Wykład V

Report
Wykład V
POSTĘPOWANIE PRZED
WSA
Copyright by
Dariusz R. Kijowski
SKUTKI PRAWNE WNIESIENIA SKARGI
 1) WPŁYW NA WYKONALNOŚĆ ZASKARŻONEGO




AKTU LUB CZYNNOŚCI
2) WSZCZĘCIE POSTĘPOWANIA
SĄDOWOADMINISTRACYJNEGO
3) URUCHOMIENIE KOMPETENCJI ORGANU
ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ (OAP)DO
WSZTRYMANIA WYKONANIA ZASKARŻONEGO
AKTU LUB CZYNNOŚCI
4) URUCHOMIENIE KOMPETENCJI OAP DO
WZRUSZENIA MOCY OBOWIĄZUJĄCEJ
ZASKARŻONEGO AKTU LUB CZYNNOŚCI
5) POWSTANIE OBOWIĄZKU ODPOWIEDZI NA
SKARGĘ, PRZEKAZANIA SKARGI I AKT SPRAWY WSA
WNIESIENIE SKARGI A WYKONALNOŚĆ
ZASKARŻONEGO AKTU LUB CZYNNOŚCI
 Skarga ma skutek względnie suspensywny (B. Adamiak)
 Skarga nie ma skutku suspensywnego - art. 61 § 1 ppsa –




ale:
w razie wniesienia skargi:
1) na decyzję lub postanowienie
2) na inny akt lub czynność
- organ, który je wydał lub podjął, może wstrzymać, z
urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w
całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od
których w postępowaniu administracyjnym uzależnione
jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru
natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa
szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (61.2.)
WNIESIENIE SKARGI A WYKONALNOŚĆ
ZASKARŻONEGO AKTU LUB CZYNNOŚCI

Nie podlegają wstrzymaniu np..:
a) decyzja o wykreśleniu wpisu w rejestrze kwalifikowanych
podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne (art. 33.2.
upe)
b) decyzje KNF o uznaniu podmiotu za dominujący (4a.2.), o
nakazaniu podjęcia czynności w celu rozwiązania przez
bank umowy z innym przedsiębiorcą o prowadzenie w
imieniu i na rzecz banku niektórych czynności (6c.5.), o
ustanowieniu kuratora banku (144.5), o ustanowieniu
zarządu komisarycznego banku (art. 145.4.) i o przejęciu
banku przez inny bank, o uchyleniu zezwolenia na
utworzenie banku i jego likwidacji, o wystąpieniu o
likwidację banku państwowego (147.3. Prawa bankowego)
c) decyzja KNF o ustanowieniu kuratora zakładu ubezpieczeń
(188.6 udu)
WNIESIENIE SKARGI A WYKONALNOŚĆ
ZASKARŻONEGO AKTU LUB CZYNNOŚCI
 3) w razie wniesienia skargi na uchwały organów
jednostek samorządu terytorialnego i ich związków oraz
na akty terenowych organów administracji rządowej właściwy organ może, z urzędu lub na wniosek
skarżącego, wstrzymać wykonanie uchwały lub aktu w
całości lub w części, z wyjątkiem przepisów prawa
miejscowego, które weszły w życie (61.1 ppsa)
 Ppsa nie wskazuje kryteriów i formy, w jakiej oap
wstrzymuje wykonanie aktów i czynności - powinno to
nastąpić w formie postanowienia, gdy organ uzna, że
uwzględnienie skargi jest prawdopodobne, skutki
wykonania - co najmniej trudne do odwrócenia i mogące
wywołać szkodę w znacznych rozmiarach. Są poglądy, że
organ może decydować wg swobodnego uznania (Dauter)
WNIESIENIE SKARGI A WYKONALNOŚĆ
ZASKARŻONEGO AKTU LUB CZYNNOŚCI
 po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek
skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu
wykonania w całości lub w części aktu lub czynności,
o których mowa w art. 61§ 1, jeżeli zachodzi
niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub
spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z
wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w
życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie
ich wykonania (61.3.)
 ustawy szczególne wyłączają wstrzymanie tych samych
decyzji (zob. wyżej)
WNIESIENIE SKARGI A WYKONALNOŚĆ
ZASKARŻONEGO AKTU LUB CZYNNOŚCI
 Występujący o wstrzymanie wykonania zaskarżonego
aktu lub czynności winien wykazać, że zachodzą ww.
niebezpieczestwa (Dauter i NSA w sprawach II FZ
39/09 i II OZ 217/09)
 Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności
przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia
wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych
lub podjętych we wszystkich postępowaniach
prowadzonych w granicach tej samej sprawy (61.3.)
