Stavovi FPN

Report
Stavovi
• Ingliš i Ingliš – Stav je trajno stečena
predispozicija da se na dosledan način ponaša
prema nekoj grupi objekata.
• Olport - Stav je neuralna i mentalna spremnost,
formirana na osnovu iskustva, koja vrši direktivni
ili dinamički uticaj na reagovanje pojedinca na
objekte i situacije sa kojima dolazi u dodir
• Kreč, Kračfild i Balaki - Stavovi su trajni sistemi
pozitivnog ili negativnog ocjenjivanja, osjećanja i
tendencije da se preduzme akcija za ili protiv – a
u odnosu na različite objekte.
• Karakteristike stava:
– dispozicioni karakter,
– stečenost,
– djelovanje na ponašanje,
– složenost.
• Stavovi obuhvataju tri komponente:
kognitivnu, emocionalnu i konativnu.
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Vrste stavova
lični i socijalni (politički, ekonomski, estetski)
Dimenzije stavova
direkcija,
složenost,
ekstremnost
usklađenost
doslednost,
snaga stava
otvorenost stava
•
•
•
•
•
Formiranje socijalnih stavova
1) opšti, univerzalni faktori, koji utiču na cjelokupno društveno
zbivanje i društveno ponašanje ljudi: razvitak proizvodnih snaga i
proizvodni odnosi – posredan uticaj
2) opštiji činioci koji neposredno djeluju na ponašanje –
npr. pripadnost određenoj grupi, informisanost i znanje o
objektima i situacijama prema kojima postoji stav, kao i različiti
personalni momenti (aktuelne potrebe i motivacija i trajne
karakteristike određene ličnosti).
3) mnogobrojni specifični uslovi u kojima se u toku dužeg ili
kraćeg vremena, nalazi pojedinac: izloženost određenim vrstama
sredstava masovnih komunikacija, ili određenom načinu
organizovanja takvih komunikacija.
•
•
•
•
Grupa može da vrši svoj uticaj na tri načina:
1) time što djeluje na izbor, filtriranje komunikacija i
informacija koje će doprijeti do članova grupe. One
komunikacije koje nijesu u skladu sa shvatanjima
grupe, po pravilu se ne šire kroz grupu.
2) naglašavanje vrijednosti za koje se grupa zalaže i
naglašavanje vjerodostojnosti komunikacija i
komunikatora kojima je grupa sklona, i u koje ima
povjerenja.
3) socijalna podrška koju grupa pruža održavanju
stavova u skladu sa grupnim shvatanjima.
•
Uloga informisanosti i znanja u formiranju i mijenjanju stavova
• Mnoge teorije stavova, posebno različite teorije balansa
naglašavaju - da kognitivni elementi koji ulaze u stav ne
moraju biti i objektivno tačna saznanja,
- da formiranje stava ne zavisi samo od kognitivnih
elemenata, nego i od lične motivacije pojedinca,
- da nesklad između kognitivnih elemenata i kad djeluje na
formiranje određenog stava ili na mijenjanje postojećih
stavova, ne mora uvijek da dovede do obrazovanja
takvih stavova koji bi bili u skladu sa prezentovanim
podacima, nego se može javiti korišćenje različitih
mehanizama i zadržavanje i obrazovanje stavova koji su
u logičkoj protivrječnosti sa pruženim podacima.
• Personalni momenti i formiranje
stavova
• Razlikujemo dvije grupe personalnih
momenata važnih za formiranje stavova:
1) aktualnu motivaciju pojedinaca i
2) trajne karakteristike ili crte ličnosti
•
•
•
•
•
•
•
•
Specifični faktori formiranja i mijenjanja stavova
u vezi sa:
1) grupom (čvrstina grupnih normi, status u grupi)
2) komunikacionim situacijama(masovna i izolovana
situcija)
3) sadržajem komunikacije (ocjena važnosti stavova za
lične ciljeve, izazivanje emocije straha)
4) organizacijom komunikacije (jednostrana ili potpuna
informacija, raspored argumenata)
5) karakteristikama komunikatora (povjerenje u
komunikatora, privlačnost i status komunikatora)
6) korišćenjem masovnih sredstava komunikacije (način
djelovanja)
• Mijenjanje stavova
• Isti faktori koji utiču na formiranje stavova
utiču i na njihovo mijenjanje.
• Zavisnost od karakteristika stava
• Zavisnost od karakteristika ličnosti
• Zavisnost od grupe
• Predrasude su logički neosnovane, uporno održavane i intenzivnim
emocijama praćeni stavovi prema objektima i klasama objekata.
• Pozitivne i negativne predrasude
• Negativna etnička predrasuda je nesklonost prema određenim
grupama, zasnovana na pogrešnoj i promjeni teško pristupačnoj
generalizaciji.
• 1) Bitna odlika takvih predrasuda je neosnovanost, neopravdanost
opšteg odnosa prema određenoj grupi pojava.
• 2) Predrasude su krute, nefleksibilne, otporne prema podacima i kad
su ti podaci u suprotnosti sa generalizacijama koje one sadrže.
• 3) Uključuju i neprijateljska osjećanja koja mogu, a obično se to i
događa, da se izraze i u neprijateljskim postupcima.
• 4) Takve predrasude predstavljaju stav prema određenoj grupi i
svim pojedincima koji se ocjenjuju kao pripadnici te grupe.
• Predrasude kao vrsta stavova imaju sve spomenute
karakteristike kao i stavovi. Stiču se u toku života
socijalnim učenjem, najčešće preko učenja po modelu
• Osobine predrasuda prema pojedinim grupama iz kojih
proizlazi njihova društvena štetnost i diskriminatorski
postupak prema grupama prema kojima postoji
diskriminatorski postupak su: odstupanje od norme
racionalnosti, kršenje norme pravednosti i negiranje
norme humanosti.
