İndir

Report
YENİ TÜRK TİCARET KANUNUNDA
LİMİTED ŞİRKETLER
Yard. Doç. Dr. H. Ali Dural
Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi
1
LİMİTED ŞİRKET
I. KAVRAM VE GENEL ÖZELLİKLER:
• Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi
tarafından bir ticaret unvanı altında kurulur; esas sermayesi
belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından
oluşur (m. 573/1).
• Şirket tek ortaklı olabilir. Ortak sayısının en fazla 50 olması
şartı korunmuştur (m. 574).
• Şirket tek ortağı kendisinin olacağı bir şirkete dönüşecek
şekilde kendi payını iktisap edemez (m. 574/3).
• Esas sermayenin en az 10.000 TL. olması gerekmektedir (m.
580). Esas sermaye nakit veya ayın olarak taahhüt edilebilir.
Hizmet edimleri, kişisel emek, vadesi gelmemiş alacaklar
sermaye olarak konulamaz (m. 581).
LİMİTED ŞİRKET
• Bir ortak birden fazla esas sermaye payına sahip
olabilir. Bir ortak=Bir pay zorunluluğu terkedilmiştir.
Esas sermaye her biri en az 25 TL. ve bunun katları olan
esas sermaye paylarına bölünebilir (m. 583).
• Esas sermaye payı ispat aracı olan bir senede ya da
nama yazılı senede bağlanabilir (m. 593/2).
• Ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece
taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve
şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim
yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler (m.
573/2).
LİMİTED ŞİRKET
• Şirket tüzel kişiliği borçlarından dolayı malvarlığı ile
sorumludur (m. 602).
• Ortaklar şirkete borçlanamazlar (m. 644 yollaması ile m.
358).
• Limited şirket, kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik
amaç ve konu için kurulabilir.
• Şirket sözleşmesinde intifa senetlerinin çıkarılması
öngörülebilir; bu konuda anonim şirketlere ilişkin hükümler
kıyas yoluyla uygulanır (m. 584).
LİMİTED ŞİRKET
II. KURULUŞ:
1. Şirket sözleşmesi.
Şirket sözleşmesinin (i) yazılı şekilde yapılması ve (ii)
kurucuların imzalarının noterce onaylanması şarttır (m.
575). Şirket Sözleşmesinin içeriğinde zorunlu kayıtların
(m. 576) bulunması gerekir. Bu kayıtlar şunlardır:
• Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunduğu yer.
• Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde,
şirketin işletme konusu.
• Esas sermayenin itibarî tutarı, esas sermaye paylarının
sayısı, itibarî değerleri, varsa imtiyazlar, esas sermaye
paylarının grupları.
• Müdürlerin adları, soyadları, unvanları, vatandaşlıkları.
• Şirket tarafından yapılacak ilanların şekli.
LİMİTED ŞİRKET
Bunun yanısıra, öngörülmeleri şartıyla bağlayıcı olacak sözleşme
hükümleri, m. 577’de aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
• Esas sermaye paylarının devrinin sınırlandırılmasına ilişkin kanuni
hükümlerden ayrılan düzenlemeler.
• Ortaklara veya şirkete, esas sermaye payları ile ilgili olarak
önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları
tanınması.
• Ek ödeme yükümlülüklerinin öngörülmesi, bunların şekli ve
kapsamı.
• Yan edim yükümlülüklerinin öngörülmesi, bunların şekli ve
kapsamı.
• Belirli veya belirlenebilir ortaklara veto hakkı veya bir genel kurul
kararının oylanması sonucunda oyların eşit çıkması hâlinde bazı
ortaklara üstün oy hakkı tanıyan hükümler.
• Kanunda ya da şirket sözleşmesinde öngörülmüş bulunan
yükümlülüklerin hiç ya da zamanında yerine getirilmemeleri hâlinde
uygulanabilecek sözleşme cezası hükümleri.
LİMİTED ŞİRKET
•
•
•
•
•
•
•
•
Kanuni düzenlemeden ayrılan rekabet yasağına ilişkin hükümler.
Genel kurulun toplantıya çağrılmasına ilişkin özel hak tanıyan
hükümler.
Genel kurulda karar almaya, oy hakkına ve oy hakkının
hesaplanmasına ilişkin kanuni düzenlemeden ayrılan hükümler.
Şirket yönetiminin üçüncü bir kişiye bırakılmasına ilişkin yetki
hükümleri.
Bilanço kârının kullanılması hakkında kanundan ayrılan hükümler.
