วิธีการดำเนินงาน - สำนักโรคติดต่ออุบัติใหม่

Report
วลีรัตน์ อภัยบัณฑิตกุล
นักวิชาการสาธารณสุขชานาญการ
สานักงานสาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี
นายแพทย์ สุรพร ลอยหา
นายแพทย์ สาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี
กรอบการนาเสนอ
1. การเสริมสร้ างความเข้ มแข็งของการป้องกันโรคติดต่ อ
อุบัตใิ หม่ ในระดับจังหวัด
2. การเตรียมความพร้ อมเพื่อรับการระบาดโรคติดต่ อ
ในพืน้ ที่ชายแดนโดยเครือข่ าย One Health
3. ระบบเฝ้าระวังโรคไข้ หวัดสัตว์ ปีกเชิงรุ กต้ นแบบสุขภาพ
หนึ่งเดียว จังหวัดอุบลราชธานี
ดด่ านช่ องเม็ก
Points of Entry
อำเภอที่มีเขตพืน้ ที่ตดิ สปป.ลำว
(8 อำเภอ ระยะทำง 361 กม.)
อำเภอที่มีเขตพืน้ ที่ตดิ กัมพชาำ
(2 อำเภอ ระยะทำง 67 กม.)
4
จังหวัดอุบลราชธานี
25 อาเภอ
219 ตาบล
2,627 หมู่บ้าน
406,194 หลังคาเรือน
ประชากร 1,836,523 คน
5
แผนยุทธศาสตร์ เตรี ยมความพร้ อมป้องกันและแก้ ไขปั ญหาโรคติดต่ อ
อุบัตใิ หม่ (2556-2559)
ยุทธศาสตร์ ท่ ี 1. พัฒนาระบบเฝ้าระวัง ป้องกัน รั กษาและควบคุมโรค ภายใต้
แนวคิดสุขภาพหนึ่งเดียว
ยุทธศาสตร์ ท่ ี 2. การจัดการระบบการเลีย้ งและสุขภาพสัตว์ และสัตว์ ป่าให้
ปลอดโรค
ยุทธศาสตร์ ท่ ี 3. พัฒนาระบบจัดการความรู้ และส่ งเสริมการวิจัยพัฒนา
ยุทธศาสตร์ ท่ ี 4. พัฒนาระบบบริหารจัดการเชิงบูรณาการและเตรี ยมความ
พร้ อมตอบโต้ ภาวะฉุกเฉิน
ยุทธศาสตร์ ท่ ี 5. การสื่อสารและประชาสัมพันธ์ ความเสี่ยงของโรคติดต่ อ
อุบัตใิ หม่
อาเภอควบคุมโรคเข้ มแข็ง สู่
การพัฒนาเครื อข่ ายระบบสุขภาพอาเภอ
คุณลักษณะที่ 2 และ 5
สะท้ อนคุณภาพการ
ควบคุมโรคระดับดีขึน้ ไป
1. มี
คณะกรรมการฯ
ผ่ านขัน้ ที่ 3
ทุกองค์ ประกอบ
2. มีระบบระบาด
วิทยาทีด
่ ี
5. ผลสาเร็ จป้องก ันควบคุมโรคฯ
4. มีการระดมทุน/
ทร ัพยากร
3. มีการวางแผน
Unity of
team
Essential
Care
Appreciati
on
Customer
Focus
(New)
Community
participatio
n
Resourc
e
sharing
and
HRD
ใช้ บันได 5 ขัน้ ของ
6 องค์ ประกอบ สะท้ อน
คุณภาพการควบคุมโรค
ขัน้ พืน้ ฐาน
2 กลยุทธ์ ที่ใช้ การขับเคลื่อนนโยบาย จ.อุบลราชธานี
1.DHS
2. หมู่บ้าน
จัดการ
สุขภาพ
อาเภอ
ควบคุม
โรค
เข้ มแข็ง
OH
ประชาชน
อุบลราชธานี
ได้ รับการ
ปกป้องจาก
โรคและภัย
สุขภาพ
เตรี ยมความ
พร้ อมรั บ
ประชาคม
อาเซียน
แนวคิด สุขภำพหนึ่งเดียว : One
Health
Human Health
