การออกแบบแผนผัง

Report
บทที่ 4
การวางแผนจัดวางสิ่ งอานวยความสะดวก
1
สิ่ งอานวยความสะดวก


อุปกรณ์ เครื่ องจักรที่จำเป็ นสำหรั บ
กระบวนกำรผลิตหรื อกระบวนกำรบริ กำร
เหตุผลที่ตอ้ งมีกำรวำงแผนกำรจัดวำงสิ่ งอำนวยควำมสะดวก
Facilities
::::
เปลี่ยนแปลงยำก แพง เสี ยเวลำ
 มี ผ ลต่ อ ประสิ ท ธิ ภ ำพของกระบวนกำรผลิ ต หรื อ กระบวนกำร
บริ กำร รวมทั้งขวัญและกำลังใจของคนงำน

2
ขั้นตอนการออกแบบแผนผัง แบ่ งเป็ น 4 ระยะ
กำรเลือกทำเลที่ต้ งั (Plant Location)
 กำรพิจำรณำลักษณะทัว
่ ไปของอำคำร

(Plant Building)
กำรออกแบบแผนผัง (Plant Layout)
 กำรติดตั้ง (Installation)

3
4.1 ความสาคัญของการเลือกทาเลที่ต้งั
1.
2.
มี ผ ลต่ อ กำรด ำเนิ น กำรขององค์ ก รในระยะยำว
เนื่ องจำกกำรเปลี่ยนทำเล ทำให้เกิ ดค่ำใช้จ่ำยในกำร
ย้ำย
ส่ ง ผลกระทบต่ อ ค่ ำ ใช้จ่ ำ ยในกำรด ำเนิ น กำรผลิ ต
รำยรับ และรู ปแบบกำรผลิต
4
การเลือกทาเลทีต่ ้งั

กำรเลือกทำเลไม่เหมำะสม อำจส่ งผลกระทบ ได้แก่
ค่ำใช้จ่ำยในกำรขนส่ ง
 กำรขำดแคลนแรงงำน
 เสี ยเปรี ยบคู่แข่งในด้ำนกำรตลำด
 วัตถุดิบไม่เพียงพอ
 สภำพกำรผลิตส่ งผลทำให้เกิ ดกำรเสี ยหำยได้

5
รู ปแบบของการเพิม่ ความสามารถในการผลิต
1.
การขยายพืน้ ที่ขององค์ กรปัจจุบัน (Expanding
an
Existing Plant)

2.
การขยายสาขาหรือเพิม่ โรงงานผลิต

3.
ค่ำใช้จ่ำยน้อยกว่ำรู ปแบบอื่น
สำหรับองค์กรที่เน้นกำรขำยเป็ นหลัก
การเปลีย่ นทาเลที่ต้งั ใหม่

อำจมำจำกสำเหตุ ได้แก่ วัตถุดิบ ค่ำใช้จ่ำยในกำรผลิต ลูกค้ำ
เป็ นต้น
6
ขั้นตอนในการเลือกทาเลทีต่ ้งั
1.
2.
3.
4.
กำหนดเกณฑ์สำหรับกำรประเมินแต่ละทำเลที่ต้ งั
กำหนดปั จจัยที่สำคัญต่อกำรเลือกทำเลที่ต้ งั
กำหนดทำงเลือก โดยพิจำรณำจำก บริ เวณกว้ำง ไป
จนถึงบริ เวณเฉพำะเจำะจง
ประเมินทำงเลือกต่ำงๆ แล้วทำกำรตัดสิ นใจ
7
ปัจจัยทีม่ ีผลต่ อการเลือกทาเลที่ต้งั
1.
2.
ควำมใกล้กบั ทำงสัญจร (Proximity to Highway)
ควำมใกล้กบั สนำมบิน(Access to a Major
Airport)
3.
4.
5.
แหล่งแรงงำน (Labor Supply)
ควำมใกล้กบั แหล่งตลำด (Nearness to Market)
ควำมใกล้กบั แหล่งวัตถุดิบ (Nearness to Raw
Material)
8
ปัจจัยทีม่ ีผลต่ อการเลือกทาเลที่ต้งั (ต่ อ)
6.
ควำมใกล้กบั ที่ต้ งั ขององค์กรหลัก (Nearness to an
Existing Plant)
7.
8.
9.
10.
11.
12.
ที่ดิน (Land)
กำรขนส่ ง (Transportation)
แหล่งน้ ำ (Water Supply)
พลังงำนและสำธำรณูปโภคต่ำงๆ (Power Supply)
สภำพอำกำศ (Climate)
บริ เวณสำหรับพักอำศัย (Residential Areas)
9
ระเบียบข้ อบังคับกฎกระทรวงฉบับที่ 2(2535)

ข้ อ ๑ ห้ ามตั้งโรงงานจาพวกที่ ๑ และโรงงานจาพวก ๒ ใน
บริเวณ
บ้ำนจัดสรรเพื่อกำรพักอำศัย อำคำรชุดพักอำศัย และบ้ำนแถว เพื่อ
กำรพักอำศัย...
 ภำยในระยะ 50 เมตร จำกเขตติดต่อสำธำรณสถำน ...