Çıkma hakkının tanınması ile bunun kullanılmasının şartları, bu
hâllerde ödenecek olan ayrılma akçesinin türü ve tutarı.
Ortağın şirketten çıkarılmasına ilişkin özel sebepleri gösteren
hükümler.
Kanunda belirtilenler dışında öngörülen sona erme sebeplerine dair
hükümler.
LİMİTED ŞİRKET
• Şirket sözleşmesi, bu Kanunun limited şirketlere
ilişkin hükümlerinden ancak kanunda buna açıkça
cevaz verilmişse sapabilir. Diğer kanunların
öngörülmesine izin verdiği tamamlayıcı nitelikteki
şirket sözleşmesi hükümleri, o kanuna özgülenmiş
olarak hüküm doğururlar (m. 578).
3. Esas Sermaye:
• Asgari sermaye en az 10.000 TL’dır (m. 580). Ayni
sermaye, ayınların ve işletmenin devralınması ve
özel menfaatler hakkında A.Ş.’ye ilişkin hükümler
uygulanır (m. 578).
LİMİTED ŞİRKET
6. Kuruluş anı (m. 585)
Şirket, kanuna uygun olarak düzenlenen şirket
sözleşmesinde, kurucuların limited şirket kurma
iradelerini açıklayıp, sermayenin tamamını
şartsız taahhüt etmeleri ve nakit kısmı hemen
ve tamamen ödemeleriyle kurulur (Ön Şirket).
LİMİTED ŞİRKET
7. Tescil:
• Tescil talebinde sicile sunulacak belgeler m.
586’da düzenlenmiştir. Bunlar arasında m.
349’a uygun olarak düzenlenen kurucular
beyanı ile Bakanlıkça istenilmesi halinde 351.
madde uyarınca işlem denetçisi raporu
bulunmaktadır (m.586). Esas sözleşmenin
tamamı tescil ve ilan olunur. Şirket tescil ile
tüzel kişilik kazanır (m. 588).
LİMİTED ŞİRKET
II. ŞİRKET SÖZLEŞMEİ DEĞİŞİKLİKLERİ:
• Esas sözleşme, esas sermayenin 2/3’ne sahip ortakların kararıyla
değiştirilebilir (m. 589).
• Şirket sözleşmesinin değiştirilmesi kararı, m. 621’de sayılan
«önemli kararlar» arasında ise, genel kurulda temsil edilen
oyların en az 2/3’ü ve oy hakkı bulunan esas sermayenin
tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması halinde
alınabilir (m. 621).
• Şirketin kuruluşu hakkındaki hükümlere ilişkin kurallara uymak
şartıyla sermaye artırılabilir (m. 590). Bu durumda rüçhan hakkı
ancak haklı sebeplerin varlığı halinde sınırlanabilir (m. 591).
• Anonim şirketlerin esas sermayesinin azaltılmasına ilişkin
hükümler kıyas yoluyla uygulanır (m. 592).
LİMİTED ŞİRKET
III. ESAS SERMAYE PAYININ İŞLEMLERE KONU OLMASI (m. 593601).
1. Devir (m.595)
• Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran
işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce
onanır.
• Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim
yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm
ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus,
önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları
ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir.
• Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye
payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır.
Devir bu onayla geçerli olur.
LİMİTED ŞİRKET
• Şirket sözleşmesinde başka bir şekilde öngörülmemiş ise genel kurul sebep
göstermeksizin onayı reddedebilir.
• Başvurudan itibaren 3 ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onay
verilmiş sayılır
2. Miras, eşler arasındaki mal rejimleri ve icra yoluyla payın geçişi (m. 596):
6762 sayılı Kanun’a oranla daha ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.
3. Tescil:
• Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için, şirket müdürleri
tarafından ticaret siciline başvurulur.
• Başvurunun otuz gün içinde yapılmaması hâlinde, ayrılan ortak, adının bu
paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir. Bunun üzerine
sicil müdürü, şirkete, iktisap edenin adının bildirilmesi için süre verir.
• Sicil kaydına güvenen iyiniyetli kişinin güveni korunur (m. 598).
LİMİTED ŞİRKET
4. İntifa ve rehin hakkı (m. 600):
Pay üzerinde intifa hakkı kurulmasına payın
geçişine ilişkin hükümler uygulanır. Esas
sözleşmede hüküm bulunmak kaydı ile pay
üzerinde rehin hakkı kurulmasında genel kurulun
onayı aranabilir.
