Geli*mi* Ülkelerde E*itim

Report
GELİŞMİŞ ÜLKELERDE EĞİTİM
Prof.Dr. Mustafa Ergün
Fransız eğitim sistemi
(L’éducation en France)
Fransa nüfusu Fransa’da 22 bölgede yaşayan 65 milyon; denizaşırı Fransız
topraklarında yaşayan1.7 milyon.
Fransa’da modern
eğitimin gelişimi,
eğitimi bir “kültürel
reprodüksiyon” veya
“tarihi değişimin bir
ajanı” olarak görme
felsefesinin güzel bir
örneğidir.
Fransa’da aristokrasinin
güçlenmesi sonucu Krallık
Konseyi ve Parlamento gibi,
yönetimi kontrol eden
teşkilâtlar kuruldu. Kral ve
aristokratlar papazların
atanmasında yetki
kullanıyorlardı. Kanunları
parlamento yapıyordu.
Krallık güçlü bir memur
sınıfı yaratmıştı.
www.educationenfrance.com
787. Şarlman tüm kilise ve bağlı
kuruluşların birer okul açmaları için
emir veriyordu.
Haçlı Seferleri (1095-1270)
Avrupa'nın kurulu düzenini bozdu;
yabancı uygarlıklar tanındı, insanlar
farklı zihniyetleri ve inançları tanıdı,
riskli işlere girişmeyi öğrendiler.
Arapça eserlerin Latinceye çevrilmesi
modası başladı.
Sadece insanlara öğretim yaparak
geçinen ve bunu iş edinen
öğretmenler ortaya çıktı.
Bu yeni öğretmenler dini konuların
dışındaki konularda (studium
generale) öğretim yaparak
çevrelerine binlerce öğrenciyi
toplamaya başladılar.
Böylece hukuk eğitimi almak isteyen
binlerce öğrenci bir araya gelerek 1158
yılında Bologna'da hukuk eğitimi veren
bir üniversitenin kurulmasını
sağlamışlardır.
Paris’te hocalarla öğrencilerin birleştiği
(universitas magistrorum et
scholarium) bir öğretim ortamı doğdu
ve bu üniversite şeklinde düzenlendi
(1200'ler).
Teoloji öğretiminde Paris Avrupa'nın en
önemli eğitim merkezi oldu.
1228'de Paris'te öğrencilerle halk
arasında kavgalar çıkmış, birçok öğrenci
öldürülmüş ve ağır yaralanmıştı. Bazı
öğrenciler İngiltere'ye döndüler ve
orada önce Oxford, sonra da Cambridge
üniversitelerini kurdular.
Luther’in Roma Kilisesine
karşı çıkışı, eğitimin ihmal
edilmesine idi. İnancı
ruhban sınıfından alıp
halkın kendisine yüklemek,
bunun için de halkı eğitmek
amaçlanıyordu. İlköğretim
Protestanlığın çocuğudur.
Katolik Kilisesi kendi
cemaatlerini Protestanlara
kaptırmamak için yoğun bir
çocuk ve halk eğitimi
faaliyetine giriştiler ve
sonunda başarılı da oldular.
Karşı reform aşamasında
Katolik din adamlarının giriştiği
ilkokul seviyesinde okul açma
girişimleri çok çeşitli şekillerde
devam etti. Üç papaz
tarafından üç tip okul kuruldu:
Jacques de Batencour, Charles
Démia ve Jean-Baptiste de La
Salle okulları. La Salle, din
adamı olmayan (laymen)
profesyonel öğretmenler
yetiştirmeye çalıştı. 1950'de
Papalık tarafından
öğretmenlerin pîri (patron de
tous les éducateurs) unvanı
verildi.
Fransa, 16.yüzyılda dünya
çapında bir imparatorluk
kurdu. Paris Fransızcası
bütün Avrupa
aristokrasisinin konuştuğu
ortak dil haline geldi. 14.
Louis, 1643-1715 yılları
arasında 72 yıl Fransa krallığı
yaptı. Paris, tüm Avrupa’nın
(hatta Rusya ve Amerika’nın)
nezaket okulu olmuştu.
Birinci ve İkinci Sınıf zenginlere
karşı Kral 16.Louis Üçüncü Sınıf
Zenginler olan burjuvalara
dayanmak istedi. Milli Meclis
(National Assembly) yerine Halk
Meclisi toplanmasını istedi.
