สไลด์ประกอบการเสวนาของ รองศาสตราจารย์ ดร.บุบผา อนันต์สุชาติกุล

Report
รู ปแบบและการจัดการศึกษาสาหรับทายาทรุ่นทีส่ อง
ของผู้ย้ายถิ่นจากประเทศพม่ า
(Education Models for the Second Generation Migrants
from Myanmar)
รองศาสตราจารย์ ดร.บุบผา อนันต์ สุชาติกลุ
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
สนับสนุนโดยกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ความเป็ นมาของการอพยพสู่ ประเทศไทย
ปัจจัย
ผลักดัน
การเมืองและเศรษฐกิจไทย
-2535
การเมืองและเศรษฐกิจพม่ า
2521
2531
สู้ รบภายใน
ปราบปราม
นศ.+ปชช.
ผลักดันชาวพม่ าอพยพ
สู่ ประเทศไทย
เศรษฐกิจขยาย+ความมั่นคง
- อนุญาตจ้ างงานผู้อพยพ
(มติครม.เห็นชอบหลักการจัด
กศ.แก่เด็กไม่ มีสัญชาติ)
จดทะเบียนแรงงาน
- พบเด็กต่ างชาติหลายพท.
อยู่ในสภาวะเสี่ ยง
-2548 มติครม.ให้ สิทธิกศ.แก่ เด็กไม่
มีสัญชาติไทย
-2547
วัตถุประสงค์ ของการวิจัย ... เพือ่ ศึกษา
1. รูปแบบและการจัดการศึกษาในระดับต่ างๆ สาหรับทายาทของผู้ย้ายถิ่นจาก
ประเทศพม่ า (บุตรทีเ่ กิดในพม่ าและทีเ่ กิดในไทย)
2. ปัญหาและอุปสรรคต่ อกระบวนการจัดการศึกษา ในด้ าน
2.1 ความรู้ ความเข้ าใจ ทัศนคติ และการให้ บริการทางการศึกษาของผู้
ให้ บริการการศึกษา
2.2 เงื่อนไขและข้ อจากัดในการดาเนินการจัดการศึกษา
3. พัฒนาข้ อเสนอแนะเชิงนโยบายด้ านการศึกษาที่เหมาะสมกับทายาทฯ
การจัดการศึกษาพหุวฒ
ั นธรรม
หลักสู ตร
การศึกษาทีต่ ระหนักในคุณค่ าความหลากหลาย
ทางวัฒนธรรม
สร้ างความเท่ าเทียม
เอก
วัฒนธรรม
ทวิวัฒนธรรม
พหุวฒ
ั นธรรม
หลักสู ตรแกนกลาง70
ครู /ผบ.
ความเข้ าใจ/
ตระหนัก/อคติ
ตารา
สิ่ งแวดล้ อม
-ภาษา
-อาหาร
-การแต่ งกาย
-ครูชาติพนั ธุ์
เนือ้ หา/
จัดการเรียนการสอน/ อคติ
วัดผล/การสื่ อสาร
ฐานชีวติ /ปัญหาเป็ น
ตัวตั้ง/ให้ ทางเลือก
หลักสู ตรสถานศึกษา30
วิธีการวิจัย
พืน้ ที่วจิ ัย
กลุ่มเป้าหมาย
-ทายาทรุ่ นทีส
่ อง
-ผู้บริหารการศึกษา
-ครู ผู้สอน
- ผู้ปกครอง
แม่ ฮ่องสอน(ปางมะผ้ า)
เชียงราย
เชียงใหม่
ตาก
สมุทรสาคร
ระนอง
ผู้มสี ่ วนเกีย่ วข้ อง:
-ผอ.เขตพืน้ ทีก่ ารศึกษา -ศึกษานิเทศก์
- เจ้ าหน้ าทีอ่ งค์ กรเอกชน -องค์ กรศาสนา
-องค์ การบริหารส่ วนท้ องถิ่น
วิธีการเข้ าถึง
ข้ อมูล
สถิตเิ ด็กที่ไม่ มีสัญชาติไทยและไม่ มีสถานะทางทะเบียนในเขตพท.กศ.
ของโรงเรียนรัฐในพืน้ ทีวจิ ยั ประจาปี การศึกษา พ.ศ. 2552
จังหวัด
เชียงใหม่
สพท.เขต1 สพท. เขต2 สพท. เขต3 สพท. เขต4 สพท. เขต5 สพท. เขต6
1,674
2,597
17,283
1,203
(ไม่มี
188
ข้อมูล)
เชียงราย
998
(ไม่มี
4,169
ข้อมูล)
แม่ ฮ่องสอน
ตาก
สมุทรสาคร
