Slide 1

Report
Qeverisja Korporative në Institucionet
Financiare:
Rregullat dhe Praktikat
Prezentuar nga: Merima Zupcevic Buzadzic
Supported by :
1
Prezentimi
 Definimi i Qeverisjes Korporative
 Specifikat e qeverisjes korporative ne Insitucionet
Financiare (IF)
 Dobësite kryesore
 Rekomandimet e Komitetit të Basel-it
 Roli i Rregulatorit
Slide 2
Definimi i Qeverisjes Korporative
Slide 3
Definimi aktual i Qeverisjes Korporative
“Qeverisja Korporative përfshin një mori
marrëdhenjesh në mes të Menaxhmentit të kompanisë,
Bordit të Drejtoreve, aksionarëve si dhe palëve tjera të
interesit. Qeverisja Korporative poashtu ofron një
strukturë përmes të cilës përcaktohen objektivat e
kompanisë, mjetet për mberritjen e ketyre objektivave
si dhe ato të monitorimit të performancës”
OECD Corporate Governance Principles, 2004
Principet e Qeverisjes Korporative te OECD-se, 2004
Slide 4
E rendesishme...
• QK e mirë kontribuon në zhvillim ekonomik të qëndrueshem
duke (i) rritur performancën e kompanive(ii) rritur qasjen e
kompanive në kapitalin e jashtem.
• Konvergjenca e praktikave globale të biznesit të kombinuara me
mobilitetin e kapitalit global e ben esenciale për secilen kompani
e cila është duke kërkuar qe të terhjek kapital dhe të
përshpejtoj rritjen ekonomike të i përmiresoj praktikat e QK.
• Qeverisja Korporative merret me menyrat me të cilat financuesit
e kompanive (p.sh. Aksionaret dhe kreditorët) sigurohen që do
te ju kthehet investimi.
• Qeverisja Korporative ka per qellim që ta reduktoj problemin e
agjensionit qe rrjedh nga ndarja e pronësise dhe
kontrollit.
Përfitimet për Kompaninë
Përfitimet e Brendshme
RRITJE NË PERFORMANCË
Konkurueshmëeri
Inovacion dhe
Strategji
Procesi i Vendimit
Organizata
Slide 6
Reagim
përmirësuar
Për IF-e: kjo
vlen si per
vete IF-e
ashtu edhe
për klientet e
tyre!
Përfitimet për Kompaninë
RRITJE NË KONKURRUESHMËRI
Përfitimet e Jashtme
Fonde për rritje / Inovacion / Zgjerim
Qasje për
Investitore te rinje
Qasje ndaj
Kredive (më të
lira)
Rritje në
Reputacion dhe
Konfidencë
Kompania me QK
të Mirë
Slide 7
Qëllimi Kryesor i Qeverisjes
Korporative...
Produktivitet
Investitorët
Vlerësim më i lartë
Specifikat e qeverisjes korporative në
Institucionet Financiare
Slide 9
QK ne institucionet financiare eshte:
 Më komplekse (dhe sensitive) sesa në
kompanite tjera;
 Më e lidhur me menaxhimin e riskut dhe
mekanizmave të kontrollit të brendshëm;
 Zakonisht e rregulluar në menyrë me strikte;
 Sjell ndikim me të madh:
 Stabiliteti në sektorit financiar është vendimtar për
ekonominë e vendit
 Ndërlidhja e sektorit financiar ndërkombetar tregon
ndikim ne baza rajonale dhe globale.
 Individët mvaren nga sistemi financiar.
Slide 10
Lehman Bros.
Dobësite kryesore të QK të rrjedhura
nga kriza financiare
• Monitorimi jo i mjaftueshëm i Bordit
ndaj Manaxhmentit të lartë;
• Menaxhim i riskut joadekuat; dhe
• Struktura dhe aktivitete organizative të
bankave shume komplekse dhe te
paqarta.
Komiteti i Basel-it, Tetor 2010
Cfare duhet bërë pra që të përmirësohet QK në IF?
Slide 12
Rekomandimet e Komitetit te Baselit janë të fokusuara në:
o Praktikat e Bordit të Drejtoreve;
o Menaxhmenti i lartë;
o Menaxhimi i riskut dhe kontrollat e
brendshme;
o Kompenzimet;
o Strukturat komplekse dhe të paqarta; dhe
o Publikimi dhe Transparenca.
