Dil ve Konuşma Engelli Çocuklar ()

Report
DİL VE KONUŞMA
ENGELLİ ÇOCUKLAR
Dil; duyguları düşünceleri, tutumları, inançları, değer
yargılarını anlatma ve öğrenmede, algılanan ve
yaşanan olaylarla ilgili bilgileri, kültür birikimini
aktarmada; soru sormak, emir vermek istekte
bulanmak gibi işlevleri gerçekleştirmek için kullanılan
bir araçtır.
Konuşma ise;dilin sese
dönüştürülmüş biçimi olarak
ifade edilir.
Çocuklarda Dil
Gelişimi
Konuşma
Engelinin Tanımı
Konuşma Engelli
Çocuklar
Ailelere
ve
Öğretmenlere
Öneriler
1
• Davranışçı Yaklaşıma
Göre
2
• Psikolingustik Yaklaşıma
Göre
3
• Sosyal Öğrenme
Kuramcılarına Göre
• Ses Sistemi
• Sıra Sistemi
• Anlam Sistemi
DİL GELİŞİM DÖNEMLERİ
Dil gelişim sürecini özetleyecek
olursak;
18-24 ay
9-13 ay
8-9 ay
Dil Gelişim
Dönemleri
İç Dil
Alıcı Dil
İfade Edici
Dil
Dilin kazanılması
konuşma öncesi
ve
konuşma dönemi
olmak üzere iki dönemde
incelenir.
Konuşma Öncesi Dönem
Konuşma Öncesi Dönem
Mırıldanma ve
Mırıldanma
Tekrarı
Gığıldama
Ağlama
0-6 hafta
6 hafta-3 ay
3-9 ay
Konuşma Dönemi
Konuşma Dönemi
İki Sözcük
Dönemi
Ses
Sözcük
Dönemi
9-12 ay
Üç veya
Daha Fazla
Sözcük D.
Gramer
Kurallarına
Uygun Dönem
Tek Sözcük
Dönemi
12-18 ay
18-24 ay
2-3 yaş
3-6 yaş
Konuşmada Etkili Olan Organlar
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Akciğer
Diyafram
Soluk borusu
Ses telleri
Küçük dil
Büyük teller
Yumuşak ve Sert Damak
Dişler
Dudaklar
Ağız ve Burun
Alt Çene
Konuşma Engelinin
Nedenleri
• Organik Bozukluklar
• Fonksiyonel Bozukluklar
• Duygusal ve Sosyal
Bozukluklar
Konuşma Engelli Çocukların Sınıflandırılması
• Artikülasyon bozuklukları
(Eklemleme)
• Ses üretimindeki bozukluklar
• Konuşma akışını engelleyen
akış bozuklukları
• Kekemelik ve diğer konuşma
bozuklukları
Artikülasyon Bozukluğu
Artikülasyon bozukluğu konuşma seslerinin çıkartılış
yerlerinde biçimlerinde zamanlamasında, yönünde,
hızında, basıncında hataların yapılması ya da
dudakların, dilin, yumuşak damağın, yutağın birlikte
hareketlerinin hatalı olması sonucunda ortaya çıkan bir
sorundur.
Artikülasyon bozukluğu dört farklı şekilde görülmektedir.
Ses
atlamaları
Ses
eklenmesi
Yerine
koyma
Sesin
bozulması
veya ses
çarpıtmaları
Artikülasyon Bozukluğunun Nedenleri
Yapısal Nedenler
İşlevsel (Görevsel) Nedenler
Psikolojik Nedenler
Artikülasyon bozukluğu yaşayan öğrenciler için öğretmenlere
öneriler;
Hatalı ses
farkettirilerek,
doğrusu
öğretilir.
Artikülasyon
bozukluğu
hakkında
öğrenciler
bilgilendirilmeli.
Türkçe
derslerinde
onlara daha
çok söz
vermelidir.
Çocuğa karşı
sevecan,hoşgör
ülü ve anlayışlı
olunmalı.
Okuma
parçalarında
bilinçli hatalar
yapıp,öğrencid
en bulması
istenir.
Ses Bozuklukları
Ses
perdesindeki
ve ses
üretimindeki
problemlerle
ilgilidir.
Ses bozukluklarına neden olan etkenler;
1.
Konuşma
organındaki
yapısal bozukluklar
6.
Aile içi
çatışmalar
5.
İşitme
kaybı ve duygusal
bozukluklar
4.
Sinir
sistemindeki
bozukluklar
2.
Solunum
sistemine ait
bozukluklar
3.
Gırtlakta
oluşan
bozukluklar
Ses bozukluğu dört farklı şekilde görülmektedir;
Sesin perdesinde
görülen bozukluklar
Sesin şiddetinde
görülen bozukluklar
Sesin kalitesinde
görülen bozukluklar
Sesin esnekliğinde
görülen bozukluklar
Akış Bozuklukları
Konuşma esnasında
dinleyicileri rahatsız edecek
duraklama ya da patlama
görülme durumudur.En yaygın
olanı kekeleme durumudur.
Kekemelik
Konuşmanın doğal akışının bir
biçimde kesintiye uğramasıdır.
Bireyin istemsiz olarak sesleri
uzatması, kimi sesleri üretirken
zorluk çekmesi, bir sesi, heceyi
yada sözcüğü tekrarlaması
biçiminde görülebilir.
