Presentatie 1.2 Elia

Report
Analyse van de elektriciteitsbevoorrading
Winter 2014-2015
VVSG studiedag Afschakelplan – 17/12/2014
Bernard De Clercq
Public and Regulatory Affairs – Elia System Operator
Overzicht
1. De rol van de netbeheerder
2. Recente evolutie en stand van het productiepark
3.Statistische analyse van de bevoorradingszekerheid
4. Incentives voor de markt – flexibiliteit van de vraag
5. Afschakelplan & Communicatie
6. Q & A
2
1. De rol van de netbeheerder
Elia, een kernspeler met een centrale rol binnen het
elektriciteitssysteem
International
Import
International
Export
Elia
50Hertz
Centralized
Electricity
Generation
Large and medium
industrials
Distribution
Small
industrials
Households
Transmission
Decentralized
production
De netbeheerder is de onmisbare schakel tussen de productie en de
industriële of particuliere verbruikers.
4
Wie zijn de betrokkenen?
 De overheid (federaal):



Toezien op de balans tussen beschikbare productieparken, invoermogelijkheid en evolutie van het verbruik
Actie ondernemen (als onbalans wordt vastgesteld) : aanbestedingen, strategische reserve,
sensibiliseringsmaatregelen, verbodsbeperkingen, …, vastleggen van het wettelijk kader, …
Goedkeuren van het Ontwikkelingsplan van het transmissienet
 De Producenten/Leveranciers:


Productie of aankoop (vooral via invoer) van de elektriciteit die strikt noodzakelijk is om de klanten te
bevoorraden waarmee zij leveringscontracten hebben afgesloten
Als het nodig is, oplossingen ontwikkelen voor het beheer van de vraag/ de flexibiliteit bij hun klanten of bij
spelers die dit type van dienst aanbieden (aggregatoren) om het evenwicht van hun portefeuille te
waarborgen.
 De Transmissienetbeheerder (Elia) :



Betrouwbare elektriciteitsinfrastructuur ter beschikking stellen waarmee de marktspelers de nodige
elektriciteit kunnen invoeren
Advies geven over de dimensionering van de strategische reserve en deze reserve indien nodig activeren.
Het onmiddellijke evenwicht beheren tussen de geproduceerde/ingevoerde hoeveelheid energie en de
afgenomen/uitgevoerde hoeveelheid.
 De Distributienetbeheerders (DNB):

Verdelen van elektriciteit aan ondernemingen en particuliere verbruikers die zijn aangesloten op hun net.
5
De TNB speelt een centrale rol in de energietransitie
3 opdrachten
3 uitdagingen
Infrastructure
Management
System operation
+Strategische reserve
Market facilitation
TNB = transmissienetbeheerder
1. De rol van de netbeheerder
6
2. Overzicht van het productiepark
Overzicht van de productie-eenheden genoemd
in de actuele discussie (fossiel en nucleair)
Klassieke
elektriciteitscentrales
De centrales gebouwd in
de 60s en begin 70s die
nog beschikbaar waren in
de winter 2012-2013
•
•
Ruien + Les Awirs 5 = +/900 MW.
Deze werden in 2013
definitief stilgelegd => zijn
niet onderworpen aan de
verplichting tot
deelneming aan de
strategische reserves
2. Overzicht van het productiepark
Nucleaire centrales
7 nucleaire eenheden
voor een totaal van
5900MW
•
•
Nucleaire uitstap geregeld bij
wet tegen 2025
Doel3/TI 2: niet beschikbaar
winter 2012-2013 (opnieuw
onbeschikbaar sinds
26/03/2014)
•
Doel 4: onbeschikbaar tot eind
december 2014
•
Doel 1: afnemende capaciteit
tot sluiting op 15/02/15
Gascentrales
Een totaal +/- 4400 MW,
waarvan diverse een intentie
tot buitendienststelling
hebben aangekondigd;
.
.
• Enkel Seraing en Vilvoorde (tot
750MW) zijn effectief uit de markt
op 01/11/2014 => zijn opgenomen
in de strategische reserve.
• De overige uitdienstnemingen zijn
aangekondigd na 01/04/2015
.
