GD&A - inschakeling OCMW in gemeente

Report
Inschakeling OCMW in Gemeente. Quo vadis?
VVOS West-Vlaanderen
22 januari 2015
Cies GYSEN
Advocaat-vennoot GD&A
1
I. Inleiding
3
Het stond in de sterren geschreven
Regeerakkoord 2009-2014/Beleidsbrief/verklaringen:
◦
◦
◦
◦
◦
Efficiëntie bij budgettaire laagtij;
Autonomie en verantwoordelijkheid;
Centrale rol voor de Gemeente;
OCMW is afhankelijk;
“Wettelijke bezwaren zijn ondergeschikt aan de nood tot
samenwerking” en
“ De grenzen van de regelgeving aftasten”
◦ EVA zolang fusie niet kan?
4
Uitgangspunten Vl. Regering 2014
Regeerakkoord 2014-2019:
◦ Volledige integratie in gemeentebesturen tegen volgende
lokale bestuursperiode;
◦ Vrijwilligheid voor centrumsteden;
◦ Vlaamse overheid werkt modellen uit bvb. Sui Generis EVA;
◦ Taken federale overheid blijven;
◦ Waarborgen persoonlijke levenssfeer;
◦ Neutrale dossierbehandeling;
◦ Wegwerken federale hinderpalen maximale integratie.
5
Federaal/Waals
Federaal regeerakkoord:
◦ Organieke integratie van gemeentebesturen en OCMW’s
mogelijk maken;
◦ Waken over huidige opdrachten maatschappelijke
dienstverlening met respect voor privacy en waarborgen
professionaliteit dienstverlening.
Waals regeerakkoord:
◦ Vrijwillige integratie mogelijk maken.
6
Vl. Regering 2014
Beleidsnota Binnenlands Bestuur en Stedenbeleid 2014-2019:
◦
◦
◦
◦
◦
◦
◦
◦
◦
Integratie van OCMW in de Gemeente;
Gemeenteraad bepaalt lokaal sociaal beleid;
Modellen voorjaar 2015;
Conceptnota eerste helft 2015;
Ism minister van welzijn en vertegenwoordigers lokale
besturen;
In overleg met federale regering;
Niet-gepolitiseerde individuele dienstverlening behouden;
Overgangsregeling personeel rekening houdend met
rechten;
Vertaling in Decreet Lokaal Bestuur.
7
VVSG december 2014


Uitgangspunten:
◦ nood aan een sterk geïntegreerd gemeentelijk
(sociaal)beleid(Gemeenteraad);
◦ hulpverlening en het beheer van specifieke (zorg-)
voorzieningen vergen een grote operationele vrijheid in de
uitvoering;
◦ lokaalspecifiek maatwerk;
Modellen:
◦ Bipolair met oog voor maximale synergie
◦ EVA sui generis(voorkeur)
◦ IVA sui generis
◦ Intergemeentelijke modellen
 OCMW-vereniging
 Intergemeentelijk OCMW
8
Overleg (?) december 2014






Afstappen van bipolair model;
Gemeenteraad is verantwoordelijk voor het strategisch lokaal sociaal beleid;
Bijzondere gemeenteraadscommissie met volle bevoegdheid voor individuele
“steundossiers”:
◦ Samengesteld uit gemeenteraadsleden of leden aangeduid door de
gemeenteraad;
◦ Voorgezeten door schepen.
Wat de uitvoering van het lokaal sociaal beleid betreft beslist de
gemeenteraad of de gemeente dit in eigen beheer doet, in de vorm van een
AGB, een EVA, een IVA of in een intergemeentelijk samenwerkingsverband;
De bestaande OCMW-verenigingen wil men wel nog behouden, maar wil men
afstemmen met de vormen van intergemeentelijke samenwerking;
Voor het personeel wil men volwassen systeem, met aandacht voor
organisatiebelang en respect voor individuele rechten.
“Het is moeilijk om voorspellingen te doen vooral over de toekomst”.
9
Actualiteitsdebat 7 januari 2015





