راههای جستجو در بانکهای اطلاعاتی

Report
‫حمورهای حبث‬
‫‪ ‬روایی و پایایی ابزار‬
‫‪ ‬اخالق در پژوهش‬
‫‪ ‬رفرنس نویسی‬
‫‪ ‬جستجو در پایگاه های اینترنتی‬
‫تحقیق دیدن آن چیزی است که هر کسی دیده است‬
‫و‬
‫فکر کردن به آن چیزیست که هیچکس به آن فکر نکرده‬
‫است‬
‫اعتبار و اعتماد داده ها‬
‫هرگونه ابزار گردآوری داده ها باید‬
‫دارای دومشخصه اصلی باشد‪:‬‬
‫اعتبار علمی (روائی)‬‫‪-‬اعتمادعلمی (پایائی(‬
‫‪4‬‬
‫‪ ‬معرف آنست كه آيا ابزار گردآوري داده ها به درستي متغير مورد‬
‫پژوهش را اندازه گيري مي كند يا خير‬
‫معرف آنست كه ميزان دقت ابزار در شرايط يكسان چقدر است‪ .‬به‬
‫عبارت ديگر‪ ،‬در اندازه گيري هاي مكرر در شرايط يكسان نتيجه‬
‫حاصل يكسان ميگردد يا خير‬
‫‪ ‬انتشار اعتبار و پايايي ابزارها در مقاالت بسيار مهم است‬
Both
valid & reliable
Reliable,
but invalid
Subject 1
60 ml.kg-1.min-1
60 ml.kg-1.min-1
60 ml.kg-1.min-1
Subject 2
55 ml.kg-1.min-1
55 ml.kg-1.min-1
55 ml.kg-1.min-1
Subject 3
70 ml.kg-1.min-1
70 ml.kg-1.min-1
70 ml.kg-1.min-1
‫‪.1‬روش آزمون مجدد‬
‫‪-2‬روش آزمون معادل یا موازی‬
‫‪-3‬روش دونیم کردن‬
‫‪Test –rest Method‬‬
‫‪Equiralant –test‬‬
‫‪Split –half method‬‬
‫‪-4‬روش همبس تتتن ب تتين س تتنجش گت تران ی تتا مش تتاهده گت تران‬
‫‪method‬‬
‫‪9‬‬
‫‪Interrater‬‬
.
‫اخالق در پژوهش‬
‫‪11‬‬
‫‪ ‬هر علمي باید تابع ارزشهاي اخالقي باشد‪.‬‬
‫‪ ‬هیچ علمي و هیچ فعالیت عالمي از این قاعده مستثني‬
‫نیست‪.‬‬
‫‪12‬‬
‫تاریخچه برخي از مسائل اخالقي در تحقیقات قرن حاضر‪:‬‬
‫‪ ‬مسائل اردوگاههاي آلمانها در سال ‪( 1945 – 1943‬واكسن تیفوس و مرگ‬
‫‪ 1000‬نفر)‬
‫‪ ‬تزریق خون آلوده در مؤسسه روبرت كخ به ‪ 40‬نفر‬
‫‪ ‬انتقال پشههاي آنوفل از مردابها به اردوگاهها براي آزمایش بیماري ماالریا‬
‫‪ ‬وارد كردن سنگ و شیشه به زخمها و جراحات ایجاد شده براي بررسي اثر‬
‫سولفامید‬
‫‪ ‬مرگ بسیاري از دوقلوها براي بررسي اثرات ژنتیك‬
‫‪ ‬تالش آمریكاییها براي كشف واكسن شیگال و استفاده از آن در افراد عقب افتاده‬
‫‪ ‬مرگ ‪ 700‬نفر از ژاپنیها براي تالش پژوهشگران ژاپني در مورد بیماري‬
‫طاعون‬
‫‪13‬‬
‫سه اصل عمده اخالقی در تحقیق‬
‫ سودمندی‬‫ احترام به شان افراد‬‫ عدالت‬‫‪14‬‬
‫سودمندی‬
‫ عملکرد خوب (نسبت فایده به خطر)‪:‬باید فواید‬‫مشارکت را در برابر هزینه های آن برای افراد سنجیده و خطرات آن برای‬
‫افراد در برابر فواید بالقوه آن برای جامعه بررسی شود‪.‬‬
‫ حفاظت از صدمه فیزیکی و روانی‪:‬شرکت کنندگان در‬‫معرض تجربیاتی که نتایج انها منجر به ضربه دائمی یا جدی میشود قرار‬
‫نگیرند همچنین به عواقب روانشناختی شرکت در مطالعه دقت شود‪.‬‬
‫‪15‬‬
‫احترام به شان افراد‬
‫حق خود‪-‬تصمیم گیری‪:‬مشارکت داوطلبانه در مطالعه(محرکهای‬
‫مالی برای تشویق افراد یک گروه پایین اقتصادی نوعی اجبار برای‬
‫شرکت در مطالعه محسوب میشود)‬
‫افشاگری کامل‪:‬محقق به طور کامل برای افراد شرکت کننده حقوق‬
‫آنها و ماهیت مطالعه را شرح می دهد‪.‬‬
‫‪16‬‬
‫ادامه‬
‫زمانی که افشاگری کامل باعث ایجاد نتایج خطادار شود محقق از‬
‫روشهای جمع آوری اطالعات به صورت پنهانی (بدون آگاهی یا‬
‫توافق افراد شرکت کننده) یا اغفال(مخفی کردن اطالعات از افراد یا‬
‫ارائه اطالعات غلط) استفاده می کند‪.‬‬
‫پنهان کاری و اغفال از دیدگاه اخالقی با حقوق شرکت کنندگان در‬
‫جهت تصمیم گیری آگاهانه در تضاد هستند ولی در جهت ارتقای‬
‫اعتبار یافته ها انجام میشوند (به ویژه اگر تحقیق جنبه های خاص‬
‫رفتار مثل سوء استفاده از مواد و‪ ...‬را بررسی کند)‬
‫‪17‬‬
‫عدالت‬
‫عدالت شامل درمان عادالنه و حفظ حریم خصوصی افراد است‪.‬‬
‫درمان عادالنه شامل‪:‬‬
‫ انتخاب عادالنه افراد شرکت کننده‬‫ درمان بدون تبعیض و پیشداوری برای افرادی که بخواهند از‬‫مطالعه خارج شوند‬
