Slide 1

Report
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫تاریخچه ‪ E.C.T‬از سال ‪ ،1934‬شروع می شود‪ .‬زمانی که فون‬
‫مدونا درمان خود را با تزریق عضالنی کامفر شروع و سپس آن را‬
‫به تزریق ورید تتزازول تغییر داد ‪ .‬وی این روش را براساس دو‬
‫مشاهده بنا نهاد‪ .‬نخست اینکه‪ ،‬از نظر بالینی مشاهده شده بود که عالئم‬
‫اسکیزوفرنیک ‪ ،‬غالبا ً به دنبال حمله تشنجی کاهش می یابد‪ ،‬ثانیا ً آن‬
‫زمان این عقیده باطل وجود داشت که اسکیزوفرنی و صرع‪ ،‬توأما ً‬
‫دیده نمی شود‪ .‬به این ترتیب‪ ،‬استدالل می شد که احتماالً تشنج‪ ،‬موجب‬
‫رهایی بیمار از اسکیزوفرنی می گردد‪.‬‬
‫‪ E.C.T‬عبوردادن یک جریان الکتریکی محرک ‪ 70‬تا ‪ 150‬ولتی‪،‬‬
‫از مغز بیمار به مدت یکدهم تا یک ثانیه برای تولید یک صرع بزرگ‬
‫می باشد‪ .‬میزان ولتاژ و مدت آن‪ ،‬در مورد بیماران مختلف یکسان‬
‫نیست‪ .‬این مقدار ولتاژ‪ ،‬کمترین جریان الکتریسیته الزم جهت تولید‬
‫تشنج است‪ .‬آستانه تحریک پذیری در مورد اشخاص مختلف متفاوت‬
‫است‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫موارد استفاده‬
‫شایعترین مورد استفاده ‪E.C.T‬اختالل افسردگی اساسی است‪.‬‬
‫‪ E.C.T‬را باید در بیمارانی که به آزمایش های دارویی پاسخ نداده‬
‫اند؛ یا به طور حاد‪ ،‬میل به خودکشی و دیگرکشی دارند؛ یا واجد‬
‫عالئم بارز بی تابی یا بهت هستند‪ ،‬به عنوان درمان در نظر گرفت‪.‬‬
‫‪ -1‬بیماران سالمند ‪ ،‬کندتر از جوانان به ‪ E.C.T‬پاسخ می دهند‪.‬‬
‫‪ E.C.T‬در برخی موارد‪ ،‬به درمان های ضدافسردگی برتری دارد‬
‫مثالً در مورد بیمارانی که بیماری قلبی دارند و داروهای سه حلقه ای‬
‫بخاطر تأثیر نامطلوبشان نظیر دیس ریتمی‪ ،‬ممنوع شده است‪ ،‬همچنین‬
‫برای خانم های حامله که داروهای ضدافسردگی برایشان خطرات‬
‫جانبی به همراه دارد‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ بیماران مانیک که به درمان دارویی پاسخ مناسبی نمی دهند‪ ،‬نمونه‬‫های مناسبی جهت استفاده از ‪ E.C.T‬می باشند‪.‬‬
‫‪ E.C.T -3‬درمان مؤثری برای عالئم اسکیزوفرنی حاد است‪.‬‬
‫‪ E.C.T -4‬همچنین‪ ،‬در درمان پسکیوزهای دوره ای‪ ،‬پسیکوزهای‬
‫آتیپیک‪ ،‬اختالل وسواسی جبری‪ ،‬دلیریوم و اختالالتی نظیر سندرم‬
‫نورولپتیک بدخیم‪ ،‬کم کاری هیپوفیز ‪ ،‬اختالالت تشنجی مقاوم و‬
‫پارکینسون مؤثر گزارش شده است‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫موارد ممنوعه‬
‫‪ ECT‬موارد ممنوعه مطلق ندارد؛ فقط‪ ،‬موقعیت هایی هست که در آن‬
