evrim

Report
MUTASYON
DNA dizilimindeki bu değişiklik, farklı genetik özelliklerin
ortaya çıkmasına sebep olabilir. Bazen,
hücre bölünmesi sırasında kromozomların sayısında
artma ya da azalma seklinde değişiklikler de olabilir. DNA
dizilimindeki ve kromozomlardaki değişiklikler mutasyon
olarak adlandırılır.
Radyasyon ve bazı kimyasal maddeler mutasyona sebep
olabilir:
Örneğin, gebelik döneminin ilk aylarında röntgen filmi
çektirmek bebekte mutasyona, dolayısıyla gelişim
bozukluklarına sebep olabilir.




Mutasyonlar, hem vücut hem de üreme hücrelerinde
oluşabilir. Üreme hücrelerinde görülen mutasyonlar
dölden döle geçme özelliğine sahiptir.
Vücut hücrelerinde görülen mutasyonlar ise ancak
eşeysiz üreme gösteren canlılarda dölden döle geçebilir.
Mutasyonların etkileri olumlu veya olumsuz olabilir.
Örneğin bitki üreme hücrelerinde görülen mutasyon
sonucu bitkilerin büyüklüğü ya da tohumlarının
sayısında değişiklik oluşabilir.



Diğer taraftan zararlı mutasyonlar da vardır.
İnsanların genlerinde meydana gelen bazı mutasyonlar
farklı hastalıkların ve genetik bozuklukların ortaya
çıkmasına sebep olmuştur.
Örneğin; hemofili, orak hücreli anemi, albinoluk,
altıparmaklılık, Down sendromu gibi rahatsızlıklar,
mutasyon sonucu ortaya çıkmıştır. Ayni şekilde, bazı
mutasyonların kansere sebep olduğu da bilinmektedir.

Vücut hücrelerindeki mutasyonlar kalıtsal
olmadıkları halde üreme hücrelerindeki
mutasyonlar kalıtsaldır. DNA hücre
bölünmeden önce kendini eşlerken bir hata
yaparsa üzerindeki genlerde hatalar
oluşacağından canlının özellikleri değişebilir.
Mutasyonlar genellikle öldürücüdür.
 Çok azı canlının daha iyi özellikler
kazanmasına sebep olur.
 Radyasyon veya çeşitli kimyasal maddeler
alan bir kişinin kendiside bundan olumsuz
etkileneceği gibi genleriyle bu olumsuzluk
çocuklarına da geçebilir

Mutasyonlar gen yapısında meydana gelen
değişmelerle oluşabileceği gibi kromozom
sayısı ve yapısında meydana gelen
değişmelerle de oluşabilir. Mutasyona neden
olan etkenlere mutajen denir.
 X ışınları, kimyasal maddeler, radyoaktif
ışınlar, sigara katranı gibi etkenler
mutajendir.

BU CANLILARIN NESI VAR BÖYLE??
BU CANLILARIN NESI VAR BÖYLE??
BU CANLILARIN NESI VAR BÖYLE??
BU CANLILARIN NESI VAR BÖYLE??
BU CANLILARIN NESI VAR BÖYLE??
BU CANLILARIN NESI VAR BÖYLE??
OSMAN KALYOMCU-BARTIN
MUTASYONA UĞRAMIŞ BIR DOMUZ
OSMAN KALYOMCU-BARTIN
MUTASYONA UĞRAMIŞ BIR ÇOCUK
İNSANA BENZEYEN KÖPEK YAVRUSU
GARİP KEDİ
 Peki,canlılarda
mutasyon dışında
başka değişiklikler de olabilir mi?
MODİFİKASYON
Canlılarda çevre etkisiyle meydana gelen
kalıtsal olmayan değişikliklere Modifikasyon
denir.
 Kalıtsal değildir.
 Genlerin yapısı değil, işleyişi değişir.
 Isı, ışık, besin, nem, basınç, yer vb. etkilerle
fenotipte değişiklikler olur.

MODIFIKASYONA NEDEN OLAN
FAKTÖRLER


ISI VE SICAKLIK: İnsan derisinin yazın
bronzlaşması.
Himalaya tavşanlarında kürk rengi beyazdır. Eğer
tüyler kesilip buraya buz parçası konursa çıkan
tüyler siyah olur.

