slides

Report
Een theorie over duurzame
kwaliteit van zorg door
Clinical Governance
Erik Heineman
12 april 2013
Kick Off Conference
Healthwise
Een theorie over duurzame kwaliteit van
zorg door Clinical Governance
• Wat is de ‘bedoeling’ van de zorg?
• Is kwaliteit een issue?
• Wat is de ware aard van gezondheidszorg
organisaties?
• Is er een passende integrale
bestuursfilosofie?
• Welke ‘beren’ zijn er op de weg?
• Wat zijn de kenmerken van het
leiderschap?
• Samenvatting
Waar willen we naar toe?
‘Samen de best mogelijke zorg
leveren aan onze patiënten’.
Een theorie over duurzame kwaliteit van
zorg door Clinical Governance
• Wat is de ‘bedoeling’ van de zorg?
• Is kwaliteit een issue?
• Wat is de ware aard van gezondheidszorg
organisaties?
• Is er een passende integrale
bestuursfilosofie?
• Welke ‘beren’ zijn er op de weg?
• Wat zijn de kenmerken van het
leiderschap?
• Samenvatting
Enkele incidenten in Nederland:
• 1992 Elkerliek Ziekenhuis in Helmond
• 2001 Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht
• 2002 IJsselmeerziekenhuis in Emmeloord and
Lelystad
• 2005 St. Jans Gasthuis in Weert
• 2006 Diakonessenhuis Utrecht
• 2006 Maasziekenhuis in Boxmeer
• 2006 UMC St. Radboud in Nijmegen
• 2006 Diaconessenhuis Meppel
• 2008 Operatiekamerbrand Almelo
• 2008 Disfunctionerende neuroloog Enschede
• 2009 Bariatrische chirurgie Emmen
• 2011 UMCG casus baby Jelmer
Casus Scheper Ziekenhuis
• 2009 conclusie onderzoek lokaal:
falen volledig toe te schrijven aan chirurg
(‘was als het ware op een eilandje gaan zitten’)
Enkele incidenten in Nederland:
• 1992 Elkerliek Ziekenhuis in Helmond
• 2001 Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht
• 2002 IJsselmeerziekenhuis in Emmeloord and
Lelystad
• 2005 St. Jans Gasthuis in Weert
• 2006 Diakonessenhuis Utrecht
• 2006 Maasziekenhuis in Boxmeer
• 2006 UMC St. Radboud in Nijmegen
• 2006 Diaconessenhuis Meppel
• 2008 Operatiekamerbrand Almelo
• 2008 Disfunctionerende neuroloog Enschede
• 2009 Bariatrische chirurgie Emmen
• 2011 UMCG casus baby Jelmer
Casus Scheper Ziekenhuis
• 2009 conclusie onderzoek lokaal:
falen volledig toe te schrijven aan chirurg (‘was
als het ware op een eilandje gaan zitten’)
• 2011 conclusie rapport Onderzoeksraad voor de
Veiligheid:
niemand – chirurgen, medische staf,
ziekenhuisbestuur, zorgverzekeraar – namen
verantwoordelijkheid voor de patiënt veiligheid.
De onderzoeksraad wijst erop dat kwaliteit en
veiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid is.
Om het ontbreken van welke ‘zaken’ van
de gezondheidszorg organisatie gaat het?
• Herkenbare kwaliteitsnormen in de
zorg
• Transparante verantwoordelijkheid
en verantwoording voor deze normen
• Constante verbeter dynamiek
• ‘System awareness’ = keten denken
Wat zijn de consequenties?
• Verandering nodig in klinisch gedrag
• Verandering nodig in het verantwoording
afleggen
• Derhalve grote uitdagingen voor het
klinisch leiderschap, voor gezondheidszorg
organisaties en voor de overheid
Een theorie over duurzame kwaliteit van
zorg door Clinical Governance
• Wat is de ‘bedoeling’ van de zorg?
• Is kwaliteit een issue?
• Wat is de ware aard van gezondheidszorg
organisaties?
• Is er een passende integrale
bestuursfilosofie?
• Welke ‘beren’ zijn er op de weg?
• Wat zijn de kenmerken van het
leiderschap?
• Samenvatting
Gezondheidszorg instelling
=
LIVING SYSTEM/
ECO - SYSTEEM
ECO - SYSTEEM
1. Individuele groei
2. Diversiteit
3. Onderlinge
afhankelijkheid
4. Beweging
Het paradigma van de zorg:
EGO-systeem of ECO-systeem?
‘Hoe weten de waterdruppels dat ze samen een
rivier zijn?’
Erik Heineman
2 maart 2010
In de zorg geldt:
We leven in een ECO-SYSTEEM,
nìet
in een EGO-SYSTEEM!
Een theorie over duurzame kwaliteit van
zorg door Clinical Governance
• Wat is de ‘bedoeling’ van de zorg?
• Is kwaliteit een issue?
• Wat is de ware aard van gezondheidszorg
organisaties?
• Is er een passende integrale
bestuursfilosofie?
• Welke ‘beren’ zijn er op de weg?
• Wat zijn de kenmerken van het
leiderschap?
• Samenvatting
Clinical Governance
=
Kwaliteitsbeweging/
Leerbeweging/
Cultuurverandering
The Clinical Governance
Framework
Wat heb je nodig voor
Clinical Governance?
• Bewustzijn van het systeem karakter
van de zorg (‘system awareness’)
• Met elkaar in verbinding staan
(‘communication’)
• Werken in teamverband (‘teamwork’)
• Eigenaarschap (‘ownership’)
• Leiderschap (‘leadership’)
Vragen rondom kwaliteit en
veiligheid zijn vrijwel altijd:
Netwerk/proces vragen (‘system awareness’)
Communicatie vragen (waarderende dialoog)
Samenwerkings vragen (teamwerken)
Eigenaarschaps vragen (‘responsible
autonomy’)
• Leiderschaps vragen (vanuit vertrouwen, in
beweging zetten door los te laten,
verantwoording afleggen)
•
•
•
•
Integrale
besturingsfilosofie:
Clinical Governance
Een theorie over duurzame kwaliteit van
zorg door Clinical Governance
• Wat is de ‘bedoeling’ van de zorg?
• Is kwaliteit een issue?
• Wat is de ware aard van gezondheidszorg
organisaties?
• Is er een passende integrale
bestuursfilosofie?
• Welke ‘beren’ zijn er op de weg?
• Wat zijn de kenmerken van het
leiderschap?
• Samenvatting
Werkt
Clinical Governance
?
Dynamiek in een organisatie met professionals
door Pieter Parie
BESTUURDER
PROFESSIONAL
Basisemotie:
Iets goeds maken
Inspiratie
Basisemotie:
Boos
Bang
Op z’n gemak voelen
Trots op het geheel
Trots op het vak
LEIDER
Basisemotie:
Verdrietig
Trots op verbinding
Blij worden
Het probleem:
‘Health care organisations
are tribal societies’
Pieter J. Degeling
Het Westen
Arts
Verpleegkundige
Medisch Manager
Verpl. Manager
Leken Manager
Het Oosten
Arts
Verpleegkundige
Medisch Manager
Verpl. Manager
Leken Manager
De Toekomst
Arts
Verpleegkundige
Medisch Manager
Verpl. Manager
Leken Manager
Mind set:
kennis, vaardigheden en gedrag?
• ‘Humility’: ‘a commitment to selfreflection, self-critique, lifelong
learning, and reflective practice’
• ‘Discipline’
• ‘Teamwork’
Ajul Gawande, Amsterdam in lezing DSCA april 2011
Mind set:
kennis, vaardigheden en gedrag?
• ‘Humility’: ‘a commitment to selfreflection, self-critique, lifelong
learning, and reflective practice’
• ‘Discipline’
• ‘Teamwork’
Ajul Gawande, Amsterdam in lezing DSCA april 2011
Een theorie over duurzame kwaliteit van
zorg door Clinical Governance
• Wat is de ‘bedoeling’ van de zorg?
• Is kwaliteit een issue?
• Wat is de ware aard van gezondheidszorg
organisaties?
• Is er een passende integrale
bestuursfilosofie?
• Welke ‘beren’ zijn er op de weg?
• Wat zijn de kenmerken van het
leiderschap?
• Samenvatting
Tayloristische visie op management
 Een bedrijf is een fijn afgesteld uurwerk.
 ‘one best way’: voor elke taak is er één en slechts één
juiste manier om te optimaliseren – voor iedereen.
 In een productieomgeving met gestandaardiseerde
producten leidt dit tot grote efficiëntie en kwaliteit van
producten.
 In een omgeving waar geen sprake is van
gestandaardiseerde producten (complexe organisaties),
maar met vragen van klanten naar creatieve antwoorden
op vragen, is er geen ‘one best way’ en dus voldoet deze
visie op management niet.
Zijn zorgorganisaties
complex?
Zijn zorgorganisaties
complex?
Past de Tayloristische
visie op management in
zorgorganisaties?
Complex Adaptive System (CAS)
 ‘A system that emerges over time into a
coherent form, and adapts and organizes itself
without any singular entity deliberately
managing or controlling it’ (Holland 1995).
 Ecosysteem/Zorgorganisatie.
 Diversiteit, onderlinge afhankelijkheid,
individuele groei, beweging (altijd beweging).
 Complexiteit en onzekerheid
 Niet-lineaire verandering
 ‘The edge of chaos’
het paradigma van de zorg:
Zorg =
Complex Adaptive System/
ECO-systeem!
Immers:
Diversiteit
Onderlinge afhankelijkheid
Individuele groei
en ……….
Beweging, altijd beweging!!!
leiderschap?
Hoe richt je het leiderschap in
in een levend systeem,
een eco-systeem?
Kenmerken Leiderschap
Professionele
bureaucratie
Complex adaptief
systeem








