Document

Report
Prikken en geprikt worden
de zorg vanuit twee perspectieven
Jasper Boomker
Programmamanager
Nierstichting Nederland
Aase Riemann
Verpleegkundige ZZP-er
zorgverbeterprojecten
Disclosure belangen spreker
(potentiële)
Geen
belangenverstrengeling
Voor bijeenkomst mogelijk
Geen
relevante relaties met bedrijven
 Sponsoring of onderzoeksgeld A. Riemann heeft dit project
 Honorarium of andere
in opdracht van de
(financiële) vergoeding
Nierstichting uitgevoerd.
 Aandeelhouder
 Andere relatie, namelijk …
Inhoud presentatie
• Historie
• ‘Optimale zorg voor de vaattoegang’, een
project in opdracht van de Nierstichting
• Activiteiten
• Resultaten
• Verbetervoorstellen
• Prioriteiten en toekomst
Vaattoegang
• Goede vaattoegang is de levenslijn voor
patiënten
• Iedere hemodialyseverpleegkundige heeft
ermee te maken
– complex
– spannend
– uitdagend
Prikken in de praktijk
• Misprikken is een veel
voorkomend probleem…
van Loon MM, et al. J Ren Care. 2009 Jun;35(2):82-9.
Historie
Project Vaattoegang 2002-2004
• 27 van de (toen) 52 centra
• Doel
– bevorderen aanleggen AVF’s
– voortijdig signaleren van problemen
•
•
•
•
implementatie bewakingsprogramma’s
scholing
landelijke database
voorlichtingsmaterialen ontwikkelen
Historie
April 2012 - Multidisciplinaire
expertgroep
• Aanbevelingen
– best practices beter verspreiden
– meer scholing en training
– meer onderzoek naar
vaattoegangswegen, prikken en
prikmethodes
– nieuwe technieken (bijv. echogeleid
prikken)
– verdere ontwikkeling eenduidig
begrippenkader en richtlijnen
– opzetten registratiesysteem voor
vaattoegangszorg
‘Optimale zorg, toegang tot
verbeteringen’
• Interviews
– semigestructureerde vragen en verslagen
– literatuur
– eindrapportage januari 2014
• Uitgangspunten
– uitvoering wenselijk en praktisch
uitvoerbaar
– gericht op verpleegkundige praktjk
– veld verantwoordelijk voor uitvoering
– Nierstichting faciliterend
Geïnterviewden
•
•
•
•
•
Patiënten (2)
Verpleegkundigen (4)
Verpleegkundige experts (3)
Hoofdverpleegkundige en teamleider (1)
Opleidingscoördinatoren (2)
– opleiding vaattoegang
– opleiding dialyseverpleegkundige
• Quick scan
– Vaattoegangsverpleegkundigen (23)
Onderwerpen patiënten
• Stand van zaken shuntzorg
– patiëntinformatie en materialen
• programma’s
– zelf leren prikken
– zelfmanagement
Litt. van Loon 2011, Parisotto 2013, Wilson 2013, Wood 2013
Onderwerpen verpleegkundigen
1. Situatie afdeling
• personeel en structuur
• ideale formatie en afspraken
prikken
– ‘wie prikt wie’
•
•
•
•
priktechnieken
gebruik echoapparatuur
samenwerking vaatchirurgen
‘de ideale prikker’
2. Gebruik richtlijnen en registraties
• Richtlijnen
– V&VN
– EDTNA/ERCA
• Dataverzameling
• Registratie
– gebruik Diamant of ander programma
Litt. The Dialysis Outcomes and Practice Patterns Study (DOPPS), update
2013
Richtlijnen access, verpleegkundige werkgroep Access, V&VN
3. Opleidingen en bijscholing
• Basisopleiding
– leren prikken in de praktijk
• Vaattoegangs-verpleegkundigen
– functieprofiel en inzet op afdeling
• structuur, taken en formatie
• Dialyse-assistenten
• Bijscholing op eigen afdeling
• Leerprogramma’s patiënten
Reacties patiënten
Het prikken
• ‘om het prikken te laten lukken, is een
goede en vertrouwde relatie tussen de
patiënt en diegene die prikt essentieel’
Opleiding en deskundigheid
• De ideale prikker is diegene die toelaat dat
je als patiënt mee mag praten en adviezen
geven, en die naar de patiënt luistert’
Zelf leren prikken/ zelfmanagement
• ‘Verpleegkundigen moeten altijd nagaan of
patiënten misschien graag zichzelf willen
leren prikken’
• ‘Zelfmanagement kan belangrijk zijn maar
dan zonder protocollaire afspraken en
altijd luisterend naar de patiënt:
protocollering mag niet dwingend zijn’
Overeenstemming van begrippen
• ‘In Friesland zagen wij in drie centra grote
verschillen in het percentage misprikken.
