Prezentacja 14.10.2013, Oświęcim

Report
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Debata w Oświęcimiu
www.jakaunia.pl
Patronat honorowy:
Marek Sowa
Marszałek Województwa
Małopolskiego
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Według informacji Głównego Urzędu Statystycznego o rozwoju demograficznym Polski
w latach 2000–2010 liczba ludności powyżej 65. roku życia zwiększa się systematycznie od
kilkunastu lat.
W 1990 r. w Polsce żyło 4,85 mln seniorów, w 2000 r. – 5,66 mln, a w 2010 r. – 6,43 mln. W tym
czasie liczba mieszkańców Polski pozostawała na tym samym poziomie – 38,1 mln osób.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Prognoza GUS (na lata 2008–2035) wskazuje, że w najbliższym czasie liczba osób starszych
w polskim społeczeństwie wciąż będzie rosnąć, a przy tym zmniejszy się ogólna liczba
mieszkańców.
W 2035 r. Polska ma liczyć niespełna 36 mln mieszkańców, przy czym osób po 65. roku życia będzie
8,35 mln, w tym ponad 2,5 mln co najmniej w wieku 80 lat.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Zjawisko starzenia się polskiego społeczeństwa ilustruje także zmiana mediany ludności
Polski, czyli średniego wieku wszystkich mieszkańców.
W 2007 r. mediana wynosiła 37,3 lat, podczas gdy na 2020 r. prognozowany jest poziom 41,4 lat, a
na 2035 r. – 47,9 lat.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Problem demograficznego starzenia się społeczeństw
dotyczy większości państw europejskich.
Udział osób starszych
w populacji Europy w 2030 r.
Według ONZ do 2030 r. odsetek osób po 65. roku życia
w Europie ma wynieść 23,8%, czyli dwa razy więcej niż
w 1990 r.
Eurostat prognozuje, że po 2035 r. proces starzenia się
Europy będzie przebiegał jeszcze szybciej.
Źródło: World Population Prospects (ONZ)
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Profesor Tomasz Grodzicki, krajowy konsultant
w dziedzinie geriatrii, powiedział:
Za 20 lat jedna trzecia Polaków przekroczy 60. rok
życia, a to oznacza, że będziemy mieli do
czynienia z wieloma chorobami związanymi
z wiekiem.
www.jakaunia.pl
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Realizowany w ostatnich latach program badawczy PolSenior uwzględnił aspekty medyczne,
psychologiczne, socjologiczne i ekonomiczne starzenia się ludzi w Polsce.
W ramach badania po raz pierwszy w naszym kraju przebadano na tak szeroką skalę populację
ludzi w podeszłym wieku. W badaniu wzięło udział 5695 osób, w tym 4979 respondentów po
65. roku życia i 716 badanych na przedpolu starości, czyli w wieku 55–59 lat.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Z badania PolSenior wynika, że ponad jedna trzecia osób starszych wymaga pomocy
w codziennych czynnościach, a 12% osób po 87. roku życia potrzebuje stałej opieki.
PolSenior wskazuje, iż zapotrzebowanie na pomoc innych osób w związku z ograniczeniem
samodzielności jest skorelowane z wiekiem. Prof. Piotr Błędowski, prezes Polskiego Towarzystwa
Gerontologicznego, stwierdza, że udział potrzebujących wynosi:
• w wieku 65–69 lat – 14,5%,
• w wieku 70–74 lata – 19,1%,
• w grupie 74–79 lat – już 31,5%.
Od 80. roku życia uzależnienie człowieka od otoczenia wzrasta bardzo szybko.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Uważamy, że choroby to objawy starości, a starsi ludzie się z tym godzą – wynika z ustaleń
badania PolSenior. To jeden z najpoważniejszych problemów sygnalizowanych przez
naukowców biorących udział w tym projekcie.
Myślą tak nie tylko seniorzy, lecz także lekarze, personel medyczny czy urzędnicy. Tymczasem
należy pamiętać, że utrzymanie aktywnego trybu życia, zarówno w sferze fizycznej, jak i
psychicznej, profilaktyka i odpowiednio wczesne zgłaszanie się z różnymi dolegliwościami do
lekarza daje każdemu szanse na zdrową i pogodną starość.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Według badania PolSenior jedną z najczęstszych przypadłości wśród seniorów jest
nadciśnienie tętnicze. Cierpi na nie blisko 3/4 seniorów. Niestety, osoby starsze zbyt rzadko
mierzą ciśnienie tętnicze. Robi to zaledwie co czwarta osoba w podeszłym wieku.
