N - poczty pracowników WNE

Report
Makroekonomia 1
Rynek pracy
Mgr Łukasz Matuszczak
Podstawowe pojęcia



Ludność w wieku produkcyjnym (POP) – ludność zdolna
do pracy, ludność w wieku 15 lat i więcej, ludność w
wieku powyżej 15 roku życia i poniżej 60/65 (wiek
emerytalny).
Nieaktywni zawodowo (N) – część ludności w wieku
produkcyjnym, która nie pracuje i pracy nie poszukuje
(np. studenci, renciści itd.)
Ludność aktywna zawodowo (LF) – tzw. Siła robocza osoby, które są w wieku produkcyjnym i chcą oraz mogą
pracować.
POP = LF + N
Podstawowe pojęcia

Pracujący (E) – wszyscy, którzy wykonywali pracę
przynoszącą zarobek lub dochód.

Bezrobotni (U) – osoba w wieku 15-74 lat, która:




w badanym tygodniu nie pracowała,
jest gotowa podjąć pracę w ciągu następnych dwóch tygodni
(także osoba, która czeka na jej rozpoczęcie),
w ciągu ostatnich czterech tygodni poszukiwała aktywnie pracy.
LF = E + U
Naturalna stopa bezroboci
Podstawowe pojęcia



Bezrobotni długotrwale – Osoby pozostające w rejestrze
powiatowego urzędu pracy łącznie przez okres ponad 12
miesięcy w okresie ostatnich 2 lat, z wyłączeniem
okresów odbywania stażu i przygotowania zawodowego
dorosłych w miejscu pracy.
Pracodawca – Osoba, która prowadzi działalność
gospodarczą na własny rachunek i zatrudnia, co najmniej
jednego pracownika najemnego.
Pracujący na własny rachunek – Osoby, które prowadzą
własne gospodarstwo rolne albo prowadzą działalność
gospodarczą na własny rachunek, nie zatrudniając
pracowników najemnych.
Rodzaje bezrobocia

Bezrobocie strukturalne – spowodowane strukturalnym
niedostosowaniem popytu i podaży na rynku pracy. Struktura
podaży pracy, czyli na przykład kwalifikacje, wykształcenie,
doświadczenie, miejsce zamieszkania pracowników
poszukujących pracy - jest inna niż struktura popytu na pracę,
czyli oczekiwań pracodawców. Bezrobocie to wynika z ciągłych
zmian struktury gospodarki.

Bezrobocie frykcyjne – jego źródłem są ciągle zmiany na
rynku pracy – w każdym momencie czasu ktoś w gospodarce
zmienia pracę (np. piekarz zostaje wyrzucony z pracy i idzie do
pracy do innej piekarni). Za każdym razem upływa jednak
pewien czas zanim znajdą oni następne zajęcie i przez ten czas
mały procent osób aktywnych zawodowo jest przejściowo
bezrobotny. Niemożliwy do obniżenia, minimalny poziom
bezrobocia, wchodzi w skład bezrobocia naturalnego.
Rodzaje bezrobocia

Bezrobocie keynsowskie lub koniunkturalne – wynika z
niedostatecznego popytu na pracę. Powstaje w sytuacji, gdy
produkcja danej gospodarki nie osiąga swego poziomu
potencjalnego (pełne wykorzystane czynników produkcji).

Według Keynesa powodem tego jest niedostateczny
zagregowany popyt, któremu towarzyszą sztywne płace realne
(np. z powodu ustalenia płac minimalnych) i ceny: chociaż jest
wielu pracowników chcących zatrudnić się za płacę niższą niż
obserwowana na rynku pracy dla ludzi o podobnych
kwalifikacjach, to ofert pracy nie ma.
Rodzaje bezrobocia