Çuha çiçeği 30-35ºC sıcaklıkta beyaz çiçek
açar. 15-20ºC sıcaklıkta kırmızı renkli çiçekler
oluşur.
BESİN : Dişi arılar arı sütü ile beslenirse
kraliçe arı ,çiçek tozu (polen) ile beslenirse işçi
arılar oluşur.


TOPRAK: Ortanca çiçekleri asitli toprakta
kırmızı, bazik toprakta mavi çiçek açar.

IŞIK: Işık olmadığı zaman bitkilerde klorofil
oluşmaz. Bitki beyaz-sarı renkli olur.

BASINÇ: Karahindiba bitkisi dağda yetişirse
kısa boylu,ovada yetişirse uzun boylu olur.
• Modifikasyonlar dölden döle geçmez. Çünkü
meydana gelen değişiklikler yalnızca vücut
hücrelerinde olur. Halbuki, değişikliğin
kalıtsal olabilmesi için, üreme hücrelerinde
olması gerekir.
• Modifikasyonlar, sıcaklık, ışık, nem ve besin
gibi faktörlerin etkisiyle ortaya çıkar.

Farklı ortamlarda yetiştirilen tek yumurta
ikizlerinde boy, kilo, zekâ seviyesi gibi
özelliklerde farklılık olduğu gözlenmiştir.

Yine Sirke sinekleri 16 C nin altında yaşarlarsa
normalde kıvrık kanatlı olmalarına rağmen düz
kanatlı olurlar.
—
Kaslarını fazla kullanan insanın
kasları gelişir.
 Çekirgeler
16 ºC de yetiştirilirse
beneksiz, 25 ºC de yetiştirilirse
benekli olur.
 Dere
yatağındaki istiridyeler suyun
akış şekline göre farklı kabuk
şekillerinde olurlar.
 Eşeysiz
üreyen canlılarda aynı
hücreden gelişen yavruların
aralarındaki tüm farklılıklar
modifikasyondur.
 Müslümanların
çocukları sünnet olur.
Sünnetli olan çocukların çocuklarının
sünnetsiz doğması modifikasyona
güzel bir örnektir.