‫ اقدام به توافقات انجام شده بین محقق و شرکت کننده‬‫‪ -‬دسترسی افراد به پرسنل تحقیق برای روشن شدن مطالعه‬
‫‪18‬‬
‫ادامه‬
‫ دسترسی آسان به کمکهای تخصصی مناسب چنانچه صدمه‬‫فیزیکی یا روانشناختی به آنها وارد شد‬
‫ جلسه پرسش و پاسخ قبل از شروع مطالعه‬‫ حساسیت و احترام به عقاید و عادات وفرهنگ ها‬‫‪-‬درمان واقعی صحیح و قانونی در تمام طول مطالعه‬
‫‪19‬‬
‫حریم خصوصی افراد‬
‫حق محرمانه ماندن اطالعات‪ :‬به وسیله گم نامی (محقق مشخصات‬
‫شرکت کننده را نمی داند) یا از طریق پروسیجرهای رازداری‬
‫(شماره های هویتی)‬
‫روشهای رضایت آگاهانه برای افراد شرکت کننده اطالعات مورد نیاز‬
‫برای تصمیم گیریم معقوالنه فراهم میکند و شامل امضای فرم‬
‫رضایت نامه است‪.‬‬
‫‪20‬‬
‫اهم مسائلي كه باید كه در هر تحقیق مدنظر قرار گیرد ‪:‬‬
‫‪ ‬در مرحله انتخاب موضوع تحقیق و بیان مسئله‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫پذیرش موضوع پژوهش توسط جمعیت مورد مطالعه‬
‫در نظر گرفتن باورها‪ ،‬رفتار و سنتهاي جامعه‬
‫عدم استفاده از بیان موهن و زننده‬
‫ارائه درست دادههاي دیگران‬
‫‪ ‬در مرحله بازنگري مدارك موجود‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪21‬‬
‫رعایت صداقت و امانت علمي‬
‫رعایت بي طرفي و پرهیز از گرایشهاي خاص توسط محققان و ذكر‬
‫اطالعاتي كه ممكن است لزوما ً با نظر پژوهنده موافق نباشد‪.‬‬
‫ذكر نام سایر پژوهشگراني كه در همان زمینه تحقیقاتي انجام دادهاند‬
‫عدم استفاده از منابع مشكوك و فاقد اعتبار الزم‬
‫اهم مسائلي كه باید كه در هر تحقیق مدنظر قرار گیرد ‪:‬‬
‫در مرحله برنامهریزي و اجراي تحقیق‬
‫استفاده از جدیدترین روشهاي تحقیق جهت اخذ نتیجه‬
‫عدم استفاده انحصاري از روشهایي كه با خواستههاي پژوهشگر همسو شود‪.‬‬
‫در زمینه نیروي انساني و مدیریت‬
‫توجه به رفاه اعضاي گروه تحقیقاتي و اجتناب از ایجاد ناراحتي براي آنان‪.‬‬
‫مراقبت به منظور جلوگیري از سوء استفاده اعضاي گروه تحقیقاتي از افراد یا‬
‫اجتماع مورد بررسي‬
‫دقت در حسن استفاده از بودجه‬
‫‪22‬‬
‫‪‬در مرحله تجزیه و تحلیل‪ ،‬گزارش و انتشار نتایج‬
‫‪ ‬رعایت صداقت هنگام تجزیه و تحلیل نتایج و عدم تحریف‬
‫دستاوردها در جهتي كه با خواستههاي پژوهشگر همسو شود‪.‬‬
‫‪ ‬محرمانه نگهداشتن اطالعات و نام افراد مورد بررسي‬
‫‪ ‬انتشار نتایج به زبان ساده به گونهاي كه نتایج حاصله قابل استفاده‬
‫كلیه دست اندركاران زیربط باشد‪.‬‬
‫‪ ‬رعایت حركت افراد یا اجتماع هنگام بحث و تفسیر نتایج‬
‫‪ ‬در اختیار گذاردن نتایج به مسئوالن در سطوح مختلف‬
‫‪23‬‬
‫اقدامات ضروري در آینده در زمینه اخالق پزشكي‬
‫‪ ‬طراحي ‪ medical research ethics committees‬در زمینه‬
‫اجراي موازین اخالق پزشكي‬
‫‪ ‬فعال كردن كمیتههاي اخالق در پژوهش در سطوح مختلف در واحدهاي‬
‫پزشكي‬
‫‪ ‬تعیین وظایف مشخص براي كمیتههاي بررسي كننده اخالق در پژوهش‬
‫(بررسي نقاط حساس در زمینه گرفتن رضایتنامه معتبر‪ ،‬دارونما‪ ،‬عدم‬
‫آسیب جسمي و روحي)‬
‫‪24‬‬
‫‪ ‬تنظيم منابع و مآخذ (رفرنس نويس ي)‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫•‬
‫‪26‬‬
‫استناد کردن‪ ،‬عمل ارجاع به کار نویسندگان دیگر‪،‬در قسمتی از متن خود‬
‫است‪.‬‬
‫استناد به کارها هم نشان دهنده مطالعه انجام شده در آن زمینه و هم‬
‫حمایتی برای مفاد و نتایج کار است‪.‬‬
‫هر استنادی مستلزم یک رفرنس در پایان کار م باشد‪ .‬علل دیگر استناد و‬
‫رفرنس دادن صحیح عبارتند از ‪:‬‬
‫اعتبار دادن به مفاهیم و ایده های نویسندگان دیگر‬
‫ایجاد مدرک مبنی بر وسیع و عمیق بودن کار خود برای خواننده‬
‫‪‬‬
‫زمان‪ :‬هننام يافتن هر منبع مرتبط با موضوع تحقيق‪ ،‬اطالعات كامل آن را يادداشت کنید‪.‬‬
‫‪‬‬
‫تعداد‪ :‬منابع را به مواردي محدود كنيد كه ارتباط مستقيم با كار شما دارند‪.‬‬