Behoudens ongelukken in het federaal wetgeven wijzigingsparcours en bij
verder leven en welzijn van deze Vlaamse regering zal men de OCMW’s
“deroyeren” van rechtspersoonlijkheid en doen opgaan in de Steden en
Gemeenten (centrumsteden op basis van vrijwilligheid) vanuit
efficiëntiewinsten en geïntegreerd (minder stigmatiserend) sociaal beleid.
Daarnaast plooit men in hoofdzaak terug op kerntaken, namelijk een sociale
dienst van een OCMW die moet gewaarborgd blijven, op een correcte en
professionele manier.
Het geïntegreerd sociaal beleid zal daarbij lokaalspecifiek ingevuld worden.
De modellen waarover sprake hebben betrekking op een aantal huidige
dienstverleningen van het OCMW waar men de vrijheid krijgt zich lokaal te
organiseren.
De verzelfstandigstendens en privatisering van bepaalde diensten (WZC’s,
thuiszorg, kinderopvang, poetsdiensten…) zich doorzetten aangezien één en
ander niet meer beschouwd wordt als kerntaken voor het lokaal bestuur
II. Form follows function?
Geboorte van conceptnota 1 bis.
11
Missie


Een goed hedendaags, sterk en efficiënt sociaal beleid ten bate van
de inwoners van de gemeente is geïntegreerd in het hele
gemeentelijk beleid en wordt gevoerd door een en dezelfde lokale
overheid.
De Vlaamse Regering wil met de integratie van het OCMW in de
gemeente een sterker geïntegreerd sociaal beleid voor de inwoners
van de gemeente realiseren. Zij stelt daarbij een bestuurlijke
organisatie voorop waarbij het sociaal beleid binnen de gemeente
maximaal geïntegreerd en drempelverlagend is, gevoerd wordt door
de democratisch verkozen gemeenteraad en nog efficiënter kan
verlopen.
Beleidsoptie: integratie (ook voor centrumsteden?) en afstappen van
historisch bipolair model.
12
Doelstellingen
Inhoudelijk – maximaal geïntegreerd sociaal beleid
Een blijvende institutionele verkokering tussen “armoede en
welzijnsbeleid” enerzijds en andere beleidsdomeinen onwenselijk.

Politiek-democratisch – een sterkere gemeenteraad
Eén enkele instantie, de verkozen gemeenteraad, staat in voor de
keuzes in het sociaal beleid van een gemeente, in relatie tot de andere
beleidsdomeinen.

Beheersmatige redenen en efficiëntie-overwegingen
Niet alleen wat betreft de ondersteunende diensten zoals personeel en
financiën.


Klantgerichtheid en drempelverlagend
13
Randvoorwaarden

Voor de realisatie van de integratie van het OCMW in de gemeente is eerst
een wijziging van de federale regelgeving noodzakelijk;

Aan de (bescherming van de) bepalingen van de “pacificatie-wet” mag niet
geraakt worden;

Bij de uitwerking van de Vlaamse beleidsoptie moet rekening gehouden
worden met
◦ het verzekerd zijn door de gemeente van de uitvoering van de federale
basistaken, zijnde het verzekeren van het recht op maatschappelijke
dienstverlening en maatschappelijke integratie;
◦ het behoud van de noodzakelijke waarborgen voor het respect voor de
persoonlijke levenssfeer bij de verzekering van het recht op
maatschappelijke dienstverlening (RMD) en het recht op maatschappelijke
integratie (RMI);
◦ een neutrale dossierbehandeling zoals die in de huidige bijstandscomités
bestaat bij toekenning van maatschappelijke dienstverlening en individuele
steun .
◦ De scheiding actorrol en regierol.
14
Bijzonder comité scenario



De individuele aanvragen (RMD/RMI/…) worden in dit scenario
nog voorbereid en uitgevoerd door personeel van de gemeente
maar de beslissingen worden genomen door een nieuw orgaan
onder de gemeenteraad, het bijzonder comité voor de sociale
dienst.
Dat comité verzekert de naleving van de beoogde en even
belangrijke principes inzake respect voor de persoonlijke
levenssfeer, neutrale en kwalitatief hoogstaande
dossierbehandeling van individuele hulpaanvragen.
Al de andere aangelegenheden die heden uitgevoerd en beslist
worden door de OCMW’s, worden geïntegreerd in het
gemeentebestuur.
15
Bijzonder comité scenario



Wat betreft de samenstelling : de leden van het bijzonder comité
worden aangeduid door de gemeenteraad (mogelijk ook nietgemeenteraadsleden en externe experten). Het
voorzitterschap wordt waargenomen door een lid van het CBS;
Wat betreft de werking: het bijzonder comité vergadert achter
gesloten deuren (niet het minst uit respect voor de privacy van
de hulpvrager);
Het personeel van de sociale dienst van de gemeente bereidt de
dossiers voor de individuele steunverlening voor. Uitdrukkelijke
motivering bij afwijking.
16
Schematisch
17
Lokale autonomie?