Modifikasyonda şartlar ortadan kalkarsa insan
eski haline gelir. Modifikasyonda üreme
hücreleri değil vücut hücreleri değişikliğe uğrar.
Kısaca modifikasyon genotipte değil FENOTİPTE
görülür.
ADAPTASYON:
Bir canlının bulunduğu ortamda yaşama ve üreme şansını
artıran özelliklerinin bütününe adaptasyon denir..
Adaptasyon gende var olan karakterlerin açığa çıkmasıdır.
Örnek Bukalemunun girdiği ortama uygun olarak renk
değiştirmesi
Kalıtsaldır.
Adaptasyonların nedeni doğal seleksiyonlardır.
ÖRNEK :
Çevre şartlarına bağlı olarak yeni karakterler oluşmaz ve
karakterlerinde değişme olmaz.
ADAPTASYON
• Günümüzde milyonlarca bitki, hayvan ve mikro-organizma türü yaşamaktadır. Değişik türler
farklı görünseler de, iç yapıları ve kimyasal süreçleri incelendiğinde benzerlikler
görülmektedir ve ortak atadan geldiklerine delil teşkil eder.
•Canlılar beslenme, barınma, avlanma, üreme ve düşmanlarından korunma gibi
yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için adaptasyon gösterirler.
Bazı hayvanların kış uykusuna yatması, göç etmeleri, bitkilerin yapraklarını dökmesi birer
adaptasyondur.
Soğuk bölgelerde yasayan canlılar gibi sıcak bölgelerde yasayan canlılar da yasadıkları
bölgede hayatta kalabilmek için benzer adaptasyonlar gösterirler
• Çevre değişiklikleri olduğunda türün adaptasyon özellikleri yeni çevre koşullarında
yaşayabilmesi için yeterli olmasa o tür yok olur. Fosiller şu an yok olan canlıların çok önceden
yaşadığını gösterir.
• Türlerin yok olması sık olan bir olaydır, bir zamanlar dünyada yaşayan çoğu tür şu an yoktur.
ÇÖL VE KUTUP TILKISI
Örneğin çölde yasayan tilki, fare ve tavsanın kulakları ve
kuyrukları uzun, vücut yüzeyleri geniştir. Bu özellikleri onların
vücutlarındaki ısı kaybını artırarak vücut sıcaklıklarını
korumalarını sağlar
YINE ÇÖLE ÖZGÜ BIR BITKI OLAN KAKTÜSÜN YAPRAKLARININ DIKEN SEKLINDE,
KIVRIK VE TÜYLÜ OLMASI, GÖVDESINDE SU DEPO ETMESI BITKININ SU KAYBINI
AZALTIR
KUTUP ILE EKVATOR AYILARI
Ekvator Ayısının derisi ince
Kutup ayısının derisi kalın yağtabakası
daha çok
BUKALEMUN
HÖRGÜÇLÜ DEVE
KAMUFLAJ USTALARI
ADAPTASYON ÖRNEKLERI:
1-Kaktüsün su depo etme özelliği ve sıcağa dayanma özelliği çölde yaşama imkanı
verir.
Nemli yerlerde bu özellik değişmez.
2-Göz bebeğinin ışıkta küçülmesi, az ışıkta büyümesi.
3-Bukalemun’un bulunduğu ortama göre renk değiştirmesi.
4-Bukalemunun girdiği ortama uygun olarak renk değiştirmesi
5-Dış döllenme yapan canlıların gamet sayısının fazla olması(Balıklar)
6-Çiçekli bitkilerin embriyoyu besleyecek tohum oluşturması
7-Deve kuşları çok hızlı koşabilmek için uzun ve güçlü bacaklara sahip olması
8-Penguenler perdeli ayakları sayesinde hızla yüzmesi ve deri altlarında
depoladıkları
yağ ile soğuk ortamlarda vücut sıcaklıklarını korumalarını sağlaması
9-Bazı hayvanların kış uykusuna yatması, göç etmeleri, bitkilerin yapraklarını
dökmesi
birer adaptasyondur
10-Rüzgârla tozlaşan çiçekli bitkilerde polen sayısının fazla olmasI
11-Kutuplarda yaşayan ayıların, sıcak bölgede yaşayan cinslerine göre daha iri
vücutluolması
12-Kurak bölgede yaşayan bitkilerin yaprak ayasının dar, gövde ve yaprakların tüylü,
stomaların küçük ve derinde olması
13-Ağaç dallarında yaşayan çekirgelerin görünüşlerinin ağaç şeklinde olması
KUTUPTAKI PENGUENLER
BALINALAR
KAMUFLAJ USTALARI
79
VARYASYON:
Canlılar arasında görülen çeşitliliğe denir.
 Varyasyona neden olan faktörler:
 1) Modifikasyon
 2) Mutasyon
 3) Eşeyli üreme : Mayoz bölünmedeki krossingover, ayrılmama, döllenme

81
Milyonlarca Yıldan Bu Yana Türlerde
Değişmeler Oldu mu?
Bir türdeki canlıların sayısı, üreme ile
sayıca artma eğilimi gösterdiği hâlde,
doğadaki birey sayıları sabit kalır.
Bunun sebebi, çevre ve kalıtımdır. Yaşam
için gerekli olan besin, barınak, su, ışık
gibi çevre faktörleri canlılar arasında
"yaşama savaşına" neden olur. Bu
savaşta başarılı olanlar yaşamlarına
devam eder. Başarılı olamayanlar ise
ölür.
CANLILARIN ÇEŞITLILIĞI
(TÜR NEDİR?)
Yeryüzünde yaşayan milyonlarca canlı türü vardır.
Ortak atadan gelen, benzer yapı ve özelliklere sahip, kısır
olmayan canlılar oluşturan canlı topluluğuna
tür denir.
Örneğin; insanlar, aslan, kutup ayısı, leylek birer türdür. Bu canlı
türlerinin hepsi yaşadığı ortamla uyum içerisindedir.
Örneğin bir çöl faresi çöl ortamına, bir penguen kutup şartlarına
göre donatılmıştır.
TÜRLERİN ÖZELLİKLERİ
1-Farklı türler arasında hem görünüm hem de
genetik bakımından farklılıklar olmakla birlikte
aynı türe ait birey arasında da önemli farklılıklar
bulunur.
ÖRNEK:Çöl tilkileri ile soğuk bölgelerde yaşayan
tilkiler arasında, kulak, kuyruk ve ayak
uzunlukları, vücut hacmi ve kürk yapıları
bakımından farklılık vardır.
EVRİM NEDİR?
TANIM:Canlıların uzun zaman içinde geçirdiği ve geçirmekte
olduğu
değişikliklere evrim denir. Mutasyonlar ve doğal seleksiyonlar
sonunda değişerek, bugün yaşayan canlıların oluşmasına
evrimleşme denir.
Evrimcilere göre bugünkü canlı türü çok ilkel bir veya birkaç
canlıdan
türemiştir.
Evrim teorisine göre, türler uzun bir zaman süreci içerisinde
kalıtsal
yönden farklılaşmışlar ve ortam koşullarına uyum sağlayan yeni
türleri oluşturmuşlardır.
Evrim teorisi ilk kez Charles Darwin tarafından
ortaya atılmıştır.
EVRİM TEORİSİ