ข้ อ ๒ ห้ ามตั้งโรงงานจาพวกที่ ๓ ในบริเวณ
บ้ำนจัดสรร อำคำรชุดพักอำศัย และบ้ำนแถวเพื่อกำรพักอำศัย...
 ภำยในระยะ 100 เมตร จำกเขตติดต่อสำธำรณสถำน ...

10
ระเบียบข้ อบังคับกฎกระทรวงฉบับที่ 2(2535)





ข้อ ๓ สถำนที่ทำงำนของหน่วยงำนของรัฐ....
โรงงำนจำพวก ๓ ... ต้องตั้งอยู่ในทำเลและสภำพแวดล้อมที่
เหมำะสม มี บ ริ เ วณเพี ย งพอ... ไม่ ก่ อ ให้ เ กิ ด อัน ตรำย เหตุ
รำคำญ หรื อควำมเสี ยหำย...
โรงงำนจำพวกที่ 1 สำมำรถประกอบกิจกำรได้ทนั ที
โรงงำนจำพวกที่ 2 เมื่อจะประกอบกิจกำร ต้องแจ้งผูอ้ นุญำต
โรงงำนจำพวกที่ 3 ต้องได้รับใบอนุญำตก่อนจึงจะดำเนิ นกำร
ได้
11
การวิเคราะห์ เลือกทาเลทีต่ ้งั
1.
วิธีการให้ นา้ หนักความสาคัญ (Weighted
Method
of Factor Rating)

เ ป็ น ก ำ ร วิ เ ค ร ำ ะ ห์ เ ชิ ง คุ ณ ภ ำ พ (Qualitative
Analysis)


ให้ น้ ำหนั ก ของแต่ ล ะปั จจั ย ที่ สนใจตำมล ำดั บ
ควำมสำคัญ
สุ ดท้ำย รวมน้ ำหนักคะแนนของแต่ละทำเลที่ ต้ งั แล้ว
เลือกทำเลที่มีน้ ำหนักคะแนนสู งสุ ด
12
ขั้นตอนในการให้ นา้ หนักความสาคัญ
1.
2.
3.
4.
5.
6.
กำหนดปัจจัยที่จะทำกำรพิจำรณำ เช่น แรงงำน ตลำด วัตถุดิบ
ให้น้ ำหนักคะแนนแต่ละปัจจัย โดยดูจำกควำมสำคัญต่อกำรเลือก
กำหนดสเกลสำหรับกำรให้น้ ำหนักคะแนนแต่ละทำเลที่ต้ งั เช่น
จำก 0 ถึง 100
ให้คะแนนแต่ละทำเลที่ต้ งั จำกทุกๆ ปัจจัย
รวมคะแนนของแต่ละทำเลที่ต้ งั โดยรวมผลของน้ ำหนักของแต่
ละปัจจัย
เลือกทำงเลือกที่ให้คะแนนสูงสุ ด
13
ตย. 4.1 วิธีการให้ นา้ หนักความสาคัญ
ปัจจัย
ควำมใกล้แหล่งวัตถุดิบ
กำรสัญจร
ค่ำเช่ำ
ขนำด
แผนผัง
ค่ำปฏิบตั ิงำน
ผลรวม
นา้ หนัก
0.10
0.05
0.40
0.10
0.20
0.15
1.00
ทางเลือก 1
100 10
80
4
70
28
86
8.6
40
8
80
12
70.6
ทางเลือก 2
60
6
80
4
90
36
92
9.2
70
14
90 13.5
82.7
14
การวิเคราะห์ เลือกทาเลทีต่ ้งั (ต่ อ)
2.
วิธีการให้ คะแนน (Point Rating หรือ Rating Plan)
 วิธีกำรเชิ งคุณภำพ
 ให้คะแนนแก่ทำเลที่ต้ ง
ั ตำมปัจจัยแต่ละด้ำน
 ถ้ำพอใจมำกให้คะแนนมำก
 ตัดสิ นใจเลือกทำเลที่ต้ ง
ั ที่มีคะแนนสู งสุ ด
15
ตย. 4.2 วิธีการให้ ระดับคะแนน
ปัจจัย
ควำมใกล้กบั แหล่งวัตถุดิบ
ควำมใกล้กบั ตลำด
แหล่งแรงงำน
กำรขนส่ ง
แห่งน้ ำ
คะแนน
400
330
255
125
200
1310
ทำเล ก
300
150
150
125
100
825
ทาเลทีต่ ้งั
ทำเล ข
250
200
225
100
150
925
ทำเล ค
150
250
175
125
175
875
16
การวิเคราะห์ เลือกทาเลทีต่ ้งั (ต่ อ)
3.
วิธีการวิเคราะห์ จุดคุ้มทุน (Break-even Analysis)
 วิธีกำรวิเครำะห์เชิ งปริ มำณ สนใจที่ค่ำใช้จ่ำย เป็ นหลัก
 ขั้นตอนโดยสรุ ป
1.
2.
3.
กำหนดค่ำใช้จ่ำยคงที่ (Fixed Cost) และค่ำใช้จ่ำยแปรผัน
(Variable Cost) ของแต่ละทำเล
หำควำมสัมพันธ์กบั ค่ำใช้จ่ำยรวม (Total Cost) กับ
ค่ำใช้จ่ำยคงที่ และแปรผัน แล้วพล๊อตกรำฟ
เลือกทำเลที่มีค่ำใช้จ่ำยต่ำสุ ดในปริ มำณกำรผลิตที่คำดหมำย
17
สมมติฐานในการวิเคราะห์ จุดคุ้มทุน
1.
2.
3.
4.
ค่ำใช้จ่ำยคงที่มีค่ำคงที่ตลอดช่วงของปริ มำณกำรผลิต
ค่ำใช้จ่ำยแปรผันมีค่ำคงที่ตลอดช่วงของปริ มำณกำรผลิต
ระดับปริ มำณกำรผลิตสำมำรถประมำณได้
มีผลิตภัณฑ์ 1 ชนิด
18
การวิเคราะห์ จุดคุ้มทุน
ค่ำใช้จ่ำยรวม = ค่ำใช้จ่ำยคงที่ + (ค่ำใช้จ่ำยแปรผัน * ปริ มำณกำรผลิต)
TC = FC + (VC * Q)