De gemeenteraad bepaalt, binnen de grenzen van de organieke
regelgeving (die vorm zal krijgen in het decreet Lokaal Bestuur),
hoe de uitvoering van dit beleid organisatorisch vorm zal krijgen.
In termen van de huidige regelgeving kan dit organisatorisch
vorm krijgen binnen de reguliere gemeentelijke administratie, als
een intern verzelfstandigd agentschap (IVA, agentschap zonder
rechtspersoonlijkheid), binnen een extern verzelfstandigd
agentschap met rechtspersoonlijkheid (AGB en of EVA in
privaatrechtelijke vorm) of in samenwerking met andere publieke
partners (intergemeentelijke samenwerkingsverband of OCMWvereniging). De vormen van samenwerking tussen besturen
onderling en tussen besturen en private actoren die vandaag
bestaan in het OCMW-decreet, krijgen een plaats in het nieuwe
model;
Grondige motivering bij verzelfstandiging (schaalvoordelen,
efficiëntiewinsten, scheiding actor regisseur, beleidsvisie WVG).
18
Schematisch (basis)
19
Schematisch (motivering)
20
Schematisch (motivering)
21
Schematisch (motivering)
III. Over wetten en praktische bezwaren
23
Tussen woord en daad
Toegewezen en wettelijke bevoegdheden.
Basis: Art. 5§1, II, 2° Bijzondere Wet tot hervorming van de instellingen
en de restanten van de organieke wet.
Ratio legis: Sociale zekerheid en sociale solidariteit.
Organieke wet art. 1 en 2.
24
Tussen woord en daad

De inhoudelijke bevoegdheid:
◦ Recht op maatschappelijke dienstverlening;
◦ Recht op maatschappelijke integratie;
◦ Specifieke taken:
 Energie;
 Uithuiszetting;
 (…)
◦ Basisrechten/onderste vangnet.
Hoofdbevoegdheid inzake maatschappelijk welzijn ligt bij de
federale overheid.
25
Tussen woord en daad

De organieke regelgeving. Hoofdbevoegdheid ligt bij de
gemeenschappen maar:
 Het bestaan van het OCMW wordt gegarandeerd met als taak de
uitkering van het leefloon en het voorzien van een
minimumpakket van dienstverlening waartoe de gemeenschap
gehouden is, welke wordt vastgesteld door de federale overheid
 Elke Gemeente moet bediend worden door een OCMW;
 OCMW heeft publieke rechtspersoonlijkheid;
 De benaming OCMW moet behouden blijven.
26
Tussen woord en daad

Impact rechtspersoonlijkheid:
◦ Specifieke taken (confidentieel/professioneel/pluralistisch) vergen
aparte rechtspersoonlijkheid;
◦ Beheer eigen vermogen en beslissingsrecht rond specifieke
dienstverlening;
◦ Financiële en andere autonomie;
◦ Geen hiërarchisch toezicht;
◦ Democratische organen;
◦ Sociale dienst met maatschappelijk werkers.
Tussen woord en daad

Quid gespecialiseerde verzelfstandigde entiteiten van OCMW’s vandaag:
◦ IVA;
◦ OCMW-vereniging Titel VIII (I, II, III, IV)
◦ Verschillende rechtspositieregelingen?
“Deze verzelfstandigde entiteiten kunnen worden geïntegreerd in het gemeentebestuur
of kunnen blijven bestaan. In dit laatste geval ressorteren ze rechtstreeks onder het
gemeentebestuur en niet langer onder het OCMW-bestuur. Op deze manier komen deze
verzelfstandigde agentschappen dichter bij het rechtstreeks verkozen democratisch
bestuur.”
“Daarnaast moet ook worden onderzocht in welke mate decretale wijzigingen
noodzakelijk zijn voor de ‘integratie’ van de huidige verzelfstandigingsvormen van de
OCMW’s. Ze worden bij voorkeur omgevormd tot een van de bestaande gemeentelijke
verzelfstandigingsvormen en of intergemeentelijke samenwerkingsverbanden en, in
voorkomend geval wanneer hun specifiek karakter dat vereist, tot nieuwe vormen
daarvan. Het is immers niet de bedoeling dat de gemeente over minder mogelijkheden
van uitwerking van sociaal lokaal beleid zou beschikken dan het huidige OCMW. Zo zal
voor OCMW-verenigingen waarin ook privaatrechtelijke rechtspersonen deelnemen
wellicht een nieuwe vorm van intergemeentelijke samenwerking moeten uitgewerkt
worden.”
27
Tussen woord en daad