‫ها بیمار در معرض خطر باالتر قرار دارد و نیاز به کنترل دقیق دارد‬
‫‪ .‬از جمله برای بیمارانی که ضایعات فضاگیر سلسله اعصاب مرکزی‬
‫دارند و در معرض خطر ادم و فتق مغزی هستند‪ ،‬بیمارانی که فشار‬
‫داخل جمجمه آنها افزایش یافته یا در معرض خطر خونریزی مغزی‬
‫قرار دارند (مثالً در بیماری عروقی مغز و آنوریسم) و باید تحت‬
‫کنترل فشارخون قرار گیرند؛ همین طور‪ ،‬در بیمارانی که تازه‬
‫آنفارکتوس میوکاردرا پشت سر گذاشته اند باید با احتیاط بکار رود‪.‬‬
‫مبتالیان به عفونت حاد میوکارد و یا ‪( C.H.F‬نارسایی احتقانی قلب)‪،‬‬
‫مبتالیان به ذات الریه در معرض خطر هستند و باید بیشتر مورد توجه‬
‫باشند‪ .‬حاملگی ممنوعیتی برای ‪ E.C.T‬به حساب نمی آید و کنترل‬
‫جنینی ضرورتی ندارد‪ ،‬مگر اینکه حاملگی خطرساز یا تؤأم با‬
‫عوارض باشد‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫داروهای مورد استفاده در جریان ‪E.C.T‬‬
‫‪ -1‬داروهای آنتی کولینرژیک موسکارینی‪ ،‬برای به حداقل رساندن‬
‫ترشحات دهانی و تنفسی و ممانعت از برادیکاردی و آسیستولی‪ ،‬تجویز می‬
‫شود‪.‬‬
‫‪ -2‬هوشبرهای عمومی ‪ ،‬جهت بیهوشی با عمق سطحی مورد استفاده‬
‫قرارمی گیرند تا اثرات نامطلوب به حداقل برسد و از باالرفتن آستانه تشنج‬
‫نیز که در مصرف بعضی داروهای هوشبری دیده می شود؛ جلوگیری شود‪.‬‬
‫متوهگزیتال (‪ 75/0‬تا ‪ 1‬میلی گرم پارکیلووریدی یکجا ) رایج ترین داروی‬
‫هوشبری ‪.‬‬
‫تیوپنتال‪ ،‬اتومیدات‪ ،‬کتامین‪ ،‬آلفنتانیل‬
‫‪ -3‬شل کننده عضالنی ‪ :‬تا خطر شکستگی استخوان و سایر صدمات ناشی‬
‫از فعالیت حرکتی در ضمن تشنج به حداقل برسد‪ ،‬سوکسینل کولین‬
‫(‪ ، )Anectine‬یک ماده وقفه دهنده فوق سریع دپوالریزاسیون‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫محل الکترودها ‪:‬‬
‫‪ E.C.T‬را می توان‪ ،‬با الکترودهای یکطرفه یا دو طرفه به انجام رساند‪ .‬به‬
‫طور کلی‪ ،‬انتخاب محل دو طرفه‪ ،‬به پاسخ درمانی سریعتر می انجامد‪،‬‬
‫‪ E.C.T‬یکطرفه در هفته های اول پس از درمان با اثرات نامطلوب شناختی‬
‫کمتری همراه است‪.‬‬
‫رایج ترین روش شروع درمان‪ ،‬با ‪ E.C.T‬یکطرفه است‪ ،‬چون نمای اثرات‬
‫نامطلوب آن کمتر است‪ .‬معهذا‪ ،‬اگر بیمار پس از ‪ 4‬تا ‪ 6‬جلسه ‪E.C.T‬‬
‫یکطرفه بهبود نشان ندهد‪ ،‬روش درمان به نوع دو طرفه تبدیل می یابد‪ .‬در‬
‫روش سنتی ‪ E.C.T‬دو طرفه‪ ،‬الکترودها در طرفین جمجمه روی ناحیه‬
‫فرونتوتامپورال حدود یک اینچ باالتر از وسط یک خط فرضی بین تراگوس‬
‫گوش به گوشه خارجی چشم ‪ ،‬گذاشته می شود‪ .‬در‪ E.C.T‬یکطرفه‪ ،‬یک‬