Bezrobocie klasyczne – wynika ze sztucznego ustalania płac
powyżej poziomu równoważącego popyt z podażą na rynku
pracy. Na skutek działalność związków zawodowych lub
ustawodawstwa określającego płace minimalne.
Mimo dużej liczby pracowników chcących zatrudnić się za płacę
niższą niż obserwowana na rynku pracy dla ludzi o podobnych
kwalifikacjach, na skutek prawa i nacisków związków
zawodowych nie mogą zostać zatrudnieni.
Podobne do keynesowskiego, wynika z niezrównoważenia
popytu i podaży pracy. Różne są jednak powody tych
rozbieżności.
Wskażniki rynku pracy

Współczynnik aktywności ekonomicznej - relacja
aktywnych zawodowo do ludności w wieku produkcyjnym
a = LF/POP

Wskaźnik zatrudnienia - relacja pracujących do ludności
w wieku produkcyjnym
e = E/POP

Stopa bezrobocia - relacja liczby bezrobotnych do liczby
aktywnych zawodowo
u = U/LF
Podział ludności
Ludność ogółem
Osoby w wieku
produkcyjnym
Aktywni
zawodowo
Pracujący
Nieaktywni
zawodowo
Niepracujący
Osoby w wieku po
produkcyjnym
Przepływ na rynku pracy
Pracujący
Zniechęceni
Bezrobotni
Nieaktywni
zawodowo
Nieudany powrót
Rynek pracy
Podaż pracy

Zależy od preferencji pracowników






Efekt dochodowy




czas = praca + odpoczynek
popyt na czas wolny
poziom dochodu
ceny czasu wolnego (będzie to równowartość płacy oferowanej pracownikowi)
preferencje pracownika
wzrost dochodów
wzrostu popytu na dane dobro (czas wolny)
(caeteris paribus) spadek podaży pracy
Efekt substytucyjny



wzrost ceny dobra, przy stałym poziomie dochodu
spadek popytu na dobro (czas wolny)
wzrost płacy powoduje spadek popytu na czas wolny (wzrost podaży pracy)
Rynek pracy
Podaż pracy


Wzrost wynagrodzeń ↦
wystąpienie obu efektów
jednocześnie
Który z nich będzie
przeważający?


efekt substytucyjny – silniejszy
przy niższym wyjściowym
poziomie dochodu
efekt dochodowy – dla
wysokiego poziomu płac
realnych.
w/p
N
Rynek pracy
Popyt na pracę

Krańcowy produkt pracy (MPL)




Przyrost produkcji wynikający z zatrudnienia
dodatkowego pracownika (caeteris paribus)
MPL > (w/p)
w/p
Firmy zwiększają zatrudnienie do
chwili, gdy MPL = (w/p)
Przyrost zasobów innych czynników
produkcji (np. kapitału rzeczowego)


Przesunięcie się krzywej w górę
Większe zapotrzebowanie na pracę
MPL
N
Rynek pracy
Równowaga
w/p
*
w
p
N
*
N
Instytucje na rynku pracy


Płaca minimalna
(w/p)’ > (w/p)*
Związki zawodowe

N
w/p
N
D
S
Negocjowanie poziomu w
*

w



p
Klin podatkowy
Opodatkowanie dochodu wpływa na
Przesunięcie krzywej w lewo
N
D
Zasiłki dla bezrobotnych



Zwiększenie POP
Zmniejszenie chęci podjęcia pracy
Wzrost poziomu naturalnego bezrobocia
N
*
N
Krzywa Philipsa
Stopa
inflacji
Długookresowa krzywa
Philipsa
Stopa
bezrobocia
Krótkookresowa krzywa
Philipsa
Prawo Okuna
Y  Y / Y  cU U 
Gdzie:
Y Poziom produkcji przy pełnym zatrudnieniu,
Y stan produkcji faktycznej,
U Naturalna stopa bezrobocia,
U obecny stan bezrobocia,
c współczynnik zmienności.
Wzrost produkcji  wzrost zatrudnienia (firmy muszą
zatrudnić dodatkowe osoby, bo inaczej nie mogłyby
podnieść produkcji)

similar documents