prezentacja - Szkoła Podstawowa w JANOWICACH

Report
„Sienkiewiczowskie
kreacje bohaterów”
Czy to on???
A może ten?
Szukamy
dalej…
Jest !!! Udało się!
Kim był Henryk Sienkiewicz?
• Henryk Adam
Aleksander Pius
Sienkiewicz
• herbu Oszyk, pseudonim
Litwos
• Urodził się 5 maja 1846 w Woli
Okrzejskiej, zmarł 15 listopada
1916 w Vevey
• polski nowelista,
powieściopisarz i publicysta;
• jeden z najpopularniejszych
pisarzy polskich przełomu XIX i
XX wieku.
A to ciekawe…
Sarkofag Henryka
Sienkiewicza w krypcie
bazyliki
archikatedralnej św.
Jana Chrzciciela w
Warszawie
Pierwszy w Polsce pomnik Henryka
Sienkiewicza w Bydgoszczy odsłonięty w
1927 w obecności prezydenta RP Ignacego
Mościckiego
Kurier Warszawski
informujący o śmierci
Henryka Sienkiewicza
Podpis twórcy
A to ciekawe…
•
Niski wzrost był powodem jego kompleksów.
•
Niezwykle skłonny do chorób gardła i zębów.
•
Lubił polowania i grę w karty.
•
•
Miewał problemy z wymyślaniem
tytułów utworów.
•
Lubił ozdabiać swoje prace rysunkami.
•
Cenił sobie swobodę wypowiedzi.

Gusta literackie:
 ulubiony poeta to J. Słowacki,
 nie doceniał E. Orzeszkowej.
•
Adorator H. Modrzejewskiej.
A to ciekawe…
• Henryk Sienkiewicz
jest laureatem
Nagrody Nobla w
dziedzinie literatury
(1905 r.) za
całokształt
twórczości !
Twórczość
• Nowele
(wybrane):
Janko
Muzykant
(1878)
Latarnik
(1881)
• Powieści (wybrane):
Trylogia:
I. Ogniem i
mieczem (1884)
II. Potop (1886)
III. Pan
Wołodyjowski
(1888)
Quo vadis (1896)
Krzyżacy (1900)
W pustyni i w
puszczy (1912 )
Janko Muzykant
• Janko Muzykant
– nowela; po raz
pierwszy ukazała
się w "Kurierze
Warszawskim" w
1879r.
Kim był Janko?
Janko był młodym
skrzypkiem. Muzykant to
przydomek, który nadali
dziecku mieszkańcy wsi
ze względu na jego
zamiłowanie do muzyki.
Chłopiec o jasnych włosach,
niezwykle wątły i słaby,
chudy, z zapadłymi
policzkami, wydętym
brzuchem,
wytrzeszczonymi oczami.
• Wyróżniało go zamiłowanie do muzyki. To ona
rządziła jego życiem i była jedną z naturalnych
potrzeb. Słyszał ją wszędzie: zauważał w dźwiękach,
które wydawał las, w śpiewie ptaków, w wietrze.
Wykradał się w nocy pod karczmę, by móc
rozkoszować się brzmieniem skrzypiec.
• „W polu grała mu bylica, w sadku pod chałupą ćwirkotały
wróble, aż się wiśnie trzęsły! Wieczorami słuchiwał
wszystkich głosów, jakie są na wsi, i pewno myślał sobie, że
cała wieś gra. Jak posłali go do roboty, żeby gnój
rozrzucał, to mu nawet wiatr grał w widłach.”
• Jego największym marzeniem było posiadanie
prawdziwego instrumentu. Zrobił sobie nawet
własne skrzypce z dostępnych mu materiałów i grał
na nich, ale nie spełniały one jego oczekiwań.
„Nazajutrz powrócili państwo
do dworu z Włoch, wraz z
panną i kawalerem, co się o nią
starał. Kawaler mówił:
— Quel beau pays que l'Italie.
— I co to za lud artystów. On
est heureux de chercher là-bas
des talents et de les protéger...
— dodała panna.
Nad Jankiem szumiały brzozy...”
„Pokój ci, Janku!”