‫‪‬‬
‫اهميت‪ :‬بخش منابع را دست كم نگيريد (دستيابي خوانندگان‪ ،‬دستيابي مجدد نويسنده‪ ،‬ارزيابي‬
‫سردبير)‬
‫‪‬‬
‫سبك نگارش منابع را مشخص کنید‪.‬‬
‫استناد نكردن به منابع استفاده نشده‪ ،‬مشاهدات چاپ نشده‪ ،‬ارتباط هاي شخص ي‬
‫مي توان به مقاالت زيرچاپ استناد كرد (ب ا ذكر عبارت زيرچاپ به جاي شماره صفحه و‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫جلد)‬
‫‪27‬‬
‫‪ ‬ونكوور‬
‫‪ ‬هاروارد‬
‫‪28‬‬
‫‪ )1‬رفرنس دهی در خارج از متن ( قسمت منبع)‪( .‬ونكوور)‬
‫‪ )2‬رفرنس نویس ی در داخل متن‪( .‬هاروارد)‬
‫‪29‬‬
‫‪.1‬‬
‫برون متنی (شمارش ی)‪ :‬سند مورد ارجاع در جای خارج از متن (پایين‬
‫صفحه‪ ،‬پایان فصل یا انتهای متن) درج م شود‪ .‬مانند شیوه ونکوور‬
‫‪.2‬‬
‫درون متنی (نام‪ -‬سال)‪ :‬مشخصات کوتاهی از رفرنس در داخل پرانتز در متن‬
‫ارائه م شود که اغلب شامل نام نویسنده و تاریخ و مواردی شماره صفحه‬
‫است‪ .‬مانند شیوه هاروارد‬
‫‪30‬‬
‫‪‬‬
‫در این مرحله مشخصات کامل آورده م شود‪.‬‬
‫در این مرحله برای مرتب کردن منابع نباید از شماره گذاری استفاده کرد‪.‬‬
‫بلکه باید به تبعیت از شیوه رایج جهان از ترتیب حروف الفبا استفاده نمود‪.‬‬
‫‪‬‬
‫الف‪ -‬رفرنس دهی کتاب تألیف ‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫نام خانوادگ ‪ ،‬نام ‪ ( .‬سال) ‪ .‬نام کتاب‪ .‬محل نشر ‪ :‬انتشارات ‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪ -‬اگر یک نفر مولف داشته باشد‬
‫دالور‪ ،‬علی ‪ . )1378 ( .‬روش های تحقیق‪ .‬تهران ‪ :‬انتشارات آگاه ‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪ -‬اگر دو نفر مولف داشته باشد‬
‫دالور ‪ ،‬علی ؛ شعبان ‪ ،‬حسن ‪ . )1346( .‬اسم کتاب ‪ .‬محل نشر‪ :‬انتشارات ‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪ -‬اگر سه نفر مولف داشته باشد‬
‫‪‬‬
‫‪ -‬اگر بیش از سه نفر مولف داشته باشد‬
‫‪31‬‬
‫دالور ‪ ،‬علی ؛ شعبان ‪ ،‬حسن ؛ ملک ‪ ،‬حسن ‪ . )1384( .‬اسم کتاب ‪ .‬محل نشر ‪ :‬انتشارات ‪.‬‬
‫دالور ‪ ،‬علی و دیگران ‪ )1386 ( .‬اسم کتاب‬
‫‪ .‬محل نشر ‪ :‬انتشارات ‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫تایلر‪ ،‬رالف ‪ . )2006( .‬اصول برنامه ریزی ‪ ( .‬ترجمه حسين اسدیان) ‪ .‬تهران ‪:‬‬
‫انتشارات آگاه‪.‬‬
‫در صورت كه مولف آن بیشتر از یك نفر باشد تفاوت چندان با رفرنس دهی كتاب‬
‫تألیف ندارد فقط مترجم را م آوریم ‪.‬‬
‫ج‪ -‬رفرنس دهی از فصل نامه‬
‫دالور ‪ ،‬علی ‪ ، )1387( .‬اسم مقاله ‪ .‬فصل نامه رشد ‪ ،‬شماره ‪. 7‬‬
‫د‪ -‬رفرنس دهی از مقاله اینترنتی‬
‫دالور ‪ ،‬علی ‪ ، )1387 ( .‬اسم مقاله ‪ .‬آدرس اینترنتی‬
‫‪32‬‬
33
‫الف‪ -‬اگر نوشته ای كه از كتاب یا جای گرفته شود و نقل قول مستقیم باشدالزم است‬
‫رفرنس دهی آن به این صورت باشد‪.‬‬
‫نقل قول مستقیم ( مناف زاده ‪ ، 1386 ،‬صفحه ‪. ) 103‬‬
‫ب‪ -‬اگر نقل قول غير مستقیم باشد‬
‫نقل قول غير مسقیم ( مناف زاده ‪. )1386 ،‬‬
‫ج‪ -‬رفرنس دهی كتاب كه تألیف باشد به شیوه زیر است‪:‬‬
‫ اگر مولف آن فقط یك نفر باشد ( دالور ‪ ، 1387 ،‬صفحه ‪. ) 102‬‬‫ اگر دو نفر مولف داشته باشد ( دالور ‪ ،‬اسدیان ‪ ، 1387 ،‬صفحه ‪. ) 104‬‬‫ اگر سه نفر مولف داشته باشد( دالور ‪ ،‬شریعتی ‪ ،‬محمدیان ‪ ، 1387 ،‬صفحه ‪. )90‬‬‫ اگر بیش تر از سه نفر مولف داشته باشد( دالور و همکاران ‪ ، 1386 ،‬صفحه ‪. )101‬‬‫‪34‬‬
‫‪‬‬
‫نكته ‪ :‬اگر از یك نویسنده كتابهای داشته باشیم كه در یك سال تألیف‬
‫ً‬
‫شده باشند از حروف اننلیس ی ‪ a‬و ‪ b‬و ‪ C‬و ‪ ...‬استفاده م شود‪ .‬مثال ‪:‬‬
‫(دالور ‪ ، a ، 1386 ،‬ص ‪. )50‬‬
‫(دالور ‪ ، b ، 1386 ،‬ص ‪. )90‬‬
‫(دالور ‪ ، c ، 1386 ،‬ص ‪. )21‬‬
‫نكته ‪ :‬اگر مطلبی را از كتاب كه در آن نویسنده ‪ ،‬آن مطلب را از كس‬