ระนอง
(ไม่มี
-
-
ข้อมูล)
3,683
392
-
-
-
-
64
11,025
-
-
-
-
1,638
-
-
-
-
-
903
-
-
-
-
-
รูปแบบการจัดการศึกษาสาหรับเด็กไร้ สัญชาติจาแนกตามจังหวัดกลุ่มเป้าหมาย
ลักษณะ-+รูปแบบ
ึ ษากระแสหล ัก
1. การศก
1.1 ระบบ รร.ร ัฐ
1
(ปลูกฝัง’ความเป็นไทย’
ฐานเอกว ัฒนธรรม)
เชียงใหม่
เชียงราย
สพท.1
สพท.3
สพท.1
สพท.2
76/131
รร.
132/15
7 รร.
94/145
รร.
1.2 รร.ร ัฐ ขยายทางเลือก
(หล ักสูตรแกนกลาง+
แวดไวว ัฒนธรรม)
2. โรงเรียนทางเลือก :
ศูนย์การเรียน
(จ ัดโดยองค์กรเอกชน)
(หล ักสูตรหลากหลาย
-ยืดหยุน
่
3
-ธารงค์รากเหง้า
-ตอบสนองการดาเนิน
ชวี ต
ิ ปัจจุบ ัน-อนาคต
-อยูใ่ นปทท.
-กล ับไปพม่า
-ไปประเทศที่ 3)
แม่ ฮ่องสอน
ตาก
สมุทรสาคร
ระนอง
117/ 133
รร.
56 /156 รร.
54/ 95 รร.
รร.บ้านท่า
อาจ
รร.ว ัดศริ ิ
มงคล
61 ศูนย์การ
เรียน
1. มูลนิธริ ักษ์
ไทย
(5 ศกร.)
1. มูลนิธศ
ิ ภ
ุ
นิมต
ิ
(2 ศกร.)
2. LPN
(1 ศกร.)
2. JRS
(4 ศกร.)
3. กลุม
่ มอญ
(4 ศกร.)
3. คาทอลิก
ระนอง
(2 ศกร.)
2
สพท. 3
้
“ไร่สม
โมเดล”
สพท. 1
ศกร.ว ัดป่า
เป้า
และ
(9 ศกร.)
อ.แม่สอด 46
อ.พบพระ 11
อ.แม่ระมาด 3
อ.ท่าสองยาง
1
4. ศูนย์ฯ
ระนองธานี
(1 ศกร.)
ลักษณะ-+รูปแบบ
ี งใหม่
เชย
ี งราย
เชย
่ ง
แม่ฮอ
สอน
ตาก
สมุทร
สาคร
ระนอง
3. โรงเรียนทางเลือก
อิงระบบร ัฐ
3.1 โรงเรียนเอกชน
2
(หล ักสูตรแกนกลาง+
แวดไวว ัฒนธรรม)
เพือ
่ อยูใ่ นปทท.
3.2 ศูนย์การเรียนพึง่ พิง
โรงเรียน
(School within
School)
่ ล ักสูตร
(ปร ับสูห
3แกนกลาง+แวดไว
ว ัฒนธรรม) เพือ
่ อยูใ่ น
ปทท.
3.3 ศูนย์การเรียน
ึ ษานอกระบบ
อิงการศก
(เน้นการเรียนรูเ้ พือ
่
ี ในไทย+
ดารงชพ
4
ธารงค์รากเหง้า)
4. กศน. (เน้นการเรียนรู ้
ี ในไทย)
เพือ
่ ทาอาชพ
ั
โรงเรียนสนถวไมตรี
ึ ษา (เดิม – ศกร.
ศก
All Saint)
รร.สห
ศาสตร์
ึ ษา
ศก
1. รร.บ้าน
หล่ายฝาย
2. รร.แม่สน
ู
น้อย
3. รร.แม่สน
ู
หลวง
4. รร.บ้าน
หนองยาว
5. รร.บ้าน
เวียงหวายก ับ
รร.ว ัดพระ
ธาตุเฉลิม
พระเกียรติ
6. รร.บ้านลาน
---
---
1. รร.บ้านท่าอาจ
+ 5 ศกร.
ศกร.พะย ันดาว
ศกร.หนองบ ัว
แดง
ศกร.นิวเดย์
ศกร.เซทานา
ศกร.แคว
กระบอง
2. รร.บ้านแม่ปะ
เหนือ+ ศกร.เอลปิ ส
3. รร.บ้านแม่ตาว
ศกร.ยูไนเต็ดคริส
เตียน
1. LPN
-ศูนย์ฯว ัด
กาพร้า
1. มูลนิธ ิ
ศุภนิมต
ิ
- ศูนย์ฯ
วิคเตอร์
เรีย
2. JRS
-ศูนย์ฯ
บ้าน
บาง
กลาง
-ศูนย์ฯ
หงาว
1. ศูนย์เรียนรู ้
ชุมชนปัญญา
อิสระ
1. ศูนย์
พ ัฒนากศ.
เพือ
่ ลูกหญิง
และชุมชน
2. รร.ม่อน
แสงดาว
---
---
---
---
กศน. แม่
สาย
---
---
---
---
---
4-
อุปสรรคต่ อการเข้ าถึงกศ.และการเรียนต่ อในระดับสู งของนร.ไร้ สัญชาติ
บ้ านไกล
