File

Report
Fjala letër është pasardhëse e fjalës papirus (bimë e bollshme
dikur për prodhimin e letrës).
Shekulli X para erës sonë në kinë.
Shekulli VIII-VII mongolët (Sarmarkandit ose Uzbekistan i
sotëm)
Në Evropë shekulli XI-XII në Fabiano Itali.
Lënda e parë e për prodhimin e letrës deri në shekullin XVIII
dhe në fillim të shekullit XIX.
Letra e Rene Antonie Ferchault de Reamur drejtuar akademisë
së shkencave në Paris.
Viti 105 Dinastia Han kineze:
vendlindja
prej letre siç e njohim ne sot.
Viti 610, përhapja e
prodhimit të letrës
në tërë azinë
Fibrat u
krijuan
me coptim.
Nga të gjitha materialet e shkrimit njerëzimi ka punësuar numrin më të madh të
në gazeta që përdoret gjerësisht në mbarë botën. Letra ka një histori të gjatë që
shtrihet mbrapa në Egjipt të lashtë në mijëvjeçarit të tretë para erës sonë. Fjala
'Letër' rrjedh nga fjala e një bime papirus, bimë që dikur ishte e bollshme në
Egjipt. Letra siç e dimë nga gjurmët, rrënjët e saj i ka në Kinë në fillim të
mijëvjeçarit e parë para krishtit. Sot në botë qarkullon një numër i madh i ketrave
dhe karonqinave.
Përdorim i ujit në fuqitë
Shekulli 14 Eksporti i letres teknike në
Kryesisht janë përdorur lecka si
motorrike.
Evropë dhe një seri e përmirësimeve në
lëndë e parë dhe më vonë edhe fije
Zhvillimi
i
një
mulliri
për
procesin e prodhimit
bambuje. Një numër i llojeve të
Shekulli 16 Avantazhet e
krijimin e fibrave në
tyre ishin
mullirit bazuar për prodhimin
mënyrë efikase.
zhvilluar, të tilla si madhësi letre të
e letrës u përhap në të gjithë
Arabët veshën letrën me paste
veshura dhe të lyer.
Evropën
amidoni që e bëri më të mirë për
Shekulli 19, u shpikën më shumë
makina duke prëmirësuar shpejtësinë e tu shkruar, dhe i dha pamje më të
Është krijuar më
mirë.
Shekulli 17 dhe 18,
prodhimit, për shembull makina
shumë letër në
Druri u bë materiali kryesorë
Shpikja e makinave për
cilindër.
sajë të
Fletët janë
për prodhimin e letrës duke
lehtësim të prodhimit
makinerisë më të
tharë në
falemnderuar shpikjen e
pastës së lertrës nga
mirë.
litarë
mullime për thërmim.
holandezët.
Shekulli 20
Prodhim me
Industrializimi në Shekulli i 21 Riciklimi i letrës
është bërë material i
shkallë të plotë
rëndësishëm për prodhimin e
shkallë të lartë.
Materialet izoluese jan bërë nga fibra
letrës. Inovacioni i letrës
celuloze të ricikluar. Kjo është një
vazhdimisht evulon. Mënyra material shumë efektiv për banesa
të reja për përdorimin e letrës
janë duke u hartuar përdit,
Rritja në masë të madhe e kërkesave për letër
përfshirë këtu përdorimin në
çuan në mungesa të letrës nga produktet e
teknologjik,
Procesi i prodhimit të letrës u
bë plotësisht i automatizuar
deritashme. Celuloza e fibrave drusore është
futur në përdorim
Procesi i biorafinerisë
prodhon një
Zhvillimi i letrës cilësore të bardhë shumëllojshmëri të gjerë të
që zakonisht përdoren për revista. materialeve të
Fletushka apo kuponë.
qëndrueshme.
Pas mbarimit të luftës në Shqipëri u ngritën fabrika të letrës.
Ideja e ngritjes së këtyre fabrikave ishte nga më të ndryshmet.
Psh . në Kavajë prodhohej letër nga aniet.
Lushnje prodhohej nga gruri (kartona, letër krafte)
Tiranë prodhimi i arkave,
Këto ishin kryesisht fabrikat të organizuara nga sektori shtetëror. Pas viteve 1991
fabrikat e organizuara nga sektori shtetëror kaluan në sektorin privat me pronar
dhe eksperienca nga më të ndryshmet.