WNIESIENIE SKARGI A WYKONALNOŚĆ
ZASKARŻONEGO AKTU LUB CZYNNOŚCI
 Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego
należy rozumieć spowodowanie w sposób
dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji
do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z
rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie
każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak
rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie
każdy wymaga wykonania (II SA/Gd 888/08).
WNIESIENIE SKARGI A WYKONALNOŚĆ
ZASKARŻONEGO AKTU LUB CZYNNOŚCI
 Decyzja w przedmiocie ustalenia lokalizacji
inwestycji celu publicznego, która - ze względu na
przedmiot - nie nadaje się do wykonania, gdyż
stanowi ona dopiero pierwszy etap procesu
inwestycyjnego, kiedy to następuje planowanie
inwestycji (II SA/Gd 888/08)
 nie kwalifikują się do wstrzymywania
wykonania decyzje odmowne (II SA/Wr
411/08), o umorzeniu postępowania (II
SA/Wr 251/08)
WNIESIENIE SKARGI A WYKONALNOŚĆ
ZASKARŻONEGO AKTU LUB CZYNNOŚCI
 Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub
faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną
lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do
stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym
czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i
środków. Decyzja o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż
napojów alkoholowych w przypadku jej wykonania a
następnie jej ewentualnego uchylenia przez sąd może
spowodować trudne do odwrócenia skutki jeżeli cofnięcie
przedmiotowego zezwolenia może spowodować
konieczność likwidacji działalności gospodarczej, którą
skarżący prowadzi od lat. W tych kategoriach możliwe
jest więc wykazanie spowodowania trudnych do
odwrócenia skutków (III SA/Wr 536/08).
WNIESIENIE SKARGI A WYKONALNOŚĆ
ZASKARŻONEGO AKTU LUB CZYNNOŚCI
 zmiany przepisów prawa miejscowego nie są
przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania
decyzji (II GSK 758/08)
 o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary
szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu
administracyjnego są większe niż zwykłe skutki
wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (I OZ
675/08)
Wszczęcie psa w wyniku wniesienia skargi
 Wszczęcie psa następuje w wyniku wniesienia skargi
do sądu– z zachowaniem terminu ustawowego - w
dniu, w którym skarga zostaje doręczona organowi,
którego aktu lub czynności dotyczy
 Z tym dniem organ nabywa uprawnienie do
wstrzymania wykonania zaskarżonego
aktu/czynności oraz do uwzględnienia skargi poprzez
uchylenie lub unieważnienie go/uznanie czynności za
prawnie bezskuteczną/
Wszczęcie psa w wyniku wniesienia skargi
 W razie wniesienia skargi do sądu po dniu wszczęcia
postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia,
stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania,
postępowanie sądowe podlega zawieszeniu (art. 56 ppsa)
 brak jednolitości orzecznictwa wobec dopuszczalności
wszczęcia postępowania przez oap w celu uchylenia, zmiany
lub stwierdzenia nieważności decyzji po dniu wniesienia
skargi do wsa - żaden przepis ustawowy nie reguluje tego
wprost, a w obowiązujących nie da się znaleźć przesłanki
pozwalającej na odmówienie wszczęcia takiego postępowania
na żądanie uprawnionego podmiotu
 W doktrynie przeważa pogląd o niekonkurencyjności pa i psa,
ale w orzecznictwie zdarzają się wyroki dopuszczające
wszczęcie w toku psa nadzwyczajnego postępowania
administracyjnego (np. w sprawie I SA/Łd 744/07)
Odpowiedź oap na skargę do wsa
Jest to ustosunkowanie
się oap do zarzutów
Należy jej udzielić
niezależnie od zamiaru
uwzględnienia skargi czy
oceny jej
dopuszczalności
Nie ma żadnej
przeszkody podzielenia
zarzutów skargi bez jej
uwzględnienia
Termin na udzielenie
odpowiedzi to 30 dni od
dnia wpływu skargo do
oap
Oprócz udzielenia
odpowiedzi należy
przekazać sądowi samą
skargę i ponumerowane
akta sprawy
ODPOWIEDŹ NA SKARGĘ
 Odpowiedź z zasady zawiera uzasadnienie, ale z ppsa
nie wynika obowiązek uzasadniania – leży ono „w
interesie” organu
 Jeżeli na jeden akt/czynność wniesiono kilka skarg,
na każdą należy udzielić odpowiedzi – nie ma
przeszkód udzielenia kilku odpowiedzi w jednym
piśmie procesowym
 Odpowiadając na skargę strona przeciwna zgłasza
własny wniosek co do preferowanego rozstrzygnięcia
(oddalenie skargi, odrzucenie skargi, umorzenie
postępowania)
Przekazywane akta
 akta przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą,
winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące
kolejne czynności formalne i merytoryczne,
wykonywane przez organy prowadzące postępowanie
w rozstrzyganej sprawie. Akta postępowań toczących
się przed organem I i II instancji, przedkładane
sądowi winny zawierać komplety oryginalnych
dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych
i ponumerowanych, wyposażonych w kartę
przeglądową, czyli "spis treści„ (VII SA/Wa 2170/07)
Przekazywanie akt wsa
 jeżeli zarządzenie dotyczące zwrócenia organowi akt sprawy w
celu ich skompletowania, ułożenia w porządku
chronologicznym i ponumerowania, nie zostało należycie
wykonane i w nadesłanych ponownie aktach zabrakło
podstawowych dowodów ilustrujących sytuację materialną
skarżącego, niezbędnych w sprawie (…) to na podstawie tak
niekompletnych akt sprawy Sąd I instancji nie mógł dokonać
oceny legalności zaskarżonej decyzji i zasadnie ją uchylił
(sic!!!), rezygnując ze swoich uprawnień przewidzianych w art.