In twee centra lagen de percentages
tussen 8 en 9 % en in het derde centrum
lag het percentage op 28 %.
Wat bleek? In de twee centra met lage
percentages sprak men pas van
misprikken als men een nieuwe naald
ging gebruiken’
Verpleegkundigen over eigen
afdeling
• Voldoende formatie en duidelijke structuur
vaattoegang op predialyse-afdeling
• Deskundigheid koppelen aan prikcomplexiteit
• Prikaccidenten bespreekbaar maken
• Bredere inzet buttonholetechniek
• Meer echoapparaten op afdeling en scholing
• Info opgenomen patiënten
• Goede bijscholingsprogramma’s
Landelijke ontwikkelingen
• Snellere ontwikkeling van indicatoren
• Landelijke afspraken over
dataverzameling
• Het delen van onderlinge ervaringen
Attentie!
• Weinig gebruik internationale gegevens
• Weinig tot geen zelfprikprogramma’s
Verbetervoorstellen
1. Self-audit instrument
Harde data
• van eigen centrum
• in vergelijking met externe centra en
bestaande literatuur (DOPPS)
• ‘To convince healthcare professionals that
there is a real problem that merits a change
in practice’
Crisp H. Journal of Renale Care, 2013
2. Ambtelijk secretaris
• Tijdelijk aangesteld
• Gekoppeld aan werkgroep Access V&VN
– in versneld tempo ontwikkelen van nieuwe richtlijnen
3. Interactieve website
– het delen van praktische ervaringen
– in samenwerking met Dialyse & Nefrologie Magazine
– kan breder ingezet worden dan alleen bij
vaattoegang
4. Films
De shuntarm
• fysiologische processen
• wat gebeurt er voor, tijdens en na dialyse
Bedoeld voor
• Predialyse-afdeling
• bijscholingsprogramma’s
• voor patiënten bij het zelf leren prikken
• in afwachting van e-learningprogramma’s van
opleidingen
Blackman, JR. Journal of Renal Care 2014
4. Films
Onderwerpen
De priksituatie
• De kritieke momenten van dagelijks prikken
• De ideale prikker
• Hoe leert de verpleegkundige de patiënt om te
leren prikken
5. Spiegelbijeenkomsten
• Luisteren naar patiëntenervaringen
• Zorgverleners
– toehoorders
• Externe gespreksleider
• Beproefd model
– één maal per jaar
– kan ook over andere onderwerpen gaan
6. Wetenschappelijk onderzoek
• Onderwerpen
– benadering angstige patiënten
– desinfecteren van buttonholes
– nut flowmetingen
• Calls via de Nierstichting
• Promotieonderzoek
• Contacten lectoraten en universiteiten
Ambities 2014-2015
Het ontwikkelen van een leermodule
vaattoegangszorg, met daarbij aandacht voor:
1.
2.
3.
4.
Richtlijnen en eenduidig begrippenkader ter ondersteuning
goede kwaliteitsregistratie;
Instructiemiddelen zoals computersimulaties, e-learning,
video over onderwerpen zoals shuntwerking, flowmeting,
echogeleid prikken, omgaan met prikangst;
Zelfmanagement vaattoegangszorg bevorderen bij
patiënt door bijv. zelf aanprikken, goede voorlichting, goede
organisatie traject voor en na shuntoperatie, monitoring
shunt;
Bevorderen van Best Practices in het veld.
Ambities 2014-2015
Ontwikkelen van een
echoapparaat-op-maat,
om met beide handen
te kunnen prikken.
J.J Zijlstra
J. Tordoir
Projectleider gezocht
Gevraagd
– recente praktijkervaring
– implementatie in eigen centrum
– 24 uur/week
• Unieke kans
• Promotie verpleegkundigen
Slot
• Het veld is aan zet
• In goede samenwerking met de Nierstichting
• Zeer bedankt aan allen die meegewerkt
hebben
• Voor meer informatie, ideeën en meningen
– Martine Hommes, programmamanager
– email: [email protected]
– telf: 035-6978038/06-46438239

similar documents