Animal Health
Wildlife Health
Environmental Health
1. ภาคีเครือข่ าย มีส่วนร่ วมในการวางแผนแก้ ไข
ปั ญหาโรคและภัยสุขภาพอย่ างเป็ นระบบมากขึน้
2. มีผลสาเร็จของการควบคุมโรคชัดเจน
3. มีการพัฒนาทีม SRRT ระดับอาเภอ ตาบล
4. มีกระบวนการดาเนินงานที่เข้ มแข็ง ภายใต้ ความ
ร่ วมมือของเครือข่ าย One Health
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
ปั ญหาโรคมาลาเรี ยในอาเภอชายแดน
โรคติดต่ อ : DHF HFMD Rabies
การเตรี ยมความพร้ อมสู่ประชาคมอาเซียน
พัฒนาทีม SRRT จากระดับพืน้ ฐาน สู่ระดับดี
การรั บประเมิน SRRT 10 อาเภอชายแดน และ
PoE เพื่อการบรรลุ IHR 2005
การขยายเครื อข่ าย One Health สู่อาเภอชายแดน
การจัดทาแผนประคองกิจการ BCP
การเตรี ยมความพร้ อมเพื่อรั บการระบาด
โรคติดต่ อในพืน้ ที่ชายแดน
โดยเครื อข่ าย One Health
1.ด้ านบุคลากร
แต่ งตัง้ คณะกรรมการประสานงานสาธารณสุขชายแดน ระดับ
จังหวัด อาเภอ
พัฒนาความร่ วมมือกับภาคีเครือข่ ายภายในและระหว่ างประเทศ
จัดให้ มีการประชุมแลกเปลี่ยนและร่ วมวางแผนการดาเนินงาน
อย่ างน้ อย ปี ละ 2 ครัง้
2.ด้ านงบประมาณ
 สานักนโยบายและยุทธศาสตร์
 กระทรวงการต่ างประเทศ
 สานักงานสาธารณสุขจังหวัด
งบพัฒนาจังหวัดอุบลราชธานี
โครงการพิเศษอื่นๆ USAID , MBDS ฯลฯ
3.ด้ านวัสดุอุปกรณ์
 ได้ รับการสนับสนุนจาก สคร. , สานัก EID
 จังหวัดจัดซือ้ เพิ่ม สนับสนุนให้ พนื ้ ที่
 เตรียมความพร้ อมด้ านเวชภัณฑ์ เคมีภณ
ั ฑ์ และวัสดุ Personal
Protective Equipment : PPE
4.ด้ านระบบการบริหารจัดการ
 พัฒนาระบบเฝ้าระวังโรค ที่มีความไว ถูกต้ อง และเชื่อมโยง
ครอบคลุมทั่วถึง การพัฒนาทีมเฝ้าระวังสอบสวนโรคเคลื่อนที่เร็ว
(Surveillance and Rapid Response Team : SRRT)
 การบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ เช่ น มีเครือข่ าย การฝึ กอบรม
พัฒนาบุคลากร มี CPG ซ้ อมแผนโรคติดต่ ออุบัตใิ หม่ (Ebola)
ด้ านระบบการบริหารจัดการ(ต่ อ)
สนับสนุนพืน้ ที่ให้ สามารถดาเนินงานป้องกันควบคุมโรคได้ อย่ างมี
ประสิทธิภาพ โดยการพัฒนาระบบและการบูรณาการในทุกระดับ
5.ระบบการดาเนินงานด้ านเฝ้าระวังและควบคุมโรค
1.ระบบการเฝ้าระวังโรคชายแดน
2.ระบบการเฝ้าระวังโรคไข้ หวัดนก/ไข้ หวัดใหญ่ จังหวัด
อุบลราชธานี
3.MBDS Report
1)การเฝ้าระวัง ตรวจจับ และรายงานเหตุการณ์ ผิดปกติ
การตรวจจับการระบาดจากเหตุการณ์ ผิดปกติ
SRRT
สคร.