112 p.p.s.a., które mógł wykorzystać po spełnieniu określonych
w nim wymogów. Sąd nie miał również obowiązku
wyjaśniania organowi i jego pełnomocnikowi, co obejmują
akta sprawy administracyjnej przekazywane mu w trybie art.
54 § 2 p.p.s.a. (II GSK 131/07)
Przekazywanie akt wsa
 Organ za pośrednictwem którego została wniesiona skarga,
zawsze zobowiązany jest przekazać ją do sądu
administracyjnego w terminie przewidzianym w art. 54 § 2
p.p.s.a., niezależnie od tego czy skargę tę uznaje za
dopuszczalną, w tym czy w jego ocenie przedmiotem
zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego
akt, czynność lub bezczynność organu, bo o dopuszczalności
skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga
wyłącznie ten sąd a nie organ, za pośrednictwem którego
omawiany środek zaskarżenia jest wnoszony. Nawet
uzasadnione przekonanie, że skarga jest niedopuszczalna,
gdyż sprawa nie należy do właściwości sądów
administracyjnych, nie zwalnia strony przeciwnej od
obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na
skargę do sądu administracyjnego (I OZ 207/08/p)
Skutki niewykonania obowiązków oap
 W razie niezastosowania się do obowiązków, o których
mowa w art. 54 § 2 ppsa, sąd na wniosek skarżącego
może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w
wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może
być wydane na posiedzeniu niejawnym.
 Jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo
wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego
rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu
skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w
skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości.
 O rażących przypadkach naruszenia obowiązków, o
których mowa w § 2 lub w art. 54 § 2, skład orzekający
lub prezes sądu zawiadamia organy właściwe do
rozpatrywania petycji, skarg i wniosków (art. 55 ppsa).
Uwzględnienie skargi -samokontrola
 Organ, którego działanie lub bezczynność
zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości
uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia
rozprawy (54.3)
 Przepis art. 54 § 3 ppsa, jako przepis szczególny,
stanowi samoistną podstawę wydania decyzji
administracyjnej. Jest to jeden z przypadków, o
których mowa w art. 163 k.p.a.
(II OSK 123/07)
Uwzględnienie skargi przez oap
 Oap, respektując podstawową zasadę decyzji wydanej
na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a, polegającą na
uwzględnieniu skargi w całości, może następnie
skorzystać ze wszystkich uprawnień przysługujących
organowi odwoławczemu na podstawie art. 138 k.p.a.,
a więc również w sytuacji kiedy zachodzi konieczność
przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w
całości lub w znacznej części, uchylić decyzję organu I
instancji w całości i sprawę przekazać temu organowi
do ponownego rozpatrzenia (z wyroku NSA w sprawie
II OSK 935/07), o ile jest to uwzględnieniem skargi w
całości (II OSK 280/07 )
Uwzględnienie skargi
 T.Woś (s.189) wskazuje, że uwzględnienie skargi na
decyzję adm. ma polegać na:
1) uchyleniu decyzji w całości lub części zależnie od
zakresu zaskarżenia) i rozstrzygnięciu sprawy co do
istoty,
2) uchyleniu decyzji zaskarżonej i decyzji I instancji i
rozstrzygnięciu sprawy co do istoty,
3) uchyleniu decyzji zaskarżonej i decyzji I instancji i
umorzeniu postępowania przed organem I inst. lub
4) uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu
postępowania odwoławczego – przeholował!!!