8
Deze winter moeten we rekening houden met plotse en
onvoorziene omstandigheden in het productiepark
- 2014 MW
- 1038 MW
Heropstart niet voorzien Sluiting en werkzaamheden
voor winter 2014-2015
tot eind december 2014
2. Overzicht van het productiepark
9
Net voor de winter is een derde van de
productiecapaciteit (nucleair en fossiel) niet beschikbaar
Installed capacity of centralized fossil & nuclear plants
14000
Verlies van ongeveer één derde van dit
deel van de productiecapaciteit (centrale
fossiele en nucleaire eenheden)
12000
10000
MW
8000
6000
4000
2000
0
Winter 12-13
Winter 13-14
Full nuke
No D3/T2
No D4
No D4 + Strat
Res
No D4/D1 +
Strat Res
Winter 14-15
2. Overzicht van het productiepark
10
Productiepark 2014 in vergelijking met winter 2012-13
Relevantie van deze vergelijking: D3 en T2 waren eveneens onbeschikbaar, terwijl de totale
vraag en de importcapaciteit niet significant zijn gewijzigd.
•
Hernieuwbare energie en WKK: de toename aan productiecapaciteit sinds begin 2013
bedraagt ongeveer + 1800 MW, waarvan ong. 800 wind, 500 PV en 500 biomassa + WKK.
•
Klassieke stoomcentrales: de drie eenheden van Ruien 5,6 en Les Awirs 5 waren
beschikbaar in 12-13 en konden opgestart worden bij bijkomende incidenten of een
langdurige koudegolf, wat zich in 2012-2013 niet heeft voorgedaan.  - 900 MW
•
Nucleair: bij onbeschikbaarheid van D4: bijkomend verlies van  - 1038 MW +
afnemende capaciteit Doel1 tot sluiting op 15/02/2015
•
Gascentrales: de ombouw van Vilvoorde voor strategische reserve gaat gepaard met een
definitief verlies van 120 MW.  - 120 MW.
Om het effect hiervan op de stroomvoorziening in te schatten gebruikt
Elia een probabilistisch model volgens de LOLE
2. Overzicht van het productiepark
11
3. Probabilistische inschatting volgens de
wettelijke LOLE norm
Hoe wordt het risico op schaarste ingeschat ?
Elia past een waarschijnlijkheidsmodel toe voor de bevoorradingszekerheid dat
steunt op de Elektriciteitswet
Artikel 7bis van de elektriciteitswet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (gewijzigd bij de
wet van 26 maart 2014 m.b.t. de strategische reserves)
Principe = garanderen van evenwicht tussen productie en verbruik
LOLE gemiddeld ≤ 3 uren - LOLE P95 ≤ 20 uren
2 meeteenheden:
LOLE (Loss of load expectation) = uren/winter (gemiddeld aantal) tijdens dewelke de
belasting niet kan gedekt worden door het geheel van middelen hiervoor vermeld.
Het 95ste percentiel (P95) = uren/winter tijdens dewelke de belasting niet kan
worden gedekt door het geheel van middelen in een jaar dat als uitzonderlijk
wordt beschouwd op basis van de onverwachte voorvallen: koude/belasting of
pannes
4. Probabilistische inschatting volgens de wettelijke LOLE norm
13
Welke gegevens worden in de simulatie
aanmerking genomen?
Variabelen
Beschikbare bronnen
 Productie
 De klimatologische variabelen:
•
Nucleaire en fossiele productie
•
Productie zonne-energie
•
Hernieuwbaar
•
Productie windenergie
•
Pomp/turbine
•
Temperatuur
•
Productie in de distributienetten
 Reserves die nodig zijn voor het
evenwicht van het net
 Strategische reserves
 Invoer van 3500 MW
4. Probabilistische inschatting volgens de wettelijke LOLE norm
 Peil van economische activiteit
•
Werkdagen/vakantie
•
Dag/nacht
 De stilleggingen van centrales:
•
Geplande stilleggingen
(onderhoud)
•
Niet-geplande stilleggingen
14
Capaciteitstekort volgens de probabilistische
methode
• Ingevolge de onbeschikbaarheid van D3 en T2 heeft Elia in juni 2014 de
behoefte aan strategische reserves om in de winter 14-15 te voldoen aan
de LOLE-norm geëvalueerd:
• Scenario zonder winteronderhoud en 3500 MW invoer:
1200 MW
• Scenario met winteronderhoud en 2700 MW invoer:
2100 MW
• Bij de offerteaanvraag voor strategische reserves werd aangeboden (begin
juli):
• Productie:
750 MW
• Vraagzijde
100 MW
• + onbeschikbaarheid van Doel 4 verhoogt de behoefte met:
1038 MW
Zonder D3, D4 en T2 en bij volledige beschikbaarheid van de strategische
reserve, geen winteronderhoud en 3500 MW import bedraagt het tekort
aan capaciteit op de winterpiek dus 1200-850+1038 = 1388 MW.