Slide 13
Praktikat e Bordit të Drejtoreve
Detyrat Kryesore:
a) Ndjekja e pergjegjësise së përgjithme për
bankën, duke perfshirë strategjinë e biznesit dhe
riskut, aspektin financiar dhe qeverisjen
b) Mbikëqyrje efektive të menaxhmentit
Për të i kryer detyrat e veta, Bordi duhet:
 Të gjykoj objektivisht , të ketë dhe të mirembajë
kualifikime dhe kompetence, si individualisht ashtu
edhe kolektivisht;
 Të percjell praktika të mira të qeverisjes për punën
e tyre si Bord; dhe
 Të ndihmohet nga funsionet kompetente të riskut
dhe kontrollave, të cilat mbikeqyren nga Bordi.
Slide 14
Pergjegjësia kryesore për:
• Biznesin e IF
• Strategjisë së riskut (përfshire këtu edhe tolerancen e riskut/
apetitet)
• Aspektin Financiar
• Organizimi dhe qeverisja
Të implementuara përmes:
• Zhvillimi dhe implementimi i strategjive ( objektivave, strategjia e
riskut, përshtatshmëria)
• Mbikëqyrje te vazhdueshme te menaxhmentit dhe kontrollave te
mbrendshme
• Zhvillimi dhe implementimi i kornizës së QK
• Vendosja e vlerave te korporates
• Krijimi i nje sistemi te mirëfillte te kompenzimit
Slide 15
Mbikëqyrja e Menaxhmentit – aktivitetet kryesore:
•
Monitorimi i aksioneve te menaxhmentit të lartë është konsistente me
strategjine dhe politikat e aprovuara nga bordi duke perfshire edhe tolerancen e
riskut/apetitet;
•
takime të rregullta me menaxhmentin e lartë;
•
pyetje dhe vleresime si dhe shpjegime dhe informata të dhëna nga
menaxhmenti i larte;
•
Caktimi i standardeve formale te performances per menaxhmentin
konsistent me objektivat afat-gjata strategjike dhe aspektin financiar te IF-e si
dhe monitorimi i performances se menaxhmentit të lartë në këto standarde, dhe
•
•
Slide 16
Sigurimi që njohuritë dhe ekspertiza e menaxhmentit mbetet e përshtashme
për natyren e biznesit dhe profilit të riskut të IF-e.
Kompetencat e Bordit:
Funksionet e Bordit:
 KUALIFIKIMET
 Individuale dhe kolektive
 Dituri DHE Eksperience
 Aftësite e deshiruara: financa,
kontabilitet, kredi, operacione dhe
pagesa bankare, planifikim strategjik,
qeverisje, menaxhim i riskut, kontrolla
të brendshme, rregulla bankare,
auditim dhe përshtashmëri
 TRAJNIMI
 Në pune
 Trajnime te rregulta për të i
zhvilluar/permirësuar aftësitë
 Bugjeti!
 KOMPOZIMI
 Llojllojshmeri e aftësive
 Planifikim i vazhdimesise
 Pamvaresia
Slide 17
 NUMRI I DUHUR
 VLERESIM I PERFORMANCES
 ROLI I KRYETARIT
 Lidershipi
 Besueshmëria
 Jo-ekzekutiv
 TRETMANI I KONFLIKTEVE TE
INTERESIT
 KOMITETET





Komiteti i Auditimit
Komiteti i Riskut
Komiteti i Kompenzimit
Komiteti i HR/Qeverisjes
Komiteti i Etikes/Pershtashmerise
Menagjmenti i larte
 Pergjegjes per biznesin ditor
 Kontributi ne qeverisjen korporative te IF-e me anë të
mirësjelljes personale
 Të sigurohet pergjegjëshmëria dhe transparenca në linje
me strategjine e biznesit, politikave dhe tolerances së
riskut të aprovuar nga Bordi i Drejtoreve.