่ งเม็ก
ด่านชอ
SRRT
สสจ.
Surveillance
surveillance
รพ.สต.
Lists โรคที่ต้อง
แจ้ งภายใน 24 hr
R506, outbreak notification
ด่านปากแซง
การแจ้งเตือน
(online database)
รพศ., รพท., รพช.
การ activate surveillance
ผ่านผูบ้ ริหาร / war room
โทรถามโรคที่ต้องเฝ้าระวังตามฤดูกาล
รพ.เอกชน
จุดผ่อนปรน
อืน
่ ๆ
2) การตอบสนองต่ อเหตุการณ์ ผิดปกติ
 ระบบการส่ งต่ อผู้ป่วยจากช่ องทางเข้ าออก
 การป้องกันการติดเชือ้ ระหว่ างส่ งต่ อผู้ป่วย
 การซ้ อมแผน
 แนวปฏิบัตม
ิ าตรฐาน
 การฝึ กปฏิบัตต
ิ าม SOP
การเฝ้าระวังโรค เตือนภัย ตอบโต้ การระบาด
การพัฒนาต่ อยอดอาเภอชายแดนควบคุมโรคเข้ มแข็ง
การรั กษาความเข้ มข้ นการเฝ้าระวังโรคตามระบบปกติท่ ฝี ่ ั งไทย
 การเฝ้าระวัง การรายงานจังหวัดเพื่อแลกเปลี่ยนข้ อมูลระหว่ างประเทศ
ระบบการส่ งต่ อผู้ป่วย เช่ น HIV/AIDS, Malaria, โรคอุบัตใิ หม่ (Avian Flu,
Plague, Diptheria, Emerging Zoonoses, ….)
 การเฝ้าระวัง แจ้ งเตือนเหตุการณ์ ผิดปกติรวมทัง้ เหตุการณ์ ฉุกเฉินทาง
สาธารณสุขระดับนานาชาติ (Public Health Emergency of International
Concern : PHEIC)
 การขยายเครื อข่ าย One Health สู่อาเภอชายแดน

Avian influenza active surveillance of Ubon Ratchathani
: One Health Network Model
22
ความเป็ นมา
กรมควบคุมโรค กรมปศุสัตว์ หน่ วยงานที่เกี่ยวข้ อง ลงนาม MOU
ความร่ วมมือดาเนินโครงการเอกาสุขภาพ
 จังหวัดอุบลราชธานี กัมพูชา และ แขวงจาปาสัก สาธารณรั ฐ
ประชาธิปไตยประชาชนลาว มีเขตพืน้ ที่ชายแดนติดต่ อกัน
 มีรายงานพบผู้ป่วยโรคไข้ หวัดนกเพิ่มขึน
้ ในประเทศจีน กัมพูชา
และการติดเชือ้ ในสัตว์ ปีก
 ทุกพืน
้ ที่ต้องมีการเฝ้าระวังโรค เพื่อป้องกันการแพร่ ระบาดของโรค
ขยายเป็ นวงกว้ าง

23
วัตถุประสงค์
1. เพื่อพัฒนาระบบการเฝ้าระวังโรคไข้ หวัดนกในจังหวัดอุบลราชธานี
2. เพื่อพัฒนาเครื อข่ ายการเฝ้าระวังโรคไข้ หวัดนกโดยการมีส่วนร่ วม
ที่เข้ มแข็งและยั่งยืน
3. เพื่อค้ นหาแหล่ งโรค และวางแผนการควบคุมกาจัดโรค
4. เพื่อศึกษา และประเมินสถานการณ์ โรคไข้ หวัดนกในแต่ ละพืน้ ที่
ในจังหวัดอุบลราชธานี