Psh. në Laç u ngrit fabrika e celulozës me kapacitet prej 2000ton, që punon me
metodën sulfite.
Në Durrës kziston fabrika e prodhimit të kartonit të valëzuar me kapacitet rreth
700 tonë në ditë.
A e dini se:
Çdo person ne SHBA harxhon rreth 339,74kg letër në vit, kurse në botë mesatarisht
harxhohen rreth 53kg letër/vit/për kok banori
Pothuaj se 4 miliard drurë prehen çdo vit për prodhimin e letrës në SHBA. Bota sot
harxhon 400% më shumë letër se sa harxhoi para 40 vitesh.
SHBA-të përbëjnë 5% të popullatës në botë por harxhojnë 30% të letrës botërore.
Përdorimi dhe produktet e letrës përbëjnë pjesën më të madhe të mbeturinave rreth
40%.
Çdo javë mund të mos prehen 500.000 drurë nëse çdonjëri nga ne riciklon gazetat
që merr.
Në mbarë botën prodhohen çdo vit rreth 400 milion ton (2011) letër dhe karton.
Prodhuesit më të mëdhenj (2011) janë Kina (99.3 milon ton), Amerika (75 milion
ton), Japonia (26.6 milion ton) dhe Gjermania (22.7 milion ton).
Fitimi i industrisë së letrës Evropian në vitin 2011 arriti në rreth 81 miliardë euro.
221.000 njerëz punojnë në industrinë e materialit celulozë dhe industrinë e letrës
Industria gjermane e letrës, interesat e të cilëve përfaqësohen përmes asociacionit të
fabrikave të letrës (VDP), me një volum prodhimi prej 22.6 milion ton (2012) të
letrës dhe kartonit është numër një në Evropë dhe botë pas Kinës, Shteteve të
Bashkuara dhe Japonisë në vend të katërt.
Prodhimit është i ndarë në katër specie grupesh.
Latra e paketimit dhe kartonit kanë një peshë prej 46.5 për qind.
40.6 për qind të vëllimit të prodhimit llogariten për letrat grafike.
Pjesa e mbetur prej 12.9 për qind është pjesë përafërsisht e barabartë me letër
higjenike si dhe gamës së gjerë të letrave speciale.
Të përafërsisht 40,000 punonjësit gjenerojë materialet celulozë në industrinë
gjermane, në 167 fabrikat, ka një fitim prej 14.7 miliardë euro, dhe një rënie prej 4.8
për qind gjatë vitit të kaluar.
Prodhimi i Letres
Druri, ( lloji, gjatësia e fibrave)
Fletët e kërcellit,
Mbeturinat e grurit, elbit, thekrës etj.
Varmie
Proceset e prodhimit të letrës:
1. përgatitja e pastës celulozike,
2. prodhimi i letrës.
Ekzistojnë dy procese:
1. ndarja e fibrave nga lignina,
2. afrimi mes tyre për formimin e fletës.
1. Përgatitja e pastës së celulozës bëhet në dy mënyra:
a. Pastat mekanike,
b. Pastat kimike (reagjentët Bisulfiti i kalciumit, sode, sulfat gëlqereje).
c. Pastat kimiko-mekanike (mbizotërimi i fazës mekanike rrezja 75-85%,
mbizotërimi i fazës kimike rezja 65-75%)
a. Përgatitja e masës,
b. Përgatitja e fletës së letrës
a. Përgatitja e masës-lagështia 12% dhe 50%.
Përzierja e pastës me ujë dhe me lëndë të tjera (mbushesa, ngjitës, ngjyronjës)
të cilat marrin emrin brumera.
Procesi i parë-coptimi i ashklave,
Procesi i dytë-rafinimi
A. Substanca Inorganike natyrore e artificiala
1. Kaoline-zbardhje, opacitet (patejdukshmëri), aftësi shtypi,
2. Talku-peshë te lehtë dhe bardhësi,
3. CaCO3-bardhësi,
4. BaSO4+CaCO3, përmirëson shtypin
5. Miell fosili-përmirëson cilësinë për letrat që përdorin lapsat ose
leter për vizatim.
6. Bioksid titani-bardhesine, finesen, opacitetin, mbulimin,
B. Ngjitësit
Qëllimi – mos përqueshmërinë, rezistencë.