LİMİTED ŞİRKET
IV. EK VE YAN EDİM YÜKÜMLERİ:
1. Ek Ödeme Yükümlülüğü
• Sözleşme le pay sahiplerine ek ödemede bulunma yükümü öngörülebilir.
Bu yükümlülük ancak esas sermaye payını temel alan bir tutar olarak
öngörülebilir ve esas sermaye payının itibari değerinin iki katını aşamaz. Bu
yükümlülüğün ifası müdürler tarafından, şirketin finansal durumunun
bozulması halinde istenebilir (m. 603)
• Şirket, ortağın şirketten ayrılmasının tescil edildiği tarihten itibaren iki yıl
içinde iflas etmiş ise bu eski ortaktan da ek ödeme yükümlülüğünü yerine
getirmesi istenir. Ek ödeme yükümlülüğü, halef tarafından yerine
getirilmemişse, ortağın sorumluluğu, yükümlülüğün gerçekleştiği tarihte
ortağa karşı ileri sürülebileceği ölçüde devam eder (m. 604)
•
Yerine getirilen ek ödeme yükümlülüğünün kısmen veya tamamen geri
verilebilmesi için ek ödemeye ilişkin tutarın, serbestçe kullanılabilecek
yedek akçeler ile fonlardan karşılanabilir olması ve bu durumun işlem
denetçisi tarafından doğrulanmış bulunması şarttır (m. 605).
LİMİTED ŞİRKET
2. Yan Edim Yükümü:
Şirket Sözleşmesi ile şirketin işletme konusunun gerçekleştirilmesi için yan
edim yükümleri öngörülebilir. Bunun kapsamı sözleşmede belirtilebileceği
gibi genel kurulun düzenlemesine de bırakılabilir (m. 606).
V.KAR PAYI HAKKI (m.608)
Şirket sözleşmesi ile aksi öngörülmedikçe, kâr payı, esas sermaye payının
itibarî değerine oranla hesaplanır; Şirket genel kurulu, kanun ya da şirket
sözleşmesinde öngörülmeyen veya öngörüleni aşan tutarlarda yedek
akçelerin ayrılmalarına sadece;
a) Zararların karşılanması için gerekliyse,
b) Şirketin gelişimi için yatırım yapılması ihtiyacı ciddi bir şekilde ortaya
konulmuşsa, bütün ortakların menfaati böyle bir yedek akçe ayrılmasını
haklı gösteriyorsa ve bu hususlar şirket sözleşmesinde açıkça belirtilmişse,
karar verebilir.
LİMİTED ŞİRKET
VIII. GENEL KURUL
• Genel kurulun devredilemez yetkileri m. 616 ‘da sayılmıştır.
• Tek ortaklı limited şirketlerde, bu ortak genel kurulun tüm
yetkilerine sahiptir. Tek ortağın genel kurul sıfatıyla alacağı kararların
geçerlilik kazanabilmeleri için yazılı olmaları şarttır.
• Genel kurulun toplantıya çağrılması ve toplantısız karar almasına
ilişkin düzenlemeler m. 617’de anonim şirketlere ilişkin
yükümlülüklere yollama yapılması suretiyle düzenlenmiştir.
• Genel kurul toplantıda temsil edilen oyların çoğunluğu ile karar alır
(m. 620) Önemli konularda bu yetersayı, «temsil edilen oyların en az
üçte ikisinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt
çoğunluğunun bir arada bulunması « şeklinde düzenlenmiştir (m.
621). Hangi konulara ilişkin kararların bu yetersayı ile alınacağı
maddede sayılmıştır.
• Genel kurul kararlarının butlanına ve iptaline A.Ş hükümleri kıyas
yolu ile uygulanır.
LİMİTED ŞİRKET
IX. YÖNETİM VE TEMSİL
• Özden organ ilkesi (aksine bir karar yoksa)her ortağın sıfatına sahip
olması) kaldırılmıştır. Sözleşme ile yönetim ve temsil, müdür sıfatını
taşıyan bir veya birden fazla ortağa veya tüm ortaklara bırakılabilir.
En azından bir ortağın yönetim ve temsil hakkının bulunması
zorunludur. Tüzel kişi de müdür atanabilir (m. 623).
• Birden fazla müdür olması halinde aralarından biri genel kurul
tarafından müdürler kurulu başkanı atanır. Birden fazla müdür
olması halinde çoğunlukla karar alınır ve eşitlik halinde başkanın oyu
üstündür. Sözleşme ile değişik bir düzenleme getirilebilir (m. 624)
• Müdürlerin görev ve yetkileri m. 625’de sayılmıştır. Esas sözleşme ile
müdür veya müdürlerin belli kararları ve çeşitli sorunları genel
kurulun onayına sunmaları zorunluluğu getirilebilir . Bu durum,
müdürlerin sorumluluğunu kaldırmaz.