TC
=

FC
=

VC
=

Q
=
ค่ำใช้จ่ำยรวม
ค่ำใช้จ่ำยคงที่
ค่ำใช้จ่ำยแปรผัน/หน่วย
ปริ มำณกำรผลิตต่อหน่วยเวลำ
19
ตย.4.3 ค่ าใช้ จ่ายคงที่และค่ าใช้ จ่ายแปรผัน
ทาเลที่ต้งั
ก
ข
ค
ง
ค่ าใช้ จ่ายคงที่ต่อปี ค่ าใช้ จ่ายแปรผันต่ อหน่ วย
250,000
11
100,000
30
150,000
20
200,000
35
20
1. จงเขียนกรำฟของค่ำใช้จ่ำยรวมของแต่ละทำเล
ทาเล
สมการ
Cost @
Q=0
Cost @
Q=10,000
ก
ข
ค
ง
250,000 + 11Q
100,000 + 30Q
150,000 + 20Q
200,000 + 35Q
250,000
100,000
150,000
200,000
360,000
400,000
350,000
550,000
21
พล๊อตกรำฟได้ดงั นี้
800
700
600
500
400
300
200
100
0
0
2
4
ทำเล ก
5
6
ทำเล ข
8
10
ทำเล ค
11.1112
14
16
ทำเล ง
22
2. มี 2 จุดที่จะทำให้เกิดค่ำใช้จ่ำยรวมต่ำสุ ด



จุดตัดระหว่ำง ทำเล ข กับ ทำเล ค ได้
จุดตัดระหว่ำง ทำเล ค กับ ทำเล ก ได้
สรุ ป
ชิ้น/ปี
Q=11,111ชิ้น/ปี
Q=5,000
ผลิต 0-5,000 ชิ้น/ปี ควรเลือกทำเล ข
 ผลิต 5,000-11,111 ชิ้น/ปี ควรเลือกทำเล ค
 ผลิตมำกกว่ำ 11,111 ชิ้น/ปี ควรเลือกทำเล ก

23
4.2 การพิจารณาลักษณะทั่วไปของอาคาร
1.
ลักษณะของกระบวนกำรผลิต (Nature of
Manufacturing Process)
2.
3.
กำรวำงแผนผังและควำมต้องกำรของพื้นที่ (Plant
Layout and Space Requirements)
สิ่ งอำนวยควำมสะดวกต่ำงๆ (Facilities)
24
4.2 การพิจารณาลักษณะทั่วไปของอาคาร
4.
5.
6.
กำรขยำยพื้นที่ในอนำคต (Future Expansion)
ภำพลักษณ์ที่ปรำกฏ (Appearance)
อำคำรชั้ นเดี ย ว กั บ อำคำรหลำยชั้ น (Single
versus Multistory Buildings)
25
ข้ อดีของอาคารแบบต่ างๆ

ข้อดีของอำคำรแบบชั้นเดียว


(1)-(11)
ข้อดีของอำคำรหลำยชั้น

(1)-(4)
26
4.3 การออกแบบแผนผัง
(Plant Layout)

สำเหตุที่ผบู้ ริ หำรต้องให้ควำมสำคัญต่อกำรออกแบบผัง
1.
2.
3.


ต้องมีกำรลงทุนทำงด้ำนเงินและเวลำ
มีผลต่อกำรทำงำนในระยะยำว ยำกต่อกำรเปลี่ยนแปลง
แผนผังของกระบวนกำรผลิตมีผลต่อค่ำใช้จ่ำยและประสิ ทธิ ภำพ
ของกำรดำเนินกำร
เป็ นกำรจัดวำงแผนกสำหรับสิ่ งอำนวยควำมสะดวกต่ำงๆ
วิ ศ วกรฝ่ ำยผลิ ต + วิ ศ วกรควบคุ ม กระบวนกำร + วิ ศ วกร
ผูอ้ อกแบบ + ผูบ้ ริ หำร ต้องให้ขอ้ มูลร่ วมกัน
27
การออกแบบแผนผังต้ องพิจารณาถึง
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
อุปกรณ์ เครื่ องจักรสำหรับกำรผลิต
อุปกรณ์สำหรับกำรเคลื่อนย้ำยภำยนอกอำคำร
ขั้นตอนในกำรรับวัสดุจำกภำยนอกองค์กร
กิจกรรมทำงด้ำนกำรผลิต
ระบบกำรขนถ่ำยลำเลียงวัสดุภำยในองค์กร
บริ เวณสำหรับกำรควบคุมคุณภำพและตรวจสอบชิ้นงำน
กระบวนกำรบรรจุผลิตภัณฑ์
กระบวนกำรเก็บวัสดุ
กระบวนกำรขำยและช่วยสนับสนุนกำรผลิต
สำนักงำน
28
การออกแบบแผนผัง