Quid participaties/samenwerkingen vandaag:
◦ Art. 61
◦ VZW’s
◦ Sui generis
Quid patrimonium/schenkingen?
“De integratie van het OCMW in de gemeente betekent dat alle personeel, alle
roerend, onroerend en financieel patrimonium, alle schulden, alle rechten en
verplichtingen van de rechtspersoon OCMW overgaan naar de rechtspersoon
gemeente.” Middels algemene wettelijke bepalingen.




Quid met lopende overheidsopdrachten? Tegenpartij moet instemmen met
overdracht. Art. 38 KB Uitvoering.
Flankerende regelgeving (privacy e.a. Art. 458 SW, Art. 40 en 109 OCMWDecreet, Kruispuntbankwet, subsidies, pacificatiewetgeving, sociale
regelgeving/richtlijn)
Quid centrumsteden?
28
Tussen woord en daad

Quid tussenperiode tot 2019:
◦ Immobilisme optie?
◦ WZC’s, thuiszorg standstill?
◦ Afstoten diensten nu mogelijk? (art 60§6)
◦ Houding toezicht?
◦ Personeelsvlucht/onrust?
◦ “Fusie” nu verder voorbereiden?
29
30
Consistent?


Taken OCMW’s voorzien in Vlaams regeerakkoord:
◦ Hoofdstuk werk en sociale economie. Bv. Structurele
samenwerking met VDAB;
◦ Hoofdstuk Wonen. Bv. Gronden op de markt brengen, erfpacht,
huisvesting.
◦ Hoofdstuk Welzijn. Bv. Als cruciale partner in welzijns-,
gezondheids- en gezinsbeleid, regierol bij zorg en ondersteuning
voor ouderen en personen met een beperking. Uitbouw
samenwerking met armenverenigingen.
Taken OCMW’s voorzien in Federaal regeerakkoord:
◦ Samenwerking ivm activering;
◦ Regisseur lokaal armoedebeleid;
◦ Samenwerking strafrechtelijk beleid complexe dossiers.


Uitdaging korte termijn: inkanteling OCMW
Uitdaging middellange of lange termijn: gemeentefusies
◦ Door meesten als onafwendbaar ervaren
◦ Doorgeschoven naar volgende politieke generatie
◦ Fusiedecreet wordt wellicht catalysator

Inkanteling OCMW zal ernstige inspanning zijn voor organisatie

Vandaag moeten keuzes worden gemaakt inzake inkanteling

Risico dat
◦ Inspanningen inkanteling verloren gaan bij fusie
◦ Keuzes bij inkanteling zelfs contraproductief zijn bij fusie

Dus noodzaak om bij inkanteling op lange termijn te kijken

Inkanteling zowel fusie-neutraal én fusie-voorbereidend?
33
Tempus fugit?

Voor juli 2015 het engagement van de federale overheid (de bevoegde
federale minister) voor de aanpassing van de federale regelgeving;

Voor juli 2016 de desbetreffende federale regelgeving is aangepast (BWHI?);



Juridische uitwerking van de concepten in een ontwerp van decreet dat
uiterlijk begin 2017 aan het Vlaams Parlement ter bespreking wordt
voorgelegd (met het oog op stemming midden 2017);
Voorontwerp van decreet uiterlijk september 2016 aan de Vlaamse regering
voor principiële goedkeuring wordt voorgelegd.
Elk gemeentebestuur zal gedurende de werkingsjaren 2017 en 2018 een
organisatorisch traject uitvoeren tot integratie van de OCMW-diensten in het
gemeentebestuur. Het Agentschap voor Binnenlands Bestuur zal
instrumenten aanreiken om deze integratie in elk van de lokale besturen te
ondersteunen.
IV. Dubbele functies: Human capital of
sociaal passief?
IV.a Uitgangspunten

Voor het OCMW-personeel zal ik waar nodig een stelsel van overgangsregelingen
uitwerken dat rekening houdt met de rechten die het geniet op het ogenblik van de
inwerkingtreding van de integratie van het OCMW in de gemeente. (beleidsnota)

Overleg kabinet: Voor het personeel wil men volwassen systeem, met aandacht voor
organisatiebelang en respect voor individuele rechten.