• Przyczyną zguby Janka stała się próba przybliżenia się
do swoich marzeń. Zakrada się do dworu, by zobaczyć
prawdziwe skrzypce. Jednak został złapany i uznany za
złodzieja. Sąd wymierzył mu bardzo surową karę –
chłosta – która doprowadziła do śmierci dziecka.
„(...) promień słońca wchodził przez szybę i
oblewał jasnością złotą główkę dziecka i
twarz, w której nie zostało kropli krwi.”
Przesłanie…
Głównym przesłaniem Sienkiewicza w utworze
jest ograniczanie możliwości kształcenia
uzdolnionych dzieci ze względu na ich pochodzenie.
Przedstawiony świat jest bezduszny, nie dostrzega
wyjątkowej, wrażliwej i utalentowanej istoty.
Z drugiej strony dialog państwa, wracających zza
granicy, mówi o opiece nad utalentowanymi
jednostkami. Ludzie z dworu dostrzegają potrzebę
opiekowania się uzdolnionymi dziećmi, na razie
jednak myślą o włoskich grajkach.
Niestety nie wiedzieli oni o istnieniu miejscowego
młodego talentu, który potrzebował wsparcia, a
nikt mu go nie udzielił…
Bo często zdarza się , że ludzie „cudze chwalą,
swego nie znają” …
Adaptacja filmowa
• Janko Muzykant – polski
film fabularny z 1930 roku.
• W odróżnieniu od
literackiego pierwowzoru
główny bohater nie
umiera w młodym wieku,
lecz dzięki swojemu
talentowi osiąga sukces i
zdobywa szczęście.
Latarnik
• Latarnik
– nowela; po raz
pierwszy
ukazała się w
"Niwie" w 1881.
Skawiński
Główny bohater to stary Polak, tułacz poszukujący
spokojnej posady w miejscu, gdzie mógłby zamieszkać
na stałe. Wiódł burzliwe życie, walczył m.in. w
powstaniu listopadowym.
Następnym etapem jego życia było "szukanie swego
miejsca" - podejmował się wówczas wielu zawodów był
m.in. harpunnikiem, poszukiwaczem diamentów,
posiadał fabrykę cygar oraz wielu innych.
Wszystkie te stanowiska tracił w tajemniczych
okolicznościach, sam sobie tłumaczył to prześladującym
go pechem. Przełomowym momentem w jego życiu było
objęcie pracy latarnika w Aspinwall. Tam odnalazł swój
upragniony spokój i wiódł ascetyczne życie praktycznie
nie wychodząc z latarni.
Pewnego dnia, oprócz zapasów żywności, Skawiński
otrzymał paczkę z książkami. Znalazł wśród nich
„Pana Tadeusza” Mickiewicza.
Podczas lektury zapomniał o tym, gdzie jest. Poczuł
się znowu jak w swojej ojczyźnie, za którą tak
bardzo tęsknił. W końcu zapadł w mocny sen, śnił o
Polsce.
Następnego ranka otrzymał wiadomość, że przez
jego zaniedbanie rozbiła się łódź - nie zapalił latarni.
Został zwolniony z posady i musiał wyruszyć na
nowe tułacze szlaki.
Tym razem miał przy sobie cząstkę swojej
ojczyzny – „Pana Tadeusza”.
Tytułowy Latarnik tęskni za swoją ojczyzną. Ma potrzebę
zbierania wiadomości o tym, co dzieje się w kraju –w
czytanych gazetach szuka wiadomości z Europy i Polski.
Silne uczucia, jakich doznaje bohater pod wpływem
lektury, mają dla niego ogromne znaczenie.
Ponownie skazany przez los na
tułaczkę, nie obawia się jej, gdyż sił
dodaje mu rozbudzona na nowo
miłość do ojczyzny…
„Otwierały się przed nim nowe drogi tułactwa; wiatr
porywał znowu ten liść, by nim rzucać po lądach i
morzach, by się nad nim znęcać do woli. (…) Na nowe
zaś drogi życia miał także na piersiach swoją książkę,
którą od czasu do czasu przyciskał ręką, jakby w
obawie, by mu i ona nie zginęła...”
Adaptacja filmowa
Latarnik – polski
film telewizyjny z
1976 roku, będący
adaptacją noweli
Henryka
Sienkiewicza o tym
samym tytule.