Co czwarty senior pomiędzy 65. a 80. rokiem życia ma cukrzycę. Prawie 45% ankietowanych w
badaniu cierpiących na tę chorobę ma również jej powikłania, najczęściej okulistyczne (40%) i
nerkowe (7%).
Z kolei u 1/3 badanych wystąpiła przewlekła choroba nerek. Podobny odsetek seniorów cierpi na
zaćmę.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Co drugi senior nie podejmuje żadnej rekreacyjnej aktywności fizycznej – wskazują badania
projektu PolSenior wśród osób, które ukończyły 65 lat.
11% seniorów jest aktywnych sporadycznie, natomiast czterech na dziesięciu twierdzi, że
przynajmniej raz w tygodniu wykonuje jedną z następujących czynności: kilkugodzinne spacery,
piesze wycieczki, ćwiczenia gimnastyczne, aerobik, jazda na rowerze, bieganie, pływanie, jazda na
nartach, gry zespołowe, żeglarstwo, jeździectwo, tenis ziemny, tenis stołowy lub taniec.
Znacznie lepiej z aktywnością fizyczną jest u mężczyzn – ponad połowa przyznaje się do regularnej
rekreacji. W przypadku kobiet jest tak tylko u co trzeciej seniorki.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Prawie co piąty senior, który brał udział w badaniu PolSenior, mieszka sam. Dzieje się tak,
chociaż zdecydowana większość z nich, bo aż 93%, ma żyjące dzieci.
Zaledwie 8% badanych to rodziny tworzone przez samotną osobę starszą i jej dzieci. Małżeństwa
seniorów mieszkające z dziećmi to ponad 14%, natomiast z wnukami zamieszkuje niespełna 1%
seniorów.
Samotność wpływa na stan zdrowia osób starszych. Blisko 1/3 z nich ma stałe objawy depresji.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Kwestia starzejącego się społeczeństwa to poważne wyzwanie dla polityki społecznej
i zdrowotnej w Polsce.
Do najważniejszych spraw, jakie stoją przed starzejącym się społeczeństwem, należą:
• Zapewnienie seniorom równego z innymi grupami ludności dostępu do rynku pracy
i wprowadzenie w zakładach pracy dobrych praktyk zarządzania wiekiem.
• Doskonalenie systemu emerytalnego. Prezes ZUS, Zbigniew Derdziuk, mówił w wywiadzie dla
„Gazety Wyborczej” w 2012 r., że niekorzystne proporcje między grupami wiekowymi najsilniej
odciskają piętno na rynku pracy i systemie emerytalnym. Dziś na 1000 osób w wieku
produkcyjnym przypada 260 osób w wieku poprodukcyjnym. Za 30 lat ten stosunek będzie
wynosił 1000 do 500.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Do najważniejszych spraw, jakie stoją przed starzejącym się społeczeństwem, należą ponadto:
• Rozszerzenie zakresu działań profilaktycznych, tak aby systemy opieki zdrowotnej i pomocy
społecznej były przyjazne dla osób starszych.
• Poprawa warunków mieszkaniowych seniorów przez okresową ocenę i dostosowanie
mieszkań oraz infrastruktury do ich potrzeb i możliwości.
• Popularyzacja aktywności fizycznej wśród seniorów oraz stworzenie systemu wczesnej
rehabilitacji, co pomoże zapobiegać powstawaniu i pogłębianiu niepełnosprawności.
• Zapobieganie przejawom wykluczenia społecznego, finansowego i cyfrowego dzięki
działaniom integracyjnym, wspieraniu rodzin osób starszych oraz ułatwieniu kontaktów
międzypokoleniowych.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Jak wynika z wniosków z badania PolSenior, wsparcie dla rodzin powinno mieć formę
dostosowaną do faktycznych potrzeb (usługową, finansową lub poradnictwa).
Należy także oferować możliwość czasowej opieki nad osobami niesamodzielnymi (domy
dziennego pobytu).
