8-Screening

Report
‫بسم هللا الرحمن الرحیم‬
‫غربال گري‬
‫‪SCREENING‬‬
‫دکتر حسین صافی زاده‬
‫فروردین ‪1390‬‬
‫منبع‪ :‬درسنامه طب پیشگیری و پزشکی اجتماعی‪ ،‬پارک‪ ،‬جلد اول فصل سوم‬
‫اهداف درس‬
‫انتظار می رود شما با مطالعه این درس‪ ،‬قادر باشید‪:‬‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫غربالگری را توضیح دهید‪.‬‬
‫تفاوت غربالگری با بیماریابی را توضیح دهید‪.‬‬
‫انواع غربالگری را شناخته و توضیح دهید‪.‬‬
‫خصوصيات يك آزمايش غربالگري مناسب را بيان نمايید‪.‬‬
‫خصوصيات بيماري مناسب جهت غربالگري را بيان نمايید‪.‬‬
‫حساسیت و ویژگی را تعریف نمایید‪.‬‬
‫ارزش اخباری مثبت و ارزش اخباری منفی را تعریف نمایید‪.‬‬
‫حساسیت و ویژگی را محاسبه و تفسیر نمایید‪.‬‬
‫ارزش اخباری مثبت و منفی را محاسبه و تفسیر نمایید‪.‬‬
‫کوه یخ‬
‫‪ ‬مفهوم نزدیک به طیف بیماری است‪.‬‬
‫‪ ‬بخش پنهان در زیر آب‪ ،‬نشانه انبوه بیماری های پنهانی است‪.‬‬
‫آنچه پزشک می بیند‬
‫بیماری دارای‬
‫نشانه بالینی‬
‫بیماری پیش از بروز‬
‫نشانه ها‬
‫‪ ‬خط تماس کوه یخ با آب‪ ،‬نشان‬
‫دهنده مرز بین بیماری آشکار و‬
‫پنهانی است‪.‬‬
‫غربال گري‬
‫افراد با فشار خون عادي‬
‫افراد با فشار خون باالي تشخیص داده شده‬
‫جامعه‬
‫( شرایط جاري )‬
‫خدمات درماني براي‬
‫بیماریهاي مزمن‬
‫مراجعه مستقیم فرد‬
‫تشخیص‬
‫درمان‬
‫مراقبت‬
‫خدمات درماني براي‬
‫بیماریهاي مزمن‬
‫مراجعه مستقیم فرد‬
‫تشخیص‬
‫مراقبت‬
‫درمان‬
‫( غربال گري )‬
‫غربال گري‬
‫جستجوي بیماري یا نقیصه شناخته‬
‫نشده بوسیله آزمون هاي عملي و‬
‫سریع‪ ,‬معاینه و یا روش هاي دیگر‬
‫در اشخاص به ظاهر سالم‬
‫غربال گري‬
‫جستجوي بیماري یا نقیصه شناخته‬
‫نشده بوسیله آزمون هاي عملي و‬
‫سریع‪ ,‬معاینه و یا روش هاي دیگر‬
‫در اشخاص به ظاهر سالم‬
‫غربال گري‬
‫‪-‬‬
‫غربال گري با معاینات بهداشتي دوره اي متفاوت است‪:‬‬
‫‬‫‬‫‪-‬‬
‫‪-‬‬
‫در حجم وسیع اجرا مي شود‬
‫نسبتا ً ارزان است‬
‫وقت كمي مي گیرد‬
‫آزمون غربال گري جاي آزمون تشخیصي را نمي گیرد‪.‬‬
‫غربال گري‬
‫زمان معمول براي‬
‫تشخیص‬
‫نقطه بحراني براي‬
‫تشخیص نهایي‬
‫پیامد‬
‫شناسایي شروع بیماري‬
‫اولین نقطه ممكن‬
‫براي‬
‫تشخیص‬
‫‪A‬‬
‫‪B‬‬
‫زمان غربال گري‬
‫مهلت تصمیم گیري‬
‫آغاز بیماري‬
‫غربال گري‬
‫جمعیت ظاهراً سالم‬
‫آزمون غربال گري‬
‫مثبت ها‬
‫منفي ها‬
‫اقدامات تشخیصي‬
‫وجود بیماري یا عامل خطر‬
‫فقدان بیماري یا عامل خطر‬
‫مداخله درماني‬
‫غربال گري و بیمار یابي‬
‫‪-‬‬
‫غربال گري‪ :‬انجام آزمایش در جمعیت یا افرادي كه خود بدنبال‬
‫مراقبت بهداشتي نمي باشند‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫بیمار یابي‪ :‬انجام آزمون هاي بالیني و‪/‬یا آزمایشگاهي براي تشخیص‬