Alle personeel gaat over naar de rechtspersoon Gemeente. De overgang van het OCMWpersoneel naar de gemeente vergt nader ingrijpen:
◦ De integratie van de specifieke bepalingen voor de specifieke OCMW-functies in de
rechtspositieregeling van het gemeentebestuur.
◦ Hoewel het aantal secretarissen en financieel beheerders die zowel de gemeente als
het OCMW bedient stijgt, zullen in de meerderheid van de gemeenten in 2018 twee
secretarissen en/of financieel beheerders aanwezig zijn (de decretale graden).
Decretaal moet worden voorzien dat het gemeentebestuur de keuze (en de
verplichting tot kiezen ) heeft voor 1 van de beide functiehouders. De niet gekozen
secretaris / financieel beheerder moet decretaal bepaalde waarborgen krijgen.
37

Gelijkaardig en gelijkwaardig? R.v.St., 190.373, 12 februari 2009;

Gelijklopend (A. De Becker);

Gekozen voor leidinggevende functie in publieke context;

Conceptnota;

Human Capital!
38


OCMW-secretarissen hebben in tempore non suspecto gekozen om
algemene leiding te geven aan een lokale, publieke organisatie net
zoals hun collega’s gemeentesecretarissen.
Zij kozen dus zowel voor de rol als de verantwoordelijkheden die
gepaard gaan met het geven van algemene leiding. Zij kozen voor
een lokale publieke sector waarbij een aanstelling in statutair vast
verband essentieel was en bepalend in de keuze.
IV. b Ad vitam aeternam?
Voor het leven?

Veranderlijkheid openbare dienst versus verworven rechten /
vastheid
van
betrekking
/
rechtszekerheidsen
vertrouwensbeginsel:
◦ R.v.St., 142.309 dd. 17 maart 2005 (principe);
◦ R.v.St., 172.689 en 172.690 dd. 25 juni 2007 (eenzijdige
wijzigbaarheid);
◦ R.v.St.,179.450 dd. 11 februari 2008 (wijzigbaarheid door
algemene maatregel);
40
Voor het leven?

Veranderlijkheid openbare dienst versus verworven rechten /
vastheid
van
betrekking
/
rechtszekerheidsen
vertrouwensbeginsel:
◦ R.v.st., 217.610 dd. 31 januari 2012 (deugdelijke reden);
◦ R.v.St., 94.090 dd. 19 maart 2001 (niet onverhoeds tenzij
ernstige en gewichtige reden/vernieuwde organisatiestructuur);
◦ R.v.St., 161.022 dd. 5 juli 2006 (overgangsmaatregelen).
41
IV.c Patere Legem
43
Sluipende besluitvorming?
◦
◦
◦
◦
◦
◦
◦
◦
◦