1789’daki Bastil Hapishanesi
baskını ile de Fransız devrimi
başladı. Eski Rejim (Ancien
Regime) devri kapandı. Feodal
aristokratların hakları kaldırıldı.
Yargı Kraldan bağımsızlaştı. Roma
Katolik Kilisesinin yetkileri devlete
aktarıldı. Merkezi devlet
okullarda standart bir Fransızca
öğretilmeye başlandı.
19.yüzyıldaki
devletin kurduğu
resmi
ilkokullardan önce
bu iş büyük ölçüde
başarılmış, bu
kültür oluşmuştu.
Reformasyon,
mahalli dillerde bir
ilköğretim faaliyeti
başlattı.
1882 yılında Jules Ferry
parasız, zorunlu ve laik
kamu eğitim yasasını
çıkardı. 1905’te çıkarılan
bir laiklik (laïcité) kanunu
ile din ve devlet tamamen
birbirinden ayrıldı.
www.flickr.com
16.yyın en büyük eğitim olayı
olan ortaöğretim de dini
cemaatlerin elinde idi. Bunların
en büyüğü de Cizvitler idi. Ignace
de Loyola, İsacılar Derneğini ve
1548’de ilk kolejini kurdu,
arkasından gelenler bu sayıyı
yüzlerce koleje ulaştırdılar.
Üniversite 17.yyın son
çeyreğinde çöktü; çünkü Cizvit
kolejleri tüm öğrencileri
çekiyordu. 1764’te Fransa’dan
kovuldular; Devlet, çocukların
dini kurumlara ait olmadığını,
devlete ait olduğunu göstermek
istiyordu. Cizvitler, eğitimdeki bu
üstünlüklerini 19.yy sonlarına
kadar sürdürdüler.
Fransa'da 17.yüzyılda beş
askeri mühendislik okulu
kurmuştu ki, bunların en
meşhuru Douai Topçuluk
Okulu (1679) idi. 18.yy
ortalarından beri, önemli
meslekler için üniversiteyi
yeniden yapılandırma yerine
farklı okullar kuruldu: Yol ve
Köprü Mühendisleri Okulu
(1747), Mézière Mühendislik
Okulu (École du Génie)
(1748), 1764'te Paris Askeri
Okulu gibi.
patrimoine5rg.free.fr
Merkezileşme, İhtilalden
sonra oluşan bir olgu
değil, Fransız yöneticilerin
sıkı Katolik kilisesi
örgütünden aldıkları bir
kopyalama idi.
Almanya’da başlayan
dindeki büyük “Reform”u
yapamayan Fransızlar,
siyasi alanda sürekli
devrimler yaparak bir
şekilde “Reform”
yapmaya veya Katolik
Kilisesini kontrol altına
almaya çalıştılar.
17.yyda Fransa’nın
öğretmenleri din adamları
idi; 18.yyda din adamı
olanlarla olmayanlar
çatışma içine girdi. 18.yy
pedagojisi, eğitimin
zorunlu sekülerleşmesi
fikrini işledi. Eğitimin
devletin işi olmasını
istediler. Devletin
vatandaşlarını eğitme
hakkının olduğunu
savundular (devletin
çocukları).
imaginemdei.blogspot.com
İhtilal ile birlikte orta ve
yükseköğretim sistemi
darmadağın edildi. İhtilal
sırasında 24 Üniversite
vardı, üniversitelerin çoğu
lağvedildi. Napolyon iyi
yetişmiş subay ve memur
ihtiyacından dolayı
ilköğretimi (écoles
populaires) mahalli
yönetimlere bıraktı ve
ortaöğretime önem verdi.
Memur ve subay
çocuklarıyla üst sınıfın
erkek çocukları için
1802’de Liseleri kurdu.
Bütün eğitim işlerini
düzenleyecek Université
Impériale yasası 1806’da
yayınlandı. İmparatorluk
Üniversitesi, bir Eğitim
Bakanlığı gibi
tasarlanmıştı.
1945’te Milli Eğitim
Bakanlığı oluşturuldu.
19.yüzyıl başlarında
kurulan Napolyoncu
üniversite düzeni 1968'e
kadar ana hatlarıyla
değişmeden kalmıştı.
Devlet adım adım programlar, öğretmen
yetiştirme, okula devam zorunluluğu,
ders kitapları gibi çalışmalarla eğitimi
kontrol etmeye başladı.