 Implementimi i mekanizmave të menagjimit te riskut (per
risqet financiare dhe jo-fianciare)
Slide 18
Menagjimi i riskut dhe kontrollat e
brendshme
Menagjimi i Riskut
- Identifikimi i riskut
- Vlerësimi i
ekspozimit
- Monitorimi i riskut
- Raportimi në nivelin
tjeter
KOMUNIKIM
Slide 19
Kontrollat e
Brendshme
- Secili risk e ka nje
politike, proces dhe
mekanizem të
kontrollit
- Reagim me kohe
- Përshtashmëri
Mjetet kryesore të menaxhimit të riskut:
• Menaxheri i Riskut (s’ben te kete ‘dy kapela’
me managjerin e financvae, opericioneve dhe
auditimit
• Pamvarësia e njesive biznesore të cilat janë
nën mbikeqyrjen e funksionit të riskut
• Burimet (njerëzore dhe financiare)
• Kualifikimet
• Përcaktim i metodave dhe aktiviteteve
Slide 20
Kompenzimi
ecoDa (European Confederation of Directors' Associations)
Punimi mbi Politikat e Pagave:
3D-te –
Dizajnimi: I struktures dhe politikave të pages , fikse dhe te
ndryshueshme ;
Decision -Vendimi : kush vendos;
Disclosure - Zbulimi : zhvillimi i nje strukture te publikimit rrjedhon në
transparence më të madhe( posaqërisht e rëndesishme në gjendjen e
sotme të ekonomise globale)
Referenca:
Position Paper on DIRECTORS’ REMUNERATION IN LISTED COMPANIES IN EUROPE, ecoDA, October
2009, available at
www.ecoda.org/docs/Position%20Paper%20on%20Executive%20Remuneration.%20October%20200
9.pdf
Compensation Principles and Standards Assessment Methodology, Basel Committee on Banking
Supervision, January 2010, available at www.bis.org/publ/bcbs166.htm
Slide 21
Formati i dokumentit te Politikes se Pagave:
• Paragrafi 1 – Objektivat e Politikes
• Paragrafi 2 – Procesi i formulimin te Politikes
• Paragrafi 3 – Pagesa per Ekzekutiv perkrah Jo-Ekzekutiv
• Paragrafi 4 – Struktura e paketes se beneficioneve
• Paragrafi 5 – Pensionet
• Paragrafi 6 – te tjera/ benefitet jo-monetare
• Paragrafi 7 – Devijimet nga politika
• Paragrafi 8 – Anëtaresimi i Drejtoreve Ekzekutiv ne tjera
Borde te Drejtoreve
Slide 22
Struktura korporative komplekse dhe
opaque
Roli i Bordit te Drejetorëve dhe Menaxhmentit të lartë:
• KUPTIM I PLOTE i strukturave dhe risqeve operacionale nga Bordi i
Drejtoreve dhe menaxhmenti (posaqërisht nese IF ka njësi, dege,
nëndege, etj.)
• Të sigurohet që të menjanohen struktura te komplikuara pa nevoje
• Të kete process të centralizuar për aprovimin dhe kontrollin e
krijimit të entiteteve ligjore te reja
• Njohja e risqeve që sjell kompleksiteti i strukurës së një entiteti
ligjor
• Vleresimi se si risku i strukturës ndikon në aftesinë e një entiteti për
të menaxhuar me profilin e riskut te saj.
Slide 23
Publikimi dhe Transparenca
• Principet e OECDse mbi Qeverisjen Korporative (2004):
publikimi nga bankat duhet të përfshije , përpos tjerave,
informata mbi objektivat e bankës, strukturat dhe politikat
organizative dhe qeverisese (në veqanti permbajtja e kodit apo
politikes se qeverisjes korporative dhe procesi i implementitimit
te saj), pronesia e aksioneve kryesore dhe të drejtat e votimit si
dhe transakcionet me palet e interesit
– Pikat kryesore të tolerances së riskut/apetiteve (pa e thyer konfidencialitetin
e nevojshem), me pershkrim të procesit për definimin e saj dhe informata
mbi përfshirjen e Bordit te Drejtoreve në një proces të tille
• Publikimi duhet të jete i sakte, i qartë dhe të prezentohet ne
mënyre të kuptueshme ashtu qe aksionaret, depozitorët, palët e
interesit si dhe pjesemarresit tjere te tregut, të mund ta
kuptojne me lehtësi.
Slide 24
Roli i Rregullatorit
Slide 25
Bordi i Drejtoreve dhe Menaxhmenti
Pergjegjeshmeria
PERFORMANCA DHE QEVERISJA NE IF
Udhezues per pritjet
Mbikëqyresit/Rregullatoret
Slide 26
Rregullatoret duhet që..
• Të sigurohen që IF-e praktikojne QK të mirë në
përputhje me standardet ndërkombetare dhe
kornizen rregullative dhe ligjore te vendit
• Të krijojne udhezues dhe rregulla mbi QK,
posaqërisht nese nuk janë të reflketuara mirë në
ligjet, rregulloret, kodet dhe listat e paraqitjes berza
• Adresohen nevojat e bankave për QK duke i
udhezuar për praktikat më të mira dhe duke u
treguar për risqet e reja.
