Titel Powerpoint

Report
Waar het Europa debat over moet gaan:
de interne markt en de euro.
Met Europa meer duurzame groei.
Dr. Bart van Riel/ SER secretariaat/ Bofeb/ Universiteit Leiden
Openbaar college Pro-demos 31 maart 2014
00-00-2009 | pagina 1/x | Afdeling Communicatie
?
31-03-14|Bart van Riel |EMU
EU interne markt: diepe integratie
zonder politieke unie
 Diepe integratie: wegnemen belemmeringen
achter de grens (dus niet alleen tarieven, quota
aan de grens).
 Daarin vergelijkbaar/soms zelfs verder dan
bestaande federaties.
 Hoe? Verschillende technieken uiteenlopend van
complete harmonisatie tot wederzijdse erkenning.
 Kenmerkend interne markt: concurrentie vindt
plaats binnen uitgewerkt kader van
minimumnormen voor de bescherming van
werknemers, consumenten en milieu.
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Vergelijking met andere federaties
Bron: G. Anderson 2012 (Internal markets and
multilevel governance, OUP)
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Waarom moet het debat over de voltooiing van
de interne markt en de versterking van de EMU
gaan?
 Terrein waar de EU ook de meeste bevoegdheden
heeft: communautaire methode. Daar zal het ook
over gaan.
 Economische motor: hier komen de economische
voordelen van de EU vandaan. Die groei hebben
we nodig. Offensieve groeistrategie.
 Belangrijkste instrument waarmee Europa de
uitdagingen van globalisering aan kan gaan.
 Grootste crisis voorbij, maar behoefte aan
sterkere coördinatie economische beleid.
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Interne markt beleidsterrein met de meeste
bevoegdheden: daar hebben EP en Commissie
veel te zeggen!
 Normale wetgevingsprocedure in de regel van
toepassing:
- EP en Raad hebben samen laatste woord
- Raad beslist met gekwalificeerde meerderheid
- Exclusief initiatiefrecht Europese Commissie
 Hof van Justitie waakt actief over rechten van
burgers en bedrijven
31-03-14|Bart van Riel |EMU
EP en interne markt: wat valt er te kiezen?
 Grootste politieke families zijn over het algemeen
voor integratie met hoog beschermingsniveau.
 Verschillen tussen de grote families vooral linksrechts: hoogte van beschermingsniveau versus
lastendruk.
 Alde (libereralen) positie hier wisselend.
 Maar soms lopen verschillen door de families:
zwangerschapsrichtlijn.
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Economische motor:
Hoe leidt marktintegratie tot meer welvaart?
 ‘statische’ effecten: comparatieve voordelen en
schaalvoordelen leiden tot meer specialisatie, en dat leidt
tot een hogere productiviteit (efficiëntere allocatie), lagere
prijzen en meer keuzes voor consumenten.
 ‘dynamische’ effecten. Productiviteit stijgt door meer
concurrentie (selectie), meer innovaties
 CPB: 6 procent voor Nederland in 2005, kan oplopen tot 15
procent. Meer potentieel door dienstenmarktintegratie.
 Vooral Nederland profiteert vanwege ligging van de interne
markt (Nederland als poort naar Europa, Xi Jinping). Hier
heeft Nederland een comparatief voordeel.
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Uitbreiding
interne markt
van belang voor
economische
effecten: van 184
mln inwoners
(1957) tot 500
mln inwoners
(2009).
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Resterende belemmeringen:
hier zal het over gaan
 Vooral in de dienstensector, ook digitale diensten
 Financiële diensten fragmentatie: noodzaak
bankenunie
 Netwerksectoren: ontbreken fysieke
infrastructuur, prijsverschillen, grote verschillen
in beleid.
 Energiemarkt
 Daarnaast: verlaging lastendruk (Refit), hoe
behouden we een hoog beschermingsniveau?
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Resterende belemmeringen: voorbeeld energie
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Uitdagingen gemeenschappelijke energiemarkt
 Beter profiteren van duurzame energieproductie
in lidstaten door betere en meer netwerken.
 Keuze mogelijkheden afnemers.
