Naturako lana - zientziatxokoa

Report
AURKIBIDEA:
1.Puntua : Izaki Bizidunen Sailkapena
2.Puntua: Zelula
3.Puntua: Izaki bizidunen antolakuntza
mailak
4. Puntua : Taxonak
5. Puntua : Erreinuak
1.Puntua : Izaki Bizidunen Sailkapena
^^Hiru bizi funtzio:
1-Nutrizioa: Autotrofo: Karbono dioxido hartu , elikagaiak sortu.
Heterotrofo: Izaki bizidunak janez , elikatzen dira.
2- Erlazioa: Inguruko aldaketak eta estimuluak nabaritzean sortzen den erreakzio.
3-Ugalketa: Sexugabekoa: Bakarra hartzen du parte.
Sexu-bidezkoa :Bi sexu edo gehiagokoak.
^^Osagaiak antzekoak dira , hau da, substantzia mota berberek osatzen dituzte:
- Karbohidrato
- Proteinak
- Lipidoak
- ADN
- Hainbat konposatu mineral
^^ Zelulaz osaturik gaude , izaki bizidun guztiok zelula bat hiru bizi funtzio bete ditzakeen izaki baten
unitaterik txikiena da.
2.Puntua: Zelula
Definizioa:Hiru bizi funtzio egin ditzakeen izaki baten unitaterik txikiena
Zelula guztietan agertzen diren egiturak:
- Mintz plasmatikoa
- Zitoplasma
- Material genetikoa ( ADN)
Ezaugarriak:
-
Prokarioto: ADN zitoplasman , airean .
Eukarioto: ADN nukleoan , babestuta eta konplexuagoak.
Teoria zelularren ideia nagusiak:
- Izaki bizidun guztiok zelulaz osatuaz
- Hiru bizi funtzioak dituen , unitate txikiena
- Edozein zelula beste batetik dator
Zelulen egiturak:
Mintz plasmatikoa: Substantzia trukea erregulatzen duen , bildukin mehea
Zelula horma : Mintz plasmatikoari zurruntasuna ematen diona
Mitokondrioa : Zelula behar duen beste energia sortzeko
Bakuoloa : Substantzien bilketa
Datuak:
Prokarioto
Mintz
Plasmatikoa
BAI
Zelula
horma
BAI
Nukleoa
Eukarioto
Animali
eukarioto
Landareene
ukariotoa
BAI
BAI
BAI
BAI
Kloropastoa
k
BAI
BAI
Bakuoloak
BAI
BAI
Mitokondrio
ak
BAI
BAI
3.Puntua: Izaki bizidunen antolakuntza mailak
Sinpleenetik – konplexu-arte
- Atomoak
- Molekulak
- Organuluak
- Zelulak hemen hasi daiteke gizakia
- Ehunak
- Organoak
- Aparatu edo Sistema
-Izaki Zelulanitza
4. Puntua : Taxonak
Definizioa: Izaki bizidun bakoitza sailkatzeko egindako talde edo azpitalde
Taxon nagusien izenak , txikienetik- handienera:
ESPEZIEA –GENEROA-FAMILIA-ORDENA-KLASEA-FILUMA-ERREINUA
5. Puntua : Erreinuak
Moneroak
Protistak
Onddoak
Landare
Erreinuak
Animali
Datuak:
Zelula
kopurua
Zelula mota
Nutrizio
mota
adibideak
MONEROAK
Zelula
bakarra
Prokarioto
Autotrofo
Heterotrofo
Bakterioak
PROTISTOAK
Zelula
bakarra eta
anitza
Eukarioto
Autotrofo
Heterotrofo
Algak
ONDDOAK
Zelula
bakarra eta
anitza
Eukarioto
Heterotrofo
Perretxikoak
LANDAREAK
Zelulanitza
Eukarito
Autotrofo
Belarra
ANIMALIAK
Zelulanitza
Eukarioto
Heterotrofo
Hegaztiak
ERREINUAK
Moneroak:
-
Izaki zelulabakarrak.
Zelula honek prokariotoak dira ( ez dute nukleo definituta).
Bakarrik bizi daitezke edo beste indibiduo batzuekin elkartuta, koloniak osatuz.
Lurreko edozein tokian bizi daitezke , poloetako izotzetik ur – termalera edo beste izaki baten
barrualdetara.
Argazkia:
Protistak:
- Izaki zelulabakarrak edo zelulanitzak izan daitezke.
- Zelula eukariotoz osatuta daude.
- Oso talde heterogeneo da eta horren barruan aurkitu ditzakegu:
Protozooak: Zelulabakarrak, heterotrofoak eta mugikorrak.
Algak: Zelulabakarrak edo zelulanitzak izan daitezke eta autotrofoak , batzuk mugikorra dira ,
beste batzuk ostera ez.
Argazkia:
Onddoak: ( FUNGHI)
- Hari formako izaki zelulanitzak , batzuetan zelulabakarrak esaterako ( legamia).
- Zelula eukariotoz osatuta daude.
- Esporen bidez ugaltzen dira.
- Elikadura heterotrofoa dute , eta izan daitezke:
Saprofitoak: Hondarrak materia ez organiko bihurtzen dituzte.
Parasitoak: Animali eta Landareen kontura bizi dira.
Sinbionteak: Beste izaki bizidunekin elkar lanean ari dira.
Lizunak: Elikagai ustelduetan agertzen dira.
Perretxikoak: Guk ezagutzen ditugun egiturak sortzen dituzte , esporak sortzeko eta
sakabanatzeko.
Argazkia:
Landareak:
- Guztiak dira izaki zelulanitzak , zelula eukariotoz osatua eta autotrofoak.
- Lurrean finko bizi dira.
- Ondoko talde hauetan bereizten dira:
Goroldioak: Ez dute sustrairik zurtoinik ezta benetako hostorik.
Iratzeak: Sustrai , zurtoin eta hostoak dituzte baina ez hazirik , eta esporen bidez ugaltzen dira.
Gimnoespermoak: Loreak sortzen dituzten haziak ez dira fruitu batean itxita egoten.
Angiospermoak: Loredun landareak , haien haziak fruitu batean itxirik daude.
Argazkia:
Animaliak:
- Izaki eukariotoak eta zelulanitzak ondo eratutako ehunak dauzkate.
- Nutrizio heterotrofo eta barne digestioa.
- Ugalketa sexuala.
- Mugitzeko gaitasuna eta oso sentikortasuna garatua
- Bi Talde:
Ornodunak: Barne- eskeletoa edo endoeskeletoa duten animaliak dira
Ornogabeak: Eskeletorik gabeak izan daitezke eta kanpo eskeletoa exoeskeletoa izan dezakete.
Argazkia:

similar documents