Gemeentedecreet
OCMW-decreet
BVR dd. 21.12.2007
Comité C1 op 12.11.2012
Nota aan VR 2013 2501 DOC 0046/1
Nota aan VR 2013 – 2203 DOC.0228/1
BVR dd 22.03.2013
Omzendbrief 25.04.2013
Verweer Vlaamse Gemeenschap
Arrest van 7 oktober 2014 (nr. 228.684)
Van de stok en de(n) hond…
Evaluatie decretale graden;
(Verkapte) tucht;
Aansprakelijkheid;
Ordemaatregelen/maatregelen inwendige orde:
R.v.St., 221.679, 11 december 2012;
Uitholling functie;
Van « lichte druk » tot pesten op het werk.
45
IV.d De lege ferenda
Primum non nocere
◦ Optimaal gebruik bestaand instrumentarium.
◦ Lokaalspecifieke vertaling in nieuwe organisatiemodellen zonder
« collateral damage ».
◦ Ook voor personeel « inkanteling » menselijk vertalen cfr.
Bestuursrechtelijke basisprincipes.
47
Met open vizier
◦ R.v.St., nr. 216.813, 12 december 2011 (geen aanspraak op
onveranderlijke regelgeving);
◦ R.v.St., nr. 217.610, 31 januari 2012 (deugdelijke redenen
algemeen belang);
◦ R.v.St., 94.090, 19 maart 2001( niet onverhoeds ingrijpen op
bestaande situaties/ernstige en gewichtige motieven);
◦ GW.Hof 11 februari 1993 ( rekening houden met
investeringsschade);
◦ R.v.St., nr. 161.022, 5 juli 2006 (overgangsmaatregelen die
verzoenbaar zijn met doelstellingen nieuwe regeling);
◦ R.v.st., nr. 64.385, 5 februari 1997 (wedertewerkstelling)?
48
IV.e Wie de geschiedenis kent!
50
-
-
Wet van 17 juli 1970 (uitloper van Eenheidswet 1961):
- Ter vrijwaring van de rechten van het personeel van de betrokken gemeente bepaalt
de Koning de wijze van uitvoering;
- Koning kan daarbij afwijken van wetten inzake aanwerving, bevordering, pensioen, …
- Gemeenteraden en Commissies Openbare Onderstand kunnen beslissen dat sommige
personeelsleden de eretitel van hun ambt mogen dragen;
Ratio legis: toestand personeel is verschillend van gemeente tot
gemeente, dus wet kan niet alle bepalingen opnemen ter oplossing van
problemen  soepelere methode dringt zich op, met als doel “een
bevredigende opneming van de betrokken personeelsleden ofwel hun
vervoegde opruststelling mogelijk maken” (Parl. Stukken 1970-1971, nr.
991/1, p. 4) = vrijheid voor de gemeente zelf = autonomie én
overgangsmaatregelen voorzien;
-
Uitvoeringsbesluit van 24 december 1970:
- Nieuwe gemeenteraad benoemt de personeelsleden van vroegere gemeenten van
ambtswege in overeenstemmende betrekkingen;
- Er wordt geen enkele vereiste gesteld voor hun benoeming;
- Er mag geen beroep worden gedaan op “buitenstaanders” tenzij voor betrekkingen
waarvoor er geen personeelsleden voorhanden zijn;
- Vastbenoemden kunnen voortijdig (vóór 65j) op pensioen gesteld worden mits zij
minstens 60j zijn en 30 dienstjaren tellen.
51
-
Wet van 23 juli 1971 – artikel 8:
- Ter vrijwaring van de rechten van het personeel van de betrokken gemeente bepaalt de
Koning de wijze van uitvoering;
- Koning kan daarbij afwijken van wetten inzake aanwerving, bevordering, pensioen, …
- Gemeenteraden en Commissies Openbare Onderstand kunnen beslissen dat sommige
personeelsleden de eretitel van hun ambt mogen dragen;
- Doel = gemeentelijke autonomie: “wat betreft het lot van het gemeentepersoneel moet het
initiatief uitgaan van de gemeenteraad”, maar met behoud van werkzekerheid en verworven
rechten (overname van alle personeel door nieuwe gemeente!);

Nochtans diverse amendementen ingediend:
1.
2.
3.
4.
5.
Keuze voor secretarissen/ontvangers om bij de opheffing van hun ambt te kiezen voor,
ofwel terbeschikkingstelling met behoud van volledige wedde en statuut, ofwel het
aanvaarden van een nieuwe betrekking binnen de gemeente;
Gemeente dient alle personeelsleden in beginsel te benoemen/behouden binnen het
nieuwe kader, in functies die gelijkaardig zijn aan hun eerdere functies. Zoniet, dan
worden de personeelsleden benoemd in de nog openstaande functies (zelfs indien deze
niet gelijkwaardig zijn). Van zodra een gelijkwaardige functie vrijkomt, worden ze daarin
benoemd – ingeval van onterechte weigering van een personeelslid wordt deze geacht
vrijwillig ontslag te nemen;
De secretaris van de nieuwe gemeente wordt benoemd onder de secretarissen van de
samengevoegde gemeenten – de “overblijvers” worden benoemd als “adjunctsecretaris/ontvanger”;
Pensioenleeftijd terugbrengen op 50j;
(…);
52

Uitvoeringsbesluit van 29 juni 1976:
◦ Overgangsmaatregelen voor bestaand personeel:
 Blokkering van het totale personeelsbestand voor een periode van 3 jaar
– alleszins tot goedkeuring van personeelsformatie vd nieuwe gemeente
door toezichthoudende overheid;
 Disponibiliteit wegens ontheffing uit of opheffing van ambt was niet
mogelijk voor secretarissen;
 Niet-gekozen secretarissen werden ambtshalve met de eretitel van hun
vroeger ambt bekleed;
 Vervroegd pensioen (op 60j) was mogelijk mits 30 dienstjaren en mits
aanvaarding door gemeenteraad;
◦ Nieuwe regels voor toekomstig personeel:
 Pensioengerechtigde leeftijd daalt van 70j naar 65j;
 Diplomavereisten voor functies van secretaris en ontvanger worden
ingevoerd;
 Personeelssterkte
moet
getoetst
worden
aan
werkelijke
personeelsbehoefte;
◦ DUS: autonomie van de gemeenten wat betreft keuze van de
gemeentesecretaris – voorzien van overgangsmaatregelen!
53

