Olay Ağacı Analizi

Report
ÖMER FARUK SOLAK 201201530138
ERDİ YILMAZ 2012015301005
OLAY AĞACI ANALİZİ
ÖĞRT. GÖR. : CİHAN BAYRAKTAR
OLAY AĞACI ANALİZİ
 Olay: Yaralanmaya, sağlığın bozulmasına veya
ölüme sebep olan veya sebep olacak
potansiyele sahip olan işler ile ilgili olaylardır.
 Olay Ağacı bir sistemde oluşabilecek tüm
olayların görsel olarak temsil edildiği bir
analizdir. Olay ağacının kullanılma amacı bir
olayın meydana gelmesini takiben kronolojik
sıra ile bu olayın sonucu olarak diğer olayların
meydana gelme olasılığını hesaplamaktır.
 Olay ağacı analizi başlangıçta nükleer
endüstride daha çok uygulama görmüş ve
nükleer enerji santrallerinde işletilebilme
analizi olarak kullanılmıştır, daha sonra diğer
sektörlerde de sıklıkla uygulanmaya
başlanmıştır.
 Olay Ağacı analizi, başlangıçta seçilmiş olan
olayın meydana gelmesinden sonra ortaya
çıkabilecek sonuçların akışını diyagram ile
gösteren bir yöntemdir. Hata ağacı
analizinden farklı olarak bu metodoloji
tümevarımlı mantığı kullanır.
 Kaza öncesi ve kaza sonrası durumları gösterdiğinden
sonuç analizinde kullanılan başlıca tekniktir.
Diyagramın sol tarafı başlangıç olay ile bağlanır, sağ
taraf fabrikadaki/işletmedeki hasar durumu ile
bağlanır en üst ise sistemi tanımlar. Eğer sistem
başarılı ise yol yukarı, başarısız ise aşağı doğru gider.
 Sisteme meydan okumaya karşı sistemin cevabının
keşfi ve sistemin başarı/hata olasılık
değerlendirmesinin yapılmasıdır.
Örnek “Meydan Okuma”;
 Tankın boru hattında patlama
 Depolanmış yanıcı malzemenin tutuşması
 Sistem hatası
 Teknoloji ihtiyacı
 Normal sistem işletme komutları
 Yükseltilmiş ticari rekabet
 İstenmeyen zincirleme olayların meydana gelmesi
Olay Ağacı Analizi
 Bir kazanın operatör hataları ve sistemdeki
bozukluklar ile nereye ilerleyeceğini görmek için olay
analizi metodu seçilir. Kantitatif bir analiz sistemidir.
Lojik hesaplama sistemi kullanılır. Kaza öncesi kaza
sonrası durumları gösterdiğinden sonuç analizinde
kullanılan başlıca tekniktir.
 Diyagramın sol tarafı başlangıç olay ile bağlanır, sağ
taraf işletmedeki hasar durumu ile bağlanır en üst ise
sistemi tanımlar. Eğer sistem başarılı ise yol yukarı,
başarısız ise aşağı doğru gider.
ÖRNEK OLAY AĞACI ANALİZİ
OLAY AĞACI ANALİZİ (Bernoulli
Modeli)
 Sistemin davranışını temsil eden basit ağaca
indirgenir. İkili dal kullanılır. Final çıktıları geri
döndürülemez hatalar ve hiç yenilgisiz başarılara direk
olarak götürür. Bir hata ağacı veya diğer analizler,
başlangıç olayın veya koşulun olasılığı belirlenir.
OLAY AĞACINDAN HATA AĞACINA
TRANSFORMASYON
 Sisteme meydan okuyan bir olaya karşı sistemin
cevabının ve başarı/hata değerlendirmesinin yapıldığı
Olay Ağacı diyagramından hata ağacı diyagramına
kolaylıkla transformasyon yapılabilir. Böylelikle final
çıktılarından elde edilmiş olan geri dönülemez
hataların esas olaylarının değerlendirmesi ve eşit hata
ağacının belirlenmesi sağlanır.
Olay Ağacı Analizi
 OAA’nın amacı, Sistemin performansında kayba neden




olacak hata ve yanlışı takip eden bir dizi olayların
belirlenmesidir.
OAA hata ile ilgili uğraşlarda çalışanların ve güvenlik
sistemlerinin yanıtlarını göz önüne alır
OAA’nın sonuçları “kaza dizileri” ve “hata dizileri”dir.
OAA güvenliğin etkilerini veya kaza önlemede ve
yatıştırmada acil durumlar prosedürünün analizinde
yararlıdır
OAA, düzeltme eylemi prosedür tasarımı ve gelişmesi
ile ilgili kalite prosedürü analizinde de kullanılabilir
 OAA, İstatiksel süreç kontrol
kullanılarak özel nedenler
yakalandıktan sonra süreç kontrolünde
yardımcı olmak üzere büyük bir
potansiyele sahiptir
OLAY AĞACI ANALİZİ PROSODÜRÜ
 Başlangıç olayını belirle (sistem hatası,
ekipman hatası, insan yanlışı)
 Yanıtı (otomatik acil kesintileri,
çalışanları belirle, çalışanları harekete
geçirmek için alarm) belirle
 Olay ağacını oluştur
 Olay dizisini tanımla (başlangıç olayını
takip ederek çeşitli çıktılar oluşabilir)
OLAY AĞACININ GELİŞTİRİLMESİ
 Sol tarafa başlangıç olayını girin
 Tarih sırasına göre, işlevsel yanıtları listeleyin
 İşlevin başarı-hata olayın süresini belirleyip
belirlemeyeceğine karar verin
 Yanıt evet ise, olay ağacı işlevin başarısı ve hatası
arasındaki farkı ayırt etmek için olay ağacı; başarı
daima dallar yukarıya, hata ise aşağı doğru dallanır.
 Eğer, sistem işlevinin bir etkisi yoksa, ağaç dallanmaz,
fakat gelecek sistemin işlevine doğru (sağa doğru)
ÖRNEK
 OAA, her bir kritik sonucun olasılığını değerlendirmek için
kullanılır.
 Çözüm: Gaz akışı için olay ağacını geliştirmek.
Varsayımlar:
 Gaz akışı arızalı valf den kaynaklanıyor
 Gaz akış oranı, ciddi bir hasar oluşturmaya yeterli değil
 Oturanlar evde
 Gaz akışı yakalanıyor ve durduruluyor
 Şekil 13.3’de gösterilen olay ağacı, kaza sırasını ve ilgili
olasılıkları göstermektedir.
 Bu şekil olası bir çok kaza dizilerinden bir tanesini
örneklemektedir.
Şekil 13.3 Gaz Valfi Olay Ağacı
 Kaza olay dizisi B1, B3, B4 ve B7, ciddi sonuçlarla çıktı