องค์ กรส่ วนท้ องถิ่น
ยากจน
ไม่ เข้ าใจ-ไม่ สนับสนุน
อุปสรรคต่ อ
ผป.เด็กไร้ สัญชาติ
การเข้
า
ถึ
ง
กศ.ที
ม
่
ค
ี
ณ
ภาพ
ุ
รร.กลัวผลการประเมิน
ไม่ เห็นคุณค่ า
ของเด็
ก
ไร้
ส
ั
ญ
ชาติ
ต่าเพราะเด็ก
ของกศ.
ทาข้ อสอบไม่ ได้
ผป.เด็กไทย
ไม่ อยากให้ เรียนร่ วม
ครู มีอคติ-ขาดความรู้
- ย้ ายลูกตนออก
ในการจัดการศึกษา
- ปฏิเสธไม่ ให้
พหุวฒ
ั นธรรม
สอบผ่ าน
ประโยชน์ ของการวิจัย
สนับสนุนการ
เป็ นแนวทางการ
เป็ นแนวทางการ
ดาเนินงานตาม
พัฒนาคุณภาพ
พั
ฒ
นาคุ
ณ
ภาพการ
นโยบายการศึกษา
หลักสู ตรการผลิตครู
จั
ด
การเรี
ย
นการ
เพือ่ อนาคตของรัฐ:
รองรับศตวรรษที่ 21
สอนใน
-กศ.ที่เสมอภาค+ สถาบันการศึกษาทุก และครู ที่เห็นคุณค่ า
และแวดไวต่ อเด็ก
เป็ นธรรม + สู่
ระดับ
หลากวัฒนธรรม
ประชาคมอาเซียน
ข้ อเสนอแนะ ผลกระทบต่ อการจัดการศึกษาเพือ่ อนาคต
สู่ การอยู่ร่วมกันอย่ างสั นติ
ของประเทศไทย
--สู่ ประชาคมอาเซียน/ประชาคมโลก ในสังคมหลากหลาย
วัฒนธรรม
--การปฏิรูปหลักสู ตรและการจัด
การเรียนการสอนทีแ่ วดไววัฒนธรรม
1. นิยามใหม่ “คนไทย” ครอบคลุมชาติพนั ธุ์/วัฒนธรรม
หลากหลาย + ความหลากหลายนาไปสู่ ความมัน่ คง
2. รัฐมีนโยบายชัดเจนต่ ออนาคตสถานะของทายาท - ส่ งกลับ
- ทางานในปท. -ให้ สัญชาติ -สู่ ปท.ที่ 3 เพือ่ ทิศทางการจัดกศ.
-ไม่ ว่าในทิศทางใด การศึกษาต้ องมีมติ พิ หุ
หลักสู ตรทีใ่ ช้ ในศูนย์ การเรียนฯ
1. หลักสูตรแกนกลาง ใช้เป็ นบางแห่ง
2. หลักสูตรยืดหยุน่ /ทางเลือก
(แม่สาย) หลักสู ตรไม่ตายตัว เน้นประยุกต์ใช้ในชีวตต รรต ง
(ระนอง) ใช้หลักสู ตรพม่า แบบเรี ยนพม่า ในวตชาภาษาพม่า
อังกฤษ คณต ต วตทย์ และ
หลักสูตรไทย ในวตชาภาษาไทย
หากเด็กขาดเรี ยนก็พยายามตามให้กลับมาเรี ยน
ตาก - ใช้ หลักสู ตรพม่ า ในกศ.ขั้นพืน้ ฐาน
- ใช้ หลักสู ตรพม่ า จนถึงม.2 แต่ ม. 3 – 6
ขึน้ ไปใช้ หลักสู ตรภาษาอังกฤษทั้งหมด
- ใช้ หลักสู ตรพม่ า อังกฤษและแคนาดา
- ใช้ หลักสู ตรของ World Education ในวิชา
ภาษาไทย ภาษาพม่ า ภาษาอังกฤษ คณิตศาสตร์ ภูมศิ าสตร์
ประวัติศาสตร์ และวิทยาศาสตร์
- เน้ นการสอนภาษาไทยเพือ่ การสื่ อสารเป็ นส่ วนใหญ่
พออ่ านออกและเข้ าใจภาษาไทยได้ บ้าง
(สมุทรสาคร) บางศูนย์ ฯ ปรับหลักสู ตรไทยให้ เข้ ากับ
บริบทของเด็ก (อิงหนังสื อไทยแล้ วดึงออกมาสอนเด็ก)
เน้ นการสอนทักษะชีวติ และภาษาไทย/พม่ า/
อังกฤษ และคณิตศาสตร์ เพราะเด็กต้ องออกไปเป็ น
แรงงาน
เตรียมความพร้ อมให้ เข้ าสู่ ระบบโรงเรียนรัฐ
หลักสู ตรจึงไม่ เน้ นการสอนเป็ นขั้นตอนแบบหลักสู ตร
ไทย
ข้ อเสนอแนะจากครู ศูนย์ การเรียน
สมุทรสาคร
ระนอง
ตาก
เชียงราย


