 Betere prikkels voor duurzame energie: hogere
ETS prijs en minder verstorende subsidies.
 Minder afhankelijkheid van Russisch gas.
 Concurrentiepositie: Amerikaans schaliegas.
 Afbouwen administratieve en fysieke
belemmingen voor een Europese energiemarkt.
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Keuzes bij de vormgeving interne markt: waar
moet het debat overgaan?
 Mate van integratie. Voorbeeld energie: zijn
lidstaten bereid om de fragmentatie van de
energiemarkten weg te werken?
 Meer bevoegdheden Europese toezichthouders?
 Beschermingsniveau milieu, sociaal en
consumenten.
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Geen interne markt à la carte
 Basisdeal interne markt: hoog beschermingsniveau en
liberalisatie.
 Belangrijk voor draagvlak binnen lidstaten en van lidstaten.
 Hoog beschermingsniveau ook onze voorkeur (verschil met
VK opstelling sociale bescherming).
 EER-landen (Noorwegen, IJsland, Lichtenstein), wel meeste
regels overnemen, maar geen inspraak.
 Zwitserland: ook daar ‘autonomer Nachvolzug’. Opheffen
bankgeheim onder Europese en VS druk.
Schijnsoevereiniteit.
31-03-14|Bart van Riel |EMU
De EMU: uitdagingen
 Les jaren 80: Interne markt verdraagt moeilijk
wisselkoersschommelingen.
 Les jaren 90 (EMS): Vaste wisselkoersen lastig met vrij
kapitaal verkeer.
 Euro en interne markt horen bij elkaar.
 Maar weeffouten: te slappe afspraken, geen bankenunie,
sommige landen waren er niet klaar voor.
 Herstel weeffouten: versterking bestuur, grotere reikwijdte
afspraken, bankenunie, brandweer om financiele onrust te
dempen (ESM).
 Onder economische en politieke druk hervormingen.
 Maar meer nodig om herstel te verstevigen. Bankenunie.
Risicodeling.
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Bankenunie en EMU
 Gemeenschappelijk toezicht ECB: gaat nu vooral
om operationalisering.
 Resolutiefonds: beter resultaat door inspanning
EP!
 Europees depositogarantiestelsel: ?
 Keuring en stresstestbanken: hoe streng?
Herkapitalisatie via ESM?
 Hoe voorkomen we Japan-scenario?
 Hoe voorkomen we bankenunie ‘light’ ?
 Ook liberalisatie bank- en verzekeringsdiensten
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Structurele hervormingen in de lidstaten
9
H
e
r
v
o
r
m
i
n
g
e
n
Gr
8
Irl
7
Sp
Po
6
Slo
C
5
IT
Pol
V
4
Est
Slov
Ma
Fr
3
NL
O
Fi
2
D
Be
Zw
Lux
1
0
4
4.5
5
5.5
6
6.5
7
7.5
Gezondheid economie
31-03-14|Bart van Riel |EMU
8
Wat valt er te kiezen? Waar moet het debat
over gaan?
 Mate van risicodeling (eurobonds) of juist
versterking van de marktdiscipline?
 Verdere overdracht van bevoegdheden?
 Sociale randvoorwaarden aan structurele
hervormingen: wat kan Europa doen om de pijn
te verzachten?
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Economische voordelen door uit de EU
te stappen?
 Capital economics: analyse partieel, free lunch,
onrealistisch
 Onrealistisch; geen verplichtingen Nederland?
DNB gaat ander beleid voeren? Nederland sluit
betere deals met China of VS?
 Partieel: hogere groei in het jaar dat Nederland
uittreedt? Geen mondiale onrust?
 Free lunch: wel profijt van de interne markt,
maar dan zonder regels over te nemen? Cherrypicking. Geen effecten monetaire financiering?
31-03-14|Bart van Riel |EMU
Democratie en legitimiteit






EP medewetgever interne markt en EMU. Hierdoor geen
democratisch tekort. Maar vaak technische materie.
Raad van State: versterk betrokkenheid TK bij economische
beleidsafstemming.
Legitimiteit is meer het probleem. AIV: meer erkenning voor EP.
Voordelen van de interne markt en euro vaak diffuus en niet
zichtbaar (bv. afwezigheid van binnengrenzen). Nadelen en
misstanden vaak geconcentreerd en zichtbaar (v.b. verdringing
transportsector).
Goede handhaving, voorkomen misstanden, hoog
beschermingsniveau daarom essentieel.
Sterke EMU ook essentieel voor rol op wereldtoneel.
Lotsverbondenheid Europa.
31-03-14|Bart van Riel |EMU

similar documents