W pustyni i puszczy
• W pustyni i w
puszczy – powieść
dla młodzieży z
1911; pierwotnie
wydana w odcinkach
w m.in. „Kurierze
Warszawskim”.
• Wydanie książkowe
miało miejsce w
1911 w Warszawie
• Książka opowiada o przygodach Stasia
Tarkowskiego i Nel Rawlison w Afryce.
• Akcja powieści rozgrywa się w XIX w.
Ramowy plan wydarzeń
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
Szczęśliwe dzieciństwo Stasia i Nel.
Święta Bożego Narodzenia (czas na prezenty)
Porwanie.
Szaleńcza jazda przez pustynię.
Audiencja u Mahdiego.
Wąwóz - zabicie lwa i porywacza przez Stasia, uwolnienie Kalego i
Mei.
Uwięziony słoń.
Baobab „Kraków”
Choroba Nel.
Nocna wyprawa w poszukiwaniu lekarstwa – ranny geograf.
Uwolnienie Kinga.
Podróż przez sawannę.
W wiosce króla M’Ruy.
Kali królem Wa-hima.
Droga przez Wielką Równinę.
Ocalenie.
Spotkanie po latach.
Staś Tarkowski
• Polak urodzony w Port Saidzie.
• Chłopiec wysportowany, wysoki, silny.
Doskonale pływał, jeździł konno.
• Niezwykle odporny psychicznie i
fizycznie dzielnie znosił trudy podróży.
• Był inteligentny, dzielnie radził sobie w
nowych, zaskakujących sytuacjach –
wpadł na pomysł robienia latawców z
prośbą o ratunek.
• Chłopiec odważny, potrafił opanować
strach w momencie, kiedy strzelał do
lwa. Nocą samotnie wybrał się na
sawannę, szukać ratunku dla chorej
Nel. Opiekował się dziewczynką
najlepiej jak potrafił. Nie pozwolił
nikomu jej skrzywdzić.
• Po zabiciu porywaczy długo odczuwał
wyrzuty sumienia, gnębiła go
straszliwa rozterka moralna. Nie
zaparł się również swojego wyznania
przed Mahdim.
Przemiana wewnętrzna
bohatera
• W momencie porwania był
zarozumiały, lubił się przechwalać,
zaś po szczęśliwym zakończeniu
przygód stał się dojrzałym,
odpowiedzialnym, skromnym
chłopcem.
„Staś, trochę niegdyś skłonny do
chełpliwości, teraz nie chełpił się wcale.
Po prostu zbyt wiele rzeczy dokonał, zbyt
dużo przeszedł, zbyt się rozwinął, by nie
miał rozumieć, że słowa nie powinny być
większe od czynów.”
Nel Rawlison
• Nel to pełna wdzięku ośmioletnia
dziewczynka. Wychowywana przez
ojca nigdy nie musiała się trudzić.
• Podróż przez Afrykę kształtuje
charakter. Otacza miłością zwierzęta.
Nikomu nie pozwala wyrządzić
krzywdy. Dzielnie staje w obronie
Stasia bitego przez porywaczy. Bez
szemrania znosi niewygody podróży.
• W miarę swych sił wspiera Stasia, nie
załamuje się, dodaje otuchy. Nigdy w
niego nie zwątpiła, co na pewno
pomogło mu uwierzyć w samego
siebie.
• Jest postacią niedocenioną, ginącą w
cieniu wspaniałego Stasia. A przecież
została poddana cięższej próbie, bo
była młodsza, słabsza, gorzej
przygotowana do znoszenia trudów i
niewygód.
Kali
• Pochodził z plemienia Wahima. Dostał się do niewoli.
Uznał Stasia za swego pana,
bo chłopiec ocalił mu życie.
Często służył Stasiowi radą i
pomocą. Mocno przywiązał
się do dzieci, wyruszył z nimi
na wielką wyprawę nad brzeg
oceanu.
• Bohater zjednuje sobie
sympatię czytelnika,
dostarcza mu również
świetnej zabawy: śmieszny
jest bowiem język, którym się
posługuje, zabawne są zasady
moralne.
• „jak Kali ukraść krowę - to
dobrze; jak Kalemu ukraść krowę
to źle”
Mea
• Młoda Murzynka.
Wychowywała się nad
brzegiem Nilu. Została
ofiarowana Nel po
śmierci Dinah, kiedy
dziewczynce zabrakło
piastunki.