‫الکترود محرک روی پوست جمجمه در ناحیه سانتروپارتیال نیمکره‬
‫مغلوب‪ ،‬درست مجاور خط میانی قله سر‪ ،‬به نظر می رسد که مؤثرترین‬
‫محل برای الکترودها است‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫تعداد جلسات درمان‬
‫درمان با ‪ E.C.T‬معموالً دو تا سه بار در هفته انجام می گیرد‪ .‬به‬
‫طور کلی ‪ ،‬یک دوره درمان با اختالل افسردگی اساسی ‪ 6‬تا ‪12‬‬
‫جلسه و ممکن است تا ‪ 20‬جلسه‪ ،‬درمان اسکیزوفرنی ‪ 15‬جلسه و‬
‫درمان کاتاتونی و دلیریوم‪ ،‬ممکن است‪ 1 ،‬تا ‪ 4‬جلسه به طول انجامد‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫اثرات جانبی ‪:‬‬
‫‪ -1‬اثرات جانبی ‪ E.C.T‬به صورت کونفوزیون و دلیریوم به فاصله‬
‫کوتاهی پس از تشنج و زمانی که بیمار به هوش می آید‪.‬‬
‫‪ -2‬اختالل حافظه‪ ،‬بدترین اثر جانبی درمان است‪ .‬مطالعات پیگیری‪،‬‬
‫حاکی است که تقریبا ً بیماران پس از شش ماه به سطح پایه شناختی‬
‫خود باز می گردند‪.‬‬
‫‪ -3‬آریتمی های قلبی گذرا‪ ،‬در جریان ‪ E.C.T‬و گرفتگی های‬
‫عضالنی ناشی از فعالیت حرکتی تشنجی و برخی اثرات جانبی دیگر‬
‫‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫قبل از درمان ‪:‬‬
‫‪ -1‬سابقه بیمار را بررسی نمایید این بررسی شامل معاینات فیزیکی و‬
‫نتایج آزمایشگاهی (شمارش گلبول ها‪ ،‬آزمایش کامل خون و کامل‬
‫ادرار) می باشد‪.‬‬
‫‪ -2‬گرفتن رضایت نامه امضاء شده بیمار را بررسی نمایید‪ .‬مضرات‬
‫و خطرات کشیدن سیگار را قبل از درمان با ‪ E.C.T‬یادآوری کنید تا‬
‫از مشکالت احتمالی در مراحل تنفس مصنوعی در حین عمل‬
‫جلوگیری کرده باشد‪.‬‬
‫‪ -3‬شش ساعت قبل از ‪ E.C.T‬مایعات و هشت ساعت قبل از آن‬
‫غذاهای جامد را از رژیم غذایی بیمار حذف کنید‪.‬‬
‫‪ -4‬دندان ها و اندام های مصنوعی‪ ،‬عینک و زینتی ها ‪ ،‬از قبیل‬
‫گردنبند را از بیمار جدا و دور کنید‪( .‬دور انگشتر را می توان نوار‬
‫پیچید ) و به بیمار لباس راحت بپوشانید‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪ -5‬از بیمار بخواهید که ادرار و مدفوع خود را تخلیه کند‪ ،‬عالئم‬
‫حیاتی بیمار را مورد بررسی قرار دهید‪.‬‬
‫‪ -6‬و به او دلگرمی بدهید که حامی اش هستید‪ .‬زیرا تصور شوک و‬
‫صرع (تشنج) ایجاد وحشت می نماید‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫در طی درمان ‪:‬‬
‫‪ -1‬افراد تیم درمان را به بیمار معرفی کنید‪.‬‬
‫‪ -2‬یک راه وریدی برای او برقراری کنید و داروهای قبل از ‪E.C.T‬‬
‫تجویز گردد‪.‬‬
