091205027

Report
ARAZİ TOPLULAŞTIRMASINDA
DERECELENDİRME ÇALIŞMALARI
Ahmet Coşgun DEMİRCİ
091205027
Derecelendirme
• Derecelendirme;toprak karakteristiklerine dayanan
bir olgu
Derecelendirme;
• Toprak derinliği
• Yüzeyin katılım kütlesi
• Alt toprak karakteristikleri
• Drenaj,tuzluluk
• Rölyef ve alkali gibi faktörlerde değerlendirilerek
elde edilir.
Derecelendirmede bunlara ilave
olarak;
•
•
•
•
•
Sulama suyunun bulunması
Yerel iklim
Arazi büyüklüğü
Ulaşım durumu
Pazara Uzaklık gibi faktörler de
irdelenmektedir
Derecelendirme Çalışmaları İlgili
Mevzuatta;
Madde11:”Proje alanında ki parseller,toprak
indeksi,üretkenlik,toprak verim oranları ve
parselin konumu gibi öğeler esas alınarak
derecelendirilir ve her bir derecenin diğer
derecelere denkliği sağlanır.” şeklinde
açıklanmıştır.
Derecelendirme Komisyonu
• Altı üyeden oluşur.
• Başkan yüksek Ziraat Mühendisi
• Toprak etüt çalışması için uzmanlaşmış başka
bir Ziraat Mühendisi
• Araştırma ve verimlilik üzerinde uzmanlaşmış
bir Ziraat Mühendisi
• Toplulaştırma yapılan yerin belediye
başkanı,muhtarı veya bunların seçeceği bir
temsilci
• Mevkileri ve ürün ekim cinslerini iyi
bilen yerel iki üyeden oluşur.
• Kurul çoğunluklu toplanır,oy
çoğunluğuyla karar verir,oyların
eşitliği halinde başkanın oyu iki oy
sayılır.
• Bu çalışmalarda işi iyi bilen bir harita
mühendisinin de yer alması gerektiği
düşünülmektedir.
Toprak Endeksi(TE),Konum
Endeksi(K),Verimlilik Endeksi(V)’nin
Belirlenmesi
Toprak Etüt işleriyle uzmanlaşmış ziraat
mühendisi topraktan alınan numunelerle toprak
endeksi(TE) 0 ila 100 arasında belirler.
Araştırma ve verimlilik hakkında uzmanlaşmış
ziraat mühendisi toplulaştırma sahasında ürün
verim ve üretkenlik faktörlerini ortaya koyan
incelemelerde bulunarak verimlilik endeksini(V)
0 ila 10 arasında değerlendirir.
Derecelendirme komisyonu Derecelendirme
esnasında parselin konumunu belirlerken;
• Parselin yerleşme mekanına olan uzaklığını
• Yol bağlantılarını
• Ulaşım durumunu
• Sulama şebekesine bağlantı durumunu
• Parselin geometrik şeklini
• Dere,çay kenarında bulunmasını
Dikkate alarak derecelendirir.
Ancak her parsel için bunun tespiti zor
olacağından uygulamada,yerleşim merkezi daire
merkezi olmak üzere 500’er metrelik daireler
çizilir.İlk 500 metrelik daireye 20 puan
verilir,diğer daireler de ise komisyonun taktirine
göre puan azaltılarak verilir.Sonuç olarak konum
endeksine 0 ila 20 arasında tek bir endeks puanı
verilir.
Parsel Derecesinin Bulunması(Parsel
Endeksi PE)
Toprak etütleri sonucu elde edilen endeksin(TE)
yüzde yetmişi alınır,buna verimlilik ve konum
için saptanan endeks puanları eklenerek parsel
endeksi hesaplanır.
Parsel Endeksi (PE)= TE %70 + V + K
Derecelendirmenin Yapılması
Proje alanında bulunan gerçek ve tüzel kişilere ait
toprak endeksi,verimlilik ve parsellerin
konumları esas alınarak derecelendirilir ve her
derecenin diğer derecelere denkliği veya
dönüşümü sağlanır.Toplulaştırmaya konu olan
parseller için 10 derece ön görülmüştür.Arazi
Toplulaştırma Yönetmeliğinin 4.maddesine göre
tarım parsellerinden 1.derceden 7. dereceye
kadar olanlar kendi aralarında,
8. Dereceden 10. dereceye kadar olanlarda kendi
aralarında toplulaştırılırlar.Parsel endeks
değerine göre parselin dereceleri;
Derecelendirme Haritasının
Düzenlenmesi ve Askıya Alınması
Arazi toplulaştırması yapılan sahada verimlilik
endeksi, toprak endeksi ve konum endeksleri
belirlendikten sonra bu değerler arazi
toplulaştırma sahasını tam gösteren, parsel
numaraları okunaklı paftalar üzerine farklı
renkli çizgilerle işaretlenir. Paftaların üzerine
tarla sahiplerinin bildikleri mevkii, bilinen sabit
tesisler, bağlantı yolları yazılır.