Politiehervorming

Brandweerhervorming

Iedereen wint?
IV.f De ladder van Lansink
55
56



Meest eenvoudige en te prefereren oplossing;
Via natuurlijke afvloeiing (zoek het “momentum”) of één van beiden
gaat vrijwillig op zoek naar een andere uitdaging (al dan niet binnen
de
gemeente
/
OCMW
–
interne/externe
mobiliteit
–
territoriale/extra-territoriale mobiliteit);
Eventueel vrijwillig ontslag – modaliteiten voorzien (schriftelijk –
datum in gemeen overleg te bepalen);
57





Beginsel van gelijke toegang tot het openbaar ambt = grondwettelijk
verankerd (gelijkheid en niet-discriminatie);
Bestuur is verplicht om op een objectieve wijze de aanspraken van de
verschillende kandidaten te vergelijken op basis van objectieve en
relevante criteria die verband houden met de te begeven betrekking én
bij indienstneming voorrang te geven aan diegene die vanuit het
oogpunt van het algemeen belang de meest geschikte kandidaat is;
Afwijking mogelijk? – enkel indien daarvoor een rechtens aanvaardbare
verantwoording kan worden gegeven, meer bepaald wat betreft het
pertinente karakter van het gehanteerde criterium van onderscheid en
het evenredigheidsverband tussen het aangewende middel en het
beoogde doel, zelfs wanneer de afwijking uitgaat van de wetgever;
Bekwaamheid is geen afdoende verantwoording (RvS, 29 juni 2011, nr.
214.258; beschikken over nuttige ervaring is geen afdoende
verantwoording (GWH (Arbitragehof) 1 juni 2005, nr. 96/2005);
Wat dan wel?? = eerste denkoefening…, hoewel: regel bestaat al in het
recent gewijzigd Gemeente- en OCMW-decreet voor decretale graden:
“aanbod” om functie over te nemen = vrijwilligheid – quid motivering
gelijke toegang?);
58




Uitgangspunt = gelijkwaardigheid van functies (cfr. RvS, 12 februari
2009, nr. 190.373) en conceptnota;
Organisatie van een professionele selectieproef;
Inschakelen van een extern selectiebureau – objectiviteit ;
Schriftelijk en mondeling gedeelte? Assessment? – Voor bv.
secretarissen nog nood aan test die de managements- en
leiderschapscapaciteiten van de betrokkenen toetst?;

De weerhouden kandidaat :
◦ Functieweging?
◦ 30 %?

De niet weerhouden kandidaat :
◦ Samenwerken ‘onder’ een vroeger gelijkwaardige collega:
praktisch haalbaar?
◦ Een andere functie aanbieden: theoretisch mooi… Maar wat in de
praktijk?
◦ Is de nieuwe functie wel gelijkwaardig aan de vorige functie ?

In hoofde van de niet weerhouden kandidaat:
◦ Als er geen passend wettelijk kader komt: (on)rechtmatige
schending van zijn vertrouwen gekoppeld aan zijn statutaire en
vaste benoeming?
◦ Als dit vertrouwen geschonden wordt: kan de lokale overheid
aangesproken worden?
◦ Recht op (volledige) schadevergoeding?
62


Voorzien in een overgangsregeling en in terugvalopties is
in beginsel niet verplicht doch meer dan wenselijk (o.m.
gelet “bewuste” keuze van de betrokkenen);
Ligt ook in de lijn van de conceptnota.
◦ Hergebruiken?
◦ Recycleren?
◦ Storten?


Na strijd der Titanen opnieuw “vrijwilligheid”/keuze
watervalsysteem;
tijdelijk? – stel: (vervroegde) uittrede van de “winnaar”,
dan:
 automatische terugkeer van de “verliezer”? – terugkeer begrenzen
in de tijd?
 openstellen van de functie? - al dan niet enkel voor verliezers?;
63
Intern “hergebruik” – onmiddellijk inzetbaar binnen nieuwe
structuur:
(aanpassen
functiebeschrijving/jobruil/tijdelijke
diensttoewijzing/herplaatsing).
Voor secretaris?
◦ In rol van “adjunct”, directeur, … = “rechterhand” van de
secretaris;
◦ In rol van “griffier” (cfr. Nederlands model sinds Wet dualisering
gemeentebestuur 2002) = adviseur en ondersteuner van de
gemeenteraad;
◦ Als leidinggevende van specifieke “projecten” onder voorwaarden:
◦ Behoud rechten;
◦ Geen hiërarchische ondergeschiktheid;
◦ Passend.