24
วิธีการดาเนินงาน
 สารวจและประเมินสถานการณ์ โรคไข้ หวัดนกในคน และในสัตว์
 สร้ างและพัฒนาเครื อข่ ายการเฝ้าระวังโรคไข้ หวัดนกในชุมชน
 จัดทาระบบการเฝ้าระวังโรคไข้ หวัดนกจังหวัดอุบลราชธานี
25
กิจกรรมการดาเนินงาน
1. การเฝ้าระวังโรคในคน
1.1 นิยามผู้ป่วยเฝ้าระวัง หมายถึง ผู้ป่วยที่มีไข้ มากกว่ าเท่ ากับ ๓๘ องศา
เซลเซียส ร่ วมกับอาการอย่ างใดอย่ างหนึ่งต่ อไปนี ้ ปวดกล้ ามเนือ้ ,ไอ,
หายใจผิดปกติ(หอบ เหนื่อย หรื อหายใจลาบาก)หรื อ แพทย์ สงสัยว่ าเป็ น
ปอดบวมหรื อไข้ หวัดนก และมีประวัตเิ สี่ยงอย่ างใดอย่ างหนึ่ง
หรื อ เป็ นผู้ป่วยปอดอักเสบรุ นแรงจากการติดเชือ้ ในชุมชน
26
กิจกรรมการดาเนินงาน
1. การเฝ้าระวังโรคในคน
ตรวจคัดกรองผู้ป่วยตามนิยาม
เก็บตัวอย่ างผู้ป่วยทัง้ หมด
ที่มีอาการที่ตรงกับนิยามและมีประวัตสิ ัมผัสสัตว์ ปีก
ตรวจวินิจฉัยทางห้ องปฏิบัตกิ าร ด้ วยวิธี Nasopharyngeal Swab เพื่อหาสาร
พันธุกรรมของเชือ้ ไวรั สไข้ หวัดนก
ส่ งตรวจที่ศูนย์ วทิ ยาศาสตร์ การแพทย์ ท่ ี 10 อุบลราชธานี ด้ วยวิธี PCR
จานวนทัง้ สิน้ 9 ราย ผล พบเชือ้ H1N1 3 ราย
27
กิจกรรมการดาเนินงาน
2. การเฝ้าระวังโรคในสัตว์
จาแนกสัตว์ ปีกตามพืน้ ที่ 3 ประเภท
2.1 ไก่ พนื ้ เมืองในชุมชนพืน้ ที่ชายแดน
2.2 สัตว์ ปีกในสวนสัตว์ อุบลราชธานี และชุมชนรอบสวนสัตว์
2.3 นกตามแหล่ งนา้ ธรรมชาติ
ระบบเฝ้าระวังโรคในสัตว์
สารวจความชุกของโรคไข้ หวัดนก โดยการสุ่มตรวจในสัตว์ ปีก
เก็บตัวอย่ างโดยการทา Cloacal Swab , Oropharyngeal และใช้ วธิ ี Pool
Sample
วิธีการตรวจ ใช้ การเพาะแยกไวรั ส (virus isolation) โดยการฉีด
ตัวอย่ างเข้ าไข่ ไก่ ฟัก จานวนทัง้ สิน้ 1,442 ตัวอย่ าง ผล Negative
28
กิจกรรมการดาเนินงาน
3. การสร้ างและพัฒนาเครือข่ ายการเฝ้าระวังโรคไข้ หวัดนกในชุมชน
จัดการอบรม และประชาสัมพันธ์ ให้ ความรู้ เกี่ยวกับโรคไข้ หวัดนก
ในพืน้ ที่ชายแดนที่เป็ นที่ตงั ้ จุดผ่ อนปรนช่ องตาอู รอยต่ อระหว่ างประเทศไทย
และสาธารณรั ฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
29
กิจกรรมการดาเนินงาน
4. การจัดทาระบบเฝ้าระวังโรคไข้ หวัดนกจังหวัดอุบลราชธานี