• Była serdecznie
przywiązana do Nel,
zakochana w Kalim.
Gotowa na śmierć razem
z ukochanym, gdy konali
z pragnienia na pustyni.
Adaptacja filmowa
• W pustyni i w puszczy
– polski film fabularny w
reżyserii Gavina Hooda,
wyprodukowany w roku
2001. Jest ekranizacją
powieści Henryka
Sienkiewicza o tym
samym tytule.
Quo vadis
• Quo vadis– powieść
historyczna.
Opublikowana
najpierw w
odcinkach w
warszawskiej
„Gazecie Polskiej”.
Quo vadis
• Tytuł książki to łaciński
zwrot, oznaczający: Dokąd
idziesz?
• Odwołuje się on do słów
Quo vadis, Domine?
(Dokąd idziesz, Panie?),
wypowiedzianych według
legendy (przywołanej
również w powieści) przez
apostoła Piotra do
Chrystusa.
• Akcja rozgrywa się głównie
w Rzymie, podczas
końcowych 6 lat panowania
Nerona (63–69 r.)
Postacie historyczne
Neron
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Neron to władca Imperium Rzymskiego.
Jego rządy opierały się przed wszystkim na
zdradzie, podłości.
Otaczał się ludźmi, którzy zawsze go
podziwiali i bez sprzeciwu spełniali
rozkazy.
Swój czas poświęcał przede wszystkim
helleńskiemu życiu, marzył o sławie i
występach publicznych. Przekonany o
swoim talencie uważał się za wielkiego
artystę.
Jego wręcz „potworna miłość własna nie
znosiła najmniejszych przygan ni
docinków”.
Był człowiekiem próżnym, podstępnym i
zachłannym, rozmiłowanym w rozpuście i
rozkoszach.
To z jego rozkazu podpalono Rzym.
Dla poddanych był uosobieniem
niegodziwości, lecz jednocześnie lud
rzymski ochoczo uczestniczył w
wyprawianych przez cezara igrzyskach.
Nawet umierając, okazał się tchórzem i nie
potrafił popełnić samobójstwa.
Petroniusz
•
•
•
•
•
•
•
•
Należał do najbliższego otoczenia Nerona.
Patrycjusz rzymski, wyrocznia elegancji i
dobrego smaku.
Natura obdarzyła go bystrym i twórczym
umysłem, wybitną inteligencją.
Miał ogromny wpływ na cezara, którym w
rzeczywistości gardził, lecz nie krytykował
go wprost, wykorzystując swoją pozycję na
dworze.
Swoich niewolników traktował z leniwą
pobłażliwością, ponieważ był „zbyt
wykwintnym, by być dla nich okrutnym”.
Potrafił być wrażliwym na ludzką krzywdę i
jako jedyny w obliczu męczeństwa
chrześcijan powiedział głośno: „dość
przelanej krwi!”.
Krewny Marka Winicjusza, którego kocha,
stara się być mu pomocnym.
Człowiek odważny, który nie boi się
wyrażać swoich opinii, co przypłaca życiem.
Popełnia samobójstwo, a razem z nim ginie
to, „co jedynie pozostało ich światu, to jest
jego poezja i piękno”.
Święty Piotr Apostoł
• Uczeń Chrystusa. To jemu Jezus
zostawił pieczę nad
chrześcijaństwem.
• W momencie gdy zaczyna się
akcja powieści, Piotr zbliża się do
kresu życia.
• Piotr pełnił misję powierzoną mu
przez Jezusa. Przebaczał winy,
wskazywał drogę, krzepił i
pocieszał.
• Kiedy rozpoczęły się
prześladowania chrześcijan,
zwątpił w możliwość nawracania
w Rzymie i porzucił miasto. Ugiął
się pod brzemieniem starości.
• Po widzeniu na drodze Appijskiej
(tu padły słowa : Quo vadis,
Domine?) postanowił powrócić
do Rzymu.
• Zginął śmiercią męczeńską.
Święty Paweł z Tarsu
• Uczeń Chrystusa. Szerzył
Jego naukę.
• Założyciel wielu gmin
chrześcijańskich.
• Obywatel rzymski.
• Człowiek pełen dobroci,
miłości i łagodności.