Uwzględnienie skargi
 rozstrzyganie sprawy co do istoty wykracza poza granice
uwzględniania skargi, bo sąd nie ma takich uprawnień –
uwzględnieniem może być tylko kasacja, nie wykluczając
stwierdzenia nieważności, a w stosunku do czynności –
orzekanie o ich bezskuteczności – (tak też T.Woś)
 W orzecznictwie nie wyjaśniono dotąd co oznacza zwrot
„w zakresie swej właściwości”, użyty w art. 54.3 ppsa, w
doktrynie są różne poglądy – od opisanej wyżej koncepcji
Wosia, przez dopuszczenie w ograniczonym zakresie
stwierdzania nieważności (Kmieciak,Kaszubowski – gdy
jest to organ właściwy do wydania takiego orzeczenia), po
totalne jego wykluczenie (Mikosz)
Rozporządzalność skargą
 skarżący może cofnąć skargę
 cofnięcie skargi wiąże sąd, ale jednak
 jeśli sąd uzna, że cofnięcie zmierza do obejścia prawa
lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub
czynności dotkniętych wadą nieważności, orzeka o
niedopuszczalności cofnięcia (60 ppsa)
 merytoryczne rozpatrzenie wniosku o cofnięcie
skargi jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy skarga
nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej
dalszego biegu. Jeżeli skarga zawiera takie braki, sąd
skargę odrzuca (I OSK 1829/07)
Rozporządzalność skargą
 Czynności mające na celu obejście prawa (art. 58
k.c.) zawierają pozór zgodności z prawem. Ich treść
nie zawiera elementów wprost sprzecznych z ustawą,
ale skutki, które wywołują i które objęte są zamiarem
stron, naruszają zakazy lub nakazy ustawowe. Chodzi
tu zatem o wywołanie skutku sprzecznego z prawem
poprzez dokonanie samej czynności, a nie poprzez
osiągnięcie celu leżącego poza treścią czynności (M.
Safjan (w:) Kodeks cywilny. Komentarz)
Wstępne rozpoznanie skargi
 Przeprowadza je przewodniczący wydziału
 W celu sprawdzenia, czy skarga spełnia wymogi
formalne pisma procesowego i został wniesiony wpis
 W przypadku stwierdzenia braków formalnych –
wnoszący wzywany jest do ich uzupełnienia (także o
brakujące odpisy skargi i dokumentów
przedkładanych sądowi jako dowody)
 W przypadku nieuiszczenia wpisu – wnoszący
wzywany jest do jego uiszczenia, chyba że zwrócił się
o skorzystanie z prawa pomocy
Wstępne rozpoznanie skargi
 Uzupełnienie braków formalnych powinno nastąpić
przez wniesienie pisma, ale może nastąpić także
przez wniesienie oświadczenia do protokołu
sporządzanego przez sekretarza sądowego
 Jeżeli z treści skargi wynika, że skarga podlega
odrzuceniu, przewodniczący przekazuje ją
przewodniczącemu składu bez wzywania do
uiszczenia wpisu
 Wniosek o przyznanie pomocy przekazywane jest
niezwłocznie sprawozdawcy lub referendarzowi
Posiedzenia sądowe
 Dzielą się na posiedzenia:
 1) jawne – co do zasady, w tym podstawowe –
poświęcone rozpoznaniu sprawy – nazywane
rozprawą
 2) niejawne – odbywane wówczas, gdy ppsa tak
stanowi, chociaż także wówczas sąd może postanowić
o rozpoznaniu sprawy - przewidzianej do niejawnego
rozpoznania – na posiedzeniu jawnym (90 ppsa)
 Zasada jawnego tozpoznawania spraw w psa jest
realizacją konstytucyjnego prawa do sądu
Posiedzenia sądowe - niejawne
 Na posiedzeniu niejawnym mogą być obecne tylko
osoby wezwane przez sąd (95)
 Z posiedzenia niejawnego sporządza się tylko
notatkę, chyba, że zapada na nim orzeczenie
(wówczas protokół)
 Na posiedzeniach niejawnych wsa:
1) bada dopuszczalność skargi, skargi kasacyjnej
(zażalenia), skargi o wznowienie postępowania
2) wyjątkowo rozpoznaje sprawę merytorycznie
(ochrona informacji niejawnych, tryb uproszczony)
cdn.
Posiedzenia sądowe - niejawne
3) rozpoznaje wnioski incydentalne (np. o zawieszenie,
podjęcie lub umorzenie postępowania, wstrzymanie
wykonania aktu),
4) rozpoznaje kwestie incydentalne z urzędu
Odrzucanie skarg na posiedzeniu niejawnym
 Sąd może odrzucić skargę na posiedzeniu niejawnym z
powodu jej niedopuszczalności:
1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu
administracyjnego (o ile sąd powszechny wcześniej nie
uznał się za niewłaściwy);
2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia;
3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków
formalnych skargi;
4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi
stronami jest w toku lub została już prawomocnie
osądzona; cdn
Odrzucanie skarg na posiedzeniu niejawnym
5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo
jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie
działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli
w składzie organów jednostki organizacyjnej
będącej stroną skarżącą zachodzą braki
uniemożliwiające jej działanie (o ile braki te nie
zostaną uzupełnione
6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest
niedopuszczalne
(art. 58.1-2.,4.)