‫دیگری در كتاب خود نقل قول كرده است‪ ،‬بیاوریم رفرنس دهی آن به‬
‫شیوه ی زیر است‪:‬‬
‫( دالور به نقل از تایلر ‪ ، 1384 ،‬ص ‪. ) 40‬‬
‫‪35‬‬
‫ج‪ -‬رفرنس نویس ی كتاب ترجمه در داخل متن به شیوه زیر می باشد‪:‬‬
‫‪‬‬
‫( جرج ‪ ،‬سال میالدی (‪ ، )1935‬صفحه ‪. )100‬‬
‫در داخل متن از مترجم نام آورده نمی شود ‪ .‬بلكه تنها از نام مولف استفاده‬
‫ً‬
‫م شود ‪ .‬همچنين در آوردن سال تألیف هم دقت شود كه حتما سال میالدی‬
‫كه در آن مولف آن كتاب را تألیف كرده‪ ،‬نوشته شود و از نوشتن سال ترجمه‬
‫خودداری شود‪.‬‬
‫‪36‬‬
‫‪ -‬اگر مولف مقاله ما یك نفر باشد‬
‫( دالور ‪ ، 1387 ،‬صفحه ‪. ) 16‬‬
‫‪ -‬اگر مولف مقاله دو نفر باشد‬
‫( دالور‪،‬رضای ‪،1387،‬صفحه ‪. ) 16‬‬
‫‪-‬اگرمولف مقاله سه نفرباشد‬
‫(دالور‪،‬رضای ‪،‬حسینی‪،1385،‬صفحه ‪. )100‬‬
‫‪-‬اگر مولف مقاله بیشتر از سه نفر باشد‬
‫( تایلر و همکاران ‪ ،2007 ،‬صفحه ) ‪.‬‬
‫در حالت كلی شیوه رفرنس دهی مقاله با كتاب تألیف فرق چندان ندارد‪.‬‬
‫‪37‬‬
‫ه‪ -‬رفرنس دهی از پایان نامه یا تحقیق‬
‫اگر نویسنده یا مولف یك نفر باشد ( دالور ‪ ، 1347 ،‬صفحه ‪) 60‬‬
‫اگر نویسنده یا مولف دو نفر باشد ( دالور ‪ ،‬حسینی ‪ ،‬صفحه ‪) 41‬‬
‫اگر نویسنده یا مولف سه نفر باشد ( دالور ‪ ،‬اسدیان ‪ ،‬حسینی ‪ ،‬صفحه ‪) 20‬‬
‫و ‪ -‬رفرنس دهی از ویرایش‬
‫محسنی ‪ ،‬منوچهر ‪ . ) 1353 ( .‬جامعه شناس ی عموم ‪ .‬ویرایش ‪ ( . 2‬تهران ‪ :‬طهوری ) ‪ .‬ص‪.15‬‬
‫‪38‬‬
‫نرم افزار ‪Endnote‬‬
‫• نرم افزار ‪ EndNote‬یک از بهترین و جامع ترین نرم افزارهای‬
‫مدیریت اطالعات و استناد ها در پژوهش است‪ .‬با رشد روز افزون‬
‫اصالعات علمی‪ ،‬مدیریت این اطالعات نيز برا ی پژوهشگران حوزه‬
‫های مختلف یک دغدغه است‪ .‬ابزارهای چون ‪ EndNote‬کمک‬
‫چشمگيری در زمینه مدیریت استناد ها و نوشتن مقاالت علمی و نشر‬
‫مقاله بر اساس استانداردهای مختلف ناشرین بين املللی کمک م‬
‫کند‪.‬‬
‫آشنای با ابزار و شیوه های جستجو در‬
‫بانک های اطالعات‬
‫اطالعات انرژی الزم‬
‫برای تصمیم گیری‬
‫است!‬
‫انرژی‬
‫محو یا نابود نمی شود‬
‫بلکه از صورتی‬
‫به صورت دیگر‬
‫تبدیل می شود‬
‫چرا جستجو در اینرتنت و وب اینقدر مهم است‬
‫‪ ‬جستجو در اینترنت و وب یعنی یافتن سوزن در انبار کاه به حجم بیش‬
‫از ‪ 9058044651‬صفحه ( وب مرئی )‬
‫وب مرئ‬
‫‪ 9058044651‬صفحه‬
‫وب نامرئ‬
‫‪ ‬حجم باالیی از اطالعات استراتژیک سازمان ها با روش های معمول‬
‫جستجو و باز یافت اطالعات در دسترس نیست ( وب نامرئی )‬
‫رشد اینرتنت و وب‬
‫رشد نمایی اینترنت و وب ضرورت آموزش و کار در زمینه مهارت ه ای‬
‫جستجو و باز یافت اطالعات را توجیه می کند‪.‬‬
‫انواع پايگاه اطالعاتي‬
‫جان كانوي (‪ )1989‬پايناههاي اطالعاتي را به دو دسته «پايناههاي مرجع» و‬
‫پايناههاي منبع» تقسيم ميكند كه هر كدام شامل پايناههاي اطالعاتي با مشخصات و‬
‫ويژگيهاي خاص خود هستند ‪.‬‬
‫«‬
‫‪ ‬پايناههای اطالعاتي مرجع ‪ :Reference database‬پايناههايي‬
‫هستند با اطالعات محدود كه استفاده كننده با دريافت اين اطالعات به‬
‫منابع ديگري براي دريافت اطالعات كامل مراجعه ميكند و در واقع مثل منابع‬
‫ردیف دوم عمل م کند‪ ..‬انواع پايناههاي اطالعاتي مرجع عبارتند از‪ :‬پايناه‬
‫اطالعاتي كتابشناختي‪ ،‬پايناه اطالعاتي ارجاعي‪.‬‬
‫انواع پايگاه اطالعاتي‬
‫‪ ‬پايناههای اطالعاتي منبع ‪ : Source database‬پايناههايي هستند‬
‫كه اطالعات كامل منبع معرفي شده را ارائه ميدهند و استفاده كننده با‬
‫مراجعه به اين پايناهها به طور مستقيم به اطالعات مورد نظر خود دست‬
‫مييابد‪.‬‬
‫بانک اطالعاتي ‪Scopuse‬‬
‫‪ ‬بانک اطالعاتي ‪ Scopuse‬بزرگترين بانک استنادي و چکيده نويس ي جهان‬
‫است که توسط ‪ Elsevier‬ناشر هلندي ‪science direct‬راه اندازي شده‬
‫در واقع یک از رقيبان پايناه استنادي موسسه اطالعات علمی (آی اس آی)‬