Avrupa ülkelerinde din işleri uzun süre
eğitim bakanlıklarının içinde kaldı. Kilise
bir şekilde okulları kontrol etmek
istiyordu.
1850'lerde işçi ihtilalinden korkan
Avrupa devletleri, eğitimi neredeyse
tekrar kilisenin eline verdiler.
Ama 1870'ten sonra hemen bütün
Avrupa ülkelerinde Kiliseyi okullardan
uzaklaştırmak için zorlu bir mücadele
başladı.
Fransız eğitim sistemi, bölgesel
düzeyde üç idari birime ayrılmıştır.
Bunlar büyüklüklerine göre; üniversite
bölgesi (académies), taşra teşkilatı
(département) ve mahalli birimlerdir
(communé).
Fransa 28 üniversite bölgesine
bölünmüştür. Her üniversite bölgesinin
başında bir rektör bulunur. Rektör,
üniversite ve yüksekokullar dahil
bölgesindeki tüm öğretim
kurumlarından sorumludur.
www.jde.fr -
1975'ten beri Fransız eğitim
sistemi beş yıllık ilkokul, dört yıllık
ortaokul (collège) ve üç yıl liseden
oluşur. Liseler 1808'den beri
bakalorya sınavı ile son bulur.
Yükseköğretim ise üniversiteler,
meslekî-teknik eğitim kurumları ve
büyük okullardan oluşur.
1960'tan önce
Fransa'da bir eğitim
sisteminden
bahsedilemez; çünkü
ilköğretim ve
ortaöğretim ayrı
bloklar halinde
düzenlenmişti. Ancak
1960'lardan sonra
tüm öğrencilere açık,
birbirine bağlı bir
eğitim sistemi ortaya
çıkabilmiştir.
Son derece merkezi olan Fransız eğitim
sistemi üç kademelidir:
• İlköğretim (enseignement primaire)
• Orta öğretim (enseignement secondaire)
• Yüksek öğretim (enseignement supérieur)
Lisans (Licence, Bachelor)
Master (Master)
Doctora (Doctorate)
Anaokulu (école maternelle)
Yaş
Sınıf
3 -> 4 Petite section
PS
4 -> 5 Moyenne section MS
5 -> 6 Grande section GS
2-5 yaş - Anaokulu
6-11 yaş - İlkokul (Primary school)
12-15 yaş – Ortaokul
(College/Secondaire)
16 - 18 yaş – Lise (Lycée)
19 - 21 yaş - Üniversite
İlkokul (école primaire)
http://www.france.fr/en/
Yaş
Sınıf adı ve no
6 -> 7
7 -> 8
8 -> 9
9 -> 10
10 -> 11
Cours préparatoire
Cours élémentaire première année
Cours élémentaire deuxième année
Cours moyen première année
Cours moyen deuxième année
CP / 11
CE1 / 10
CE2 / 9
CM1 / 8
CM2 / 7
Okul yılı, Eylül ve Haziran ayları
arasında 180 günü
kapsamaktadır. Okullar haftada
6 gün açıktır; ancak, Çarşamba
ve Cumartesi öğleden sonraları
ders yapılmamaktadır. bu
zamanlarda sportif, sanatsal ve
kültürel etkinlikler
yapılmaktadır.
www.theparisblog.com
Fransız öğretim sistemi program açısından ansiklopedik bir özellik taşır.
1970 program reformu konuşma ve tartışmaya önem verilmesini isterken,
öğretmenler hâlâ okuma ve yazma ağırlıklı dil öğretiyorlar (1985 programı
bunu tekrar onayladı). 1970'lerde anlamaya dayalı Modern Matematik
öğretilmeye başlandı, ama bunun da çok soyut kaldığı eleştirileri oldu.
Bakan Xavier Darcos 2008-09'da tüm ilkokul programlarını değiştirdi.
Yabancı dil 3.sınıftan başlatıldı. 1998'de ilköğretimin kazandırması gereken
yeterlikler ayrıntılı olarak belirlenmişti; 2006'da da 7-8, 10-11 ve 14-15
yaşlarına uygun hedefler belirlendi.
Anaokulu ve temel öğretim düzeyinde okul sayısının giderek azaldığı
dikkat çekmektedir. Son kırk yılda, diğer sanayileşmiş ülkelerde olduğu
gibi, Fransa'da da ilköğretimde %20, ortaöğretimde de %10'luk bir düşüş
görülmektedir.