Skargi niedopuszczalne z „innych przyczyn”
 Przedwczesne, wniesione:
1) przed doręczeniem aktu skarżącemu
2) bez wyczerpania środków odwoławczych lub
uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa
(interesu prawnego), zażalenia na niezałatwienie
sprawy lub ponaglenia
3) przed upływem terminu do udzielenia odpowiedzi na
wezwanie
4) przed odpowiedzią na wniosek o uzupełnienie aktu
 Wniesione na niezaskarżalne akty lub czynności
 Wniesione przez organ, który wydał akt w pierwszej
instancji lub przez j.s.t., której organ orzekał w sprawie
Skargi niedopuszczalne z „innych przyczyn”
 Wniesiona przez inny podmiot na ten sam akt, na który w
innej sprawie sąd oddalił skargę wyrokiem
prawomocnym
 Wniesiona przez podmiot, który nie ma interesu
prawnego w jej wniesieniu (powinna być jednak
odrzucana na rozprawie z uwagi na prawo do sądu , wg
NSA – nawet wyrokiem o oddaleniu skargi)
 Wniesiona przez organ nadzoru nad j.s.t. na akt organu
samorządowego, o których orzekł on, że wydany został z
naruszeniem prawa
 Wniesiona przez podmiot nie mający wymaganej
przepisem szczególnym legitymacji procesowej (np.
organ j.s.t. na rozstrzygnięcie nadzorcze) ???
Orzeczenia formalne na posiedzeniu niejawnym
 Na posiedzeniu niejawnym wsa odrzuca:
skargę kasacyjną i zażalenie, wniesione z uchybieniem
terminu, niedopuszczalne z innych przyczyn lub ze
względu na nieuzupełnienie ich braków w
wyznaczonym terminie (178 i 180)
2) Skargę o wznowienie psa wniesioną z uchybieniem
terminu lub braku powołania ustawowej podstawy jej
wniesienia (280.1.) - I FSK 1837/07 (T. Woś twierdzi,
że przesłanki wznowienia muszą istnieć, a NSA, w
sprawie II FSK 1201/06, uznał możliwość odrzucenia
skargi, gdy z jej treści wynika brak podstawy
wznowienia)
1)
Orzeczenia na posiedzeniu niejawnym
 Na posiedzeniu niejawnym :
1) wsa rozstrzyga merytorycznie sprawy w
postępowaniu uproszczonym (wydając
wyrok – 120 i 133.1.)
2) NSA może rozpoznać zażalenie na
postanowienie kończące postępowanie w
sprawie (182.1.)
cdn
Orzeczenia na posiedzeniu niejawnym
3) NSA może rozpoznać skargę kasacyjną opartą na
zarzucie naruszenia przepisów postepowania, a
strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, zaś
pozostałe strony, w terminie czternastu dni od
doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały
przeprowadzenia rozprawy (182.2)
4) wsa uwzględnia zażalenie na własne postanowienie,
oparte na zarzucie nieważności postępowania lub
oczywiście zasadne (195.2.)
Posiedzenia sądowe przy drzwiach zamkniętych
 Sąd z urzędu zarządza odbycie całego posiedzenia lub
części przy drzwiach zamkniętych, jeżeli publiczne
rozpoznanie sprawy zagraża moralności,
bezpieczeństwu państwa lub porządkowi
publicznemu, a także gdy mogą być ujawnione
okoliczności objęte tajemnicą państwową lub
służbową (96.1)
 Sąd na wniosek strony zarządza odbycie posiedzenia
przy drzwiach zamkniętych, jeżeli wymaga tego
ochrona życia prywatnego strony lub inny ważny
interes prywatny(96.2)
Posiedzenia sądowe przy drzwiach zamkniętych
 Postępowanie dotyczące wniosku o „zamknięcie
drzwi” odbywa się przy drzwiach zamkniętych,
orzeczenie - publicznie (96.2.)
 Podczas posiedzenia odbywającego się przy
drzwiach zamkniętych mogą być obecni na sali:
strony, ich przedstawiciele ustawowi i pełnomocnicy,
prokurator oraz osoby zaufania po dwie z każdej
strony (97.1.)
 Ogłoszenie orzeczenia kończącego postępowanie w
sprawie odbywa się publicznie (97.2.)
Przebieg posiedzeń sądowych
 Posiedzenia otwiera, prowadzi i zamyka
przewodniczący
 Przewodniczący udziela głosu, zadaje pytania,
upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia
 Przewodniczący może odebrać głos, gdy
przemawiający go nadużywa, jak również uchylić
pytanie, jeżeli uzna je za niewłaściwe lub zbyteczne –
98.1-2.