‫‪ -3‬یک وسیله محافظ در دهان بیمار قرار دهید تا آرواره فوقانی و‬
‫تحتانی را از یکدیگر جدا نگهدارد‪.‬‬
‫‪ -4‬دادن اکسیژن خالص (صددرصد باسرعت ‪ 5‬لیتر در دقیقه) به‬
‫بیمار تجویز گردد‪ .‬باید توجه داشت که ضمن تشنج نیاز به اکسیژن و‬
‫گلوکز افزایش می یابد در حالی که وقفه تنفسی و انقباضات عضالنی‬
‫موجب انوکسی می شوند‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ مفاصل بیمار را در طی تشنجات حفظ نمایید تا از ورود هر گونه‬‫آسیب جلوگیری شود‪.‬‬
‫‪ -6‬راه هوایی را باز کنید‪ ،‬در صورتی که ضرورت باشد به کمک‬
‫ساکشن ترشحات حلق را خارج کنید‪.‬‬
‫‪ -7‬در صورتی که بیمار ناآرامی نشان دهد‪ ،‬مطابق آنچه تجویز شده ‪،‬‬
‫یک آرام بخش ضعیف بدهید‪.‬‬
‫‪ -8‬عالئم حیاتی بیمار (فشارخون‪ ،‬نبض‪ ،‬تنفس) را مورد توجه قرار‬
‫دهید و مطمئن باشید که وضعیت بیمار کامالً طبیعی است‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫بعد از درمان ‪:‬‬
‫‪ -1‬بیمار را به اتاق ریکاوری منتقل نمایید‪ .‬اتاق ریکاوری باید مجاور‬
‫اتاق شوک باشد و مجهز به ساکشن‪ ،‬اکسیژن‪ ،‬مانیتورینگ عالئم‬
‫حیاتی و دیگر وسایل اورژانس باشد‪.‬‬
‫‪ -2‬باید به احتمال سقوط و بی قراری بیمار توجه داشت و امنیت بیمار‬
‫را از این نظر تأمین نمود‪.‬‬
‫‪ -3‬بیمار را در حین بیدارشدن لمس کنید تا به نشان دهید که به او‬
‫توجه دارید و نگرانی و ترس را از او دور سازید‪.‬‬
‫‪ -4‬بیمار را نسبت به زمان و مکان و رویدادها در حین بیداری آگاه‬
‫کند‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ اگر بیمار سردرد یا تهوع دارد‪ ،‬داروی تجویز شده را به او برساند‪.‬‬‫‪ -6‬قبل از تجویز هر گونه دارو یا مواد غذایی خوراکی‪ ،‬بایستی رفلکس‬
‫گاگ مورد توجه قرار گیرد‪.‬‬
‫‪ -7‬پس از بیدارشدن بیمار هنگام خروج از تخت‪ ،‬کامالً تحت نظر باشد تا‬
‫از برگشت فعالیت طبیعی عضالت پس از شلی عضالنی مطمئن گردید‪.‬‬
‫اقدامات پرستاری‬
‫‪ -1‬فراهم نمودن حمایت های علمی و عاطفی برای بیمار و خانواده وی‬
‫‪ -2‬تدارک مقدمات قبل از درمان و ارزیابی حافظه‪ ،‬رفتار و قابلیت های‬
‫عملی بیار قبل از درمان با ‪E.C.T‬‬
‫‪ -3‬آماده سازی و نظارت بیمار در خالل مرحله اصلی درمان‬
‫‪ -4‬مشاهده و تفسیر واکنش های بیمار در برابر ‪ E.C.T‬و توصیه در جهت‬
‫تغییر ات مناسب‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫منبع ‪:‬‬
‫ روان پرستاری بهداشت روان ‪ ،2‬تألیف محسن کوشان‬‫‪ -‬چکیده پرستاری روان پرستاری تألیف علیرضا خاتونی‬

similar documents