สำหรับทำเลที่ต้ งั ใหม่ หรื อ ปรับปรุ งแผนผังเดิม
เป็ นกำรจัดกำรด้ำนควำมต้องกำรพื้นที่ของกิจกรรมต่ำงๆใน
องค์กร เช่น สำนักงำน ห้องเก็บวัสดุคงคลัง ห้องพัก
จัดว่ำงตำแหน่งของกิจกรรมต่ำงๆ (โดยดูจำกควำมสัมพันธ์)
ให้อยูใ่ นตำแหน่งที่เหมำะสม
29
การออกแบบแผนผังเพือ่ เปลีย่ นแปลงแผนผังปัจจุบัน
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
กำรดำเนินงำนขำดประสิ ทธิภำพ
เกิดอุบตั ิเหตุ และไม่ปลอดภัย
เปลี่ยนรู ปแบบผลิตภัณฑ์ หรื อรู ปแบบกำรบริ กำร
ต้องกำรผลิตสิ นค้ำใหม่ หรื อกำรบริ กำรรู ปแบบใหม่
มีควำมต้องกำรในปริ มำณกำรผลิตเปลี่ยนไป
เปลี่ยนวิธีกำรผลิต หรื อเปลี่ยนอุปกรณ์สำหรับกำรผลิต
เปลี่ยนแปลงให้เข้ำกับข้อบัญญัติที่เกี่ยวกับโรงงำน
ปัญหำจำกกำรปฏิบตั ิตวั ของคนงำน
30
จุดประสงค์ ของการจัดวางแผนผัง
1.
2.
3.
4.
5.
6.
ทำให้กระบวนกำรผลิตสำมำรถดำเนินกำรได้อย่ำงสะดวกรวดเร็ ว
เพื่อให้ใช้อุปกรณ์ในกำรขนถ่ำยลำเลียงให้นอ้ ยที่สุด
เพื่อให้ใช้พ้นื ที่ใช้สอยให้เป็ นประโยชน์มำกที่สุด
เพื่อส่ งเสริ มให้บุคลำกรทำงำนอย่ำงมีประสิ ทธิภำพมำกขึ้น
เพื่ อ ให้ ค นงำนท ำงำนอย่ ำ งสะดวก ปลอดภั ย และรู ้ สึ ก
สะดวกสบำย
เพื่อให้กำรผลิตมีประสิ ทธิภำพมำกที่สุด
31
ปัจจัยทีม่ ีผลต่ อการออกแบบแผนผัง
1.
ชนิดของผลิตภัณฑ์


2.
ผลิตภัณฑ์ขนำดใหญ่ น้ ำหนักมำก มักวำงผังโดยให้คนงำน
และเครื่ องจักรเคลื่อนที่เข้ำหำงำน
พวกแป้ ง ธัญพืช ปูนซีเมนต์ มักออกแบบอำคำรหลำยชั้น
ปริ มำณหรื ออัตรำกำรผลิต


ส่ งผลถึ งขนำดอำคำร จำนวนสิ่ งอำนวยควำมสะดวก และ
บุคลำกร
ส่ งผลถึงพื้นที่สำหรับหน่วยงำนต่ำงๆ
32
ปัจจัยทีม่ ีผลต่ อการออกแบบแผนผัง (ต่ อ)
3.
คุณภำพ

4.
ช่วยทำให้ผลิตภัณฑ์มีคุณภำพตำมที่ลูกค้ำต้องกำรได้
อุปกรณ์


กำรออกแบบต้องศึกษำข้อกำหนด (Specification)
ระเบียบข้อบังคับกฎกระทรวงฉบับที่ 2(2535) ออกตำมควำม
พรบ.โรงงำน พ.ศ.2535 ในหมวด 2(3) กล่ำวถึง เครื่ องจักร
เครื่ องอุปกรณ์ หรื อสิ่ งที่นำมำใช้ในโรงงำนชนิ ดใดต้องมีคำ
รับรองของผูป้ ระกอบวิชำชีพวิศวกรรมควบคุม ...
33
ปัจจัยทีม่ ีผลต่ อการออกแบบแผนผัง (ต่ อ)
ระเบียบข้ อบังคับกฎกระทรวงฉบับที่ 2(2535)
ข้อ 6 เครื่ องจักร เครื่ องอุปกรณ์ หรื อสิ่ งที่นำมำใช้ในโรงงำน



(1) – (11)
ข้อ 9 โรงงำนที่ประกอบกิจกำรสร้ำงหรื อซ่อมหม้อไอน้ ำ
(boiler)



