Podstawy przedsiębiorczości Temat: Finanse przedsiębiorstwa Cel prowadzenia działalności gospodarczej Wszystkie przedsiębiorstwa mają ten sam cel główny, jakim jest przetrwanie i rozwój.

Report
Podstawy przedsiębiorczości
Temat:
Finanse przedsiębiorstwa
Cel prowadzenia działalności gospodarczej
Wszystkie przedsiębiorstwa mają ten sam cel główny, jakim jest przetrwanie
i rozwój. Jednym z warunków przetrwania i rozwoju przedsiębiorstwa jest
dobre zarządzanie finansami.
Przedsiębiorstwo powinno stale analizować swoje rynki i przewidywać
zachodzące na nich zmiany. Analiza powinna obejmować klientów,
konkurentów oraz otoczenie bliższe i dalsze.
Przedsiębiorca za pieniądze z funduszy własnych (kapitał własny) oraz
z pożyczek (kapitał obcy) nabywa środki produkcji (np. budynki, maszyny)
i zatrudnia ludzi, aby prowadzić działalność gospodarczą.
Najważniejszą motywacją prowadzenia działalności gospodarczej dla
wszystkich jej uczestników jest osiąganie korzyści ekonomicznych. Korzyścią tą
dla właściciela są zyski, dla pracowników – wynagrodzenia, dla akcjonariuszy –
dywidendy, których wielkość zależy od zysków.
Majątek przedsiębiorstwa
Do prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorstwo wykorzystuje
majątek, który nosi nazwę aktywów.
Podział aktywów
Aktywa trwałe
Aktywa obrotowe
Aktywa trwałe charakteryzuje termin realizacji dłuższy niż 12 miesięcy,
natomiast aktywa obrotowe cechuje ciągły ruch, co wpływa na termin ich
realizacji zamykający się w okresie 12 miesięcy.
Majątek przedsiębiorstwa
Wspólną cechą aktywów trwałych jest ich stopniowe zużywanie się w ciągu
wielu okresów sprawozdawczych.
Wartości niematerialne i prawne – patenty, licencje, programy
komputerowe, znaki towarowe
Środki trwałe i środki trwałe w budowie – grunty, budynki,
urządzenia techniczne, środki transportu
Aktywa
trwałe
Inwestycje długoterminowe – aktywa finansowe i rzeczowe nabyte w
celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych np. dywidendy
Należności długoterminowe – należne przedsiębiorstwu kwoty
pieniężne od osób trzecich, których zapłata nastąpi po upływie 12
miesięcy
Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe
Majątek przedsiębiorstwa
Aktywa obrotowe stanowią te środki, które zużywają się w jednym cyklu
produkcyjnym lub obrócą się w ciągu jednego roku.
Rzeczowe aktywa obrotowe – zapasy materiałów, półproduktów i
produktów w toku, produktów gotowych, towarów
Należności krótkoterminowe – z tytułu dostaw i usług w okresie do i
Aktywa
obrotowe
powyżej 12 miesięcy oraz z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń
społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń
Należności krótkoterminowe (aktywa finansowe) – udziały lub akcje,
inne papiery wartościowe, udzielone pożyczki, środki pieniężne i inne aktywa
pieniężne, inne inwestycje krótkoterminowe
Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe
Kapitał przedsiębiorstwa
Kapitał, czyli pewna suma pieniędzy, stanowi podstawę rozpoczęcia
działalności przedsiębiorstwa oraz umożliwia jego funkcjonowanie. Wysokość
kapitału zależy od formy prawno – organizacyjnej przedsiębiorstwa.
Kapitał przedsiębiorstwa
Kryterium pochodzenia
Kryterium czasu
wykorzystania
Kryterium własności
zewnętrzne
długoterminowe
własne
wewnętrzne
krótkoterminowe
obce
Kapitał przedsiębiorstwa
Zestawienie wszystkich źródeł finansowania nosi nazwę struktury finansowania firmy
i jest ujmowane w bilansie przedsiębiorstwa.