4. Probabilistische inschatting volgens de wettelijke LOLE norm
15
(DOEL3 en TIHANGE2 al stilgelegd)
Hoe de resultaten van LOLE interpreteren?
Scenario zonder winteronderhoud
en met de 850 MW van de strategische reserves
LOLE
4. Probabilistische inschatting volgens de
wettelijke LOLE norm
Gemiddeld
P95
16
Aandachtspunten voor de volgende winters
Vooral bij verlengde onbeschikbaarheid Doel 3 en Tihange 2 - maar niet exclusief
in dit geval - zijn er o.m. volgende aandachtspunten :
• Uitdienstneming Doel 1 en 2 in 2015
• Aangekondigde tijdelijke en definitieve buitendienstnemingen van gascentrales
in 2015. Indien bevestigd, al dan niet op te nemen in de strategische reserves?
• Behoud van de productiemarges in de buurlanden voor validatie van de
importhypothese van 3500 MW ? (internationale gas crisis?)
• Vergunningsproblematiek voor investeringen in het net en voor behoud van, of
bouw van nieuwe productiemiddelen
• Verdere afschaffing van onderhoud tijdens winterperiode verschuift het risico
naar het voor- en najaar.
Zonder heropstart van de reactoren D3, T2 (of het opvangen van het
capaciteitsverlies in de markt) wordt het schaarsteprobleem
structureel. Een actieve follow-up is een must voor de komende winters.
4. Probabilistische inschatting volgens de wettelijke LOLE norm
17
4. Flexibiliteit van de vraag - incentives
Onbalans tarief: eenvoudige voorstelling
5. Flexibiliteit van de vraag - incentives
19
5. Afschakelplan
Wat zijn de mogelijke maatregelen om het risico te
verminderen en alzo de toepassing van het
afschakelplan te vermijden?
Acties die ondernomen kunnen worden met het doel de
vraag/de verbruiksbehoeften te doen dalen:
 Vraagbeperkende maatregelen genomen en geactiveerd door de overheid
 Acties ondernomen door de marktspelers ten aanzien van hun klanten
6. Afschakelplan
21
Extreme situatie van elektriciteitsschaarste
De ARP is niet langer in staat om zijn evenwichtsverplichtingen na te komen omwille van:
•
Gebrek aan productiemiddelen
•
Gebrek aan beschikbare energie om te importeren
 SCHAARSTE
Kenmerken van schaarste:
1. Hoeveelheid (in MW) verbruik in risico: hoeveel?
2. Geografische verspreiding : waar?
3. Vooropgestelde duur (u) of frequentie van de schaarste: hoeveel tijd?
De schaarste is voorspelbaar  Maatregelen
1.
Beperking van de vraag (soft)
2.
Verbodsbepalingen (hard) voor bepaalde doeleinden
3.
Afschakelen
4.
Openen van grenslijnen
3. Proces bij schaarste
22
Wat als al deze acties
onvoldoende zijn?
NW
NE
CE
SW
SE
Als de productie & invoer (MW) te laag zijn én als de acties om het verbruik te
doen dalen ontoereikend zijn => laatste oplossing = afschakelplan
Absoluut noodzakelijk om de volledige ineenstorting -met zware gevolgen
voor het hele Europese net- te vermijden!
6. Afschakelplan
23
Afschakelplan: wettelijke context
Technisch Reglement van het Transmissienet K.B. 19-12-2002 - Art 312
Ministerieel Besluit Afschakelplan van het Transmissienet M.B. 03-06-2005
Technisch Reglement van het Transmissienet K.B. 19-12-2002 - Art 314
Afdeling II –Heropbouwcode
Section II – Code de reconstruction
Art.314.§1. De netbeheerder stelt de heropbouwcode op, na
raadpleging van de commissie, die, in voorkomend geval, in de
contracten bedoeld in artikel 312, § 1 opgenomen wordt. De
heropbouwcode en zijn wijzigingen worden aan de commissie
meegedeeld
Art.314.§1. Le gestionnaire du réseau établit le code de
reconstruction après consultation de la commission lequel est
repris, le cas échéant, dans les contrats visés à l’article 312,
§ 1er. Le code de reconstruction, ainsi que ses modifications,
sont notifiés à la commission.