‫آمريکا مي باشد‪ .‬اين پايناه ابزار خوبي براي پژوهشگران در حوزه هاي مختلف‬
‫است که نه تنها اطالعات مقاالت و چکيده آنها بلکه ميزان استنادات آنها را نيز‬
‫بيان مي کند‪ .‬به عبارت ديگر عالوه بر جستجو و دسترس ي به مقاالت معتبر مي‬
‫توان فعال ترين نويسنده‪ ،‬سازمان‪ ،‬مراکز تحقيقاتي و مجالت را در حوزه‬
‫موضوعي خاص تعيين و رتبه بندي کرد‪.‬‬
‫جهت ورود به پایناه اطالعتی ‪ scopus‬ابتدا وارد سایت کتابخانه مرکزی به آدرس‬
‫‪ http://lib.mui.ac.ir/‬شده و این پایناه را انتخاب م کنیم‪.‬‬
Scopuse ‫ بانک اطالعاتي‬
‫ در این پایگاه امکان می توان بر اساس چهار قسمت جستجو را انجام داد‬
Document Search-1
Author Search -2 
Affiliation Search-3
Advance Search-4 
Document
Search
Author
Search
Affiliation
Search
Advance
Search
‫‪Document Search‬‬
‫در این بخش م توان از عملگرهای بولی و جستجوی عبارت استفاده کرد‪ ،‬در قسمت ‪Limit to‬‬
‫م توان جستجو را از نظر نوع مدرک‪ ،‬محدوده زمان و حیطه موضوعی محدودکرد‬
‫‪Author Search‬‬
‫در این بخش م توان از نام خانوادگ ‪ ،‬نام و حتی سازمان که نویسنده به آن وابستن علمی(‪ )Affiliation‬دارد استفاده‬
‫کرد‪ .‬از قسمت ‪ Limit to‬نيز م توان جهت محدود کردن حیطه موضوعی که نویسنده در آن فعالیت م کند بهره برد‪.‬‬
‫در این قسمت ‪ search history‬م تواند تا ‪ 50‬جستجوی قبلی را ذخيره کرده و به ما نمایش دهد‪.‬‬
‫‪Affiliation Search‬‬
‫از این بخش م توان نام دانشناهها و موسسات علمی که نویسندگان وابستن به آنها دارند و ميزان مقاالت علمی‬
‫آنها را جستجو کرد ‪.‬‬
‫با انتخاب دانشناه اصفهان در آدرس بار این بخش نتایج جستجو را م توان مشاهده کرد‪ .‬درقسمت ‪Refine‬‬
‫‪ Result‬م توان جستجو را به کمک ‪ Limit to‬محدود کرد و یا با استفاده از ‪ Exclude‬از فرمت ((بجز)) دامنه‬
‫جستجو را محدود کرد‪ .‬اطالعات در مورد تعداد مدارک هر سازمان‪ ،‬شهر و کشور آن را در این قسمت م توان‬
‫بدست آورد‪.‬‬
‫با کلیک بر روی سازمان مورد نظر م توان به مقاالت منتشر شده از آن سازمان ‪ ،‬نویسندگان‪ ،‬سال انتشار و ميزان‬
‫استنادات به هر مقاله را مشاهده کرد‪ .‬در قسمت ‪ Search within result‬م توان در بين نتایج هم جستجوی‬
‫جدیدی انجام داد‪.‬‬
‫‪Advance Search‬‬
‫م توان با کمک کدهای مشخص جستجو را انجام داد ‪ .‬در این قسمت از نام سازمان برای نمونه استفاده شده‬
‫است‪ .‬به کمک آیکون ‪ Add Author name or Affiliation‬نيز م توان آیکون ‪ Author search‬را از‬
‫همين قسمت باز کرد‪.‬‬
‫پايناههای اطالعاتي منبع ‪Source database‬‬
‫‪ ‬پايگاه اطالعاتي تمام متن ‪.Full-text databases‬‬
‫اين پايناه شامل متن كامل منابع ‪ -‬نه فقط مشخصات ظاهري آنها است‪ .‬متن كامل مقاالت‬
‫روزنامهها و نشريات‪ ،‬قوانين‪ ،‬گزارشهاي فني شركتها‪ ،‬پيامهاي گروههاي مباحثه در‬
‫اينترنت‪ ،‬و مكاتبات سازمانها نمونههايي از اينگونه پايناهها هستند‪.‬مثل ‪MD‬‬
‫‪Consult‬‬
‫بانک اطالعات ‪MD Consult‬‬
‫بانک اطالعات ‪ :MD Consult‬برترین منابع پزشک جهان را در یک سرویس‬
‫مجتمع اینترنتی جمع نموده است ‪.‬‬
‫‪ MDCONSULT‬باالترین رتبه را در زمینه تسهالت صرفه جوی در زمان‬
‫‪،‬ارائه اطالعات دقیق و بهبود روشهای مراقبتی بیماران ‪ ،‬دریافت نموده است‪.‬‬
‫ناشر آن پایناه اطالعات ‪ Elsevier‬است و مجالت را در آن گردآوری کرده که‬
‫در ‪ science direct‬موجود نمی باشد‪.‬‬
‫جهت ورود به پایناه اطالعتی ‪ MD Consult‬ابتدا وارد سایت کتابخانه مرکزی به آدرس‬
‫‪ http://lib.mui.ac.ir/‬شده و این پایناه را انتخاب م‬
‫کنیم‪.‬‬
‫در این پایناه امکانات جستجو کتاب مجله تصویر اموزش بیماران اخبار جدید علمی و راهنما جهت یاری‬
‫رساندن به پزشکان وجود دارد‪ .‬در صفحه نخست ورود هم م توان با استفاده از بخش ‪search‬‬