Zgodnie z zapisami ustawy o rachunkowości źródła finansowania ujmuje się w pasywach
w bilansie i wyróżnia następujące pozycje:
• kapitały (fundusze własne),
• rezerwy,
• zobowiązania długoterminowe,
• zobowiązania krótkoterminowe i fundusze specjalne,
• rozliczenia międzyokresowe.
Kryterium podziału kapitałów w bilansie jest źródło ich pochodzenia – wyróżnia się zatem
finansowanie własne i obce. W literaturze przedmiotu wyróżnia się również finansowanie
wewnętrzne i zewnętrzne.
Kapitał przedsiębiorstwa
Pasywa pokazują źródła finansowania majątku przedsiębiorstwa, zobowiązania
przedsiębiorstwa zaciągnięte na zakup środków trwałych lub obrotowych. Wyróżnia się
kapitały własne – np. fundusz zgromadzony przez wspólników oraz kapitały obce, czyli
kredyty bankowe, zobowiązania wobec dostawców i skarbu państwa.
Kapitał własny – fundusz zgromadzony przez wspólników, fundusz
rezerwowy, kapitał pochodzący ze sprzedaży własnych akcji, zysk
(strata)
Zobowiązania długoterminowe – kredyty bankowe
Pasywa
Zobowiązania bieżące – zobowiązania wobec dostawców i skarbu
państwa
Rodzaje kosztów przedsiębiorstwa
Prowadzenie działalności gospodarczej wymaga ponoszenia kosztów. Koszt produkcji
to suma zużytych czynników wytwórczych wyrażona w pieniądzu.
Głównymi czynnikami wytwórczymi są:
• czynniki materialne (ziemia, kapitał),
• czynniki osobowe (praca).
Ze względu na rodzaj zużytego czynnika produkcji koszty dzielimy na:
• koszty materialne (KM),
• koszty osobowe (KO).
Suma kosztów materialnych i osobowych daje koszty całkowite (KC):
KC = KM + KO
Rodzaje kosztów przedsiębiorstwa
Ze względu na zależność między kosztami a rozmiarami produkcji koszty dzieli się na:
• koszty stałe (KS),
• koszty zmienne (KZ).
Suma kosztów stałych i zmiennych daje koszty całkowite (KC):
KC = KS + KZ
Jeżeli od ceny sprzedawanego wyrobu odejmiemy koszty zmienne, to otrzyma
się dochodowość produktu czyli jednostkową marżę brutto.
Źródła przychodów
W wyniku prowadzenia działalności gospodarczej to znaczy sprzedaży swoich
produktów (towarów i usług) przedsiębiorstwo osiąga określone przychody.
Przychody nie są tym samym co dochody. Dochód to przychód pomniejszony
o koszty.
Przychodem jest to co „wpływa” do przedsiębiorstwa, kosztem to, co
„wypływa” z przedsiębiorstwa, a dochodem jest to co pozostaje w
przedsiębiorstwie.
W celu ustalenia zysku lub straty
w danym okresie sporządza się
rachunek zysków i strat.
Rachunek zysków i strat
Różnica między przychodami a kosztami stanowi wynik finansowy.
przychody
koszty
zysk
W bilansie aktywa zawsze równe są pasywom. Jeśli na koniec roku stan posiadania jest
większy od zobowiązań, to przedsiębiorstwo osiągnęło dodatni wynik finansowy, czyli
zysk.
Jeżeli zobowiązania były większe niż aktywa przedsiębiorstwa, to jego działalność
przyniosła stratę.
Bilans
Bilans jest to zestawienie wyrażonego wartościowo majątku jednostki
(aktywów) ze źródłami jego pochodzenia, czyli kapitałami (pasywów).
Jedną z pozycji bilansu jest zysk (lub strata), wykazywany w drugim
obowiązkowym sprawozdaniu jakim jest rachunek zysków i strat (wynik
finansowy).
Cechy bilansu:
• zupełność,
• rzetelność,
• sprawdzalność,
• ciągłość,
• przejrzystość.
Uproszczony bilans
Próg rentowności
Wielkość sprzedaży, powyżej której zaczyna się osiągać zysk, nazywa się
progiem rentowności.