LİMİTED ŞİRKET
• Şirket müdürlerinden en az birinin yerleşim yerinin Türkiye’de bulunması
ve bu müdürün şirketi tek başına temsile yetkili olması gerekir. Aksine
durum bir fesih nedenidir (m. 628).
•
Müdürlerin temsil yetkilerinin kapsamına, yetkinin sınırlandırılmasına,
imzaya yetkili olanların belirlenmesine, imza şekli ile bunların tescil ve
ilanına bu Kanunun anonim şirketlere ilişkin ilgili hükümleri kıyas yolu ile
uygulanır (m. 629).
• Genel kurul, müdürü veya müdürleri görevden alabilir, yönetim hakkını ve
temsil yetkisini sınırlayabilir. Her ortak, haklı sebeplerin varlığında,
yöneticilerin yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılmasını veya
sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilir (m. 630).
• Esas sermayenin kaybı ya da borca batık olması hallerinde, iflasın
bildirilmesi ve ertelenmesinde A.Ş hükümleri uygulanır (m. 633-634)
• Pay sahibinin aksine limited şirket müdürünün şirkete borçlanma yasağı
düzenlenmemiştir.
LİMİTED ŞİRKET
X. FİNANSAL TABLOLAR ve DENETİM
Anonim şirketin Ffinansal tablolar ve yedek akçelere ilişkin 514 ve 527.
maddeleri limited şirket için de uygulama alanı bulur (m. 610). Keza, anonim
şirketin denetçiye ve işlem denetçileriyle denetime ve özel denetime ilişkin
hükümleri de limited şirket hakkında uygulanır (m. 635).
XI.SONA ERME VE AYRILMA
• Şirketin sona erme halleri m. 636’da sayılmıştır. Sona erme, iflastan ve
mahkeme kararından başka bir sebepten ileri gelmişse müdür, birden fazla
müdürün bulunması hâlinde en az iki müdür, bunu ticaret siciline tescil ve
ilan ettirir (m. 637).
• Şirket sözleşmesi, ortaklara şirketten çıkma hakkını tanıyabilir, bu hakkın
kullanılmasını belirli şartlara bağlayabilir. Her ortak, haklı sebeplerin
varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Mahkeme
istem üzerine, dava süresince, davacının ortaklıktan doğan hak ve
borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına veya davacı
ortağın durumunun teminat altına alınması amacıyla diğer önlemlere karar
verebilir (m. 638)
LİMİTED ŞİRKET
• Ortaklardan biri şirket sözleşmesindeki hükme
dayanarak çıkma istediği veya haklı sebeplerden dolayı
çıkma davası açtığı takdirde diğer ortaklardan her
birinin bu çıkmaya katılma hakkı vardır (m. 639).
• Şirket sözleşmesinde, bir ortağın genel kurul kararı ile
şirketten çıkarılabileceği sebepler öngörülebilir.
Çıkarma kararına karşı ortak, kararın noter aracılığıyla
kendisine bildirilmesinden itibaren üç ay içinde iptal
davası açabilir. Şirketin istemi üzerine ortağın mahkeme
kararıyla haklı sebebe dayanılarak şirketten çıkarılması
hâli saklıdır (m. 640).
• Ortak şirketten ayrıldığı takdirde esas sermaye payının
gerçek değerine uyan ayrılma akçesini isteme hakkına
sahiptir (m. 641). Ayrılma akçesinin ne şekilde
ödeneceği m. 642’de düzenlenmiştir.
LİMİTED ŞİRKET
• XII. SORUMLULUK VE CEZAİ HÜKÜMLER:
• Anonim şirket yöneticilerinin, tasfiye memurlarının
denetçilerin ve işlem denetçilerinin sorumluluğuna ilişkin
anonim şirket hükümleri limited şirketler hakkında da
uygulanır.
• Limited şirketlere de uygulanan belgelerin ve beyanların
kanuna aykırı olması (m. 549), sermaye hakkında yanlış
beyanlar ve ödeme yetersizliğinin bilinmesi (m. 550) ve değer
biçilmesinde yolsuzluğa ilişkin (m. 551) hükümlere aykırılık
halinde 562. maddenin 8-10. fıkraları uygulanır.

similar documents