‫به جستجو پرداخت ویا اینکه در هر بخش به صورت مجزا وارد شد ‪.‬‬
‫‪BOOK‬‬
‫‪ ‬با وجود متن كامل بيش از ‪ 125‬كتاب مرجع پزشكي‪ ،‬كاربران قادر خواهند بود تا بته طتور‬
‫همزمتان در كتل مجموعه جهت رسيدن به اطالعات مورد نياز خود به جستجو بپردازند‪ .‬براي‬
‫جستجو در قسمت كتاب ها در صفحه اصلي عبارت ‪ Books‬را كليك كترده فهرست الفبتايي‬
‫كتاب هتا بتا مشخصات كامل كتابشناس ي ظاهر مي گردد‪.‬‬
‫‪ ‬در فهرست الفبايي‪ ،‬جستجو را ادامه و كتاب مورد نظر را پيدا و انتخاب متي كنتيم‪ .‬بتا كليتك‬
‫كتردن بتر روي عنوان كتاب مشخصات كامل كتاب ظاهر مي گردد‪.‬‬
‫‪ ‬پس از ورود به هر بخش در قسمت فوقان قسمتی جهت جستجو مانند صفحه اصلی با پیش‬
‫فرض همان بخش وجود دارد و در این بانک م توان کتابها را به دو صورت الفبای و موضوعی‬
‫جستجو کرد ‪.‬‬
‫‪ ‬پس از کلیک بر روی عنوان کتاب مورد نظر م توان یک توضیح مختصر نمایه و محتویات کتاب و‬
‫تصویر روی جلد ان را مشاهده کرد‪ .‬با کلیک برروی هر قسمت در محتویات کتاب وارد همان بخش از‬
‫کتاب م شویم‪.‬‬
‫‪ ‬در بخش موضوعی م توان موضوع مورد نظر را انتخاب کرد‪.‬‬
‫للالا‬
‫پس از انتخاب ‪ cardiology‬م‬
‫توان عنوان مورد نظر را انتخاب و بر روی ان کلیک کرد‪.‬‬
‫‪ ‬با کلیک بر روی ان اطالعات مشابه قسمت قبل را م توان بدست اورد‪.‬‬
‫با ک‬
‫لی‬
‫در قسمت فوقان عنوان ‪ Cancer‬را تایپ کرده و م توان عناوین کتب در این زمینه را مشاهده کرد‪ .‬در‬
‫این بخش بوسیله ‪ Refine your search‬م توان دامنه جستجو را در حیطه موضوعهای بیان شده‬
‫محدود کرد‪.‬‬
‫‪JOURNAL‬‬
‫‪ ‬نه تنها چكيده ها‪ ،‬بلكه تمام متن مقاالت از طريق موتور جستجوي قدرتمند ‪Medline‬‬
‫كه شامل محتتوي كامل مقاالت بيش از ‪ 80‬مجله پزشكي و مجالت ‪Clinics of‬‬
‫‪North America‬متي باشتد‪ ،‬ارائته متي گردد ‪ .‬اين موتور جستجو همچنين چكيده‬
‫هتاي استناد پزشتكي را از طريتق ‪Cochrane Database of Systematic‬‬
‫‪ Reviews‬در اختيار كاربران قرار مي دهد‪ .‬براي استفاده از مجالت در صفحه اصلي‬
‫عبارت ‪ Journals‬را كليك مي كنيم ‪ .‬صفحه زير ظاهر مي شود ‪.‬‬
‫‪ ‬در قسمت فوقان بخش ی جهت جستجوی مستقیم مجالت وجود داردکه شامل سال‬
‫نشر جلد عنوان مجله نوع مقاله نویسنده و ‪ ...‬م شود همچنين در قسمت پایين م‬
‫توان مجالت را بر اساس یک لیست الفبای انتخاب کرد‪ .‬در قسمت ‪What’s‬‬
‫‪ New in Journals‬م توابه به آخرین اطالعات مربوط به جدیدترین مقاالت‬
‫منتشر شده از لیست مجالت این بانک دسترس ی پیدا کرد‬
‫‪ ‬جستجو بر اساس لیست الفبای م باشد‪ .‬در بخش ‪ In This Week’s Journal‬م توان به‬
‫جکیده و خالصه آخرین مقاالت برتر دسترس ی پیدا کرد‪.‬‬
‫‪ ‬بانک اطالعاتی خواص ( شیمیایی )‬
‫‪ ‬این بانکها حاوی اطالعات در زمینه های موضوعی خواص فيزیک شیمیای و فنی مواد و ترکیبات‬
‫هستند‪ .‬مانند بخش داروی در بانک ‪MD Consult‬‬
‫‪Drug ‬بانك اطالعاتي داروئي بسيار جامعي است؛ شامل اطالعات تصويب شده بيش از ‪22000‬‬
‫دارو كه از سوي )‪FDA (Food and Drug Administration‬در اختيار كاربران قرار‬
‫مي گيرد‪ .‬داروها بر حسب نام ‪generic‬يا نام تجاري‪ ،‬كالس درماني يا داروئي يا موارد موثر دارو‬
‫در اين بانك تقسيم بندي شده اند‪.‬‬
‫‪ ‬جهت دسترس ی به این قسمت م توان وارد سایت کتابخانه مرکزی شده و از زیر مجموعه‬
‫‪ Information Drug‬آن را انتخاب کرد‪ .‬و یا اینکه از سایت خود ‪ MD Consult‬وارد‬
‫بخش ‪ Drug‬شده و به اطالعات دسترس ی پیدا کرد‪.‬‬
2-Indication
4- Adverse Reactions
: ‫ قسمت م شود‬4 ‫این بخش شامل‬
1-Druds
3-Contraindication
‫در بخش ‪ Drug‬م توان در قسمت فوقان نام دارو و یا بیماری مورد نظر را را تایپ کرده و بخش مورد نظر را‬
‫انتخاب کرد‪ .‬در قسمت ‪ Safety Notices‬م توان داروهای دارای بروشور و ‪ 3‬نوع از جدیدیترین آنها را‬