 Odroczenie posiedzenia może nastąpić tylko z ważnej
przyczyny (nawet przy zgodnym wniosku stron) - 99
Przebieg posiedzeń sądowych
 Z przebiegu posiedzenia jawnego protokolant pod
kierunkiem przewodniczącego spisuje protokół.
 Z posiedzenia niejawnego sporządza się notatkę
urzędową, jeżeli nie wydano orzeczenia (100.1-2)
 Protokół sporządza się pismem maszynowym i z
odpowiednim marginesem (§ 15 ust. 1 zarz. biur.).
 Protokół posiedzenia sądu sporządza pracownik
sekretariatu, aplikant lub praktykant wyznaczony
przez przewodniczącego wydziału lub kierownika
sekretariatu, pod kierunkiem przewodniczącego
posiedzenia (§ 51 reg. WSA).
PROTOKÓŁ Z POSIEDZENIA
 Protokół powinien zawierać:
1) oznaczenie sądu, miejsca i daty posiedzenia, imiona
i nazwiska sędziów, protokolanta, prokuratora,
stron, jak również obecnych na posiedzeniu
przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz
oznaczenie sprawy i wzmiankę co do jawności;
 cdn
PROTOKÓŁ Z POSIEDZENIA
Protokół powinien zawierać:
2) przebieg posiedzenia, w szczególności wnioski i
twierdzenia stron, wymienienie zarządzeń i
orzeczeń wydanych na posiedzeniu oraz
stwierdzenie, czy zostały ogłoszone; jeżeli
sporządzenie odrębnej sentencji orzeczenia nie jest
wymagane, wystarcza zamieszczenie w protokole
treści samego rozstrzygnięcia; zamiast podania
wniosków i twierdzeń można w protokole powołać
się na pisma przygotowawcze;
 cdn
PROTOKÓŁ Z POSIEDZENIA
Protokół powinien zawierać:
3) czynności stron mające znaczenie dla
rozstrzygnięcia sprawy - które? Wg decyzji
przewodniczącego składu
4) podpis przewodniczącego i protokolanta (bez nich
jest nieważny )
(101.1-2.)
PROTOKÓŁ Z POSIEDZENIA
 Artykuł 101 § 1 pkt 2 ppsa wskazuje na przykładowe
czynności, które odzwierciedlają przebieg posiedzenia i
powinny być zawarte w protokole.
 Przepis ten nie może być rozumiany w tym sensie, że
protokół rozprawy powinien odzwierciedlać wszystkie
oświadczenia i twierdzenia stron w ich dosłownym i
szczegółowym brzmieniu. Wystarczy, jeżeli protokół
zawiera istotne wnioski i twierdzenia. Strony lub
uczestnicy postępowania mogą składać do akt pisma
procesowe, w tym załączniki do protokołu, będące
odzwierciedleniem wypowiedzi strony na rozprawie
(Dauter)
PROTOKÓŁ Z POSIEDZENIA
 „Przebieg czynności protokołowanych może być
ponadto utrwalony za pomocą aparatury dźwiękowej,
o czym należy przed uruchomieniem aparatury
uprzedzić wszystkie osoby uczestniczące w
czynności” (Art. 102.)
 cdn
PROTOKÓŁ Z POSIEDZENIA
 gramatyczna wykładnia przepisu art. 102 nakazuje
przyjąć, że – oprócz utrwalania za pomocą aparatury
dźwiękowej – obliguje on także do utrwalenia przebiegu
czynności za pomocą protokołu. Konsekwencją takiej
wykładni musi być również udział protokolanta w tych
czynnościach. W efekcie uregulowanie, którego istota
powinna polegać na przyspieszeniu postępowania, w
rzeczywistości go wydłuża. Przepis art. 102 nie ma
żadnego istotnego zastosowania (Dauter).
 Założenie, że chodzi o przyśpieszanie, to domysł. Celem
nagrywania jest raczej zwiększenie dostępności do sądu i
realizacja zasady prawdy materialnej
PROTOKÓŁ Z POSIEDZENIA
 Czy ppsa zezwala na utrwalanie przebiegu czynności
podlegających protokołowaniu za pomocą środków
audiowizualnych?
 J.P. Tarno i B.Dauter – nie, ale wnioskują tylko z art.
102 ppsa, a przecież obowiązuje ustawa o dostępie do
informacji publicznej, a ppsa nie zawiera zakazu
nagrywania. Ze wskazanego przepisu wynika tylko,
ze nie jest do tego upoważniony sąd
PROTOKÓŁ Z POSIEDZENIA
 Strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia
protokołu na następnym posiedzeniu, nie później jednak
niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia, z
którego sporządzono protokół. Od zarządzenia
przewodniczącego strony mogą odwołać się do sądu w
terminie siedmiu dni od doręczenia im zarządzenia
(103.)
