyasa yerine
karar verir ve tüm bireyler adına kendi karar verir.
Jandarma Devlet Anlayışı : Her ekonomide en azından
milli savunma, adalet,güvenlik ve benzer kamu
hizmetleri üreten bir kamu kesimi mevcuttur.
J.Tinbergen’in bu görüşü diğer bir ifadeyle ‘Sınırlı
Devlet’tir.
3.Sosyal Refah Devlet Anlayışı:
Devlet, ekonomik istikrarı (tam istihdam ve fiyat istikrarı
)sağlamak ,ekonomide kalkınma ve büyümeyi sağlamak,
eğitim, sağlık gibi sosyal yönü ağır basan hizmetleri
sunmak, bireylerin refah içerisinde ve insana yaraşır bir
şekilde yaşamalarını sağlamak gibi ekonomik ve sosyal
görevleri üstlenmelidir.
Devlete çok sayıda görev yükleyen bu anlayış devletin
aşırı derecede büyümesine engel olmuş ve devleti
tıkanma noktasına getirmiştir. Devlet bu çıkmazdan
kurtulmak için yap işlet,yap işlet devret,imtiyaz ve
özelleştirme gibi mekanizmalar geliştirilmiştir.
Pigou ve Dalton’un Sosyal Refahın Arttırılması Yaklaşımı
Sosyal hizmet üretimi amacıyla devletin kamu
harcamalarını arttırdığı ve bu yöndeki etkileşimini
süreklilik içerisinde gerçekleştiğini ileri sürmektedir.
4.Kominist Devlet Anlayışı :
Tüm iktisadi faaliyetlerin merkezi bir planlama
devlet tarafından yürütülmesi gerektiği
savunulmuştur.
Tüm üretim faktörlerinin devlete ait olup,
iktisadi faaliyetlerin tamamını devlet organize
eder ve yine kendisi yürütür.
Devlet Faaliyetlerine(Kamu Harcamalarına) İlişkin
Ekonomik Görüşler
1.İktisadi Rasyonalite Yaklaşımı (Bölünebilir
mal-Bölünemez mal)
Samuelson’a göre bölünemeyen,
fiyatlandırılamayan mal ve hizmetleri devlet;
bölünebilen,pazarlanabilen mal ve hizmetleri özel
sektör üretmelidir.
Devletin ekonomik faaliyetlerinin sınırını
belirlemek amacıyla ileri sürülmüş olan iktisadi
rasyonalite yaklaşımına göre ,piyasada üretilmesi
mümkün olmayan mal ve hizmetleri devletin
üretmesi gerekir.
2.Mukayeseli Sosyal Fayda Teorisi
Devlet kamusal mal ve hizmetleri üretmeye yönelik
yaptığı kamu harcamalarını , asli geliri olan vergi ile
finanse eder.
Devletin bir kamu hizmeti üretmesi için devletin
sunduğu kamu hizmetleri sonucunda elde edilen sosyal
fayda,vergiler alınmasaydı özel sektörün elde edeceği
sosyal faydadan büyük olması gerekirdi.
Sosyal maliyet ile sosyal faydanın eşitlendiği noktada
hem özel ekonomi hem de kamu ekonomisi optimum
düzeyde olacaktır.
MELİS SAYGIN ZEKİYE ŞAPÇI
2011466083
2011466123

similar documents