Paftanın ölçeği ve kuzey işareti mutlaka belirtilir.
Paftanın uygun bir yerinede Derecelendirme
komisyon üyelerinin isimleri ve unvanları yazılır.
Derecelendirme komisyon üyeleri toplanarak bu
haritayı inceler uygun olmayan dereceleri tekrar
değerlendirirler mutabakata vardıklarında haritaları
imzalarlar. Bu haritalar üç nüsha düzenlenir.
Parsellerin derecelendirilmesine ilişkin harita,
mülkiyet listesi ve derece dönüşüm tablosu,
uygulama yapılan yerde herkesin görebileceği bir
yerde veya belediye tahtasında on beş gün süre ile
asılarak ilan olunur.
Asılma ve indirilme bir tutanakla saptanır. Harita,
liste ve tablonun ilan edildiği ayrıca köyün ve
belediyenin bağlı olduğu ilçe veya il merkezinde
alışılmış araçlarla duyurulur. Arazi malikleri,
derecelendirme harita liste ve tablosuna, ilan
gününden başlayarak yirmi gün içinde yazılı
olarak derecelendirme kurulu başkanlığına itiraz
edebilirler.
SONUÇ:
• Blok planlaması yapan proje grubunda
konusunda uzman ziraat mühendisi ve harita
mühendisi bulunmalı
• Blok planlama haritaları hâlihazırı sayısal
ölçülmüş kadastro parselleri üzerine işlenmiş
1/1000 ölçekli haritalar üzerinde yapılmalı
• Verimlilik Endeksinden sorumlu Ziraat
mühendis örnek parselleri homojen dağılımlı
tespit etmeli
• Derecelendirme komisyonu üyeleri arasına Harita
mühendisi ilave olmalıdır.Konum endeksini
belirlerken mutlaka harita mühendisinden
faydalanmalı ve konum endeksinden kaynaklanan
hataların giderilmesi gerekmektedir.
• Derece çizgileri tek çizgi halinde tarlanın bir tarafı
PE=84,diğer tarafı PE=36 olmayacağına göre puan
eğrileri şeklinde geçirilmesi uygun olacaktır.
Toprak İndeksinin Uygulanması
Usul ve standartlara uygun toprak haritası
yapıldıktan sonra derecelendirme çalışmalarına
başlanır. Toprak haritası üzerinde her kapalı
sınırdaki sembollerden yararlanarak
derecelendirmedeki toprak profil grubu,üst
toprak bünyesi,arazi eğimi ve diğer toprak
özellikleri faktörlerine ait puanlar verilir ve
bunlar birbirleri ile çarpılarak o toprağa ait
indeks hesaplanır.
ŞENOL ARAZİ DEĞERLENDİRME YÖNTEMİ
İki aşamada gerçekleşir.
1) Veri Toplama:
• Tarımsal amaçlı arazi kullanım türleri (AKT) tespit
edilir.
• Temel toprak etüt harita ve raporlardan yararlanılarak
çalışma alanına ait arazi ve toprakların seri+faz
düzeyindeki haritalama birimlerinin(HB) toprak ve
arazi karakteristikleri(toprak serilerine ilişkin
fiziksel,kimyasal,morfolojik özellikleri ile üst toprak
profili,alt toprak profili ve strüktürü,drenaj,eğim,etkili
derinlik gibi fazları temel alınarak)bilgisayar ortamına
girilebilecek sayısal veriler haline getirilir.
• Veri toplama aşamasında yapılan bir diğer işlem
de agronomik analizlerdir.Agronomik
analizlerde,arazi kullanım türlerinin arazi
istekleri ile mevcut arazi karakteristikleri
karşılaştırılmakta ve arazi karakteristiklerinin
değişen düzeyleri için arazi kullanım türlerinin
arazi istekleri göz önünde bulundurularak 0 ile 1
arasında değişen Oransal Beklenen Ürün (OBÜ)
değerleri belirlenmektedir.
2)Değerlendirme:
• Bütün işlemler bilgisayar ortamında
gerçekleşmektedir.
• Birinci aşamada elde edilen haritalama birimlerinin
Arazi Karakteristikleri (AK) ve Oransal Beklenen
Ürün(OBÜ) değerleri temel alınarak bir yazılım ile
her bir harita biriminin değerlendirmeye alınan
arazi kullanım türlerine uygunluğunu yansıtan
Fiziksel Haritalama Birimi Endeksi(FHBE) değerleri
hesaplanmaktadır.
KAYNAKLAR:
• Toprak Ve Arazi Sınıflaması Teknik Talimatı İle
İlgili Mevzuat
• TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası
11. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı
Çay,T., Arazi Düzenlemesi ve mevzuatı.Konya,
2001

similar documents