 Sąd nie może przejść do merytorycznego rozpoznania
wniosku o uzupełnienie protokołu rozprawy bez
formalnego rozpoznania wniosku o przywrócenie
terminu do złożenia tego wniosku (I OZ 405/08)
PROTOKÓŁ Z POSIEDZENIA
 Art. 104. W toku posiedzenia wnioski,
oświadczenia, uzupełnienia i sprostowania
wniosków i oświadczeń można zamieścić w
załączniku do protokołu. Gdy stronę
zastępuje adwokat lub radca prawny,
przewodniczący może zażądać złożenia
takiego załącznika w wyznaczonym terminie.
Postępowanie mediacyjne
 Na wniosek skarżącego lub organu, złożony przed
wyznaczeniem rozprawy, może być przeprowadzone
postępowanie mediacyjne, którego celem jest wyjaśnienie
i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy
oraz przyjęcie przez strony ustaleń co do sposobu jej
załatwienia w granicach obowiązującego prawa.
 Postępowanie mediacyjne może być prowadzone przez
sąd z urzędu (115.1-2.)
 Idea mediacji w psa ma zwolenników
(Hauser,Kmieciak,Tarno,Chróścielewski) i krytyków
(Woś, Romańska,Zimmermann)
Postępowanie mediacyjne
 Zwolennicy wskazują na celowość doprowadzania stron
do porzucenia błędnego przekonania o istnieniu
naruszenia prawa (skarżącego) bądź o prawidłowego
załatwienia sprawy (strony przeciwnej), co może
przyczynić się do zakończenia sporu bez konieczności
rozstrzygania go przez sąd
 Krytycy uważają, że rolą sądu jest zapewnienie
przestrzegania prawa, a mediowanie pozostaje w
sprzeczności z istotą psa, bo zgodności z prawem nie
można wymediować, jeżeli jej nie ma
(i pies … - nie dostrzegają zalet lepszego poznania sprawy)
Postępowanie mediacyjne
 Postępowanie mediacyjne prowadzi sędzia lub
referendarz sądowy wyznaczony przez
przewodniczącego wydziału.
 Posiedzenie mediacyjne odbywa się z udziałem stron.
 Z przebiegu posiedzenia mediacyjnego spisuje się
protokół, w którym zamieszcza się stanowiska stron,
a w szczególności dokonane przez strony ustalenia co
do sposobu załatwienia sprawy. Protokół podpisuje
prowadzący postępowanie mediacyjne oraz strony
(116.1-3)
Postępowanie mediacyjne
 na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu
mediacyjnym, organ uchyla lub zmienia zaskarżony akt albo
wykonuje lub podejmuje inną czynność stosownie do
okoliczności sprawy w zakresie swojej właściwości i
kompetencji
 jeżeli strony nie dokonają ustaleń co do sposobu załatwienia
sprawy, podlega ona rozpoznaniu przez sąd (117.1-2)
 decyzje podejmowane w wyniku mediacji należy traktować
jako zapadające na zasadach 163Kpa, chociaż są też poglądy
odmienne (VI SA/Wa 1235/05, Sobieralski)
 dopuszczenie zmiany decyzji w wyniku mediacji pozwala na
częściowe uwzględnienie skargi przez organ (Dauter)
Postępowanie mediacyjne
 na akt wydany na podstawie ustaleń mediacyjnych można
wnieść skargę do wsa w terminie trzydziestu dni od dnia
doręczenia aktu albo wykonania lub podjęcia czynności.
Skargę sąd rozpoznaje łącznie ze skargą wniesioną w sprawie
na akt lub czynność, w której przeprowadzono postępowanie
mediacyjne.
 Jeżeli skarga na akt lub czynność wydane lub podjęte na
podstawie mediacji nie zostanie wniesiona albo skarga ta
zostanie oddalona, sąd umarza postępowanie w sprawie, w
której przeprowadzono postępowanie mediacyjne (118.1-2.)