Evrim teorisine göre, ilkel tek hücreli canlılar
çok hücrelilere dönüşmüştür. Bu canlılar
milyonlarca yıllık bir süreçte balık sırtı kemiği
bulunan hayvanları oluşturmuşlardır. Bazı türler
milyonlarca yıl boyunca çok büyük değişmelere
uğrarken, kimileri çok az değişmiştir. Balıklar
gelişerek hem kara, hem de suda yaşayabilen
canlıları oluşturmuştur.
Evrimle ilgili çeşitli teoriler
Lamarck; Kullanılan organlar gelişir, kullanılmayanlar körelir.
Lamarck vücut hücrelerinde meydana gelen değişimlerin kalıtsal
olduğunu söyler.
Sonradan kazanılmış kalıtsal olmayan karakterlerin gelecek
kuşaklara
aktarılması yoluyla evrimleşmenin olduğunu düşünmüştür.
FAKAT
kör bağırsağımızı hiç kullanmadığımız halde kaybolmamıştır

Örneğin1- Lamarck'a göre halter çalışan
birinin kasları iyi gelişir. Güçlü, kuvvetli olur. Lamarck,
bu
bireyinçocuklarının da güçlü, kuvvetli kaslara sahip
olacağını savunmuştur.
ÖRNEK 2.Lamarck; a göre Zürafalar başlanğıçta kısa boyluydu..yerde OTLAR BİTTİ.
Yaşamak için ağaç dallarını yemesi gerekiyordu. Boyunu uzatabilen zürafalar
yaşamaya devam etti.Boyunu uzatamayan zürafalar ise yok oldu.TEORİ YANLIŞTIR.
BOY UZUNLUĞU KALITSALKAREKTERDİR
.Sonradan kazanılan karekterler nesilden nesile aktarılmaz.(modifikasyon)



Darwin’ e Göre Evrim : Darwin’ e göre
evrimin asıl nedeni :
1-mutasyonlar
2-doğal seleksiyon(ayıklama)
MUTASYONLAR SONUCU NASIL EVRİM
GEÇEKLEŞİR.
Mutasyon sonucu ortaya çıkan canlılardan güçlü
olanlar kalmış,zayıf olanlar yok olmuştur. Halbuki
mutasyonların sonucu meydana gelen canlıların
çoğu ölür veya kısırdır. O halde bu olayda yeni
türün oluşmasına engeldir.
Ayrıca canlılar arasında geçit tür denilen örneğin
insan ve maymun arasında böyle bir geçit canlıya
rastlanmamıştır.
Darwin modifikasyonların (sonradan
kazanılan, kalıtsal olmayan değişiklikler)
gelecek nesillere aktarılamayacağını, sadece
mutasyonların aktarılabileceğini
savunmuştur.
 Lamarck ın teorisinin yanlışlığını söyler.
 Darwin‘ de Lamarck gibi evrimin doğal
seleksiyon(ayıklama) yoluyla gerçekleşir.
 Ortam güçsüzleri yok etme yoluyla ayıklar


Örneğin:Darwin‘ e göre soğuk ülkelerdeki
kürksüz türler elenmeye, yok olmaya
mahkumdur.(SOĞUKTAN DOLAYI YOK OLURLAR.
Lamarck'a göre ise bu hayvanlar elenmez,
kendilerine kürk edinirler.
DARMİNİN 2. İDDİASI
DOĞAL SELEKSIYON