‫مشاهده کرد‪ .‬در قسمت ‪ FDA Approvals‬داروهای را که از سازمان بهداشت و درمان تاییدیه دارند و ‪3‬‬
‫نوع از جدیدترین آنها را م توان مشاهده کرد‪.‬‬
‫در این قسمت م توان بر اساس الفبای نام دارو جستجو را انجام داد‬
‫با کلیک بر رو ی نام دارو م‬
‫توان کلیه مشخصات دارو و اشکال مختلف آن را مشاهده کرد‪.‬‬
‫با کلیک بر روی شکل دارو م توان سایر اشکال دارو را مشاهده کرد‪.‬‬
‫‪ : Indication‬در این قسمت فهرست الفبای از نام بیماریها و داروهای قابل تجویز برای آنها را‬
‫م توان مشاهده کرد‪.‬‬
‫‪:Contraindication‬‬
‫در این بخش م توان نام بیماریها را بر اساس لیست الفبای‬
‫جستجو کرده و داروهای را که برای آنها منع مصرف دارد را مشاهده نمود‪.‬‬
‫‪ :Adverse Reactions‬در این بخش م توان فهرست الفبای نام بیماریها و مواد آلرژی زا بودن‬
‫داروهای مربوط به آن را مشاهده کرد‪.‬‬
‫بانک‬
‫اطالعاتي‬
‫تصوير‬
‫‪database‬‬
‫‪Image‬‬
‫اين پايناه شبيه پايناه اطالعاتي كتابشناختي است‪ ،‬با اين تفاوت كه اطالعات موجود در آن توصيفكننده‬
‫تصاوير است‪ ،‬مانند نقاش يهاي موجود در يك گالري هنر‪ ،‬عكسها‪ ،‬يا منابع ويژهاي چون تصاوير پرتونناري‪.‬‬
‫دادهها فقط نشاندهنده خطوط ظاهري تصوير نبوده و ممكن است توصيفكننده مفهوم آن نيز باشند؛‬
‫بهطور مثال‪ ،‬اطالعاتي از قبيل مكاني كه عكس در آن گرفته شده يا نقاش ي ترسيم شده يا اطالعاتي در مورد‬
‫رنگ و بافت نقاش ي را نيز شامل ميشود‪ .‬مانند بانک اطالعات ‪Primal Pictures Interactive‬‬
‫‪Anatomy‬‬
‫‪ ‬برای ورود به این پایناه اطالعات در صفحه کتابخانه مرکزی از زیر مجموعه ‪Medical Image‬‬
‫م توان بر روی آن کلیک کرده و وارد بانک اطالعات شد‪.‬‬
‫بانک‬
‫اطالعاتي‬
‫چند‬
‫رسانه‬
‫ای‬
‫[‪database‬‬
‫‪]Multimedia‬‬
‫به زبان ساده ترکیبی از متن صوت و تصویر فیلم و گرافیک یا به شکل فرامتن است‪ ( .‬فرامتن اصطالحی‬
‫است برای شکلی از ارائه که در آن متن و تصویر و صوت و حرکت در یک شبکه غير ترتیبی و پیچیده باهم‬
‫ارتباط م یابند و کاربر م تواند عناوین مرتبط را بدون در نظر گرفتن ترتیب آنها مرور نماید‪ ).‬مانند بانک‬
‫اطالعات ‪MD Consult‬‬
‫این بانک اطالعات از متن‪ ،‬تصویر‪ ،‬راهنما و ‪ ...‬تشکیل شده است‪ .‬از این رو م توان آن را یک بانک‬
‫اطالعات چند رسانه ای دانست‪ .‬در اینجا به توضیح بخش تصویر این بانک اطالعات م پردازیم‪.‬‬
‫راههای جستجو در بانکهای اطالعاتی‬
‫‪ ‬جستجوی کلیدواژه ای و کنترل واژگان‬
‫‪ ‬جستجوی عبارت (‪)Phrase search‬‬
‫‪ ‬جستجوی ساده و پیشرفته‬
‫‪ ‬جستجوی میدان‬
‫‪ ‬کوتاه سازی ‪Trunction‬‬
‫‪ ‬عملگرهای بولی و همجواری‬
‫راههای جستجو در بانکهای اطالعاتی‬
‫‪ ‬جستجوی کلیدواژه ای و کنترل واژگان‬
‫‪ ‬در بسیاری از بانکهای اطالعات و وب سایتها با استفاده از کلیدواژه م توان به جستجو و‬
‫بازیاب منابع پرداخت‪ .‬هننام استفاده از این شیوه جستجوگر بایستی عبارت جستجو را به‬
‫دقت تحلیل کند تا مفاهیم کلیدی موجود در عبارت را تعیين کند‪ .‬تعیين مفاهیم کلیدی و‬
‫تعیين دقیق مترادف ها و واژه های اعم و اخص برای ارائه مفاهیم به بانک اطالعات‬
‫مهمترین وظیفه جستجوگر است‪ .‬بهتر است جستجو را با واژه های اخص آغاز کرد‪ .‬هر چه‬
‫واژه اخص تر باشد نتایج جستجو مرتبط تر خواهد بود‪ .‬به خاطر داشته باشید که شما‬
‫معموال در جستجوی مفهوم خاص هستید نه صرفا یک واژه‪ .‬مثال واژه سرطان را به دو‬
‫صورت ‪ Cancer‬و ‪ Neuplasm‬م توان جستجو کرد ولی نکته مهم در اینجا است‬
‫که واژه ‪ Neuplasm‬برای بانکها واژه شناخته شده م باشد‪.‬‬
‫‪ ‬مثال به دنبال مقاالت در مورد تومورهای گردن هستیم بهتر است بجای جستجوی واژه‬
‫گردن (‪ )Neck‬از تومورهای گردن استفاده کرده تا نتایج جستجو اخص تر شود‪.‬‬
‫راههای جستجو در بانکهای اطالعاتی‬
‫‪ ‬جستجوی عبارت (‪)Phrase search‬‬