• Cechuje go odwaga.
Wchodzi do więzień.
Odwiedza miejsca kaźni.
• Ginie śmiercią męczeńską.
Postacie fikcyjne
Marek Winicjusz
•
Żołnierz, patrycjusz. Siostrzeniec
Petroniusza.
Na początku powieści, gwałtowny i
egoistyczny, porywczy. Rozmiłowany w
rozkoszy i dobrobycie.
•
Przemiana Marka rozpoczyna się od
momentu poznania Ligii.
•
Zaczyna spędzać czas z chrześcijanami. Z
czasem uczy się hamować gniew:
„jedną z najgłębszych zmian w jego naturze
stanowiło to, iż dawniej mierzył ludzi i
rzeczy tylko przez własny egoizm, (…) inne
serce inaczej czuć i że słuszność nie zawsze
toż samo znaczy, co osobista korzyść”.
Nabiera obrzydzenia do życia w rozpuście i
do Nerona.
Kiedy Ligia zostaje pojmana i
rozpoczynają się prześladowania
chrześcijan, Winicjusz staje się
człowiekiem pokornym i gorliwym.
Dzięki miłości i nauce wyznawców
Chrystusa znalazł odpowiedź na pytanie:
„Czym było moje życie? Cierpieniem
niezaspokojonej żądzy i zadawaniem
sobie cichych pytań bez odpowiedzi”.
•
•
•
•
•
Ligia
Ligia to córka króla Ligów.
Ukochana Marka Winicjusza.
Chrześcijanka.
Była śliczną, młodą dziewczyną.
Po prześladowaniach chrześcijan
zmieniła się zewnętrznie: „Jakoś
więzienie i choroba zgasiły w
części jej urodę. […]
• Osoba niezwykle dobra. Nie
czuła do nikogo nienawiści, była
troskliwa i litościwa nawet dla
Marka, który chciał uczynić ją
swoją kochanką.
• W jej sercu nie było miejsca na
niegodne i niemoralne uczucia.
•
•
•
•
•
Chilon Chilonides
•
•
•
•
•
•
•
•
Chilon Chilonides to filozof,
mędrzec i oszust.
Postać o tajemniczej i niechlubnej
przeszłości, nie wzbudzająca
zaufania.
Chilon był człowiekiem
podstępnym, podejrzliwym,
zachłannym i zakłamanym.
Udało mu się szybko pozyskać
zaufanie chrześcijan. Wydał ich
Neronowi.
Nie może spokojnie patrzeć na męki
wyznawców Chrystusa.
Wkrótce sam nawraca się na
chrześcijaństwo. Przyjmuje chrzest.
Chilon oskarżył cezara o podpalenie
Rzymu.
Został poddany torturom. Ginie na
krzyżu, rozszarpany przez
niedźwiedzia.
Ursus
• Pochodził z plemienia
Ligów.
• Niewolnik i opiekun Ligii.
• Chrześcijanin.
• Niezwykle silny i sprawny
fizycznie. Posiada siłę
herosów greckich.
• Człowiek dobry, ufny,
łagodny, kochający.
• Treścią jego życia było
służenie Ligii i miłość do
Chrystusa.
Krzyżacy
• Krzyżacy – powieść
historyczna; ukazała
się po raz pierwszy w
czasopiśmie "Tygodnik
Ilustrowany" (18971900r.), a w postaci
książkowej w roku
1900.
• Akcja utworu toczy się
od 1399 do 1410 (bitwa
pod Grunwaldem).
• Tłem historycznym
Krzyżaków jest fragment
historii Polski
przedstawiający konflikt
jagiellońskiej Polski z
zakonem krzyżackim.
Kopia rękopisu
pierwszej
strony powieści
Wymowa dzieła
• Powieść „Krzyżacy”
została napisana w myśl
idei „ku pokrzepieniu
serc”.
• Sienkiewicz przedstawił
w niej jeden z
najświetniejszych
okresów w historii
państwa polskiego –
pokonanie potęgi
Zakonu w bitwie pod
Grunwaldem.
Przypominając o szlachetności
i prawości rycerstwa polskiego,
chciał obudzić dumę narodową
i miłość do ojczyzny.
„Kto przeciw Krzyżakowi rękę podnosi, synem ciemności jest.”