1) Kekemeliğin
bireydeki yapısal
bozukluklardan
kaynaklandığını ileri
sürenler,
2) Konuşmanın
öğrenilmiş bir
davranış olduğunu
kekemeliğinde
öğrenme sonucu
ortaya çıktığını
savunanlar,
3) Kekemeliğin kişilik
bozukluklarından
kaynaklandığını
söyleyen görüşlerde
vardır.
Kekemeliğin
Nedenleri
KEKEMELİKTE ALINACAK TEDBİRLER
Kekemeliğin
gelişimini
önlemek için
yandaki
noktalara
dikkat etmek
gerekir:
• Çocuğun, konuşması
üzerinde dikkatini
toplamamak
• Konuşurken çocuğun,
heyecanlanmasına,
normal dışı ve her
zamankinden farklı
davranışlar
göstermemek
• Çocuğun
konuşmasındaki
tekrarlama ve yanlış
telaffuz etme (kelimeleri
yanlış söyleme) gibi
kusurlara hemen
müdahale etmekten
kaçınmak
Ailelere ve Öğretmenlere Öneriler
Çocuğu kekeme diye damgalamayınız.
Çocuk konuşurken onun dudak devinimlerine değil
gözlerinin içine bakınız.
Ona özel ödevler veriniz.
Yaşadığı konuşma güçlüğü hakkındaki duygularını onla
konuşmaktan çekinmeyin.
Çocukla konuşurken kısa, kurallı ve basit cümleler kullanın,
ifadeler açık ve kolay anlaşılır olsun.
Gecikmiş Konuşma
Çocuğun konuşması kendi yaşından
beklenenden çok geri ya da konuşma
gelişimi açısından daha yavaş bir
gelişme gösteriyorsa o konuşma
gecikmiş konuşma olarak adlandırılır.
Bu, bir bakıma çocuğun bebeklik
çağında geçirmesi gereken konuşma
gelişim aşamalarından birinde
duraklayıp kalması ya da o aşamalardan
birine geri dönüş yapma halidir.
Gecikmiş Konuşma Yaşayan Çocukların Genel Özellikleri
1.
Konuşmaları kısıtlıdır.
2.
Kısıtlılık hiç konuşmamaktan çok zor anlaşılabilen birkaç sözcük söyleyebilme
arasında değişir.
3.
Sözcük dağarcıkları da yetersizdir.
4.
Akranlarına oranla pek az sözcük bilirler.
5.
Tümce kurmada da güçlük çekerler
6.
İsteklerini tümce ya da başka sözcüklerle anlatma yerine jest, mimik ya da başka
tür işaretler kullanırlar.
7.
Başkalarının konuşmalarına ilgi duymazlar ve
dinlemezler.
8.
İsteklerini, duygularını doğrudan fizik hareketlerle belli
ederler.
9.
Bazıları topluluktan uzak durma, ayrı kalma
eğilimindedirler..
10.
Daha çabuk ağlama, bağırma, oyuncaklarını atma,
fırlatma, kırma, yırtma, dağıtma gibi hırçınlıklar da görülebilir.
GECİKMİŞ KONUŞMANIN NEDENLERİ
1.
2.
3.
6.
Zeka Geriliği
Sağlık Durumu
İşitme Kaybı:
4.
Devinimsel Uyum
Güçlüğü
5.
Duygusal Çatışma
Aile ve Çevre Koşulları
Aileye Öneriler
Çocuğun akıcı
olmayan
konuşmasına
dikkat çekmeyin
ve kritik etmeyin.
Beceriksiz veya
sakar olduğundan
dolayı onu
eleştirmeyin.
Daha düzgün ve
akıcı konuşan
kardeşleri veya
yaşıtları ile asla
kıyaslamayın.
Başarı duygusunu
tatmasını ve
kendisine olan
güvenini
kazanmasını
sağlayın
Öğretmene Öneriler
Öncelikle konuşma
dilimizin tüm seslerini
açık,belirgin olarak fakat
abartmadan,yapmacıksız
kullanmalıdır.Bunu
alışkanlık haline getirmeli
ve iyi bir örnek olmalıdır.
Aile ile işbirliği içerisinde
çalışılmalıdır.
Çocuğun yanında
başkalarıyla onun engeli
hakkında konuşmayınız
Afazi
Beynin hasar görmesi sonucu
oluşan iletişim bozukluğu olarak
tanımlanmaktadır.Nörolojik
kökenlidir.
1.
Broca tipi afazi
2.
Wernicke tipi afazi
Konuşma Engelli Çocukların Özellikleri
1)
2)
Arzu ve isteklerini sözcükler yerine jest,mimik ve
işaretlerle anlatmaya çalışırlar.
Kalabalık ortamlardan hoşlanmaz ve uzak durma eğilimi
gösterirler.
3)
4)
İsteklerini ve duygularını fiziksel hareketlerle ifade
ederler.
Psikolojik rahatsızlığın yanında öğrenme yetersizliği de
bulunur.
5)
Bilişsel becerilerinde sorun bulunabilir.
Tanı Koyma
Oral İnceleme
Artikülasyon Testi
İşitme ve Ayırma Becerisinin Ölçümü
Uyarıcılığın Ölçümü
İfade Edici ve Alıcı Dil Becerilerinin Tespit Edilmesi
Konuşma Akıcılığının Değerlendirilmesi

similar documents