ENTSO-e Policy 5 (toekomst: Network Code Emergency and restoration)
6. Afschakelplan
24
Hoe verloopt het noodplan ?
Preventie
Detectie
Kennisgeving
Bespreking
Beslissing
Uitvoering
ELIA
ARP/ELIA
ELIA
ELIA/FOD Ec
Minister(s)
Minister(s)
ELIA/DNB
ENTSO-E Winter
outlook,
Operational planning
(Y, M, W, D-1),
international
coordination,
intraday & real time
follow-up,….
 Previsional
(week ahead,
day ahead)
 During real time
operations
When situation is
confirmed:
• (partial) activation Elia
Emergency Plan
Proposition Elia
Match specific nature
of shortage
with set of measures
• Sending out std fax to
CGCCR
 TNB stelt maatregelen voor
 Beslissing door de ministers bevoegd voor
economie en energie
MB 3 juni 2005;
art 312, §4,1 TR
 Ministers informeren de bevolking via de media
6. Afschakelplan
25
Informing:
Which channel, content and targeted audience?
Communicate on the risk evolution of …
… Strategic Reserve activation
… load-shedding
•Towards the energy market professionals
•Towards the Community
www.elia.be/en/grid-data
www.readyforwinter.be
An app will also be available
with notification push!
Also for subscription to
RSS feed
Communication
26
Informeren grote publiek
Winterklaar.be – pretpourlhiver.be & Elia4cast App
±30.000 users of the app
(iOS + Android + Windows) in 48h
Communicatie
27
Sensibiliseren: OffOn campagne ism overheid
Web: ±110.000 users
±450.000
pageviews in
48h
Facebook: 6000 fans
in 48h
Twitter: 750 followers
in 48h
Communicatie
28
Many thanks for your attention!
ELIA SYSTEM OPERATOR
Boulevard de l'Empereur 20
1000 Brussels
+32 2 546 70 11
info@ elia.be
www.elia.be
An Elia Group company
6. Q & A
Zijn de centrales die buiten onze grenzen liggen de
oplossing voor komende winter?
1. Via de bestaande interconnecties ?
De invoercapaciteit die Elia in aanmerking neemt voor de berekening van de
LOLE is al gebaseerd op een volledige benutting door de marktspelers van
de bestaande interconnectie met Nederland op kritieke momenten.
Neen !
2. Via aanleg van een specifieke verbinding op vraag van de producent ?
Het is onmogelijk om een hoogspanningskabel of -lijn aan te leggen in
enkele weken.
Wat de toekomst betreft, is de snelheid waarmee de vergunningen worden
afgeleverd door de overheden bepalend voor de winter 2015-2016 (de termijn
voor de technische uitvoering wordt geschat op +/- 1 jaar)
31
Kan je noodgeneratoren aansluiten op het net?
1.
Technisch gezien, moet er voor de aansluiting van deze generatoren een
akkoord worden gesloten met de betrokken distributienetbeheerders.
2.
Als het technisch mogelijk is, zijn er 2 contractuele mogelijkheden:
 Deelname aan de reserves van Elia, i.h.b. voor de tertiaire reserve vanuit
de distributienetten (R3DP in het jargon). De noodgeneratoren kunnen aan
deze aanbesteding deelnemen.
Akkoord tussen de eigenaar van de generator en zijn leverancier
(eventueel via aggregator) : uitvoerbaar vanaf deze winter ! (cf. incentive
Onevenwichtstarief)
32
Toekomstige projecten op het Elia-net
1 Stevin (start 2009 - verwacht klaar 2017)
3
Nemo HS-verbinding op gelijkstroom UK (start 2007- verwacht klaar 2019)
4 Brabo (start 2005 - verwacht klaar 2016-2019)
5 ALEGrO HS-verbinding op gelijkstroom België-Duitsland (start 2010 – verwacht klaar 2019)

similar documents