W Polsce opiekę nad ludźmi starszymi zapewnia głównie rodzina. Konieczna jest więc rozbudowa
i stworzenie kompleksowego sektora stałej opieki instytucjonalnej i ujednolicenie systemu.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Rok 2012 został ogłoszony przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej
Europejskim Rokiem Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Wydarzenia, projekty i inicjatywy podejmowane w ramach Europejskiego Roku Aktywności Osób
Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej miały zwrócić uwagę opinii publicznej na to, jak
cenny wkład seniorzy wnoszą do społeczeństwa.
Przedsięwzięcia te miały zachęcić polityków do częstszego podejmowania działań na rzecz
poprawy warunków i jakości życia seniorów, a także wzmacniania solidarności
międzypokoleniowej.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Wytyczne Unii Europejskiej dotyczące starzejących się społeczeństw obejmują trzy
obszary:
• dostosowanie rynku pracy do potrzeb osób starszych,
• zachęcanie seniorów do aktywności po przejściu na emeryturę,
• ułatwienie seniorom samodzielnego życia.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Polską odpowiedzią na założenia i postulaty Europejskiego Roku Aktywności Osób
Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej było opracowanie Rządowego Programu na
rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2012–2013 (ASOS).
Zgodnie z deklaracjami Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej głównym celem Programu jest
poprawa jakości i poziomu życia seniorów, a także wykorzystanie ich potencjału poprzez
umożliwienie im podjęcia aktywności społecznej.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Rządowy Program na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych składa się z dwóch
komponentów: systemowego i konkursowego.
Komponent systemowy dotyczy założeń długofalowej polityki senioralnej.
Komponent konkursowy to trzy edycje otwartych konkursów w obszarze „aktywność społeczna osób
starszych”. Na ich realizację przeznaczono łącznie 60 mln zł.
Wsparcie w ramach ASOS otrzymują organizacje pożytku publicznego, uniwersytety trzeciego wieku,
kluby seniora, wspólnoty lokalne i innego rodzaju podmioty, które przygotowują projekty z myślą
o aktywności społecznej osób starszych.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
W trakcie Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej w całej
Polsce odbyło się wiele konferencji, imprez i spotkań poświęconych sprawom seniorów.
Tematyka związana ze starzeniem się społeczeństwa trafiła na agendę tak ważnych wydarzeń jak m.in. Forum
Ekonomiczne w Krynicy. Podczas panelu „Zestarzejmy się świadomie. Polska polityka społeczna i ochrona
zdrowia w obliczu starzenia się polskiego społeczeństwa” eksperci jednoznacznie stwierdzili, że konieczne
jest stworzenie odpowiedniej polityki społecznej odnoszącej się do potrzeb rosnącej grupy osób starszych.
Zagadnieniom związanym z sytuacją i jakością życia osób starszych poświęcono także Forum III Wieku,
konferencję towarzyszącą XXI Forum Ekonomicznemu w Krynicy-Zdroju. Rozmawiano m.in. o wolontariacie
osób starszych i korzyściach, jakie przynosi taka działalność zarówno seniorom, jak i społeczności lokalnej.
Wiele miejsca poświęcono uniwersytetom trzeciego wieku i ważnej roli, jaką mają do odegrania. Poza tym
podjęto temat dostosowania rynku produktów i usług do potrzeb osób starszych.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
W związku z Europejskim Rokiem Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej
w różnych częściach Polski odbywały się targi poświęcone ofertom różnych branż, przygotowanym
z myślą o osobach starszych.
Jedna z takich imprez – warszawskie targi „Aktywni 50+” – towarzyszyła konwencji „Międzypokoleniowe Dni
Aktywności” zorganizowanej przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Gośćmi honorowymi konwencji byli
premier Donald Tusk, Minister Pracy i Polityki Społecznej Władysław Kosiniak-Kamysz, a także ambasador
Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej, sekretarz stanu KPRM
Władysław Bartoszewski.
Podczas targów „Aktywni 50+” można było zapoznać się z ofertą firm, świadczących usługi opiekuńcze i
skorzystać z bezpłatnych porad oraz badań lekarskich.
www.jakaunia.pl
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Starzejące się społeczeństwo Europy i Polski jako
wyzwanie dla polityki społecznej”
Debata w Oświęcimiu
www.jakaunia.pl
Patronat honorowy:
Marek Sowa
Marszałek Województwa
Małopolskiego

similar documents