Jeżeli zna się koszty stałe oraz koszty zmienne na jedną jednostkę
sprzedawanego wyrobu i cenę wyrobu (jaką można osiągnąć na rynku), to
można policzyć, przy jakiej miesięcznej sprzedaży produktu pokrywa się
wszystkie koszty i osiąga się zysk. W tym celu liczy się próg rentowności:
Próg rentowności =
koszty stałe
dochodowość produktu
Wskaźniki rentowności
Wskaźniki rentowności informują, jaka jest rentowność firmy. Ukazuje relację
wyniku finansowego do kategorii finansowych, takich jak: majątek, kapitał i
sprzedaż. Najczęściej wykorzystuje się dwa wskaźniki:
a) wskaźnik rentowności brutto,
b) wskaźnik rentowności netto.
Wskaźnik rentowności brutto
Wskaźnik rentowności netto
zysk przed opodatkowaniem (brutto)
przychody ze sprzedaży
100
zysk po opodatkowaniem (netto)
przychody ze sprzedaży
100
Im wyższy wskaźnik rentowności, tym bardziej efektywne jest przedsiębiorstwo.
Wskaźniki zadłużenia
Wskaźniki zadłużenia wykorzystywane są do badania struktury finansowania
przedsiębiorstwa. Określają poziom jego zadłużenia i tym samym oceniają jego
wypłacalność w długim okresie.
Wskaźnik ogólnego zadłużenia
Wskaźnik ogólnego zadłużenia stanowi relację zobowiązań ogółem do
całkowitych aktywów przedsiębiorstwa.
Wskaźnik ogólnego zadłużenia
zobowiązania ogółem (zadłużenie ogółem)
aktywa ogółem
Im wyższy poziom wskaźnika, tym większe zadłużenie przedsiębiorstwa.
100
Wskaźniki aktywności gospodarczej
Wskaźniki aktywności gospodarczej informują o ocenie umiejętności wykorzystania
aktywów przedsiębiorstwa do tworzenia przychodów ze sprzedaży.
Wykorzystywanym wskaźnikiem jest wskaźnik obrotu aktywów ogółem, liczony jak
przedstawia wzór poniżej:
Wskaźnik aktywności
gospodarczej
sprzedaż
aktywa ogółem
100
Im wyższy wskaźnik, tym lepsze wykorzystanie aktywów do uzyskania
przychodów ze sprzedaży.
Wskaźniki płynności
Wskaźniki płynności dostarczają informacji o zdolności przedsiębiorstwa do wywiązywania
się z bieżących (krótkoterminowych) zobowiązań, tzn. zobowiązań płatnych w ciągu 1roku.
Regulowanie zobowiązań bieżących zależy od stanu środków pieniężnych oraz możliwości
zamiany innych składników majątku obrotowego na gotówkę w krótkim okresie.
Jednym z warunków egzystencji przedsiębiorstwa jest zachowanie płynności finansowej,
której przejawem jest terminowe regulowanie zobowiązań.
Wskaźnik płynności
aktywa obrotowe
zobowiązania krótkoterminowe
100
Brak płynności finansowej rodzi zazwyczaj dla przedsiębiorstwa wiele niekorzystnych
skutków (np. dostawcy mogą żądać zapłaty wyłącznie gotówką, trudniejsze staje się
uzyskanie kredytu).
Literatura:
1. Komosa A.: Szkolny słownik ekonomiczny. Ekonomik 2002,
2. Niedzielski E., Łapińska A.: Zarządzanie firmą. WSiP 1999,
3. Biernacka M., Korba J., Smutek Z.: Podstawy przedsiębiorczości. Podręcznik do
liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum. Wyd. II. Operon,
Gdynia 2009,
4. Gregorczyk S., Romanowska M., Sopińska A., Wachowiak P.: Przedsiębiorczość bez
tajemnic. Podręcznik do nauczania podstaw przedsiębiorczości dla liceum
i technikum. WSiP 2009,
5. Bień W.: Ocena efektywności finansowej spółek kapitałowych, Difin, 2005,
6. Rybicki P.: Sprawozdanie finansowe źródłem informacji o firmie, POLITEXT,
Warszawa 2003.
Dziękuję za uwagę

similar documents