อนุสัญญา cedaw - สำนักงานกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว

Report
การคุม้ ครองสิทธิสตรี
ตามอนุสญ
ั ญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฎิบตั ิตอ่ สตรี
ในทุกรูปแบบ (CEDAW)
นาเสนอโดย
ไรรัตน์ รังสิตพล
ผูป้ ระสานงานโครงการในประเทศไทย
ยูเอ็นวีเมน
๑๙ ธันวาคม ๒๕๕๗
อนุสัญญา CEDAW
• อนุสญ
ั ญา CEDAW คืออะไร
• อนุสญ
ั ญา CEDAW มีเนือ้ หาอย่างไร
• เราจะใช้ ประโยชน์ ใดจากอนุสญ
ั ญา CEDAW ได้ บ้าง
อนุสัญญา CEDAW
• อนุสญ
ั ญาว่าด้ วยการขจัดการเลือกปฎิบตั ิตอ่ สตรี ในทุกรู ปแบบ
• ได้ ชื่อว่าเป็ น กฏหมายระหว่างประเทศว่าด้ วยสิทธิมนุษยชนของผู้หญิง
• ตราสารระหว่างประเทศด้ านสิทธิมนุษยชนที่พฒ
ั นามาจากปฏิญญา
สากลว่าด้ วยสิทธิมนุษยชนหลักๆ ทังสิ
้ ้น ๙ ฉบับ (ประเทศไทยเป็ นภาคี
แล้ ว ๗ ฉบับ)
อนุสัญญา CEDAW
• บังคับใช้ ตงแต่
ั ้ ปี ๒๕๒๔
• ๑๘๘ ประเทศทัว่ โลกเป็ นภาคี (มากที่สดุ เป็ นอันดับสอง รองจาก
อนุสญ
ั ญาว่าด้ วยสิทธิเด็ก)
• ประเทศไทยเป็ นภาคีอนุสญ
ั ญา ปี ๒๕๒๘ และเป็ นภาคีพิธีสารเลือกรับ
ปี ๒๕๔๓
ปฏิญญาสากลว่ าด้ วยสิ ทธิมนุษยชน
“ในสถานที่เล็กๆ ใกล้ บ้าน เล็กและใกล้ มากจนไม่สามารถมองเห็นได้ ในแผนที่โลก
สถานที่เล็กๆ แห่งนันเป็
้ นโลกของปั จเจกบุคคล เป็ นละแวกบ้ านที่บคุ คลอยูอ่ าศัย เป็ น
โรงเรี ยนหรื อวิทยาลัยที่บคุ คลได้ เข้ าเรี ยน เป็ นโรงงาน ไร่นา หรื อสานักงานที่บคุ คล
ทางาน สถานที่เหล่านี ้เป็ นที่ซงึ่ บุรุษ สตรี และเด็กทุกคนต่างมองหาความยุตธิ รรม
ที่เท่ าเทียมกัน โอกาสที่เท่ าเทียมกัน ศักดิ์ศรี ท่ เี ท่ าเทียมกัน โดยปราศจากการ
แบ่ งแยก ถ้ าสิทธิเหล่านี ้ไม่มีความหมายอยูณ
่ สถานที่นนๆ
ั ้ สิทธิเหล่านี ้ก็จะมี
ความหมายเพียงน้ อยนิดในทุกแห่ง ถ้ าพลเมืองไม่ช่วยกันยืนหยัดปกป้องสิทธิเหล่านี ้
ให้ อยูใ่ กล้ บ้าน ก็เปล่าประโยชน์ที่จะให้ เกิดความก้ าวหน้ าในโลกที่กว้ างใหญ่ขึ ้น”
นางเอลีนอร์ รูสเวลท์
ประธานคณะกรรมาธิการสหประชาชาติ ในการยกร่างปฏิญญาสากล
ว่าด้ วยสิทธิมนุษยชน
อนุสัญญา CEDAW
ปฎิญญาสากลว่ าด้ วยสิทธิมนุษยชน
ตราสารระหว่ างประเทศด้ านสิทธิมนุษยชนที่ไทยเป็ นภาคี
๑ กติการะหว่างประเทศว่าด้ วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
๒ กติการะหว่างประเทศว่าด้ วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
๓ อนุสญ
ั ญาว่าด้ วยการขจัดการเลือกปฏิบตั ิในทุกรูปแบบต่อสตรี
๔ อนุสญ
ั ญว่าด้ วยสิทธิเด็ก
๕ อนุสญ
ั ญาว่าด้ วยการขจัดการเลือกประติบตั ทิ างเชื ้อชาติในทุกรูปแบบ
อนุสัญญา CEDAW