ข้อ 10 โรงงำนจะต้องมีวิธีกำรควบคุมกำรปล่อยของเสี ย
ข้อ 11 โรงงำนที่มีกำรใช้สำรกัมมันตรังสี
ข้อ 12 คนงำนประจำโรงงำน
34
ปัจจัยทีม่ ีผลต่ อการออกแบบแผนผัง (ต่ อ)
5.
6.
7.
8.
9.
10.
อาคาร
สถานทีก่ ่ อตั้งอาคาร
บุคลากร ::: คำนึงถึงควำมปลอดภัย และควำมพอใจ
การวางแผนเกีย่ วกับการขนถ่ ายลาเลียง
การควบคุมสภาวะแวดล้ อมซึ่งจะมีผลต่ อคุณภาพ
สิ่ งอานวยความสะดวกนอกโรงงานและทีด่ นิ
35
ปัจจัยทีม่ ีผลต่ อการออกแบบแผนผัง (ต่ อ)
11.
ความปลอดภัย

อุบัติเหตุ ::: เหตุกำรณ์ที่เกิดขึ้นโดยไม่ได้
วำงแผนหรื อคำดกำรณ์ไว้ล่วงหน้ำ สำมำรถทำ
ให้เกิดผลกระทบต่อกำรทำงำน ทรัพย์สินได้รับ
ควำมเสี ยหำย หรื อ เกิดกำรบำดเจ็บ พิกำร หรื อ
ตำยได้
36
ปัจจัยทีม่ ีผลต่ อการออกแบบแผนผัง (ต่ อ)
สาเหตุทาให้ เกิดอุบัตเิ หตุ
1.
2.
3.
สำเหตุที่เกิดจำกคน
สำเหตุที่เกิดจำกเครื่ องจักร
สำเหตุที่เกิดจำกสิ่ งแวดล้อมที่ไม่สำมำรถ
ควบคุมได้
37
หลักการ 3E
หลักการสร้ างความปลอดภัยในโรงงาน
1.
2.
3.
Engineering (วิศวกรรมศำสตร์ ) ::: กำรใช้ควำมรู ้
ด้ำนวิศวกรรมศำสตร์มำออกแบบเครื่ องมือ เครื่ องจักร ให้มีสภำพ
กำรใช้งำนที่ปลอดภัย
Education (กำรศึกษำ) ::: กำรให้ควำมรู ้ควำมเข้ำใจ
เกี่ยวกับกำรป้ องกันอุบตั ิเหตุและเสริ มสร้ำงควำมปลอดภัยให้กบั
บุคลำกรในองค์กร
Enforcement (กำรสั่งกำร) ::: กำรออกกฎระเบียบ
ข้อบังคับ กำหนดวิธีกำรทำงำนมำตรกำรต่ำงๆ ที่จะทำให้เกิดกำร
ทำงำนอย่ำงปลอดภัย และต้องปฏิบตั ิตำมอย่ำงเคร่ งครัด
38
รู ปแบบพืน้ ฐานของแผนผัง
1.
รู ปแบบการจัดวางแผนผังตามผลิตภัณฑ์
(Product Layout)




สำหรับกำรผลิตผลิตภัณฑ์จำนวนมำก Mass Production
ในกำรผลิ ต ผลิ ต ภัณ ฑ์แ ต่ ล ะชนิ ด จะน ำเครื่ อ งจัก รมำเรี ย ง
ตำมลำดับขั้นตอน
สำยกำรผลิต (Production Line)
สำยกำรประกอบ (Assembly Line)
39
Product Layout
Material
Customer
Finished
Goods
สถานีที่ 1
Material or
Man
สถานีที่ 2
Material or
Man
สถานีที่ 3
Material or
Man
สถานีที่ 4
Material or
Man
วัตถุดิบ A
แท่นกลึง
แท่นเจำะ
แท่นกลึง
A
วัตถุดิบ B
แท่นเจำะ
แท่นกัด
แท่นกลึง
B
วัตถุดิบ C
แท่นกลึง
แท่นกัด
แท่นเจำะ
C
40
ข้ อดีของการจัดวางตามผลิตภัณฑ์
1.
2.
3.
4.
5.
6.
ให้อตั รำกำรผลิตสูง เนื่องจำกสำมำรถผลิตได้เร็ ว
ต้นทุนต่อหน่วยชิ้นงำนต่ำ
คนงำนไม่ตอ้ งมีทกั ษะในกำรทำงำนสู ง เพรำะงำนซ้ ำๆ
ค่ำใช้จ่ำยในกำรขนถ่ำยลำเลียงต่ำ
อรรถประโยชน์ของคนและเครื่ องจักรสูง
สำมำรถจัดวำงแผนผังได้ง่ำย
41
ข้ อเสี ยของการจัดวางตามผลิตภัณฑ์
1.
2.
3.
4.
5.
คนงำนจะมีควำมรู ้สึกว่ำเป็ นกำรทำงำนซ้ ำซำก เบื่อ
คนงำนมีทกั ษะต่ำ จึงไม่สนใจคุณภำพของงำน และเครื่ องจักร
เกิ ดควำมยุ่งยำก เมื่อเปลี่ยนปริ มำณกำรผลิตหรื อเปลี่ยนรู ปแบบ
กระบวนกำรผลิต
ถ้ำเครื่ องจักรในกระบวนกำรผลิตหยุดทำงำน 1 เครื่ อง ส่ งผลต่อ
กำรผลิตโดยรวม
ควรมีกำรบำรุ งรักษำเชิงป้ องกัน (Preventive Maintenance)
ซึ่งส่ งผลให้มีค่ำใช้จ่ำยเกิดขึ้น
42
การจัดวางแบบตัว U (U-Shaped Layout)