‫‪ ‬عالوه بر کلیدواژه بسیاری از بانکهای اطالعات پذیرای عبارات جستجو م باشند‪ .‬با این‬
‫قابلیت م توان به جستجوی عبارت که متشکل از چند کلمه از پیش همارا است‪ ،‬پرداخت‪.‬‬
‫اگر م خواهید عبارت را عینا جستجو کنید که شامل چندین واژه باشد‪ ،‬ابتدا و انتهای‬
‫عبارت خود را با استفاده از عالمت گیومه که اصطالحا ‪Exact phrase‬‬
‫‪oprator‬خوانده م شود محصور کنید‪.‬‬
‫‪ ‬به طور مثال در مورد بیماریهای دوران سالخوردگ مطالبی را نیاز داریم برای کسب نتایج‬
‫جستجوی بهتر م توان ”بیماریهای سالخورگ “ را به صورت عبارت جستجو کرد و بدین‬
‫صورت نتایج اخص تری بدست آورد‪.‬‬
‫راههای جستجو در بانکهای اطالعاتی‬
‫‪ ‬جستجوی ساده و پیشرفته‬
‫به طور معمول اکثر بانکهای اطالعات دو شیوه را برای جستجوی اطالعات در اختیار قرار م دهند‪:‬‬
‫‪ -1 ‬جستجوی ساده ‪Simple Search‬‬
‫‪-2 ‬جستجوی پیشرفته ‪Power Search, Advance search, Advance Query‬‬
‫درغالب بانکهای اطالعات ابتدا صفحه جستجوی ساده در اختیار کاربر قرار م گيرد‪ .‬در این‬
‫صفحه م توان کلمه و یا عبارت مورد جستجو را تایپ و با زدن کلید ‪ Enter‬یا اشاره‬
‫موشواره روی ‪ Search‬یا ‪ Go‬نتایج مورد نظر را پس از جستجو مالحظه کنید‪ .‬این شیوه‬
‫اغلب با بازیافت زیاد و دقت کم همراه است‪.‬‬
‫در شیوه دوم یعنی جستجوی پیشرفته امکانات متنوعی نظير انواع عملگرهای منطق برای ترکیب‬
‫واژه های جستجو‪ ،‬راهبردهای مختلف جستجو و محدودگرهای مانند زبان ‪ ،‬زمان ‪ ،‬مکان ‪،‬‬
‫شکلی و موضوعی در اختیار جستجوگران قرار م گيرد‪ .‬با استفاده از این امکانات جستجوگر م‬
‫تواند منابع مرتبط تری را بازیاب کند‪.‬‬
‫راههای جستجو در بانکهای اطالعاتی‬
‫‪ ‬جستجوی میدانی‬
‫بسیاری از بانکهای اطالعات به کاربران اجازه م دهند که هننام جستجو از‬
‫محدودگرهای مکان ‪ ،‬زمان ‪ ،‬موضوعی (طبقه ای)‪ ،‬شکلی و زبان استفاده‬
‫کنند‪.‬الزم به ذکر است محدود کردن جستجو به یک حوزه جغرافیای به‬
‫عنوان یک راهبرد مفید قلمداد شده است‪.‬‬
‫مانند ‪ Limit to‬در بانک اطالعات اسکوپوس که در آن محدودهای زمان ‪،‬‬
‫موضوعی را دارد‪.‬‬
‫راههای جستجو در بانکهای اطالعاتی‬
‫‪ ‬کوتاه سازی ‪Trunction‬‬
‫کوتاه سازی انتهای واژه های مورد جستجو یک از روشهای است که برای گسترده تر کردن جستجو‬
‫مورد استفاده قرار م گيرد‪ .‬از این شیوه برا مدنظر قرار دادن صورتهای جمع و مفرد واژه ها یا‬
‫واژه های که در بخش پایان متفاوت هستند‪ ،‬استفاده م شوند‪.‬‬
‫معمول ترین عالئم کوتاه سازی عبارتند از *‪ ،‬؟‪+ ،! ،$ ،# ،‬‬
‫به عنوان مثال وقتی واژه ‪ child‬را با یک از عالئم کوتاه سازی بزنیم واژه های ‪children,‬‬
‫‪ childlike, childlish‬نيز بازیاب م شود‪.‬‬
‫راههای جستجو در بانکهای اطالعاتی‬
‫‪ ‬عملگرهای بولی و همجواری‬
‫مدل بولی نقش ی اساس ی در توسعه برنامه های جستجو در پایناه های پیوسته و نظام مدیریت‬
‫پایناه اطالعات یعنی برنامه های نرم افزاری مورد استفاده در ایجاد و پشتیبان فایل ها ایفا‬
‫کرده است‪.‬‬
‫عملگرهای بولی (‪)Boolean operator‬عبارتند از‪.NOT, OR, And :‬‬
‫‪ AND ‬ضرب منطق است و جستجو را محدود و اخص م سازد و اشتراک مفاهیم را م‬
‫رساند‪.‬‬
‫‪ OR ‬جمع منطق است و موجب گسترش جستجو گردیده و اجتماع مفاهیم را م رساند‪.‬‬
‫‪ NOT ‬تفریق منطق است که برای مستثنی کردن و حذف مفهوم خاص بکار م رود‪.‬‬
‫‪ ‬عملگر ‪(XOR‬خور) نيز همانند عملگر ‪OR‬عمل م کند‪ ،‬با این تفاوت که اگر دو‬
‫کلیدواژه ترکیب شده در یک رکورد حاضر باشند بازیاب نخواهد شد و فقط مدارک بازیاب‬
‫م شوند که یک از دو واژه را‬
‫هوالعلیم‬
‫صاحبدلي به مدرسه آمد زخانقاه‬
‫بشكست عهد صحبت اهل طریق را‬
‫گفتم میان عالم و عابد چه فرق بود‬
‫تا اختیار كردي از آن این طریق را‬
‫گفت آن گلیم خویش بدر ميبرد زموج‬
‫وین جهد كند كه بگیرد غریق را‬
‫‪106‬‬

similar documents