•
•
•
•
•
•
•
Zbyszko wywodzi się ze szlacheckiego rodu.
Zbyszko z Bogdańca
Wychowuje go stryj - Maćko.
Jest popędliwy i lekkomyślny. Marzy o
rycerskiej chwale, pojedynkach i damie serca.
Lubi wykazywać się swoją siłą. Rozpiera go
energia, lecz brakuje mu rozsądku.
Wartością nadrzędną dla Zbyszka jest honor
rycerski. Słowo rycerskie ma dla niego moc
wiążącą, a jako rycerz wyróżnia się odwagą,
szlachetnością i wiernością wobec
postawionych sobie celów.
Jest osobą lubianą i szanowaną przez
polskich rycerzy, księcia Janusza i Annę
Danutę oraz zyskuje akceptację Juranda.
Danusia Jurandówna zostaje jego damą
serca. Gdy dziewczynę porywają Krzyżacy,
poprzysięga na nich zemstę.
Śmierć Danusi i cierpienie sprawiają, że z
niedojrzałego emocjonalnie młodzieńca
staje się mężczyzną.
Przy ukochanej Jagience odzyskuje
Zbyszko to idealny rycerz wierny
utracone szczęście, radość życia.
ojczyźnie i królowi.
Jurand ze Spychowa
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Nienawidzi Krzyżaków. Nieugięty wobec wroga.
Po śmierci żony, staje się mężczyzną posępnym,
zawziętym i bezlitosnym.
Jego „żelazne, zemście oddane serce” jest
wypełnione bezgraniczną miłością do Danusi –
córki.
„Człowiek mający nie tylko ciało, lecz duszę z
żelaza” staje się bezwiednie ofiarą spisku
Krzyżaków, którzy postanawiają porwać córkę,
by zmusić go do upokorzenia się przed
Zakonem.
Pojmany i okaleczony przez Zygfryda de Löve.
Zrozpaczony po śmierci Danusi.
Po tej tragedii w twardym, mściwym i okrutnym
Jurandzie zachodzi przemiana wewnętrzna:
fizycznie wyniszczony, w niczym nie
przypomina dawnego rycerza potężnej postury.
Pogrąża się w uniesieniu religijnym, całymi
dniami modli się i żyje jak pokutnik.
Uwalnia Zygfryda, człowieka, który odebrał mu
ukochaną jedynaczkę, a jego okaleczył.
Danusia Jurandówna
• Danusia jest jedyną córką
Juranda ze Spychowa. Przebywa
pod opieką księżnej Anny
Danuty.
• Jest nieśmiała, ufna i kochająca.
• W jej sercu budzi się prawdziwa
miłość do Zbyszka.
• Zostaje uprowadzona przez
Krzyżaków; załamuje się
psychicznie i popada w obłęd,
wkrótce potem umiera.
• Danusia jest postacią tragiczną,
dzieckiem, które poznało
wartość prawdziwej miłości, lecz
nie zaznało małżeńskiego
szczęścia.
• W ciągu krótkiego życia
zachwycała swoją anielską urodą
i nawet po śmierci jej twarz
pozostała „cicha, ukojona snem
nieprzespanym, pogodna i
anielska”.
Jagienka
Maćko z Bogdańca
• Jagienka jest najstarszą córką
Zycha. Mieszka w Zgorzelicach.
• Jest pełna energii i odważna..
• Niezwykle troskliwa, opiekuńcza i
bezinteresowna.
• Za dobre serce, szczerość i radość
kochają ją wszyscy.
• Zychównę zmienia miłość do
Zbyszka. Zawsze zadziorna,
łagodnieje i pokornieje, starając
się być przy ukochanym, chronić
go i spełniać jego wolę.
• Chłopianka zmienia się w
dostojną i pełną dworskich
manier pannę, która wzbudza
ogólny podziw rycerzy.
• Jagienka to postać pozytywna,
wzbudzająca sympatię. Kieruje
się dobrym sercem i stawia
szczęście innych ponad własnym.
• Maćko z Bogdańca jest stryjem i
opiekunem Zbyszka.
„człek brodaty, w sile wieku, pleczysty,
prawie ogromny, ale wychudły”
• Wojenna tułaczka uczyniła z niego
mężczyznę o żelaznej kondycji,
odpornego na fizyczny ból i
wytrzymałego na trud.