ใช้พ้นื ที่ในกำรจัดวำงน้อยกว่ำ มีลกั ษณะเป็ นกลุ่มมำกขึ้น
ช่วยในกำรติดต่อสื่ อสำรระหว่ำงคนงำน ทำงำนเป็ นทีมขึ้น
ไม่เหมำะ :::
กรณี ของเครื่ องจักรอัตโนมัติ ไม่จำเป็ นต้องมีกำร
ติดต่อสื่ อสำรกันระหว่ำงคนงำน + บริ เวณงำนเข้ำและงำนออกใกล้กนั
เข้ำ
1
2
3
4
ออก
7
6
5
43
รู ปแบบพืน้ ฐานของแผนผัง (ต่ อ)
2.
รู ปแบบการจัดวางตามกระบวนการผลิต
(Process Layout)





วำงกลุ่มของเครื่ องจักรให้เป็ นหมวดหมู่
กำรจัดวำงตำมหน้ำที่ (Functional Layout)
เหมำะกับกำรผลิตผลิตภัณฑ์หลำกหลำย
แต่ละผลิตภัณฑ์มีกระบวนกำรผลิตแตกต่ำงกัน และ
ปริ มำณกำรผลิตแต่ละครั้งมีไม่มำก
44
Process Layout
แผนกรับ-ส่ งของ
เจำะ 1
กัด 2
เจำะ 2
Product C
กลึง 3
ตรวจสอบ
Product B
กัด 1
กลึง 2
แผนกกลึง
Product A
กลึง 1
แผนกตัด
เชื่อม
45
ข้ อดีของการจัดวางตามกระบวนการผลิต
1.
2.
3.
ระบบกำรผลิ ต สำมำรถท ำกำรผลิ ต งำนได้
หลำกหลำยชนิด
เครื่ องจักรสำมำรถใช้งำนทดแทนกันได้ ดังนั้น
สำมำรถแก้ปัญหำเมื่อมีเครื่ องจักรหยุดทำงำนได้
ทันเวลำ
กำรลงทุนของเครื่ องจักรต่ำ
46
ข้ อเสี ยของการจัดวางตามกระบวนการผลิต
1.
มีงำนมำกองรอระหว่ำงกระบวนกำรผลิต (Work
in-
process Inventory; WIP)
2.
3.
4.
5.
6.
เส้นทำงสำหรับกำรผลิตสับสน
กำรจัดลำดับกำรผลิตยุง่ ยำก (Scheduling)
อรรถประโยชน์ของเครื่ องจักรต่ำ เพรำะต้องตั้งเครื่ องบ่อย
จ ำเป็ นต้อ งมี อุ ป กรณ์ ข นถ่ ำ ยล ำเลี ย ง เพรำะเส้ น ทำงไม่
แน่นอน
ต้นทุนกำรผลิตต่อชิ้นจะสู ง เพรำะเป็ นระบบ Job Shop
Order
47
รู ปแบบพืน้ ฐานของแผนผัง (ต่ อ)
3.
รู ปแบบการจัดวางแบบงานอยู่กบั ที่
(Fixed-Position Layout)



กำรดำเนินกำรผลิตจะเกิดขึ้นเมื่อคน วัสดุ เครื่ องจักร เคลื่อนที่
เข้ำหำงำน โดยที่ งานอยู่กบั ที่
เหมำะกับกำรผลิตที่มีขนำดใหญ่ เทอะทะ ยำกแก่กำรขนย้ำย
เช่น กำรผลิตเครื่ องบินขนำดใหญ่ กำรสร้ำงเรื อรบ กำรสร้ำงอู่
ต่อเรื อ กำรสร้ำงบ้ำน เป็ นต้น
48
รู ปแบบพืน้ ฐานของแผนผัง (ต่ อ)
4.
รู ปแบบการจัดวางแบบเซลล์ (Cellular Layout)




ใช้หลักกำรของ Group Technology
ชิ้นงำนที่มีลกั ษณะคล้ำยกันให้อยู่กลุ่มเดียวกัน เรี ยก “กลุ่ม
ครอบครัว” (Part Families)
กำรแบ่งกลุ่ม ::: คล้ำยกันทำงลักษณะกำรออกแบบ หรื อ
คล้ำยกันทำงลักษณะกำรผลิต
กลุ่ ม ครอบครั ว เดี ย วกัน ให้ใ ช้เ ครื่ อ งจัก รกลุ่ ม เดี ยวกัน กลุ่ ม
เครื่ องจักรเรี ยก “เซลล์” (Cell)
49
การจัดวางแบบเซลล์ (Cellular Layout)

