Slayt 1 - Ankara İl Sağlık Müdürlüğü

Report
T. C.
ANKARA VALİLİĞİ
İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
Eğitim Şube Müdürlüğü
www.asm.gov.tr
ZEHİRLENMELER,
BÖCEK SOKMASI ve
HAYVAN ISIRMALARINDA İLK
YARDIM
 Zehirlenmeler, böcek sokması ve
hayvan ısırmalarında uygulanacak ilk
yardım konularında bilgi, tutum ve
beceri kazandırmak.
HEDEFLER-1
 Zehirlenmenin ne olduğunu söyleyebilme,
 Zehirlenme yollarını ve çeşitlerini söyleyebilme,
 Sindirim yoluyla zehirlenme belirtilerini
söyleyebilme,
 Sindirim yoluyla zehirlenmede ilk yardım
uygulamalarını söyleyebilme,
 Solunum yolu ile zehirlenmelerin belirtilerini
söyleyebilme,
HEDEFLER-2
 Solunum yolu ile zehirlenmelerde ilk yardım
uygulamalarını söyleyebilme,
 Deri yolu ile zehirlenmelerin belirtilerini
söyleyebilme,
 Deri yolu ile zehirlenmelerde ilk yardım
uygulamalarını söyleyebilme,
 Zehirlenmelerde genel ilk yardım kurallarını
söyleyebilme,
HEDEFLER-3
 Arı sokmalarının belirtilerini söyleyebilme,
 Akrep sokması belirtilerini söyleyebilme,
 Yılan sokması belirtilerini söyleyebilme,
 Deniz canlıları sokmasında belirtileri
söyleyebilme,
 Kedi, köpek ısırmasında ilk yardım
uygulamalarını söyleyebilme,
HEDEFLER-4
 Arı sokmalarında ilk yardım uygulamalarını
söyleyebilme,
 Akrep sokmasında ilk yardım uygulamalarını
söyleyebilme,
 Yılan sokmasında ilk yardım uygulamalarını
söyleyebilme,
 Deniz canlıları sokmasında ilk yardım
uygulamalarını söyleyebilmedir.
ZEHİRLENMELER
Zehirlenme Nedir?
 Vücuda zehirli (toksik) bir maddenin
girmesi sonucu normal fonksiyonların
bozulmasıdır.
 Vücuda dışarıdan giren bazı yabancı maddeler,
vücudun yaşamsal fonksiyonlarına zarar
verebileceğinden zehirli (toksik) olarak kabul
edilirler.
Zehirlenmelerde Genel Belirtiler-1
Sindirim sistemi bozuklukları:
Bulantı, Kusma,
Karın ağrısı, İshal
Sinir sistemi bozuklukları:
Bilinç kaybı,
Havale,
Rahatsızlık hissi,
Hareketlerde uyumsuzluk
Zehirlenmelerde Genel Belirtiler-2
Solunum sistemi bozuklukları:
Nefes darlığı,
Morarma,
Solunum durması
Dolaşım sistemi bozuklukları:
Nabız bozukluğu,
Kalp durması
Zehirlenme Hangi Yollarla
Meydana Gelir?
 Sindirim yoluyla
 Solunum yoluyla
 Deri yoluyla
SİNDİRİM YOLUYLA ZEHİRLENMELER
 En sık rastlanan zehirlenme yoludur.
 Sindirim yoluyla alınan zehirler:
 Ev ya da bahçede kullanılan kimyasal
maddeler,
 Zehirli mantarlar,
 Bozuk besinler,
 İlaç ve aşırı alkol
Sindirim Yoluyla Zehirlenmelerde
İlk Yardım-1
 Bilinç kontrolü yapılır.
 Ağız zehirli madde ile temas etmişse su ile
çalkalanır.
 Zehirli madde ele temas etmişse el sabunlu su
ile yıkanır.
 Yaşam bulguları değerlendirilir.
Sindirim Yoluyla Zehirlenmelerde
İlk Yardım-2
 Özellikle yakıcı maddeler alındıysa asla
kusturulmaz.
 Bilinç kaybı varsa koma pozisyonu verilir.
 Üstü örtülür.
 112 aranarak bildirilir.
 Olayla ilgili bilgiler toplanarak kaydedilir
MUTLAKA KAYDEDİN!!!
Zehirli maddenin türü nedir?
İlaç ya da uyuşturucu alıyor mu?
Hasta saat kaçta bulundu?