Terugkeer bij wegvallen “winnaar” verdedigbaar?
64

Extern “hergebruik” – inzetbaar buiten nieuwe structuur;
◦ Cfr. externe personeelsmobiliteit;
◦ Op lokaal niveau, op Vlaams niveau, …;
Terugkeer bij wegvallen “winnaar” verdedigbaar?
65



Aangepaste “disponibiliteitregeling wegens ambtsopheffing”;
Toekennen van wachtgeld:
◦ Degressief?
◦ In functie van anciënniteit en leeftijd van betrokkene?
◦ Leeftijdsbonus?
Te allen tijde (onder voorwaarden regio, tijdelijk, hiërarchie,
passend) opnieuw oproepbaar in actieve dienst:
◦ Voorkeurspositie binnen eigen gemeentebestuur indien voldaan is
aan de voorwaarden - dus terugkeer bij wegvallen “winnaar” lijkt
verdedigbaar;
◦ Quid oproeping door ander gemeentebestuur (uit regio?):
 “keuzemogelijkheid” uit poule van in disponibiliteit gestelden of
“gelijke toegang” dus examen?
 Ingeval van keuze uit poule: rekening houden met het aantal
dienstjaren? andere parameters? OF “examen” organiseren?
66

Vervroegde pensionering;

“Gouden handdruk”;
◦ Parameters hoogte vergoeding?
◦ Definitief?

Los van de wijze van beëindiging samenwerking ( eenzijdig dan wel
vrijwillig of in gemeen overleg): wat is een passende vergoeding
voor de niet weerhouden secretaris of ambtenaar?
◦ Inspiratie in de ontslagregeling voor bestuurders van autonome
overheidsbedrijven?
 Wet 6 april 2010: in principe beperkt tot 12 maanden, of 18
maanden bij gemotiveerd advies van bezoldigingscomité
 Wanneer in overeenkomst een hogere vergoeding wordt
overeengekomen: goedkeuring bevoegde minister of
eerstvolgende algemene vergadering.
◦ Inspiratie in de ontslagregeling voor bestuurders van autonome
overheidsbedrijven?
 Afwijking van deze opzegtermijnen mogelijk ( zonder goedkeuring) als de
minimale opzegtermijnen in de arbeidsovereenkomstenwet tot een hoger
resultaat leiden.
 Regeling transponeerbaar?
 Maximaal 12 of 18 maanden; anders toelating Burgemeester, college of
Gemeenteraad nodig?
 Maar wat dan bij lange anciënniteit: het reguliere arbeidsrecht zou dan
wellicht recht geven op veel meer dan 12 of 18 maanden.
 Uit de memorie van toelichting blijkt dat men slecht management niet wil
belonen.
 Implicaties voor statutairen zijn zwaarwichtig (stempelgeld,
pensioenrechten…)
 Context is dus totaal anders…
◦ Vergelijking met de private sector of met contractuelen in dienst
van een overheid:
 De functie-inhoud wordt aanzien als een essentieel element van
de arbeidsovereenkomst. Een eenzijdige wijziging van een
essentieel element kan aanleiding geven voor de werknemer om
contractbreuk in te roepen, waardoor hij recht heeft op een
verbrekingsvergoeding ten aanzien van zijn werkgever.
 Bij afscheidsvergoeding rekening houden met alle parameters:
moreel, pensioen, opgeven « vaste » tewerkstelling, …!
 (bv. Antwerpen, 2 mei 2013.)
V. Uitgeleide
Concordia res parvae crescunt
De wereld verdwijnt, de wereld is oud, de wereld gaat ten onder,
de wereld hijgt al als een bejaarde, maar wees niet bang: uw
jeugd zal nieuw worden als die van een adelaar!
Augustinus 8 december 410
72
MET DANK VOOR UW AANDACHT
Antwerpsesteenweg 16-18
2800 MECHELEN
Tf. 015/40 49 40
Fax 015/276 276
Bedrijvencentrum 4 Wings
Nijverheidsstraat 13
2260 OEVEL-WESTERLO
Tf. 014/57.46.52
[email protected]
[email protected]
73

similar documents