• Najważniejszym celem życiowym
jest dla bohatera odbudowa
Bogdańca i odtworzenie licznego
niegdyś rodu.
• Starego rycerza wyróżnia
nieprzeciętny spryt i przebiegłość.
Zachowuje się racjonalnie.
• Jako rycerz jest człowiekiem
prawym, szlachetny. Wyrusza na
wojnę przeciwko Krzyżakom.
• Otoczony rodziną Zbyszka, na starość
łagodnieje, a jego „surowa niegdyś
twarz staje się coraz więcej
dobroduszną, a oczy śmieją się do
ludzi dobrym uśmiechem”.
Adaptacja
filmowa
• Krzyżacy – polski
film historyczny z
1960 r. oparty na
powieści Henryka
Sienkiewicza pod tym
samym tytułem.
Ogniem i mieczem
• Ogniem i mieczem –
pierwsza z trzech
powieści historycznych
będących częścią
Trylogii Henryka
Sienkiewicza.
• Akcja powieści
rozgrywa się w latach
1648–1651 w okresie
powstania
Chmielnickiego na
Ukrainie.
• Helena Kurcewiczówna - córka kniazia Wasyla .
Pokochała Skrzetuskiego od pierwszego spotkania. Wierna w uczuciach, silna,
zdecydowana. Woli śmierć, niż hańbę.
Michał Wołodyjowski - szlachcic, młody oficer dragonów księcia Jeremiego.
Doświadczony żołnierz. Mistrz szabli. Mężczyzna zdecydowany, stanowczy,
zdyscyplinowany ,odważny. Doskonały dowódca. Przyjaciel Skrzetuskiego.
Longinus Podbipięta - litewski szlachcic . Bardzo odważny na polu walki i niezwykle
nieśmiały w stosunku do kobiet. Szczery w przyjaźni, dla przyjaciół gotów jest na
największe poświęcenie. Bardzo religijny, ginie z modlitwą na ustach. Jego śmierć
przypomina męczeństwo świętego.
Jan Onufry Zagłoba – szlachcic. Skory do pijaństwa. Pije z Kozakami za ich pieniądze, lecz
nie posuwa się do rozboju. Wykazuje się zaradnością i sprytem. Lubi dobrze zjeść i wypić.
Dba o własną skórę, lecz w potrzebie sprawnie włada szablą. Ma wiele wad: m.in.
warcholstwo, gadulstwo.
Jan Skrzetuski - szlachcic, oficer, namiestnik, a potem porucznik w chorągwi husarskiej
księcia Jeremiego Wiśniowieckiego.
Charakteryzuje się siłą, odwagą, opanowaniem. Jest mistrzem w używaniu wszelkiego
oręża. Cechuje go patriotyzm. Dla ojczyzny gotów jest poświęcić życie, majątek i szczęście
osobiste.
Cechą wyróżniającą go spośród szlachty jest niezwykła prawość. W jego hierarchii wartości
na pierwszym miejscu jest ojczyzna, honor rycerski, wierność panu. Pokochał Helenę od
pierwszego spotkania.
Adaptacja filmowa
• W 1999 powieść Ogniem i
mieczem została
zekranizowana – powstał
film fabularny oraz serial
telewizyjny w reżyserii
Jerzego Hoffmana
Potop
• Potop – druga z
powieści tworzących
Trylogię Henryka
Sienkiewicza wydana
w 1886 roku,
opowiadająca o
potopie szwedzkim z
lat 1655–1660.
Bohaterowie
• Andrzej Kmicic – postać fikcyjna, główny bohater. Był pułkownikiem wojsk
litewskich I Rzeczypospolitej. Typowy przedstawiciel ówczesnej szlachty, znany
szerokim kręgom potomek możnego rodu szlacheckiego.
Na początku Potopu ukazuje się jako typowy warchoł i zabijaka. By bronić
Ojczyzny, przybrał nazwisko Babinicz. Brał udział w obronie Jasnej Góry.
Zakochany bez pamięci w pannie Aleksandrze Billewiczównie.
Aleksandra Bilewiczówna – jedna z głównych postaci, należąca do szlachty laudańskiej i
oddana jej pod opiekę po śmierci dziadka Herakliusza. Posiadała wieś Wodokty. Dziadek
Oleńki w testamencie obiecał jej rękę chorążemu orszańskiemu Andrzejowi Kmicicowi,.