1. จัดทา Flow Chart และขัน้ ตอนการประสานงาน กรณีเกิดเหตุการณ์
ผิดปกติ
2. จัดทา ทาเนียบเครื อข่ ายการเฝ้าระวังโรค
3. จัดทา Line group และ Mail group เพื่อแจ้ งข่ าว และติดต่ อ
ประสานงาน ได้ อย่ างรวดเร็ว
4. มีการซ้ อมแผนเตรี ยมพร้ อมรั บการระบาดโรคไข้ หวัดนก
30
กิจกรรมการดาเนินงาน
5. สอบสวน ควบคุมโรค
กำรดำเนินงำนสอบสวนโรคร่ วมกัน โดยทีมOne Health จังหวัดอุบลรำาธำนี
 กรณีผ้ ป
ู ่ วยปอดอักเสบรุนแรงเสียชีวิต ได้ สอบสวน ค้ นหาสัตว์ปีกป่ วยตาย ผลไม่
พบความผิดปกติ (ผลพบเชื ้อ InfluenzaA H1N1)
 กรณีผ้ ป
ู ่ วยมารับบริ การที่โรงพยาบาล๕oพรรษามหาวชิราลงกรณ์ ด้ วยอาการ ไข้
ไอ เจ็บคอ มีประวัติสมั ผัสสัตว์ปีกตาย ผลตรวจไม่พบเชื ้อ ได้ ดาเนินการควบคุม
พ่นยาฆ่าเชื ้อ และเฝ้าระวังต่อ ไม่พบสัตว์ปีกป่ วยตายผิดปกติ
 การสอบสวนควบคุมโรคพิษสุนขั บ้ าในพื ้นที่ กรณี มีรายงานหัวสุนขั Positive
ร่วมกันทุกราย
 ฯลฯ
31
กลยุทธ์
Prevent
 กำรจัดทำระบบเฝ้ำระวังโรคไข้ หวัดนกจังหวัดอุบลรำาธำนี
 กำรพัฒนำเครื อข่ ำยกำรเฝ้ำระวังโรคในาุมาน
 กำรพัฒนำระบบสุขภำพสัตว์
Detect
 พัฒนำระบบเฝ้ำระวังโรคแบบ Real time ทุกระดับ
 ประเมินสถำนกำรณ์ โรค Zoonoses : AI Rabies
 ประสำนห้ องปฏิบัตกิ ำร(คน สัตว์ ) ส่ งตรวจได้ ทันที
Response
 ทีม SRRT พร้ อมตอบโต้ ภำวะกำรระบำด
 ทีมOne Health มีกำรสอบสวนโรคร่ วมกันกรณีเกิดเหตุกำรณ์
ผิดปกติ ทุกกรณี
 มีระบบ ICS EOC ในระดับจังหวัด
สิ่งที่ได้ รับจากกิจกรรมตามแนวคิดสุขภาพหนึ่งเดียว
 การพัฒนาเครื อข่ าย และระบบการเฝ้าระวังโรค ทาให้ บุคลากรมีระบบ
ในการปฏิบัตงิ าน และมีความแม่ นยาในการดาเนินงาน
 มีกระบวนการดาเนินงานที่เข้ มแข็ง มีกจิ กรรมการป้องกัน ควบคุม และ
สอบสวนโรคที่เป็ นรู ปธรรม ทัง้ Zoonoses และกิจกรรมอื่นๆ
 มีความเกือ้ กูลในการดาเนินงานทัง้ ด้ านบุคลากร วัสดุอุปกรณ์ และวิชาการ
 บุคลากรของแต่ ละหน่ วยงานมีการประสานงานและสัมพันธภาพที่ดี
 การดาเนินการเฝ้าระวังต้ องมีการพัฒนาอย่ างต่ อเนื่อง เพื่อให้ เกิดความ
เข้ มแข็งและยั่งยืนต่ อไป
33
34

similar documents