‫بیماري در كساني كه بدلیل دیگري بدنبال مراقبت بهداشتي مي آیند‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫آزمون هاي تشخیصي‪ :‬استفاده از روش هاي آزمایشگاهي و یا بالیني‬
‫براي اثبات یا رد حضور یك بیماري یا یك اختالل در فردي كه عالئم و‬
‫نشانه هایي دارد‪.‬‬
‫غربال گري و بیمار یابي‬
‫‪-‬‬
‫غربال گري‪ :‬انجام آزمایش در جمعیت یا افرادي كه خود بدنبال‬
‫مراقبت بهداشتي نمي باشند‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫بیمار یابي‪ :‬انجام آزمون هاي بالیني و‪/‬یا آزمایشگاهي براي تشخیص‬
‫بیماري در كساني كه بدلیل دیگري بدنبال مراقبت بهداشتي مي آیند‪.‬‬
‫‪-‬‬
‫آزمون هاي تشخیصي‪ :‬استفاده از روش هاي آزمایشگاهي و یا بالیني‬
‫براي اثبات یا رد حضور یك بیماري یا یك اختالل در فردي كه عالئم و‬
‫نشانه هایي دارد‪.‬‬
‫انواع غربال گري‬
‫‬‫‬‫‪-‬‬
‫غربال گري همگاني‬
‫غربال گري گروههاي در معرض خطر (انتخابي)‬
‫غربال گري چند مرحله اي‬
‫معیارهاي غربال گري‬
‫ معیارهاي مربوط به بیماري‬‫‪ -‬معیارهاي مربوط به آزمون غربال گري‬
‫معیارهاي بیماري‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫بیماري مشكل مهم بهداشتي باشد‪.‬‬
‫دوره پنهاني یا مرحله اولیه و بدون عالمت قابل تشخیص داشته باشد‪.‬‬
‫شناخت كافي از سیر طبیعي بیماري‬
‫وجود آزمون براي شناسایي بیماري‬
‫فراهم بودن تسهیالت براي تایید تشخیص‬
‫وجود درمان موثر‬
‫وجود سیاست مشخص در برخورد با بیماران‬
‫وجود شواهد كافي مبني بر كاهش مرگ و میر و ابتال در شناسایي و‬
‫درمان زودرس‬
‫فزوني منافع غربال گري بر خطرات و هزینه هاي بیماري‬
‫معیارهاي آزمون غربال گري‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫مقبولیت‬
‫تكرار پذیري‬
‫معتبر بودن‬
‫سادگي‬
‫بي خطر بودن‬
‫سریع بودن‬
‫آسان بودن اجرا‬
‫ارزان بودن‬
‫تكرار پذیري‬
‫‪ .A‬گوناگوني مشاهده كننده‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪Intra Observer Variation‬‬
‫‪Inter Observer Variation‬‬
‫‪ .B‬گوناگوني بیولوژیك (بیماران)‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫تغییرات در پارامتري كه اندازه گیري مي شود‪.‬‬
‫تغییرات در نحوه درك بیمار از نشانه هایش و نحوه پاسخ دهي او‬
‫بازگشت به میانگین‬
‫‪ .C‬خطاهاي ناشي از روش هاي فني‬
‫اعتبار ‪Validity‬‬
‫‪ ‬آزمون تا چه اندازه چیزي را كه قرار بوده اندازه بگیرد‪,‬‬
‫درست اندازه گرفته است‪.‬‬
‫‪ .A‬حساسیت‬
‫‪ .B‬ویژگي‬
‫‪Sensitivity‬‬
‫‪Specificity‬‬
‫حساسیت و ویژگي‬
‫‪-‬‬
‫حساسیت‪ :‬توانایي یك آزمون در تشخیص درست همه كساني‬
‫كه بیمارند‪.‬‬
‫مثبت هاي حقیقي‬
‫‪-‬‬
‫ویژگي‪ :‬توانایي یك آزمون براي تشخیص درست همه كساني‬