Evde ne tip ilaçlar var?
 Zehirli maddenin solunum yoluyla
vücuda girmesiyle oluşur.
Solunum Yoluyla Zehirlenme
Nedenleri
 Karbonmonoksit (tüp kaçakları, şofben,
gaz sobaları)
 Karbondioksit
 Havuzlarda kullanılan Klor
 Boyalar
 Yapıştırıcılar
 Ev Temizleyicileri
Solunum Yolu İle Zehirlenmelerde
İlk Yardım-1
 Hasta temiz havaya çıkartılır.
 Ortam havalandırılır.
 Yaşamsal belirtiler değerlendirilir.
 Yarı oturur pozisyonda tutulur.
 Bilinç kapalı ise koma pozisyonu verilir.
 Tıbbi yardım istenir (112).
Solunum Yolu İle Zehirlenmelerde
İlk Yardım-2
 İlk yardımcı müdahale sırasında kendini ve
çevresini korumak için gerekli önlemleri
almalıdır.
 Solunumu korumak için maske veya ıslak bez
kullanılmalıdır.
 Elektrik düğmeleri ve ışıklandırma cihazları
kullanılmamalıdır.
 Yoğun duman varsa hastayı dışarı çıkarmak için
ip kullanılmalıdır.
 Derhal itfaiyeye (110) haber verilmelidir.
ZEHİRLENMELERDE GENEL İLK YARDIM
 Zehirlenmeye neden olan maddenin ya da
zehirlenen kişinin ortamdan
uzaklaştırılması
 Hayati fonksiyonların devamının
sağlanması
 Sağlık kuruluşuna bildirmesi (112)
ŞOFBEN KAZALARI-1
 Şofben sıcak su temini amacıyla yaygın
olarak kullanılmaktadır.
 Elektrikle çalışanlar daha çok termostat
arızası nedeniyle kazan patlamalarına sebep
olabilmekte, kişiler sıcak su yanıkları ile
karşılaşabilmektedir.
ŞOFBEN KAZALARI-2
 LPG ile çalışan şofbenler de bazen kazalara
sebep olmaktadır.
 Bu kazalar ortamdaki oksijenin yanma sırasında
tüketilmesine bağlıdır.
 LPG zehirli değildir.
 Ancak 6 m3’den küçük, iyi havalandırılmamış
mekanlarda şofben kullanıldığında, ortamdaki
oksijen süratle tükenmekte, kişiler bu yüzden
havasızlıktan boğularak kaybedilmektedirler.
ŞOFBEN KAZALARINDA
İLK YARDIM
Kişi ortamdan uzaklaştırılır.
Hareket ettirilmez.
Yaşam bulguları değerlendirilir (ABC).
Hava yolu açıklığı ve solunumu kontrol edilir.
Tıbbi yardım istenir (112).
Alınması Gereken Önlemler
Nelerdir?
 Banyo içerden kilitlenmemeli
 Şofben iyi çeken bir bacaya bağlanmalı
 Şofbenin olduğu yere bolca hava girişi
sağlanmalı
 Banyodan uzun süre çıkmayan kişi kontrol
edilmeli
KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMESİ
 Endüstriyel merkezlerde önemli bir sorundur.
 Eski motorlara ait egzoz gazları ,gaz ve kömür
ısıtıcıları, mangal kömürleri, kuyular ve derin
çukurlarda bulunur.
 Renksiz, kokusuz, havadan hafif ve rahatsız
edici olmayan bir gazdır.
 Hemoglobine bağlanma kapasitesi oksijenden
280 kat fazladır.
Karbonmonoksit Zehirlenmesi
Karbonmonoksit Zehirlenmesi
Belirtileri Nelerdir?
 Aşırı yorgunluk, huzursuzluk,
 Grip belirtileri,
 Bulantı-kusma, baş dönmesi, karıncalanma,
 Cilt ve tırnaklarda kısa süreli kiraz kırmızısı renk
değişimi,
 Göğüs ağrısı, çarpıntı hissi, tansiyon düşüklüğü,
 Solunum durması, kalp durması, koma.
Karbonmonoksit Zehirlenmesinde
İlk Yardım
 Kişi ortamdan uzaklaştırılır.
 Hareket ettirilmez.
 Yaşam bulguları değerlendirilir (ABC).
 Hava yolu açıklığı sağlanır.
 Tıbbi yardım istenir (112).