1111
คล้ำยกำรจัดวำงตำมผลิ ตภัณฑ์ โดยในแต่ละเซลล์มีกำรจัด
วำงคล้ำยกับกำรจัดวำงตำมกระบวนกำรผลิต
Lathe
2222
3333
Mill
Drill
Weld
Cut
Mill
Drill
Weld
Grind
Lathe
4444
Drill
Weld
Grind
Mill
Drill
Cut
1111
2222
3333
Assembly
4444
50
หลักเกณฑ์ สาหรับการออกแบบแผนผัง
1.
2.
3.
4.
5.
เมื่อออกแบบแล้ว สำมำรถปรับเปลี่ยนแปลงแผนผังกระบวนกำร
ผลิตได้ง่ำย
พยำยำมทำให้เกิดกำรประสำนงำนกันระหว่ำงแผนกมำกที่สุด
ใช้ประโยชน์จำกเนื้อที่มำกที่สุดและใช้อย่ำงเหมำะสม
สำมำรถมองเห็นทุกๆ บริ เวณในโรงงำนได้
เครื่ องจักรและอุปกรณ์ต่ำงๆ ต้องอยู่ในตำแหน่ งที่สำมำรถเข้ำถึง
ได้โดยง่ำย
51
หลักเกณฑ์ สาหรับการออกแบบแผนผัง (ต่ อ)
6.
7.
8.
9.
10.
กำรเคลื่อนย้ำยวัสดุหรื อชิ้นงำนให้มีระยะทำงสั้นที่สุด
หลี ก เลี่ ย งกำรเคลื่ อ นย้ำ ยวัส ดุ ห รื อ ชิ้ น งำน หรื อ พยำยำมท ำให้
เกิดขึ้นน้อยที่สุด
สภำพแวดล้อมของกำรทำงำนที่ดี
คนงำนทำงำนอย่ำงปลอดภัย
เคลื่อนย้ำยวัสดุหรื อชิ้นงำนไปในทิศทำงเดียวกัน เส้นทำงกำรขน
ย้ำยไม่ควรตัดกัน หรื อมีทำงแยก
52
เทคนิคสาหรับการออกแบบแผนผัง
1.
การออกแบบแผนผังตามรู ปแบบการจัดวางตามกระบวน
การผลิต มี 2 แนวทำง คือ
1)
แนวทำงของกำรท ำให้ เ กิ ด ค่ ำ ใช้ จ่ ำ ยในกำรขนส่ ง หรื อ
ระยะทำงน้อยที่สุด (Minimize Transportation Costs
of Distance) หรื อ ตัวแบบระยะทำงน้อยที่สุด (Load
Distance Model)


เป็ นกำรวิเครำะห์เชิงปริ มำณ
แผนภูมิกำรไหลไปกลับ (From-to Chart)
53
54
เทคนิคสาหรับการออกแบบแผนผัง (ต่ อ)
2)
แนวทำงของกำรใช้ แ ผนภู มิ ค วำมสั ม พัน ธ์
ระหว่ำงกิ จกรรม (Activity
Relationship
Chart or REL Chart)


เป็ นกำรวิเครำะห์เชิงคุณภำพ
เก็ บ ข้อ มู ล สภำพกำรณ์ อื่ น นอกเหนื อ จำก
ภำระงำนและระยะทำงมำช่วยในกำรจัดวำง
55
56
57
58
การวางแผนผังของระบบงานจริง
ควรออกแบบแผนผังมำกกว่ำ 1 แบบ
 โดยแต่ละแบบมีขอ
้ ดีและข้อเสี ยในประเด็นที่
ต่ำงกัน
 แล้วทำกำรประเมินเลือกแบบที่เหมำะสมที่ สุด
 วิธีกำรให้น้ ำหนักควำมสำคัญ โดยพิจำรณำปั จจัย
ต่ำงๆ

59
เทคนิคสาหรับการออกแบบแผนผัง (ต่ อ)
2.
การออกแบบแผนผังตามรูปแบบการจัดวางตาม
ผลิตภัณฑ์
1.
2.
ก ำลั ง กำรผลิ ต ของแต่ ล ะผลิ ต ภั ณ ฑ์ เพี ย งพอ
หรื อไม่
ประสิ ท ธิ ภ ำพของกำรผลิ ตโดยดู จำกเวลำว่ำ งที่
เกิดขึ้น
60
เทคนิคสาหรับการออกแบบแผนผัง (ต่ อ)

สภำวะคอขวด (Bottleneck) เกิดเมื่อมีควำมไม่
สมดุ ล ในสำยกำรผลิ ต (เวลำแต่ ล ะขั้น ตอนไม่
เท่ำกัน)
61
แก้ โดย การสมดุลสายการผลิตLine Balancing
62
หลังแก้ ปัญหาสายการผลิต
ส่ วนที่นอกเหนือกำรผลิต ใช้หลัก Process Layout
 เลือกแผนกที่เกี่ยวข้อง
 ใช้หลักกำรวิเครำะห์ตำมแบบ Process Layout
 เลือกแผนผังที่ดีที่สุด

63
การนาเสนอแผนผัง
1.
แบบ 2 มิติ งำนเขียนแบบ หรื อ Templates


2.
ข้อดี ::: cost ต่ำ
::: ทำสำเนำได้ง่ำย
ข้อเสี ย ::: มองไม่เห็นแกน Z ::: เข้ำใจยำก
แบบ 3 มิติ งำนเขียนแบบ หรื อ Model Layout


