جهت مشاهده فایل پاورپوینت سخنرانی کلیک نمایید.

Report
‫*مقدمه‬
‫*بررس ي تاريخي‬
‫در تاريخ معاصر خاورميانه سه موج بزرگ بيداري اسالمي بر تعيين و تبيين سرنوشت سياس ي جوامع‬
‫اسالمي تاثير عميق و گسترده اي برجاي گذاشته است ‪.‬‬
‫* موج اول بيداري اسالمي‬
‫* موج دوم بيداري اسالمي‬
‫* موج سوم بيداري اسالمي‬
‫* موج اول بيداري اسالمي‬
‫‪‬این موج دراواخر قرن ‪ 19‬ميالدي با فروپاش ي امپراطور عثماني آغاز شد‪.‬‬
‫‪‬جنبش ها از تعاليم سيدجمال الدين اسدآبادي و محمد عبده متاثر شدند‪.‬‬
‫‪‬جنبش هايي مبتني بر نهضت هاي كالسيك اسالمي در كشورهای منطقه شكل گرفت‪.‬‬
‫‪‬برخی از جنبش ها خواستگاه ضداستعماري داشتند و برخي خواهان بازگشت به وضع پیشين‬
‫بودند‪.‬‬
‫‪‬پایان جنبش ها با ظهور ناسيوناليسم و پان عربيسم همراه گردید‪.‬‬
‫* پیامدهای موج اول‬
‫ظهور ‪:‬‬
‫‪‬جريان هاي اسالم گرايي‬
‫‪‬پان عربيسم‪ ،‬ناسيوناليسم (ملي گرايي )‬
‫‪‬سوسياليسم (كمونيسيم)‬
‫موجب تفرقه در كشورهاي اسالمي‬‫رويارويي انقالبيون‬‫‪-‬حربه ای جديد براي استعمارگران‬
‫* چالشهای موج اول بيداري‬
‫‪‬تئوريزه نشدن اهداف نهضت‬
‫‪‬عدم تشکیل يك نظام سياس ي و اجتماعي سازگار با شرايط عصر مدرن‬
‫‪‬عدم کارایی و موفقیت ايده هايي نظير‪:‬‬
‫‪‬پان اسالميسم (جريان هاي سلفي‪ ،‬جريان اخوان املسلمين‪ ،‬جنبش تنباکو‪ ،‬جنبش مشروطیت و‬
‫‪)...‬‬
‫‪‬پان عربيسم‬
‫‪‬ناسیونالیسم‬
‫* موج دوم بيداري اسالمي‬
‫‪‬مبدأ نهضت امام خميني(ره) در ‪ 15‬خرداد سال ‪1442‬‬
‫‪‬مبانی نظری‪ ،‬تئوري واليت فقيه امام خميني (ره)‬
‫‪‬شرایط جهانی در نظام دو قطبي و با شعار نه شرقي – نه غربي‬
‫‪‬احياي اخالق و سنت ها و آداب اسالمي‬
‫‪‬تاسيس نظام حكومت اسالمي با هدف حفاظت از ارزش هاي ديني‪ ،‬كيان و شرافت‬
‫مسلمانان به عنوان یک الگو‬
‫‪‬شناخت دقيق تر از استعمار و استثمار‬
‫‪‬پشتوانه همه جانبه مردم از نهضت خصوصا زنان و دختران جوان‬
‫* هر انقالبي متشكل از سه عنصر است‬
‫‪ -1‬رهبري‬
‫نقش تفسيرگر و بیان کننده خواسته های توده های انقالبی را برعهده دارد‪ .‬رهبری با استفاده از مجموعه ای‬
‫از ارزشها و سنن و فرهنگ تاریخی‪ -‬اجتماعی موجود در برابر وضع غير قابل پذیرش حاکم‪ ،‬جامعه ایده آلی را‬
‫ترسیم می نماید‪.‬‬
‫‪ -2‬سازمان‬
‫سازمان عهده دار برقراری ارتباط بين رهبری و مردم با رساندن خواسته های توده به رهبر و راهنمایی رهبر به‬
‫مردم می باشد‪ .‬بدون سازمان کنش جمعی یا بسیج جمعی انقالبی برای فروپاش ی رژیم همانند تظاهرات‪،‬‬
‫راهپیمایی و اعتصابات امکان پذیر نیست‪.‬‬
‫‪ -3‬ايدئولوژي‬
‫ایدئولوژی مجموعه ای از باورها و پنداشتها و ارزشهای ضد وضع موجود است که مصالح نظری جامعه‬
‫آینده را در اختیار رهبر و مردم قرار می دهد‪ .‬بدون ایدئولوژی هیچ رهبری نمی تواند به ترسیم وضع مطلوب‬
‫در مقابل وضع موجود بپردازد‪ .‬لذا هیچ ابزاری برای بسیج مردم ندارد‪.‬‬
‫در فروپاش ي رژيم پهلوي اين سه عنصر به گونه اي برجسته به ترتیب در ‪:‬‬
‫‪‬رهبری امام خمینی (ره)‬