Slide 27
Detyrat konkrete të rregullatoreve:
• Bërja e vleresimeve të rregullta dhe gjithëpërfshirese të
politikave dhe praktikave të qeverisjes korporative dhe
vleresimi i implementimit të ketyre principeve
- Shume e rëndesishme: komunikim i rregullt me Bordin e Drejtoreve, Menaxhmentin
e lartë, Kontrollin e Brendshëm dhe Auditorin e Jashtëm.
• Të perkujtohet që QK është direkt e lidhur me madhësine,
kompleksitetin, strukturen, rëndesine ekonomike dhe profilin e
riskut të një IF.
- të sigurohet implementimi i struktures organizative që permban bilance te
sakta
• Të adresohet alokimi i detyrave, pergjegjshmërise dhe
transparences
Slide 28
• Vlerësimi i pershtatshmërise (ekspertizes dhe integritetit ) të
anetareve të propozuar te Bordit te Drejtoreve të IF-se – do të
ishte mirë që të bëhët njejtë me Menaxhmentin e lartë
• Të sigurohet që mekanizmat e mbikëqyrjes janë të mirefilltë
(KB,AB, MR, pershtatshmëria)
• Vlerësimi i kontrollave të brendshem të cilat e shtyjne qeverisjen
e mirë dhe perkujdesja që ato implementohen.
• Sigurimi që IF amë dhe ajo bije i kanë standardet e njejta (aty
ku është e mundur)
Slide 29
Mjetet qe i kane rregullatoret
Raportet e brendshme të paanshme si
p.sh: raportet e auditorit të jashtëm
Raportet e brendshme të IF
Kornizen ligjore dhe rregullative (aftësia
që të kërkohen veprime përmirësuese)
Kooperimi me rregullatorët nga
jurisdikcionet tjera
Kooperimi me institucionet si-motra
ndërkombëtare
Slide 30
Një mjet i rëndësishem: Kodi i QK
 Definimi i marrëdhenjes me palet tjera te
interesit
• Investitorët
• Tregu me i madh
 Të drejtat e funksionit të aksionareve dhe
pronareve
 Publikimi dhe Transparenca
• Kalendari i Korporates
• Websajti
 Mekanizmat e Kontrollit
 Pergjegjësit dhe detyrat e Bordit te rejtoreve
dhe Menaxhmentit
•
•
•
•
•
Nominimet
Monitorimi
Kompenzimi
Raportimi
Komitetet
 Reprezentuesit e punëtoreve ne trupat
qeverises
• Objektivat
• Linjat e pergjegjesise:
• Aksionaret – BoD/Mgmt
• BoD – Mgmt
• Shumica – minoriteti i
aksionareve
Të përgjithshme
• Asambleja gjenerale:
organizimi dhe
procedurat
• Minoriteti sh. mbrojta
• Paraqitja e RPT
• Politika e Dividentave
Te Drejtat e
Aksionareve
Praktikat e BoD
• Kompozimi dhe
pamvaresia e drejtoreve
• Nr. I komiteteve dhe
struktura
• Procedurat e puneve
• Pagat
Paraqitja dhe
Transparenca
• Funksioni i KB dhe MR
• AB dhe AJ
• Politikat dhe standardet
e paraqitjes fianciare
• Pagat
• Interakcioni me
BoD
Praktikat e
Menaxhmentit
• Relacionet dhe
komunikimi me
investitoret
• Komunikimi i CSR me
publikun
Interaksioni me
Aksionaret
Konkluzionet
• QK në IF është me shumë rendësi për ekonomine
ne pergjithesi
• Kriza ka treguar për risqe të rrezikshme që duhen
të adresohen në shume ekonomi
• Roli i rregullatorit eshte shumë i rendesishem për
të siguruar QK të mire në IF duke përcaktuar
standarde dhe rregulla
• Ekperienca regjionale mund te replikohet në
Kosove ashtu që të kete adoptim të rrjedheshem
të standardeve.
Slide 34
Ju falemnderit!
Merima Zupcevic Buzadzic
[email protected]
Per informata me te hollesishme , ju lutem kontaktoni:
Ramadan Berisha, Konsultant – Qeverisja Korporative
International Finance Corporation - Europe & Central Asia
rr. Mujo Ulqinaku no.3 (Peyton town)
10 000 Prishtina, Kosovo
Tel: +381 38 609 333, ext. 320
E-mail: [email protected]
Web: www.ifc.org
Slide 35

similar documents