Bouwen van relaties
Flexibele verbanden
Complex maken
Diversifiëren
Zingeving
Leren
Improviseren
Denken over de
toekomst








Rollen definiëren
Strikte relaties
Simplificeren
Socialiseren
Besluitvorming
Kennen
Controleren
Plannen voor de
toekomst
Accelerate
November 2012; Harvard Business Review
By John P. Kotter
De Leidende Coalitie:
kenmerken
 Veel ‘change agents’ , niet alleen het
gebruikelijke handjevol betrokkenen
 De juiste mindset: niet ‘Ik moet, maar ‘ik
wil’ en ‘ik ga ervoor’
 Niet alleen hoofd, maar ook hart
 Niet alleen meer management, maar veel
meer leiderschap
 Twee systemen, één organisatie. Het
netwerk en de hiërarchie mogen niet van
elkaar gescheiden zijn
Een theorie over duurzame kwaliteit van
zorg door Clinical Governance
• Wat is de ‘bedoeling’ van de zorg?
• Is kwaliteit een issue?
• Wat is de ware aard van gezondheidszorg
organisaties?
• Is er een passende integrale
bestuursfilosofie?
• Welke ‘beren’ zijn er op de weg?
• Wat zijn de kenmerken van het
leiderschap?
• Samenvatting
de ZORG als eco-systeem
Organisme
ZORG
Dank U!

similar documents