Çevre şartlarına uyum sağlayamayan canlıların yok olmasına
doğal seleksiyon denir. Doğal çevrede güçlü canlıların zayıfları
yok ederek yaşamaya devam etmelerine denir. Fakat bu her
zaman mümkün olmaz. Örneğin insanların hala bakteri türü
canlıları yok edememesi gibi. Bukelamunlar çok yavaş canlı
olmalarına rağmen renk değiştirme özellikleri sayesinde
yaşamda kalmışlardır. Çeşitli yöntemlerle, insanların yararı için
daha verimli bitki ve hayvan ırklarının elde edilmesinde
uygulanan seçime"yapay seleksiyon" denir. Örneğin; et verimi
fazla inek ırkları ile, süt verimi fazla inek ırkları çiftleştirilerek, et
ve süt verimi fazla inekler elde edilir.
DOĞAL SELEKSIYONA BIR ÖRNEK GÜVE
KELEBEKLERİ
1850’li yıllara kadar Manchester bölgesinde güve kelebekleri açık
renkliydi. Bu kelebekler açık renkli ağaç gövdelerinde kuşlar
tarafından fark edilmiyordu.1850’li yıllardan sonra sanayi
devrimiyle, kirliliğe duyarlı likenlerin yok olması, ağaç gövdelerinin
is ve kurumla kaplanması sonucu beyaz güve kelebekleri kolayca
fark edilmeye başlandı.
Ortama uygun rengi olan siyah güve kelebekleri kuşlar tarafından
fark edilmediği için çoğalmaya devam ederken beyaz güve
kelebeklerinin sayısı sürekli azalmıştır.
Çevre şartlarına uyum sağlayamayan canlıların yok olmasına
doğal seleksiyon denir.
GÜVE KELEBEĞI
Ortama uygun rengi olan siyah güve kelebekleri kuşlar
tarafından fark edilmediği için çoğalmaya devam ederken beyaz
güve kelebeklerinin sayısı sürekli azalmıştır
DOĞAL SELEKSİYON ÖRNEKLERİ:
1-Koyu zeminde beyaz renkli fareler
kolaylıklaavlanarak
doğal seleksiyona uğrar.
2-Bitkiler de yetiştikleri ortama uygun özellikler taşır.
3-Kurak ortamdaki bitkilerin kökleri kazık gibidir.
4-Toprağın derinliklerine iner. Yaprakları sert, kalındır.
5-Nemli toprakta yetişen bitkilerin kökleri saçak
gibidir.
Yaprakları parçalıdır.
6-Yunus, memeli bir hayvandır. Onun vücut biçimi ve
organları, suda yaşamasını mümkün kılar. Akciğer
solunumu yapar, yavrusunu sütle besler.



Charles Darwin;
1-MUTASYONLAR
2-Doğal seleksiyonlar
Modern evrim teorisini
ortaya atmıştır. Evrimleşme
olayının doğal seçilim
yoluyla gerçekleştiğini
savunur. Darwin‘ e göre,
mutasyonlar sonucunda
yeni karakterler kazanmış
olan canlılardan çevre
koşullarına uyum
gösterenler yaşarken,
uyum gösteremeyenler
yaşamlardı
sürdüremeyerek ortadan
kalkar.


Lamarck'a göre
Kullanma kulnanmama
Eskiden zürafaların boyları
kısaydı. Ağaçların
yapraklarına uzanmak için
sık sık uzanıyorlardı,
böylelikle boyları gittikçe
uzadı. Bunların yavrularının
boyları daha da uzundu.
Bunlar da besin sağlamak
için boyunlarını sık sık
uzatıyorlardı. Boynun sık
sık uzanması, bugün
yaşayan zürafaların
boyunlarının uzun olması
ile sonuçlandı.
YAPAY SELEKSIYON





İnsanların, daha verimli bitki ve hayvan ırkları elde edebilmesi
için yaptığı seçime yapay seleksiyon denir. İnsanlar tarafından
bir canlı türünün üstün özelliklerin ortaya çıkarmak için
yaptıkları üretimdir.
Sera domatesleri,
Yapay seleksiyonla daha çok ziraatçılar uğraşmaktadır.
Hayvanlarda daha yeni denenmeye başlamıştır.
Hayvanlara müzik dinlettirilmesi
İnsanların, daha verimli bitki ve hayvan ırkları elde edebilmesi
için yaptığı seçime yapay seleksiyon denir.

similar documents