Realizimi i ngjitjes
Direk mbi fletën e letrës,
Llojet e ngjitësve:
Qëllimi i ngjitësve
-
Kollofoni- rezinat e pishes
Emulzionet –dyllerat metilcelulozik, amide dhe polimere sintetike
sipas rezinave ure-formaldehide dhe melamine-formaldehide për
qëndrueshmërinë ndaj ujit përdoren pikërisht këta ngjitës.
C. Ngjyronjësit- janë me bazë natyrore dhe sintetike.
1.
2.
3.
4.
5.
Brumi,
Hollues,
Nivelizues,
Kuti homogjenizimi,
Cilindër shpërndarës,
6. Cilindër ballor,
7. Cilindër Quizimi,
8. Sitë metalike,
9. Kuti thithëse,
10. Cilindër prese me rrjetë,
11. Cilindër thithës.
12. Rul tendues,
13. Shajak thithës,
14. Presa,
15. Kalandër.
Analizat fiziko-mekanike dhe ato kimike, përcaktimi cilësor i llojeve të
letrave, kartonçinave dhe katronit
Veçoritë Fizike
Thelbësisht duhet të respektohet në të gjitha matjet që lagështia dhe temperatura të kenë një ndikim të
madh në vlerat e matura. Prandaj, matja (23 ° C, lagështia 50%) gjithmonë të zhvillohen në dhomat
klimaterike në kushte të specifikuara sipas standardeve ISO. Zakonisht mostra e letrës është ruajtur
para se të matet, 24 orë në dhomë për tu aklimatizuar.
Ngase matjet varen nga masa për njësi të sipërfaqes së letrës (i quajtur edhe pesha bazë ose
Grammage), kështu fletët e ashtuquajtura laboratorike janë përdorur me një masë fikse të ISO
standardeve për njësi të sipërfaqes.
Masa, dendësia dhe trashësia e letrës së shkruar
Masa (ose pesha) e letrës është specifikuar zakonisht në bazën të fushës - në mënyrë specifike në gram
për metër katror (g / m²).
Dendësia e sipërfaqes së letrës së shkrimit, normal është 80 g / m², fleta A4 kështu ka një masë prej 5 g,
1000 fletët e letrës A4 peshojnë prandaj 5 kg dhe 200,000 fletët e letrës A4 tashmë peshojnë një ton.
Masa e korresponduar në dendësi të letrës së shkrimit, normal është në rregullin e madhësisë prej 800
kg / m³.
Analizat fiziko-mekanike dhe ato kimike, përcaktimi cilësor i llojeve të
letrave, kartonçinave dhe katronit
Përshkrimi i Letrave sipas peshës
Në varësi të masës për njësi të sipërfaqes, ndryshon emërtimi ekzistues i letrës:
(mbivendosja midis letrës dhe kartonit janë të mundshme):
Përshkrimi
Masa e referuar në sipërfaqe
DIN 6730
Letra
7 g/m² deri 225 g/m²
Kartoni
nga 225 g/m²
Përçueshmëri e nxehehtësisë
Letra është konsideruar përgjithësisht izolant i mirë, sepse kur ajo është e e thatë
zakonisht nuk është përçues i mirë i nxehtësisë dhe pothuajse nuk përçon fare
rrymën.
Analizat fiziko-mekanike dhe ato kimike, përcaktimi cilësor i llojeve të
letrave, kartonçinave dhe katronit
Opaciteti
Shkalla e mos depërtimit të dritës në letër i referohet aftësisë së saj që të mos
lejoj të shndritë drita përmes saj. Sa më e madhe të jetë shpërndarja, aq më e
madhe është pa depërtueshmëria e dritës në letër.
Një fletë me pa depërtueshmëri 100% nuk le të depërtoj drita .
Në përgjithësi, padepërtueshmëria e letrës është e ulët, ngase sa më e ulët të jetë
masa e saj dhe sipërfaqja e saj për njësi të sipërfaqes.
Shkalla e bardhësi dhe shkëlqimi i materialit mbushës, konstrukti i saj dhe
madhësia, indeksi i saj thyes dhe përmbajtja e materialit mbushës janë faktorë
që përcaktojnë pa përqueshmërinë e letrës.
Analizat fiziko-mekanike dhe ato kimike, përcaktimi cilësor i llojeve të
letrave, kartonçinave dhe katronit
Forca elastik
Forca elastik është një nga vetitë fizike kyçe për prodhimin e letrës, tek letra e
fortë ajo është vlera më e rëndësishme. Njësia e matjes është N/m. Ngase forca
elastike kryesisht varet në masën për njësi të sipërfaqes, përdoret edhe indeksi
elastik i forcë (ZFI) me njësi Nm/g.