ตราสารระหว่ างประเทศด้ านสิทธิมนุษยชนที่ไทยเป็ นภาคี
๖ อนุสญ
ั ญาว่าด้ วยการต่อต้ านการทรมานและการประติบตั ิหรื อการ
ลงโทษอื่นที่โหดร้ าย ไร้ มนุษยธรรม หรื อย่ายีศกั ดิศ์ รี
๗ อนุสญ
ั ญาว่าด้ วยสิทธิคนพิการ
๘ อนุสญ
ั ญาว่าด้วยการป้ องกันบุคคลจากการหายสาบสูญโดยถูกบังคับ
๙ อนุสญ
ั ญาว่าด้วยการคุม้ ครองสิ ทธิ ของแรงงานโยกย้ายถิ่ นฐานและ
สมาชิ กในครอบครัว
การรายงาน Universal Periodic Review
อนุสัญญา CEDAW
หลักการสาคัญ
• สิทธิมนุษยชนของผู้หญิง (เพศสภาวะ)
• ความเสมอภาคอย่ างแท้ จริง
• การไม่ เลือกปฎิบัติ
• พันธกรณีของรั ฐภาคี
• หมายรวมทังในพื
้ ้นที่สาธารณะและพื ้นที่สว่ นตัว
สิ ทธิมนุษยชนของผู้หญิง
• เพศ และ เพศสภาพ
• การเข้ าถึงความยุติธรรมของผู้หญิง
• ในหลายบริ บท ความไม่เท่าเทียม การเลือกปฏิบตั ิ ทาให้
ผู้หญิงไม่อาจเข้ าถึงสิทธิมนุษยชน ได้ โดยเท่าเทียมกันกับ
ผู้ชาย
การไม่ เลือกปฎิบัติ
(non-discrimination)
การเลือกปฏิบตั ิคืออะไร
ข้ อที่ ๑ การแบ่ งแยก การกีดกัน หรื อการจากัดใด ๆ เพราะ
เหตุแห่ งเพศ ซึง่ มีผลหรื อความมุง่ ประสงค์ที่จะทาลายหรื อทาให้
เสื่อมเสียการยอมรับ การได้ อปุ โภค หรื อใช้ สิทธิโดยสตรี โดยไม่
คานึงถึงสถานภาพด้ านการสมรส บนพื ้นฐานของความเสมอภาค
ของบุรุษและสตรี ของสิทธิมนุษยชนและเสรี ภาพขันพื
้ ้นฐานในด้ าน
การเมือง เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมของพลเมืองหรื อด้ านอื่น ๆ
การไม่ เลือกปฎิบัติ
การเลือกปฏิบตั ิทางตรง
การไม่ เลือกปฎิบัติ
การเลือกปฏิบตั ิทางอ้ อม
ส่งผลในทาง
การเลือกปฏิ บตั ิ
การไม่ เลือกปฎิบัติ
การเลือกปฏิบตั ิทบั ซ้ อน
Inter-sectionalities
วิดิทัศน์
การขจัดเลือกปฏิบตั ิ
ความเสมอภาคในรูปแบบ
ความเสมอภาคในรูปแบบ มองว่าผู้หญิงและผู้ชายเหมือนกันทุกอย่าง
ความเสมอภาคในรูปแบบ มองว่า กฏหมายที่รับประกันความเสมอ
ภาคเพียงพอแล้ วที่จะทาให้ เกิดความเสมอภาค
ความเสมอภาคในรูปแบบ ยังมิได้ คานึงถึงความแตกต่างทางชีววิทยา
ที่วา่ ผู้หญิงเป็ นเพศที่ตงครรภ์
ั้
(เพศ) และสังคมมักมอบหน้ าที่การดูแล
ลูกให้ ผ้ หู ญิง (เพศภาวะ)
ความเสมอภาคอย่ างแท้ จริง
ความเสมอภาคของผลลัพธ์
ความเสมอภาคที่แท้ จริง
• ความพยายามปกป้องโดย
จากัดโอกาส ไม่ถือเป็ น
ความเสมอภาคที่แท้ จริ ง
• การสร้ างเสริมโอกาส
• การสร้ างมาตรการพิเศษ
ชัว่ คราว
พันธกรณีของรัฐ
• โดยนิ ตินยั (ตามกฏหมาย) การดาเนินการตามพันธกรณีซงึ่ ต้ องอาศัย
การออกกฏหมาย/แก้ ไข รัฐธรรมนูญ และกฏหมายในประเทศ
• โดยพฤติ นยั การดาเนินการตามพันธกรณีซงึ่ ต้ องอาศัยการดาเนินการ
