Disco les 25 powerpoint met uitleg

Report
Disco les 25
Uitleg grammatica
Disco les 25
Aantonende wijs:
De vriend zei: ‘ik zie dat het je goed gaat’.
- Constateren van feit
- Latijn: indicativus
Aanvoegende wijs:
De vriend zei: ‘het ga je goed’.
- Uitspreken van wens
- Latijn: coniunctivus
Disco les 25
Je gaat in les 25 een nieuwe modus leren: de
coniunctivus. Een modus is de houding van de
spreker tegenover de actie. Je kent er al een
aantal:
- Indicativus = objectieve houding
- Imperativus = gebiedende houding
- Infinitivus
- Participium
Disco les 25
In het Nederlands kennen wij de coniunctivus
niet, behalve in (wat oudere) uitspraken:
- Leve de koningin
- God zij met ons
De coniunctivus kan worden gebruikt in hoofden in bijzinnen. In les 25 leer je eerst hoe de
coniunctivus in hoofdzinnen wordt gebruikt.
Disco les 25
Het Latijn gebruikt de coniunctivus vaker dan het
Nederlands, bijvoorbeeld om aan te geven:
- Wens = Hopelijk missen we de trein niet.
- Aansporing = Laten we naar Utrecht gaan.
- Twijfel = Hoe kon dit nu gebeuren?
- Verbod = Jullie moeten die film niet kijken.
- Mogelijkheid = Je kunt een prijs winnen met die
wedstrijd.
In de zinnen zie je al dat het Nederlands niet één manier
heeft om de coniunctivus te vertalen, maar vooral
hulpwerkwoorden of omschrijvingen gebruikt.
Disco les 25
Bij de vormen van de coniunctivus is klinker
wisseling erg belangrijk:
• Bij de a-stam wordt de a een e
• Bij de e-stam komt er een a bij de e
• Bij de i-stam komt er een a bij de i
• Bij de mk-stam wordt de i/u een a
Disco les 25
Naast het weergeven van een subjectieve zin wordt
de coniunctivus ook gebruikt voor de irrealis van
het heden.
Een irrealis beschrijft iets dat op dit moment geen
werkelijkheid is of kan zijn.
Ook al noemen we het de irrealis van het heden,
toch gebruiken we de coniunctivus imperfectum.
Disco les 25
De vormen van de coniunctivus imperfectum kun je erg
makkelijk herkennen, omdat in de vorm het hele werkwoord
voorkomt:
- Vocarem
- Terreres
- Audiretis
- Ducerent
Dit geldt ook voor de vormen van posse, esse, enz:
- Essemus
- Iret
- Possent
- Ferrem
Disco les 25
Voorbeelden van de irrealis:
- Als ik nu geld zou hebben, zou ik nu een
broodje kunnen kopen.
- Had ik nu maar geld!
Deze voorbeelden geven aan dat de wens zich
nu afspeelt, ook gebruik je een verleden tijd.
Vergelijk:
- Als ik geld had gehad, had ik een broodje
kunnen kopen.
Disco les 25
Let op:
- Utinam staat vaak aan het begin van
vraagzinnen en wordt niet vertaald.
- Bij utinam komt geen non als ontkenning,
maar ne.
Wat moet je kennen en kunnen?
• Rijtjes van de coniunctivus kennen
• Vormen van de coniunctivus herkennen
• Verschillende tijden van de coniunctivus
herkennen
• Verschillende vertalingen van de coniunctivus
kennen en toepassen
• Kiezen tussen de verschillende hulpwerkwoorden van de coniunctivus en die toepassen

similar documents