‫‪‬سازمان جمعي توسط روحانيت و روشنگران ديني‬
‫‪‬ایدئولوژی اسالم‬
‫تجلی کرد‪.‬‬
‫*‬
‫شیوه های مقابله قدرتهای جهانی با گسترش اندیشه ها و الگوی‬
‫امام‬
‫‪ -1‬درگير كردن ايران با مشكالت داخلي ومنطقه اي از جمله؛ حمله عراق به ایران‪ ،‬طرح صدور‬
‫انقالب و ‪...‬‬
‫‪ -2‬برجسته سازي شكاف هاي شيعي – سني در منطقه‬
‫‪ -3‬دامن زدن به پروژه ايران حراس ي‬
‫‪ -4‬اجرای طرحهایی برای ایجاد نارضایتی در داخل مانند؛ تحریم های اقتصادی‪ ،‬تهاجم فرهنگی‪،‬‬
‫تهدید به حمله نظامی و ‪...‬‬
‫*‬
‫‪‬تقویت و گسترش گفتمان هویت اسالمی در مقابل گفتمان های دیگر مسلط به خصوص‬
‫ناسیونالیسم و غرب گرایی که در قالب ظهور و تقویت جنبش های اسالمی مختلف نمود یافت‪.‬‬
‫‪‬افزایش جدی حسن اعتماد به نفس در میان مسلمانان و جریان های اسالم گرایی منطقه که‬
‫در گسترش موج بیداری اسالمی در دوره بعد بسیار مهم بوده است‪.‬‬
‫‪‬گسترش رویکرد استقالل طلبی و منطقه ای و تأکید بر دوری از سلطه شرق و غرب و حرکت در‬
‫مسير مستقل‪.‬‬
‫‪‬ایجاد بستر و حرکت های انقالب در مقابل دولت های اقتدارگرا و تأکید بر شکل دهی به جنبش‬
‫های جدی مبتنی بر مردم خصوصا جوانان و زنان‪.‬‬
‫‪‬شکل دهی به الگوی جدید نظام سیاس ی با ویژگی های اسالمی‪ ،‬مردمی و استقالل طلب و‬
‫رویکرد حکومتی نوین‪.‬‬
‫‪‬تقویت موج مقاومت مردمی و اسالمی در حمایت از آرمان فلسطين و مقابله با اسرائیل‪.‬‬
‫* موج سوم بيداري اسالمي‬
‫ موتور محركه نهضت بيداري اسالمي مردم اعم از زنان و جوانان بودند لذا جنبش ماهيتي مردمي با هويت‬‫اسالمي و ضد استبدادي دارد ‪.‬‬
‫ حضور زنان و دختران جوان در تمامي مراحل نهضت مشاهده می شود‪.‬‬‫ آغاز آن در يكي از غربي ترين نقاط خاورميانه تونس بود ‪.‬‬‫ جنبش ها خواستار پايان حكومت هاي ديكتاتوري و تغييرات بنيادي در نظام سياس ي بودند ‪.‬‬‫‪ -‬ايجاد مصالحه ميان اسالم و دموكراس ي شکل گرفت‪.‬‬
‫ تمركز قيام ها در روز جمعه و بعد از اقامه نماز نشان دهنده نمادهاي مذهبي است ‪.‬‬‫‪ -‬نتايج انتخابات بازگشت به مباني ديني اولويت راي دهندگان را نشان مي دهد ‪.‬‬
‫ حضور دو گرايش اسالم گرا‪ ،‬جريان اخوان املسلمين و جريان سلفي در كنار گرايش هاي سكوالر‬‫مشاهده می شود‪.‬‬
‫ تاكنون به حاكميت چهار ديكتاتور در تونس ‪ ،‬مصر ‪ ،‬ليبي و یمن خاتمه داده است ‪.‬‬‫ بهره برداري از فضاي مجازي و شبکه های اجتماعی در آگاهي رساني به مردم (مشابه نهضت امام خميني(ره)‬‫با بهره گيري از نوارهاي سخنراني از طريق مساجد) ‪.‬‬
‫*‬
‫تعابير متفاوت از تحوالت و جنبشهای مردمی در خاورمیانه‬
‫‪ -1‬موج سوم دموکراس ی یا موج چهارم دموکراس ی یا بهار عربی‬
‫از سوی جریانهای لیبرالی و کشورهای غربی طرح می شود‪.‬‬
‫‪ -2‬بیداری اسالمی‬
‫عمدتا از سوی جریانهای اسالمی طرح می شود‪.‬‬
‫اما اگر به محتوای خواسته های جنبش توجه کنیم ‪:‬‬
‫‪ ‬تقاضا برای بکارگيری ساز و کارهای دموکراتیک در ادارۀ امور‬
‫جامعه( موج دموکراس ی خواهی )‬
‫‪ ‬تقاضا برای توجه به باورها و اعتقادات دینی مردم (بیداری‬