ตามกกหมาย นโยบาย โครงการ ที่สง่ ผลให้ เกิดความเปลี่ยนแปลงอย่าง
แท้ จริงในชีวิตของผู้หญิง
วิดิทัศน์
ความเสมอภาคที่แท้ จริ ง
พันธกรณีของรัฐ
รัฐต้ องดาเนินมาตรการที่เหมาะสม ทังหมด
้
โดยไม่ชกั ช้ า
• มาตรการด้ านนิติบญ
ั ญัติ (ประกาศใช้ แก้ ไข ยกเลิก
กฏหมาย) มาตรการคุ้มครองทางกฏหมาย
• มาตรการด้ านการเมือง สังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม
• งดเว้ นจากการกระทาหรื อปฏิบตั ิเกี่ยวกับการเลือกปฏิบตั ิ
ต่อผู้หญิง
• หมายรวมทังในพื
้ ้นที่สาธารณะและพื ้นที่สว่ นตัว
• มาตรการพิเศษชัว่ คราวเพื่อความเสมอภาค
วิดิทัศน์
พันธกรณีของรัฐ
อนุสัญญา CEDAW
ข้ อที่ ๑ นิยามความเสมอภาคและการเลือกปฏิบตั ิ
ข้ อที่ ๒ มาตราการเชิงนโยบาย
ข้ อที่ ๓ สิทธิมนุษยชนและอิสรภาพพื ้นฐาน
ข้ อที่ ๔ มาตรการพิเศษชัว่ คราว
ข้ อที่ ๕ ภาพเหมารวมและทัศนคติ
ข้ อที่ ๖ การค้ าผู้หญิงและการแสวงหาประโยชน์จากการค้ าประเวณี
ข้ อที่ ๗ ชีวิตสาธารณะและการเมือง
ข้ อที่ ๘ การเป็ นตัวแทนและการมีสว่ นร่วมในองค์กรระหว่างประเทศ
อนุสัญญา CEDAW
ข้ อที่ ๙ สัญชาติ
ข้ อที่ ๑๐ การศึกษา
ข้ อที่ ๑๑ การจ้ างงาน
ข้ อที่ ๑๒ สุขภาพ สิทธิอนามัยเจริญพันธุ์
ข้ อที่ ๑๓ มิติด้านเศรษฐกิจและสังคม
ข้ อที่ ๑๔ ผู้หญิงชนบท
ข้ อที่ ๑๕ ความเสมอภาคต่อหน้ ากฏหมาย
ข้ อที่ ๑๖ การสมรสและครอบครัว ชีวิตสาธารณะและการเมือง
ประโยชน์ ของอนุสัญญา CEDAW
• การสร้ างมาตรฐาน ความรับผิดชอบของรัฐ (duty bearers) ต่อ
ประชาชน (rights holders)
• นิยามศัพท์ตา่ งๆ การจาแนกประเภทของสิทธิ
• ข้ อเสนอแนะ General Recommendation เช่นเรื่ องความ
รุนแรงต่อผู้หญิง เรื่ องแรงงานหญิงข้ ามชาติ เรื่องผู้หญิงกับการ
ป้องกันความขัดแย้ ง ในสถานการณ์ ความขัดแย้ ง และหลัง
สถานการณ์ ความขัดแย้ ง
• ช่องทางการรายงาน: การรายงานโดยรัฐ รายงานภาคประชาสังคม
รายงานต่อคณะกรรมการ CEDAW (พิธีสารแรกรับ)
เหตุการณ์ ต่อไปนี้ เป็ นการเลือกปฏิบัตหิ รือไม่
ถ้ าใช่ เป็ นทางตรงหรือทางอ้ อม
ผู้หญิงหนึง่ ถูกเลิกจ้ าง เมื่อทนายจ้ างทราบว่เธอตังครรภ์
้
บริษัทหนึง่ จัดประชุมที่ตา่ งประเทศ พนักงานคนหนึง่ ถูกสายการบินห้ ามไม่ให้ เข้ า
ขึ ้นเครื่ องเพราะเป็ นผู้อยูร่ ่วมกับเชื ้อเอชไอวี
ผู้หญิงคนหนึ่งเป็ นผู้จดั การฝึ กหัดมาทางานวันแรก ใส่สทู กางเกงมาทางาน
ผู้จดั การบริษัทให้ กลับไปเปลี่ยนเป็ นใส่กระโปรงเพราะผิดระเบียบ ระเบียบให้ ใส่
กระโปรงเท่านัน้ (กรณีผ้ ชู ายใส่กระโปรง)
บริษัทหนึง่ ประกาศห้ ามผู้หญิงทางานกะกลางคืนเพราะไม่ปลอดภัย
บริษัทหนึง่ ประกาศให้ พนักงานทุกคนต้ องทางานกะกลางคืน

similar documents