ข้อดี ::: เห็นชัด
::: ปรับเปลี่ยน แก้ไขง่ำย
ข้อเสี ย ::: แพง ใช้เวลำนำน ::: เก็บยำก ทำได้ 1 จุด
64
ตัวอย่ำงกำรนำเสนอแผนผัง
65
4.4 การติดตั้ง



กำรทำกำรก่อสร้ำงจริ งตำมแบบที่ได้ออกแบบไว้
อำจต้อ งมี ก ำรเปลี่ ย นแปลงตำมที่ ไ ด้อ อกแบบไปบ้ำ ง แต่
ไม่ใช่กำรเปลี่ยนแปลงส่ วนสำคัญ
ก่อนติดตั้งสิ่ งอำนวยควำมสะดวกในแต่ละแผนก ต้องมีกำร
วำงแผนกำรจัด วำงเครื่ อ งจัก ร อุ ป กรณ์ เครื่ อ งมื อ และสิ่ ง
อำนวยควำมสะดวกต่ำงๆ ก่อนที่จะทำกำรติดตั้งจริ ง
66
4.5 อุปกรณ์ สาหรับการขนถ่ ายลาเลียง
(Material Handling Equipment)
1.
2.
3.
4.
5.
สำมำรถทำให้ค่ำใช้จ่ำยในกำรขนถ่ำยลำเลียงงำน 1 หน่วยลดลง
ทำให้เวลำในกำรผลิต หรื อกำรบริ กำร เร็ วขึ้น
ช่ ว ยปรั บ ปรุ ง สภำพกำรท ำงำนให้ ดี ข้ ึ น และคนงำนสำมำรถ
ทำงำนอย่ำงปลอดภัยมำกขึ้น
ชิ้นงำนมีของเสี ยน้อยลง
ช่วยให้ผลผลิตมำกขึ้น ซึ่งจะทำให้ตน้ ทุนกำรผลิตต่อชิ้นต่ำลง
67
1. สายพาน (Conveyors)

รำงเลื่อน (Chute
Conveyors)
สำยพำนลูกกลิ้ง
(Roller Conveyors)


ค่ำใช้จ่ำยในกำรติดตั้งสูง รื้ อถอนยำก
เหมำะกับ กำรผลิ ต ที่ มี เ ส้ น ทำงกำรขนส่ ง ที่ แ น่ น อน
(Fixed Path)


ถ้ำ ท ำกำรขนส่ ง ปริ ม ำณมำก ท ำให้ ค่ ำ ใช้จ่ ำ ยในกำร
ขนส่ งต่อหน่วยต่ำลง
นิยมใช้กบั Product Layout
68
ชนิดของอุปกรณ์ สาหรับการขนถ่ ายลาเลียง
1. สำยพำน (Conveyors)
69
2. รถแบบต่ างๆ (Industrial Vehicles)
3.
ใ ช้ ห ลั ก ก า ร ขั บ เ ค ลื่ อ น อั ต โ น มั ติ
(Automated
Industrial Vehicles)

เหมำะกับ กำรขนส่ ง ในเส้ น ทำงที่ ไ ม่ แ น่ น อน (Variable
Path)


ใช้พ้นื ที่ในกำรใช้งำนมำก เช่น สวนทำง กลับรถ ยกของ
เหมำะกับกำรออกแบบ Process Layout
70
ชนิดของอุปกรณ์ สาหรับการขนถ่ ายลาเลียง
2. รถแบบต่ำงๆ (Industrial
Vehicles)
71
Industrial Vehicles
72
Industrial Vehicles
73
Industrial Vehicles
74
3. รอกและเครน (Hoist and Crane)




เหมำะกับ กำรขนย้ำ นงำนขนำดใหญ่ เทอะทะจนไม่
สมควรที่จะขนย้ำยบนพื้นโรงงำน
ใช้พ้นื ที่บริ เวณเหนือศีรษะ
มีผลต่อโครงสร้ำงอำคำร และค่ำใช้จ่ำยในกำรติดตั้งสูง
อำจจะต้องมีอุปกรณ์ขนถ่ำยลำเลียงชนิดอื่นช่วยในกำรขน
ย้ำยร่ วมกันด้วย
75
ชนิดของอุปกรณ์ สาหรับการขนถ่ ายลาเลียง
3. รอกและเครน (Hoist and Crane)
76
ตัวอย่ างเครนต่ างๆ
77
การออกแบบอุปกรณ์ ขนถ่ ายลาเลียงมีผลต่ อการ
ออกแบบแผนผัง
1.
2.
3.
กำรเผือ่ พื้นที่สำหรับกำรใช้งำน
กำรเตรี ยมโครงสร้ำงอำคำรที่เหมำะสมสำหรับกำร
ใช้งำน
ต้นทุนของกำรผลิต
78
Pallet แบบต่ างๆ
79
ผลกระทบต่ อสิ่ งแวดล้ อม

ระเบียบข้ อบังคับกฎกระทรวงฉบับที่ 2(2535)
หมวด 4(3) กล่ำวถึง กำรควบคุมกำรปล่อยของเสี ย
มลพิษหรื อสิ่ งใดๆ ที่มีผลกระทบต่อสิ่ งแวดล้อม สิ่ ง
ที่นำมำใช้ในโรงงำน
 ข้อ 13 ถึง ข้อ 17

80

similar documents