 Skala postępowań mediacyjnych jest nikła, co może
uzasadniać sceptycyzm krytyków, ale również być
rezultatem świadomości prawnej nie tylko stron psa
Postępowanie uproszczone
 Istota tego postępowania tkwi w rozpoznaniu na posiedzeniu
niejawnym skargi co do istoty przez jednego sędziego (120)
 Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli:
1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o
której mowa w art. 156 § 1 Kpa lub w OP albo wydane
zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do
wznowienia postępowania
2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania
w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w
terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu
wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy (119)
3) oap, ukarany grzywną za nieprzekazanie skargi sądowi,
nadal tego nie uczynił, a stan prawny i faktyczny sprawy nie
budzi uzasadnionych wątpliwości (55.2. + 121)
Postępowanie uproszczone
 W przypadku postępowania uproszczonego
prowadzonego z uwagi na wadę nieważności
decyzji/postan. lub kwalifikującą do wznowienia wadę
postępowania, może zapaść wyrok jedynie
uwzględniający skargę w tym zakresie (sąd nie może
skargi oddalić, ani uchylić aktu z innych powodów)
 W przypadku postępowania uproszczonego
prowadzonego na wniosek strony, może zapaść każde
orzeczenie, do jakiego wydania uprawniony jest wsa w
postępowaniu zwykłym
 Sąd może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie
Postępowanie uproszczone
 W postępowaniu administracyjnym prawami
procesowymi rozporządza strona
 Naruszenie prawa do czynnego udziału w
postępowaniu administracyjnym mogłoby stanowić
podstawę do uchylenia decyzji, jeżeli naruszenie
praw procesowych mogło mieć wpływ na wynik
sprawy. W przypadku natomiast gdy zaskarżona
decyzja jest zgodna z oczekiwaniami strony, której
prawa procesowe zostały naruszone, nie można
stwierdzić, że naruszenie to miało wpływ na wynik
sprawy (II OSK 754/07)
Postępowanie uproszczone
 W sytuacji, gdy oap poczynił wszelkie wymagane oraz możliwe
starania w celu ustalenia kręgu podmiotów, którym służy przymiot
strony w sprawie, a także podjął środki do zapewnienia stronom
udziału w postępowaniu administracyjnym, to rozpoznający skargi
wniesione przez określone podmioty na przedmiotową decyzję sąd
administracyjny nie powinien, biorąc pod uwagę z urzędu taką
okoliczności,
że
jeszcze
inne
administracyjnym nie uczestniczyły.

cdn
osoby
w
postępowaniu
Postępowanie uproszczone
 Przesłanka wznowienia postępowania określona w art.
145 § 1 pkt 4 kpa może stanowić podstawę wszczęcia
postępowania wznowieniowego w zasadzie wyłącznie
na wniosek osoby, którą pominięto bez jej winy w
postępowaniu administracyjnym ogólnym (zwykłym).
Jeżeli więc osoba uprawniona takiego wniosku nie
złoży, to oczywiste jest, iż postępowanie wznowieniowe
nie będzie mogło się toczyć. W tej sytuacji niewłaściwie
został zastosowany w sprawie tryb uproszczony, co
stanowi naruszenie art. 119 pkt 1 ppsa (II OSK 1271/06)
Rozprawa
 Rozprawa jest jawnym posiedzeniem sądu, na którym
rozpoznawana jest skarga i wydawane orzeczenie (wyrok
lub postanowienie) rozstrzygające o
uwzględnieniu/nieuwzględnieniu skargi
 Rozprawę wyznacza przewodniczący wydziału lub sędzia
sprawozdawca, jeżeli wymaga tego stan sprawy,
powiadamiając o tym na piśmie strony i uczestników
(91§2ppsa i §25.3.reg.wewn.urzęd.wsa)
 W przypadku odroczenia rozprawy strony zawiadamia się
obwieszczając to na posiedzeniu i zawiadamiając
nieobecnych na piśmie, na min. 7 dni przed rozprawą
Rozprawa
 Po stwierdzeniu nienależytego zawiadomienia stron,
rozprawa powinna być odroczona
 a także – jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika
jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną
znaną sądowi przeszkodą, której nie można
przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik
wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności (109)
 rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi
zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym
osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w
charakterze stron (110)
Rozprawa
 Rozprawę powinna poprzedzić narada składu
orzekającego (§40 reg.wewn.urz.wsa)
 Rozprawę należy wyznaczać w taki sposób, aby
sprawę można było rozpoznać na jednym
posiedzeniu, bez jej odraczania (§48 reg.)
 Przebieg rozprawy:
1) wywołanie sprawy, 2) sprawdzenie obecności, 3)
sprawozdanie sedziego sprawozdawcy, 4) wypowidzi
stron (skarżącego, strony przeciwnej) i uczestników,
5) zamknięcie rozprawy, 6) orzeczenie (po naradzie)
Rozprawa
 Każda strona i uczestnik wypowiada się jeden raz,
chyba że przewodniczący uzna dalszą wypowiedź za
potrzebną
 Strony skarżące i uczestnicy mogą ograniczyć się do
oświadczenia, że popierają skargę, a strona
przeciwna – że podtrzymuje stanowisko z
odpowiedzi
 Sąd może zadawać stronom pytania, dopuszczać i
przeprowadzać dowody pisemne
 A jeżeli uzna sprawę za wyjaśnioną – przewodniczący
zamyka rozprawę (113.1.) i udaje się na tajną naradę
Postępowanie dowodowe
 Na następnym wykładzie

similar documents