‫اسالمی)‬
‫در خواسته های گفتمان‬
‫اسالم گرایی میانه رو تجمیع‬
‫شده است‪.‬‬
‫طرح اسالم به عنوان راه حل برون رفت از مشکالت‬
‫الزامات دموکراس ی و تکثر گرایی در مفهوم غربی‬
‫*‬
‫جايگاه و نقش زنان در جنبش هاي اجتماعي جديد‬
‫این جنبش اعتراض ی است به‪ ،‬نقش حداقلي كه نظام پدرساالرحاكم در عرصه اجتماعي بر زنان مسلمان اعطا كرده بود ‪.‬‬
‫اکثرا این جنبشها با حضور فعال زنان و دختران جوان شکل گرفت ‪:‬‬
‫تونس‪ :‬اولين جرقه انقالب تونس را ليال خواهر“محمد بوعزيزي“ روشن كرد در رسانه ها از علت خودسوزي برادرش گفت‬
‫و خواهان برابري سياس ي شد ‪.‬‬
‫مصر‪ :‬زنان و دختران مصري در سازمان دهي تظاهرات شركت در راهپيمايي ها و اعتصاب ها حضور فعال داشتند ‪%20 .‬‬
‫افرادي كه درميدان تحرير از همان روزهاي اوليه جمع شده بودند زنان و دختران جوان بودند ‪.‬‬
‫لیبی‪ :‬در ليبي همسران مرداني كه در زندان هاي سرهنگ قذافي كشته شده بودند درهمان روزهاي اوليه جنبش دست به‬
‫اعتراض زدند و علي رغم سركوب خشونت بار نيروهاي نظامي قذافي در شهرهاي خارج از كنترل دولت فعال بودند ‪.‬‬
‫یمن‪ :‬در يمن زنان که هنوز سنگينی رويه هاي قومي و فقر و سنت هاي مذهبي را بر دوش خود احساس می کردند‪ ،‬نقش‬
‫چشمگيری در اعتراضات یمن داشتند‪ .‬بانوي يمني كه در سال ‪ 2011‬جايزه صلح نوبل را به دست آورد نماد تحول در‬
‫وضعيت زنان در خاورميانه شد‪.‬‬
‫خاور میانه‪ :‬زن در خاورميانه در جريان جنبش هويت محور و اعتراض ي جوياي هويتي است كه در طول دهه هاي پس از‬
‫استقالل جامعه پدرساالر مانع از بروز آن بوده است ‪.‬‬
‫* کالم آخر‬
‫در موج سوم بیداری اسالمی زنان و دختران جوان عرب بخوبی پیام رهبر کبير انقالب اسالمی ایران‪ ،‬امام‬
‫خمینی(ره ) را شنیده اند ‪:‬‬
‫‪ ‬خواهران و برادران عزيز! در هركشوري كه هستيد از حيثيت اسالمي و ملي خود دفاع كنيد و بي پروا در‬
‫مقابل دشمنان خود ‪ ،‬يعني آمريكا و صهيونيزم بين املللي و ابرقدرت هاي شرق و غرب بدون هيچ مالحظه‬
‫اي از ملت ها و كشورهاي اسالمي دفاع كنيد و مظالم دشمنان اسالم را بر مالكنيد ‪.‬‬
‫‪ ‬بعد از آنكه ملت ها بيدار شدند و بعد از اينكه زن ها قيام كردند بر ضد دولت و بر ضد اين جباران ‪ ،‬يك‬
‫همچنين ملتي پيروز مي شود انشاءهللا ‪.‬‬
‫‪‬امروز زنان شيردل‪ ،‬طفل خود را در آغوش كشيده و به ميدان مسلسل و تانك دژخيمان رژيم مي روند‪ ،‬در‬
‫كدام تاريخ چنين مردانگي و فداكاري از زنان ثبت شده است ‪.‬‬
‫‪‬دست هاي جنايتكار ‪ ....‬همه قشرهاي ملت را از امور اجتماعي و سياس ي كنار گذاشته بود مسائل سياس ي در‬
‫پيش بانوان اصال مطرح نبود ‪.‬‬
‫‪‬زنان از نظر اسالم نقش حساس ي در بناي جامعه اسالمي دارند و اسالم زن را تاحدي ارتقاء مي دهد كه او مي‬
‫تواند مقام انساني خود را در جامعه باز يابد و از حد شيئي بودن بيرون بيايد و متناسب با چنين رشدي مي‬
‫تواند در ساختمان حكومت اسالمي مسئوليت هايي بر عهده گيرد‬
‫با تشکر از حسن توجهتان*‬

similar documents