---
----
-------
--
---
--
-----
----
---
----

--
-----

---

----------
ึ ษา
1. การจ ัดการศก
• เรียนเพือ
่ ความมนคง
่ั
• ดารงชวี ต
ิ อยูใ่ นเมืองไทยได้
• เรียนเรือ
่ งธรรมเนียม ประเพณีและว ัฒนธรรมไทย
สุขอนาม ัย สงิ่ แวดล้อม
่ ภาษาแม่
• สอนเรือ
่ งเอกล ักษณ์ตามชาติพ ันธุข
์ องเด็ก เชน
ว ัฒนธรรม
• สอนประว ัติศาสตร์ให้เด็กรูจ
้ ักแยกแยะอดีตและปัจจุบ ัน
้ หาไม่มอ
เนือ
ี คติ
้ งต้น
• สอนเรือ
่ งท ักษะชวี ต
ิ กฎหมายเบือ
• มีการค ัดเลือกเด็กเล็กเข้าเรียนในโรงเรียนไทย
2. ครู
•
•
•
•
ครูรห
ู ้ ลายภาษา
ครูตอ
้ งไม่มอ
ี คติ
ื
ครูของศูนย์ฯ น่าจะได้ร ับใบอนุญาตในการสอนหน ังสอ
มีครูไทยในศูนย์การเรียน เพือ
่ ถ่ายทอดภาษาไทยและ
ว ัฒนธรรมไทย
• ครูไทยลดอคติเกีย
่ วก ับศูนย์การเรียน และร่วมมือหรือ
่ ยเหลือก ันมากขึน
้
ชว
ั้
• ครูพม่ามีโอกาสในการค ัดเลือกเด็กให้เทียบชนใน
โรงเรียนไทย
เชียงใหม่
แม่ ฮ่อง
สอน
ข้ อเสนอแนะ (ต่ อ)
สมุทรสาคร
ระนอง
ตาก
เชียงราย