Për të përcaktuar këtë vlerë, bëhet një provë shkyqjeje. Për këtë tëhiqen
mekanikisht breza të letrës në gjatësi dhe gjerësi të standardizuar, i
ashtuquajturi aparat i copëtimit i cili mostrën testuese e copëton dhe regjistron
forcën e nevojitur. Forca e nevojitur ne momentin e copëtimit, është forca
elastike.
Për të marrë një mesatare, zakonisht copëtohen 10 breza, nga 5 përgjatë
drejtimit dhe 5 tërthor drejtimit të makinës së letrës.
Analizat fiziko-mekanike dhe ato kimike, përcaktimi cilësor i llojeve të
letrave, kartonçinave dhe katronit
Rezistenca specifike e copëtimit të mëtutjeshëm
Njësia e rezistencës specifike e copëtimit të mëtutjeshëm është mn·m²/g
Kjo matje tregon se sa lehtë një letër që tashmë është shqyer edhe më
tutje shqyhet. Për këtë qëllim, letra është e pajisur me një prerje dhe
lidhet në aparatin kontrollues të forcës elastike (Elmendorf).
Përmes shtypjes së një butoni, lirohet një lavjerrës i bllokuar, e cila
shqyen mostrën gjatë lëvizjes së lavjerrësit dhe bënë matjen e forcës.
Shpërthimi i letrës
Forca shpërthyer tregon presionin e nevojshme për të shpuar një letër.
Njësia e matjes është forca e shpërthimit kPa. Për këtë, fleta standarde
është lidhur në aparatin provë dhe një membranë me një sipërfaqe të
standardizuar dhe shtypet me forcë në rritje kundër letrës. Presioni që
kërkohet që të hyj në letër quhet forca e shpërthimit.
Analizat fiziko-mekanike dhe ato kimike, përcaktimi cilësor i llojeve të
letrave, kartonçinave dhe katronit
Porositeti
Porositeti tregon se sa ajër kalon nëpër një letër. Njësia e porositetit quhet Gurley. Për
këtë lidhet një fletë standarde në aparatin provë dhe shtyn aparatet e testimit të 100
ml e ajrit në 1,23 kPa nëpërmjet një zone të testimit 6,42 cm ² dhe mat kohën e
nevojshme. Një periudhë kohore prej sekonde korrespondon me një Gurley.
Rezistenca e copëtimit
Rezistenca e copëtimit përcakton fuqinë e aplikur e cila është e nevojshme për të
ndarë letrën në masë.
Rezistenca plakjes
Kërkesat që lidhen me plakjen e librave janë të fiksuara në të ashtuquajturin
Frankfurt Forderungen, Bibliotekën Gjermane dhe Shoqata për librin, si dhe në
standardin amerikan ANSI / NISO Z 39,48-1.992 dhe ISO 9706 [21]
Analizat fiziko-mekanike dhe ato kimike, përcaktimi cilësor i llojeve të
letrave, kartonçinave dhe katronit
Bardhësia
Zbardhja e pastës celulozike (krahasimi 0-100)
Shkalla e zbardhjes së pastës celulozike ?
Bardhësia është një karakteristikë teknike për veçoritë e reflektimi të letrës për dritë
bardhë. Idealisht, ajo matet me një spektrofotometër.
Me ndriques optike dhe ngjyra, janë ndikuar rezultatet e matjes. Prandaj, bardhësi është e
vendosur zakonisht nën dritën standarde që ndaj dritës së diellit ka një përqindje të ulët të
shkurtër të valëve me rrezatim UV.
Letrat e bardha komerciale janë zakonisht të zbardhuara. Matjet nën dritën standarde të
letrëls së bardhë neutrale duken në ndriqimin e poqit elektrik të verdha, e në dritën e diellit
apo lampat e materialit të lëngët, në krahasim, të kaltërtat-të bardha.
Llojet e letrës
-Letër shkrimi,
-Letër shtypi,
-Letër ambalazhi,
-Karton i plote për kuti,
-Karton i valëzuar,
-Letër speciale:
-Letër për cigare,
-Letër vajore,
-Pargament vegjetale,
-Letër dielektrike,
-Letër kopjative,
-Letër fotografike.

similar documents