Zehirli maddenin vücuda direk deri aracılığıyla
girmesiyle oluşur.
 Böcek sokmaları
 Hayvan ısırıkları
 İlaç enjeksiyonları
 Tarım ilaçları
 Saç boyaları
 İlaç ve uyuşturucu madde enjeksiyonları
Deri Yoluyla Zehirlenmelerde İlk Yardım
 Yaşam bulguları değerlendirilir.
 Ellerin zehirli madde ile teması önlenmelidir.
 Zehir bulaşmış giysiler çıkartılır.
 15-20 dakika deri bol suyla yıkanır.
 Tıbbi yardım istenir (112).
Arı Sokması Belirtileri Nelerdir?
 Isırılan bölgede acı, şişme,
kızarıklık gibi lokal belirtiler
 Nefes borusuna yakın bir
yerden soktuysa yada kişi alerjik
ise tehlikeli olabilir.
Arı Sokmalarında İlk Yardım
 Yaralı bölge yıkanır.
 Derinin üzerinden görülüyorsa arının iğnesi
çıkarılır.
 Soğuk uygulama yapılır.
 Eğer ağızdan sokmuşsa ve solunumu
güçleştiriyorsa buz emmesi sağlanır.
 Ağız içi sokmalarında ve alerji hikayesi olanlarda
tıbbi yardım istenir (112).
Akrep Sokması Belirtileri Nelerdir?
Kuvvetli bir lokal reaksiyon oluşturur.
 Ağrı
 Ödem
 İltihaplanma, kızarma, morarma
 Adale krampları, titreme, karıncalanma
 Huzursuzluk, havale gözlenebilir.
Akrep Sokmalarında İlk Yardım
 Sokmanın olduğu bölge hareket ettirilmez.
 Yatar pozisyonda tutulur.
 Yaraya soğuk uygulama yapılır.
 Kan dolaşımını engellemeyecek şekilde bandaj
uygulanır.
 Yara üzerine hiçbir girişim yapılmaz.
Yılan Sokmalarının Belirtileri Nelerdir?
Lokal ve genel belirtiler verir:
 Bölgede morluk, iltihaplanma(1-2 hafta sürer)
Kusma, karın ağrısı, ishal gibi sindirim
bozuklukları
Aşırı susuzluk
Şok, kanama,
Psikolojik bozukluklar
Kalpte ritim bozukluğu, baş ağrısı, solunum
düzensizliği
Yılan Sokmalarında İlk Yardım-1
 Hasta sakinleştirilip dinlenmesi sağlanır.
 Yara su ile yıkanır.
 Yaraya yakın bölgede baskı yapabilecek
eşyalar (yüzük, bilezik vb.)çıkarılır.
 Yara yeri, baş veya boyunda ise yara çevresine
baskı uygulanır.
Yılan Sokmalarında İlk Yardım-2
 Kol ve bacaklarda ise yara üstünden dolaşımı
engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır
(turnike asla yapılmaz).
 Soğuk uygulama yapılır.
 Yara üzerine herhangi bir girişimde bulunulmaz
(yara emilmez).
 Yaşamsal bulgular izlenir.
 Tıbbi yardım istenir (112).
Deniz Canlıları Sokmasında Belirtiler
 Çok ciddi değildir
 Sıkıntı hissi
 Kızarma
 Huzursuzluk
 Şişme
 Havale
 İltihaplanma
 Başağrısı
Deniz Canlıları Sokmasında
İlk Yardım
 Yaralı bölge hareket ettirilmez.
 Batan diken varsa ve görünüyorsa çıkartılır.
 Etkilenen bölge ovulmamalıdır.
 Sıcak uygulama yapılmalıdır.
Kedi-Köpek Gibi Hayvan
Isırmalarında İlk Yardım-1
 Hasta/yaralı yaşamsal bulgular yönünden
değerlendirilir (ABC).
 Hafif yaralanmalarda yara 5 dakika süreyle
sabun ve soğuk suyla yıkanır.
 Yaranın üstü temiz bir bezle kapatılır.
Kedi-Köpek Gibi Hayvan
Isırmalarında İlk Yardım-2
 Ciddi yaralanma ve kanama varsa yaraya
temiz bir bezle basınç uygulanarak kanama
durdurulmalıdır.
 Derhal tıbbi yardım istenmeli (112).
 Hasta kuduz ve/veya tetanos aşısı yaptırması
hususunda uyarılmalıdır.

similar documents