GRAAD 10: Taalstrukture en

Report
GRAAD 10
TAALONDERRIG
12 Mei 2012
’N BOODSKAP UIT
PIKETBERG:
“Ek probeer om elke jaar net
één ding anders te doen.”
Drie vrae
• Hoe behoort taalstrukture onderrig te word?
• Watter taalstrukture kan problematies wees?
• Hoe kan ’n geïntegreerde les lyk?
Hoe behoort taalstrukture onderrig te word?
•
•
•
•
•
1. Kommunikatief
Bied geleentheid vir outentieke taalgebruik.
Skenk aandag aan leerders se taalbehoeftes
Neem leerders se leerkontekste in ag by die
beplanning van take en die seleksie van tekste
Korrigeer foute.
Grammatika (taalstrukture en -konvensies)
belangrik
Hoe behoort taalstrukture onderrig te word?
1. Kommunikatief (vervolg)
• Bring grammatika in verband met
kommunikatiewe take.
• Bied geleenthede vir kommunikasie, interaksie en
die skep van die betekenis.
• Bied geleentheid vir leerders om hul nuwe
taalkennis te oefen.
• Skakel luister-, praat-, skryf- en leesvaardighede
met mekaar.
Hoe behoort taalstrukture onderrig te word?
2. Teksgebaseerd
• Gebruik ‘n verskeidenheid outentieke tekste (ook
visuele tekste)
o vir Leesbegrip
o vir onderrig van taalstrukture en -konvensies
• Fokus op hoe taal in tekste gebruik word
• Kyk na, lees en ontleed tekste om te verstaan hoe
dit saamgestel is en watter effek dit het
• Ontwikkel leerders se vermoë om tekste te
evalueer.
Tekssoorte
Soort
Voorbeelde
Naslaantekste
Ensiklopedieë, Handboeke, Roosters,
Skedules, Tesourus, Telefoongidse, TVgidse en Woordeboeke
Mediatekste
Advertensies, Hoofartikels,
Huldeblyke, Kennisgewings,
Koerantberigte, Resensies en
Tydskrifartikels
Oudiotekste (geskrewe)
Dialoë, Grappe, Liedere en Toesprake
Geskrewe interpersoonlike en
transaksionele tekste
Briewe, Twitter, SMS’e, Dagboekinskrywings, Uitnodigings, Eposboodskappe, Notas en Verslae
Tekssoorte (vervolg)
Soort
Geskrewe interpersoonlike
tekste in die sakewêreld
Voorbeelde
Agendas en notules, Formele
briewe
Multimedia- / visuele tekste vir Facebook en ander sosiale
inligting
netwerke, Grafieke, tabelle,
Kaarte, Kopkaarte, diagramme,
Plakkate, PowerPointaanbiedings, Strooibiljette,
pamflette, brosjures, Tekens en
simbole, webblaaie, webwerwe
en blogs
Multimedia- / visuele tekste vir Graffiti, Spotprente, Grappe
genot en vermaak
(geïllustreerd), Strokiesprente
Jy SMS
Jy op Facebook
Baie dankie aan alle
betrokkenes vir ‘n
wonderlike KKNK. Al wat
kwel, is die groot aantal
oorgewig feesgangers. Die
nasie eet hom dood!
Schalk, Knysna
Oor Hempies du Toit se
opmerking dat rugbyspelers
soos Bryan Habana maar
eerder moet dans as die
wedstryd gewen is:
[Uit: Die Burger, 14 April 2012]
Julle almal is nou
sommer simpel. ‘n Mens
vier mos die drie in die
oomblik wanneer hy
gedruk word. Michelle
[Uit: Die Burger, 18 April 2012]
Hoe behoort taalstrukture onderrig te word?
3. Eksplisiet
4. Geïntegreerd
• Afsonderlik
• Volgens onderrigprogram
• Fokus op spesifieke
taalstrukture
• Voorbeeld
Belangrik:
Lees die Verwysingstabel (bl. 103 – 106)
saam met
3.2 Woordeskatontwikkeling en
taalgebruik en Sinstrukture en die
organisering van tekste (bl. 24 - 26)
asook met
3.4 Taalstrukture en -konvensies
(bl. 42).
Let wel:
 Identifiseer, verduidelik en ontleed
die betekenis en funksie ...
 Vra altyd: Watter rol speel
taalstrukture om beter begrip van
‘n teks te bevorder?
Watter taalstrukture kan uitdagings bied?
•
•
•
•
•
Herkoms van woorde
Klankleer (bv. affrikate)
Klankverskynsels
Verbindingswoorde – bl. 105
Enkelvoudige, saamgestelde en veelvoudige
sinne
• Die gebruik van bepalings en bysinne – bl. 105
Hoe kan ’n geïntegreerde les lyk?

similar documents