• Predrasude predstavljaju neopravdane generalizacije i
uvjerenja za koja ne postoje razložni osnovi a uporno se
održavaju uprkos svim razlozima protiv njihovog
održavanja.
• Neke su predrasude, prije svega posledica
konformiranja, podražavanja i usvajanja neopravdanog i
pogrešnog shvatanja proširenog u sredini u kojoj
pojedinac živi.
• Drugu vrstu čine predrasude koje su čvrsto povezane sa
tradicionalnim načinom života i tradicionalnim
shvatanjima. Takve predrasude čine sastavni dio
ponašanja i reagovanja.
• Treću grupu čine predrasude praćene veoma
intenzivnim negativnim emocijama koje imaju svoj korjen
u ličnim osobinama pojedinaca, u njihovoj ličnoj
nesigurnosti i u nagomilanoj agresivnosti. Za njih su
predrasude sredstvo kojim pokušavaju ublažiti lične
teškoće. One su dio njihove strukture ličnosti.
• USLOVI JAVLJANJA I ŠIRENJA PREDRASUDA
• Razlikuju se dvije grupe takvih uslova:
• prvu čine društveno-ekonomski i kulturni činioci
(ekonomska eksploatacija, institucionalizovanje
predrasuda)
• drugu čine psihološki faktori u vezi sa ličnosti.
• osnovu za javljanje predrasuda čine i tri sledeće
momenta: 1) vezanost za grupu, 2) sklonost ka
generalizacijama i kad za to nema opravdanja,
3) agresivnost kao prirodna reakcija na nezadovoljenje
različitih potreba i motiva.
•
•
•
•
•
•
•
Teorije o porijeklu predrasuda
Teorije opravdane reputacije ( pripadnici manjina posjeduju lične osobine
koje predstavljaju opasnost za društvo i ometaju društveni napredak)
Fenomenološke teorije predrasuda ( određene grupe se opažaju kao
nosioci negativnih osobina
Psihodinamičke teorije (- instinktivistička koncepcija,- frustraciona teorija,teorija koja naglašava određenu strukturu ličnosti kao izvor predrasuda)
Situacione teorije (– teorija atmosfere, -teorija koja naglašava
nezaposlenost, socijalnu mobilnost ili neke druge aktuelne pojave u
određenoj sredini)
Kulturološke teorije (-teorije koje naglašavaju određene socijalne norme,
vrijednosti i shvatanja neke kulture,- teorije koje izvor predrasuda vide u
naglom procesu urbanizacije, - druge ističu određena tradicionalna grupna
shvatanja)
Društveno-istorijske teorije (- teorija eksploatacije koja izvor predrasuda vidi
u klasnoj borbi izazvanoj određenim klasnim odnosima)
• BORBA PROTIV PREDRASUDA
• Donošenje zakonskih propisa protiv
manifestovanja predrasuda
• Sistematsko informisanje o neopravdanosti
predrasuda
• Neposredni kontakti sa grupama prema kojima
postoje predrasude
-slični interesi, isti status i sa istim ciljevima,
- zajedničko stanovanje,stanovanje u istom kraju i
u istim zgradama
• Demokratsko vaspitanje
• DEFINICIJA I SHVATANJA O PRIRODI STEREOTIPIJA
• Nacionalizam i etničke predrasude manifestuju se u etničkim
stereotipijama.
• Etničke stereotipije – dio kognitivne komponente odnosa prema
pojedinim narodima, koji karakteriše relativno uprošćeno i rigidno
shvatanje o karakteristikama pripadnika pojedinih naroda.
• Dva shvatanja o prirodi stereotipija:
• - Jedno ih izjednačava sa predrasudama ili u njima vidi izvor
predrasuda.
• - Drugo, koje među ostalim zastupa Aš, po kome su stereotipije na
osnovu iskustva o pojedinim narodima izvedeni zaključci o njihovim
osobinama. Oni mogu biti pogrešni kao i sve generalizacije.
• FUNKCIJA ETNIČKIH STEREOTIPIJA
• Postoje dva shvatanja o njihovoj funkciji.
• Po jednom shvatanju, stereotipije se formiraju zbog toga
što predstavljaju generalizacije korisne za ocjenjivanje
različitih pojava u životu i što nam omogućavaju
relativno stabilnu sliku svijeta i lakše snalaženje u
složenijm i stalno promjenljivim pojavama sa kojima se
sretamo.
• Drugo je shvatanje da je funkcija stereotipija da nam
posluže kao opravdanje našeg neprijateljskog odnosa
prema pojedinim grupama. Drugim riječima, da služe
kao racionalizacija predrasuda, kao način da ispoljimo
nagomilanu agresivnost i da se, na taj način, oslobodimo
potisnutih agresija.
• Propaganda
• Dub – Propaganda je sistematsko nastojanje da se formiraju stavovi
i mišljenja grupa ili pojedinaca da bi se preko njih kontrolisale
njihove akcije.
• Vrste propagande:
- s obzirom na njenu društvenu vrijednost i korisnost: širenje
objektivno istinitih ili širenje netačnih i štetnih ideja i stavova
- s obzirom na sadržaj: politička, komercijalna;
- S obzirom na saopštavanje ili nesaopštavanje ciljeva koji se žele
postići propagandom: otvorena ili “bijela” i skrivena
ili“crna”propaganda - kada se u komunikaciji koja se koristi ciljevi
koji se žele postići (ne) prikrivaju i kad oni (nije)su očigledni svima
koji su izloženi propagandi.
- S obzirom na vrstu sredstava koja se koriste: na propagandu preko
štampe, filma, na usmenu propagandu.

similar documents