‫كه بیمار نیستند‪.‬‬
‫منفي هاي حقیقي‬
‫سئوال‬
‫‪ ‬در یک برنامه غربالگری جهت تشخیص کم کاری‬
‫مادرزادی تیروئید در نوزادان‪ ،‬سطح سرمی ‪TSH‬‬
‫اندازه گیری می شود‪.‬‬
‫‪ ‬سئوال مطرح برای مسئولین بهداشت این است‪:‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫اگر تعدادی نوزاد واقعا ً دچار کم کاری مادرزادی‬
‫تیروئید باشند‪ ،‬آزمایش مذکور چقدر قادر است این‬
‫نوزادان را شناسایی نماید؟‬
‫این آزمون چقدر قادر است نوزادان سالم را بطور‬
‫دقیق شناسایی نماید؟‬
‫حساسیت و ویژگي‬
‫مثبت‬
‫كاذب‬
‫مثبت هاي‬
‫حقیقي‬
‫غربال گري‬
‫منفي‬
‫كاذب‬
‫منفي هاي‬
‫حقیقي‬
‫حساسیت و ویژگي‬
‫‪Disease‬‬
‫‪No‬‬
‫‪Yes‬‬
‫مثبت‬
‫كاذب‬
‫مثبت‬
‫حقیقي‬
‫‪Pos.‬‬
‫منفي‬
‫حقیقي‬
‫منفي‬
‫كاذب‬
‫‪Neg.‬‬
‫‪Test‬‬
‫حساسیت و ویژگي‬
‫‪Disease‬‬
‫‪Yes‬‬
‫‪No‬‬
‫‪b‬‬
‫‪a‬‬
‫‪Pos.‬‬
‫‪d‬‬
‫‪c‬‬
‫‪Neg.‬‬
‫‪Test‬‬
‫‪b+d‬‬
‫‪a+c‬‬
‫مثبت حقیقي‬
‫حساسیت =‬
‫=‬
‫بیماران‬
‫‪a‬‬
‫‪a+c‬‬
‫حساسیت و ویژگي‬
Disease
Yes
No
Pos.
a
b
Neg.
c
d
Test
a+c
d
b+d
b+d
‫منفي حقیقي‬
=
‫سالم ها‬
= ‫ویژگي‬
‫حساسیت و ویژگي‬
Disease
Yes
No
Pos.
a
b
Neg.
c
d
a+c
b+d
Test
‫سئوال‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫فردی ‪ 35‬ساله جهت کنترل وضعیت سالمتی خود به‬
‫پزشک مراجعه نموده است‪ .‬پزشک نیز به همین منظور‬
‫معاینات بالینی و بررسی های آزمایشگاهی را برای وی‬
‫انجام داده است‪ .‬در نتایج آزمایشات مشخص گردید که این‬
‫فرد ‪ HBS‬مثبت می باشد‪.‬‬
‫در بررسی سوابق این فرد هیچ گونه دلیلی برای مثبت‬
‫شدن از نظر ‪ HBS‬بدست نیامد‪.‬‬
‫حال این سئوال مطرح است که براساس این جواب‬
‫آزمایش‪ ،‬چقدر می توان مطمئن بود که واقعا ً این فرد‬
‫‪ HBS‬مثبت است؟‬
‫ارزش اخباری‬
‫‪-‬‬
‫‪-‬‬
‫قضاوت در مورد سالمت فرد(بیمار بودن یا نبودن) بر حسب‬
‫نتیجه آزمون‪.‬‬
‫احتمال بیمار بودن فرد زمانی که نتیجه آزمون مثبت است‪.‬‬
‫ارزش اخباری مثبت‬
‫‪-‬‬
‫احتمال بیمار نبودن فرد زمانی که نتیجه آزمون منفی است‪.‬‬
‫ارزش اخباری منفی‬
‫ارزش اخباری مثبت‬
‫‪-‬‬
‫احتمال بیمار بودن فرد زمانی که نتیجه آزمون مثبت است‪.‬‬
‫ارزش اخباری منفی‬
‫‪-‬‬
‫احتمال سالم بودن فرد زمانی که نتیجه آزمون منفی است‪.‬‬
‫ارزش اخباري‬
‫‪Disease‬‬
‫‪Yes‬‬
‫‪No‬‬
‫‪a+b‬‬
‫‪b‬‬
‫‪a‬‬
‫‪Pos.‬‬
‫‪c+d‬‬
‫‪d‬‬
‫‪c‬‬
‫‪Neg.‬‬
‫‪Test‬‬
‫مثبت حقیقي‬
‫ارزش اخباري مثبت =‬
‫مثبت ها‬
‫=‬
‫‪a‬‬
‫‪a+b‬‬
‫ارزش اخباري‬
‫‪Disease‬‬
‫‪Yes‬‬
‫‪No‬‬
‫‪a+b‬‬
‫‪b‬‬
‫‪a‬‬
‫‪Pos.‬‬
‫‪c+d‬‬
‫‪d‬‬
‫‪c‬‬
‫‪Neg.‬‬
‫‪Test‬‬
‫منفي حقیقي‬
‫=‬
‫ارزش اخباري منفي =‬
‫منفي ها‬
‫‪d‬‬
‫‪c+d‬‬
‫خسته نباشید‬

similar documents