olayı E3 e götürür. Bu dizi aşağıdaki gibi
sayısallaştırılabilir:
P(E3)=P(B1) P(B3) P(B4) P(B7)
=.00482 (.20) (.50) (.80)
=.000386
Şekil 13.3 Gaz Valfi Olay Ağacı
Aynı şekilde, kaza olay dizisi B1, B3 ve B5 ciddi sonuçlar
ile E4 e götürür. Dizi aşağıdaki gibi sayısallaştırılabilir:
P(E4)=P(B1) P(B3) P(B5)
=.00482 (.20) (.50)
=.000482
 Olay Ağacı analizi, başlangıçta
seçilmiş olan olayın meydana
gelmesinden sonra ortaya
çıkabilecek sonuçların akışını
diyagram ile gösteren bir
yöntemdir. Hata ağacı analizinden
farklı olarak bu yöntembilim
tümevarımlı mantığı kullanır
 Örnek olarak bir fabrikada kritik bir sisteme güç
sağlayan elektrik dağıtım odası ve jeneratör
dairesindeki mevcut bulunan yangın sisteminin analizi
yapılacaktır. Diyelim ki yangın sistemi şu şekilde
çalışmaktadır; elektrik dağıtım odası ve jeneratör
dairesinde içerisinde oluşabilecek bir yangında duman
algılayıcılar algılama yapmakta ve FM 200 springler
sistemi ve yangın alarmını çalıştırmaktadır.
 İşletmede yangın başlamasından sonra duman
algılayıcılarının dumanı algılaması, yangın alarmının
çalışması ve springer sisteminin devreye girerek
yangını söndürmesi gerekmektedir. Yapılacak analizde
bu üçlü sistemin açıklıkları görülmeye çalışılacaktır.
 Güvenilirlik Blok Diyagramını çıkaracak olursak ;
Kaynakça





















http://www.caktas.etu.edu.tr/end371_trTR_dosyalar/Ders_3_Kalite_Planlama_Hata%20_TURU_ve_Etki_Analizi.ppt
https://www.google.com.tr/search?q=%C3%B6rnek+olay+a%C4%9Fac%C4%B1+analizi&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=aEWsUr_gIMvygP4t4LgDw&ved=0CAcQ_AUoAQ&biw=1024&bih=474#facrc=_&imgrc=qyE_dyVUvoEOgM%3A%3BanbZM9WkAnZllM%3Bhttp%253A%25
2F%252Fwww.isgcevre.com%252FUserFiles%252Fimage%252F%2525C4%2525B0SG%252520B%2525C4%2525B0LD%2525C4%2525B0R%2525
C4%2525B0LER%252Fbuyuk%252520endsrtl%252520kazalrn%252520sekil%2525203%252520sistmn%252520olay%252520agac%2525C4%2525
B1.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.isgcevre.com%252Fpage.aspx%253Fid%253D442%3B458%3B298
http://www.isgfrm.com/threads/olay-a%C4%9Fac%C4%B1-analizi-event-tree-analysis-eta.2249/
http://www.isgcevre.com/page.aspx?id=442
http://www.osg.com.tr/forum/index.php?topic=941.0
https://www.google.com.tr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=19&cad=rja&ved=0CH0QFjAIOAo&url=http%3A%2F%2Fwww.isguv
enligi-uzmani.org%2Fwp-content%2Fuploads%2F2012%2F04%2FRisk-Y%25C3%25B6netimi-veDe%25C4%259Ferlendirmesi.doc&ei=FkusUqmwAqSBywODmoGAAg&usg=AFQjCNHMLgYkRGX16HHMpTqoCvf9oFhecA&sig2=14Anl2Mih
3u647o3YnwaYA
http://olayagaci.blogspot.com/2013/07/olay-agac-analizi.html
http://www.isguvenligi-uzmani.org/wp-content/uploads/2012/04/Risk-Y%C3%B6netimi-ve-De%C4%9Ferlendirmesi.doc
http://www.isgdosya.com/wp-content/uploads/2013/04/konularina_gore_sorular_sorularla_risk_analizi.pptx
http://www.isgcevre.com/UserFiles/image/%C4%B0SG%20B%C4%B0LD%C4%B0R%C4%B0LER/buyuk%20endsrtl%20kazalrn%20sekil%20
2%20guvenlrlk%20blok.jpg
http://www.ikyworld.com/egitim/risk_yonetimi_degerlemesi.pdf

similar documents