Zakochała się w Kmicicu od pierwszego spotkania. Dopiero w 1658 roku, po odkupieniu
win przez Kmicica, zgodziła się za niego wyjść.
Michał Wołodyjowski - w Potopie jest pułkownikiem, doświadczonym żołnierzem
kreowanym na fantastycznego szermierza. Początkowo wierny hetmanowi Januszowi
Radziwiłłowi, po ujawnieniu zdrady odmawia żołnierskiego posłuszeństwa. Wraz z Zagłobą
i ucieka z niewoli radziwiłłowskiej i toczy dalsze wojny ze Szwedami. Jest jednym z tych,
którzy zostali wierni królowi Janowi Kazimierzowi.
Janusz Radziwiłł (młodszy) – książę na Birżach i Dubinkach, hetman wielki litewski.
Zdrajca, podporządkował się królowi szwedzkiemu.
Bogusław Radziwiłł – książę Świętego Cesarstwa Rzymskiego, wielokrotny poseł na Sejm
Rzeczypospolitej, chorąży wielki litewski od 1638.
Adaptacja filmowa
• Potop – polski film
kostiumowy z 1974
roku w reżyserii
Jerzego Hoffmana,
będący trzecią
ekranizacją powieści
Henryka
Sienkiewicza pod
tym samym tytułem.
Pan Wołodyjowski
• Pan Wołodyjowski –
trzecia z powieści
tworzących Trylogię
Henryka
Sienkiewicza.
Akcja
• Fabuła powieści przedstawia wydarzenia
historyczne w latach 1668–1673. Był to
okres wojen z Turcją. Ukazane zostały przez
Sienkiewicza następujące wydarzenia
historyczne:
• elekcja Michała Korybuta Wiśniowieckiego,
• obrona Kamieńca Podolskiego,
• zwycięska bitwa pod Chocimiem.
Bohaterowie
Michał
Wołodyjowski
Azja
Tuhajbejowicz
Jan Sobieski
Basia
Wołodyjowska
Jan Zagłoba
Basia Wołodyjowska, wł. Barbara Wołodyjowska z d. Jeziorkowska
herbu Rawicz .Ulubienica Zagłoby. Ma około 20 lat. Jest drobna, ma
płowe włosy, błyszczące oczy i różowe policzki. Wszędzie jej pełno,
jest energiczna. Lubi władać bronią.
• Jan III Sobieski herbu Janina– król Polski od 1674,
hetman wielki koronny od 1668, marszałek wielki
koronny od 1665, chorąży wielki koronny.
• Przez Turków bywał zwany Lwem Lechistanu, a
przez chrześcijan Obrońcą Wiary.
Azja Tuhajbejowicz – fikcyjna postać literacka. Trafił do wojska pod dowództwo hetmana
Jana Sobieskiego, który mianował go setnikiem chorągwi lipkowskiej. Następnie został
odkomenderowany pod komendę Michała Wołodyjowskiego, gdzie był znany pod
przybranym nazwiskiem Mellechowicz.
Tuhajbejowicz do szaleństwa zakochany w Baśce Wołodyjowskiej bezskutecznie próbował
ją porwać.
Oficjalnie przeszedł razem ze swoimi oddziałami na stronę turecką i został mirzą i dowódcą
wszystkich Lipków. Zginął w męczarniach, wbity na pal na zgliszczach Raszkowa.
• Pan Wołodyjowski –
polski kolorowy film
fabularny Jerzego
Hoffmana z 1968 roku
na podstawie powieści
Henryka Sienkiewicza o
pod tym samym
tytułem.
Adaptacja
filmowa
Podsumowanie…
Bohaterowie Sienkiewicza to reprezentanci
dawnych pokoleń. Kochają swoją ojczyznę,
mają marzenia, ambicje, bronią wiary
chrześcijańskiej.
Mogą być dla nas wzorem do naśladowania.
Oczywiście tylko postacie pozytywne 
Dziękuję za uwagę!
Autor: Marcin Bróg
Klasa VI
Szkoła Podstawowa im.
Partyzantów Ziemi
Miechowskiej w Janowicach

similar documents