-----------
--

-------
--


--
--------
---
---------
---------

-------




3. ศูนย์การเรียน
• - ศูนย์ฯ มีอยู่ เพือ
่ เด็กทีม
่ ฐ
ี านะยากจน
• - ร ัฐบาลยอมร ับการจ ัดตงศู
ั้ นย์การเรียนและครูในศูนย์ฯ
ึ ษาให้เด็กได้
• - ศูนย์ฯ สามารถออกใบร ับรองการศก
้ ล ักสูตรเดียวก ันและสอนภาษาไทยมากขึน
้
• - ศูนย์ฯ ใชห
• -ให้ศน
ู ย์ฯ สามารถสร้างหล ักสูตรทางเลือกได้ดว้ ยต ัวเอง
้ จ ัดให้มบ
• - ศูนย์ฯ เข้าหาชุมชนมากขึน
ี ริการวิชาการ
4. อืน
่ ๆ
่ ยเหลือเด็กในระด ับมหาวิทยาล ัยด้วย
• - ร ัฐชว
• - มีการปร ับท ัศนคติในระบบโรงเรียนไทย
ึ ษาให้ก ับกลุม
• - จ ัดการศก
่ คนรุน
่ ที่ 1 เพือ
่ ให้เห็นคุณค่าทาง
ึ ษาด้วย
การศก
• - มีการเรียนรูเ้ พือ
่ ปร ับท ัศนคติหรือมายาคติเชงิ ลบทีม
่ ต
ี อ
่
้
กลุม
่ คนชาวเขาให้มากขึน
เชียงใหม่
แม่ ฮ่อง
สอน
สรุ ปข้ อมูลจากการสนทนากลุ่มครู จากโรงเรียนรัฐ
ท ัศนคติของครูโรงเรียนร ัฐฯ ต่อการจ ัด
ั
ึ ษาแก่เด็กไร้สญชาติ
การศก
1. ผูป
้ กครองเด็กไทย
•
มองว่าเด็กกลุม
่ นีเ้ ข้ามาแย่งอาหาร นม และทร ัพยากร
2. ครู
้ ากกว่าเด็กไทย จะ
•
ก ังวลว่าให้ความสาค ัญก ับเด็กกลุม
่ นีม
ทาให้เด็กไทยกลายเป็นเด็กทีข
่ าดโอกาสและไม่ได้ร ับ
การพ ัฒนา
้ ะไม่ร ักเมืองไทย และจะไม่สร้าง
•
ก ังวลว่า คนกลุม
่ นีจ
รากฐานในเมืองไทย แต่จะกล ับไปสร้างทีป
่ ระเทศพม่า
แทน
ึ ษามาก คนกลุม
ิ ธิ
้ ะเรียกร้องสท
•
ก ังวลว่า หากให้การศก
่ นีจ
ในเมืองไทย
ั
ึ ษาเด็กกลุม
•
ก ังวลว่าหากให้การศก
่ นีไ้ ปแล้ว แต่สงคม
ภายนอกจะไม่ยอมร ับเด็กกลุม
่ นี้
3. อืน
่ ๆ
้ ับกลุม
้ าก
•
เอางบประมาณคนไทยไปใชก
่ คนเหล่านีม
เกินไป
•
เมือ
่ รร.ร ับเด็กเข้ามาเรียน ทาให้มาตรฐานโรงเรียนตา
่ ลง
•
การสอนภาษาชาติพ ันธุอ
์ าจไม่จาเป็น หากเด็กอยูใ่ น
เมืองไทย
•
หากสอนภาษาชาติพ ันธุ ์ จะมีผลก ับความมน
่ ั คง
สมุทรสาคร
ระนอง
ตาก
เชียงราย
---
---

---




---

---
---
---

---
---

---
---
---
----

---------
---------


-----
เชียงใหม่
แม่ ฮ่องสอน

similar documents