ebolusyon ng alpabeto

Report
“Ang salita nati’y
huwad din sa iba,
Na may alpabeto at
sariling letra,
Na kaya nawala’y
dinatnan ng sigwa,
Ang lunday sa lawa
noong dakong una.”
MARY ANNE B. VILLANUEVA
Tagapag-ulat
ANG EBOLUSYON NG
ORTOGRAPIYA SA
PILIPINAS
ANG ALIBATA
Ang mga mananaliksik ay nagkakaisa
sa paniniwalang ang ating mga
ninuno ay may kalinangan at
sibilisasyon na bago pa mang
dumating ang mga Kastila.
Samakatwid, mayroon na silang
sistema ng pagsulat gamit ang
alpabeto na tinawag nilang alibata.
Sa pag-aaral ni Dean Paul Versoza,
1914, sinabi niyang ang Alibata ay
tumbas rin ng Baybayin.
Sinabi niyang ang alif, ba, at ta ay ang
mga unang titik sa Arabikong Dialekto
ng Maguindanao.
Hindi man niya lubusang
naipaliwanag ang malinaw na
relasyon ng baybayin at ng alibata,
sinang-ayunan na rin ito ng
maraming mga dalubwika.
ALPABETONG ROMANO
Sa pagdating ng mga Kastila,
napalitan ang lumang alibata. Itinuro
nila sa mga Pilipino ang alpabetong
romano, na itinuturing na
mahalagang ambag ng mga Kastila.
Ang mga titik ay tinawag nang paKastila kaya di naglaon ay mas
nakilala itong ABECEDARIO.
A B
C
CH D E
F
/a/ /be/ /se/ /che/ /de/ /e/ /efe/
G
H
I
J
K
L
/he/ /ache//i/ /hota/ /ke/ /ele/
LL
M
N
Ñ
O
P
/elye/ /em/ /ene//enye/ /o/ /pe/
Q
R
RR
S T
U
/ku/ / ere//erre/ /ese/ /te/ /u/
V
W
X
Y
Z
/ve/ /doble u/ / ekis/ /ye/ /zeta/
HALIMBAWANG TEKSTO
Cahinahinaiang cung ito i maputi,
Cucupas ang bañgo, culai mauauacsi
At yaong may ibig na mañgagcandili,
Cusang pababayaan sa pagcaruhagi.
Mula sa Sa Mai Mañga Anac na Dalaga
ni Modesto Santiago
ANG ABAKADA
Hindi lahat ng Pilipino ay yumakap
sa sistema ng ABECEDARIO. May
ilang nagpasyang magsalamin ng
tatak Pilipino at isa na rito ang ating
bayaning si Dr. Jose Rizal.
Kaya bunga ng pagsusumikap ni
Lope K. Santos, binalangkas niya ang
bagong alpabeto na tinawag sa
ngalang ABAKADA. (1940)
MAKABABONG ALFABETONG
FILIPINO
I. Ang Alfabetong Filipino
Ang alfabetong Filipino ay binubuo ng 28
letra na ganito ang ayos:
A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, Ñ,
NG, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z
Sa 28-letrang ito ng alfabeto, 20 letra ang
nasa dating ABAKADA (A, B, K, D, E, G,
H, I, L, M, N, NG, O, P, R, S, T, U, W, Y), at
8 letra ang dagdag dito (C, F, J, Ñ, Q, V, X,
Z) na galing sa mga umiiral na wika ng
Pilipinas at sa iba pang mga wika.
Ang ngalan ng mga letra. Ang tawag
sa mga letra ng alfabetong Filipino ay
ayon sa tawag-Ingles maliban sa Ñ
(enye) na tawag-Kastila.
A /ey/B /bi/C /si/D /di/E /i/F
/ef/G/ji/H /eych/I /ay/J
/jey/K /key/L /el/M /em/N
/en/Ñ /enye/NG /enji/O /o/P
/pi/Q /kyu/R /ar/S /es/T
/ti/U /yu/V /vi/W /dobolyu/X
/eks/Y /way/Z /zi/
MAGHANDA PARA
SA PAGSUSULIT!

similar documents