Aile Hukuku-11- VESAYET ORGANLARININ SORUMLULUĞU

Report
İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü
Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma
Merkezi
Aile Danışmanlığı Sertifika Programı
Prof. Dr. Yasemin Işıktaç
VESAYET ORGANLARININ
SORUMLULUĞU
Vesayet organlarının görevlerini ifa ederken vesayet
altındaki kişiye, belirli şartlarda yakınlarına ve
istisnaen üçüncü kişilere verdikleri zararlardan doğan
sorumlulukları TMK madde 466 vd. hükümlerinde
düzenlenmiştir.
Sorumluluk, kayyım ve yasal danışmanlar dahil olmak
üzere vesayet organlarının ve vesayet işleriyle
görevlendirilmiş diğer kişilerin görevlerini ifa ederken
“iyi
bir
yönetimin
gerektirdiği
özeni”
göstermemelerinden kaynaklanmaktadır.
VESAYET ORGANLARININ
SORUMLULUĞU
SORUMLULUĞUN ŞARTLARI
1) Vasinin ve Devletin Sorumluluğu için Ortak
Şartlar
Hukuka Aykırılık
Vasinin eylem ve işlemleri veya vesayet dairlerinin kararları hukuka
aykırı olmalıdır. Hukuka aykırılık burada vesayet görevinin yerine
getirilmesi bakımından öngördüğü genel davranış emir ve
yasaklarının ihlali olarak karşımıza çıkar.
Uygun İlliyet Bağı
Vesayet organının hukuka aykırı eyle, işlem ve kararları ile meydana
gelen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.
Zarar
Vesayet organının hukuka aykırı eylem, işlem ve kararları
sonucunda zararın doğması gerekir. Burada sorumluluğa konu
olacak zarar maddi zarardır.
VESAYET ORGANLARININ
SORUMLULUĞU
2) Vasinin ve Devletin Sorumluluğu için Ortak
Olmayan Şart: Kusur
Vasi, kayyım ve yasal danışmanların sorumluluğu bir
“kusur sorumluluğu” olarak düzenlenirken, devletin
vesayet dairelerinin verdiği zararlardan sorumluluğu
bir “kusursuz sorumluluk” olarak öngörülmüştür.
Ancak zararı tazmin eden devlet, zararın meydana
gelmesinde kusurlu olanlara rücu edebilecektir.
Zararın kusurları ile doğmasına sebep olanlar, rücu
hakkını kullanan devlete karşı müteselsilen
sorumludurlar.
VESAYET ORGANLARININ
SORUMLULUĞU
Vasiden ilk planda beklenen ortalama bir vasiden
beklenecek ortalama davranıştır.
Ancak vasinin ortalama tahsil derecesi ve mesleki
bilginin ötesinde bir formasyon, uzmanlık, yetenek ve
niteliklere sahip olması durumunda ortalama bir
vasiye nazaran kendisinden daha fazla özen talep
edilir.
VESAYET ORGANLARININ
SORUMLULUĞU
SORUMLULUĞUN SIRASI
Devlet, vesayet dairelerinde görevli olanların hukuka
aykırı olarak sebebiyet verdikleri zararlardan doğrudan
doğruya sorumlu olduğu gibi; vasi, kayyım ve yasal
danışmanlara tazmin ettirilemeyen zararlardan da
sorumludur. (TMK madde 468)
Dolayısıyla devletin kusursuz sorumluluğu zarar vasi
ve
vesayet
dairelerinin
eylemleri
sonucu
gerçekleşiyorsa vasiden tazmin edilemeyen zarar
miktarıyla sınırlı, tali (ikincil) bir sorumluluktur.
VESAYET ORGANLARININ
SORUMLULUĞU
SORUMLULUK DAVASI
1)
Davacı
Bugün için genel eğilim vesayet organlarının hukuka
aykırı eylem ve kararlarıyla zarara uğrayan vesayet
altındaki kişi dışında, öncelikle mameleki zarara uğrayan
eş, çocuk ya da ana-babaya da uğradıkları yansıma zararın
tazminini isteme hakkını tanımak yönündedir.
Buradaki dava hakkı vesayet altındaki kişi için nispi şahsa
sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanılması olup kendisi ayırt
etme gücüne sahipse bu davayı tek başına açabilir.
VESAYET ORGANLARININ
SORUMLULUĞU
2) Davalı
TMK madde 467/I-II sorumluları, vasi, kayyım ve yasal
danışmanlar olarak belirlerken, TMK madde 468 vesayet
daireleri hakimlerini doğrudan sorumlu kılmayarak,
onların hukuka aykırı ve zarar verici kararlarından dolayı
devletin sorumluluğunu öngörmüştür.
3) Yetkili ve Görevli Mahkeme
Devletin vesayet dairelerinde görevli kişilere karşı rücu
davasına bakmaya, vesayet dairelerinin bulunduğu yere en
yakın asliye mahkemesi yetkilidir.
Vesayetle ilgili tazminat ve diğer rücu davaları vesayet
dairelerinin bulunduğu yer asliye mahkemesinde görülür.
(TMK madde 469)
VESAYET ORGANLARININ
SORUMLULUĞU
4) Dava Zamanaşımı
a) Olağan Zamanaşımı Süresi
Sorumlu vasi ve kayyıma karşı açılacak tazminat davası
kesin hesabın tebliğ edildiği tarihten başlayarak bir yıl
geçmekle zamanaşımına uğrar.
Tazmin ettirilemeyen zararlar için devlete karşı açılacak
tazminat davasının zamanaşımı süresi, zararın vasi,
kayyım ve yasal danışmana tazmin ettirilemeyeceğinin
anlaşılmasından başlayarak bir yıldır.
Devletin rücu davası rücu hakkının doğumunun
üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. (TMK
madde 492)
VESAYET ORGANLARININ
SORUMLULUĞU
b) Olağanüstü Zamanaşımı Süresi
Olağan zamanaşımı süresi işlemeye başlamadan önce zarar
gören tarafından bilinmesi veya anlaşılması olanağı
bulunmayan bir hesap yanlışlığına veya bir sorumluluk
sebebine dayanan tazminat davası, hesap yanlışlığın veya
sorumluluk sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl
içinde açılabilir.
Vesayetten doğan tazminat davaları, her halde kesin
hesabın tebliğinin üzerinden on yıl geçmekle
zamanaşımına uğrar. (TMK madde 493)
* TMK madde 494 uyarınca vesayet altındaki kişinin vasi veya
devlete karşı alacakları imtiyazlı alacaktır.

similar documents