Fransa, tarihinde eşitliği bir slogan haline
getiren ülkelerin başındayken, eğitim sistemi
geleneksel eşitsizlikleri sürdüren bir sistem
halinde devam ediyor. 1981'de öncelikli
eğitim bölgeleri (zones d'éducation prioritaire
-ZEP) uygulamasına başladı. Ulusal başarı
testi sonuçları, sınıf tekrarları ve okul terk
durumlarına gibi eğitim performansı ve
kalabalık aileler, işsizlik ve yabancı sayılarına
göre bazı ZEPler belirlendi. 1998-99'da durum
güncellendi ve eğitim öncelikleri ağı (Réseaux
d'éducation prioritaire, REP) kuruldu. 2004'te
ortaokul öğrencilerinin 1/5'i ZEP veya REP
bölgelerinde idi. 2006'da Başarı Hırsı Ağları
(Réseau Ambition Réussite - RAR) kuruldu ve
okullarla sözleşmeler imzalandı. Nihayet 2010
yılında bazı okullardaki yaygın başarısızlıklarla
mücadele etmek için "CLAIR" (Collèges et
Lycées pour l'Ambition, l'Innovation et la
Réussite) adlı bir destek programı
uygulanmaya başladı.
İlköğretimdeki öğrencilerin %86,5’i
ve ortaöğretimdeki öğrencilerin
%79,9’u kamu sektörüne ait
parasız okullardadır.
Aynı düzeylerde eğitim veren özel
okullar mevcuttur.
Bu özel okulların büyük çoğunluğu
devletle bir sözleşme imzalamıştır
ve bu sözleşme sayesinde Devlet,
öğretmen ücretlerinin
ödenmesiyle ilgili sorumluluğu
üstlenebilmekte ve contrats
d’association (birlik/ortaklık
sözleşmeleri) adı verilen
sözleşmeler sayesinde de söz
konusu okulun işleyişini kontrol
altında tutabilmektedir.
mysticlolly.over-blog.com
Ortaokul (Collège)
Yaş
11 / 12 – 15 / 16 yaş grubundaki
öğrencilerin devam ettikleri kolejde
eğitim, ikişer yıllık iki devreden
oluşuyordu. İlk iki yıllık birinci devre
“gözlem devresi” (6. ve 7. sınıflar), son
iki yıl ikinci devre (8. ve 9. sınıflar) de
“yönlendirme devresi” idi.
Bakanlık, 1995-1996 öğretim yılından
itibaren kolejlerde ilk yılın (6.sınıf)
gözlem ve uyum devresi, 2. ve 3. yılın
(7. ve 8. sınıflar) pekiştirme ve
geliştirme devresi, son öğretim yılının
da (9. sınıf) yönlendirme devresi
olmasını kararlaştırmıştır.
Sınıf
Kısaltma
11 -> 12 Sixième
6e
12 -> 13 Cinquième
5e
13 -> 14 Quatrième
4e
14 -> 15 Troisième
3e
Ortaokul sonunda çocuk ilk
diplomasını (Brevet des collèges) alır.
3 sınıf notları ve Fransızca,
Matematik, Tarih/Coğr./ Vatandaşlık
test sınavlarına girer. 2011’den beri
Sanat Tarihinden sözlü yapılıyor.
Öğrencinin kolejden sonra devam
edebileceği genel eğitim, teknik
eğitim ya da mesleki eğitim
yolundan birisine, okulun
öğretmenler kurulunda karar
verilir. Velinin okulun kararına
karşı çıkma hakkı vardır.
Lise (Lycée)
Yaş
Sınıf
Kısaltma
15 -> 16 Seconde
2de
16 -> 17 Première
1ere
17 -> 18 Terminale
Term or Tle
Lise olgunluk sınavı (Baccalauréat, bac)
ile bitiyor. Bu, İngilizlerin A-Level veya
Almanların Abitur’una denk.
série scientifique (S)
série économique et sociale (ES)
série littéraire (L)
Mesleki alanda baccalauréat
technologique ve baccalauréat
professionnel var.
Bu çağ öğrencilerinin okullaşma
oranı %92'dir. Lise öğrencilerinin
%70'i bakalorya (baccalauréat)
düzeyine ulaşmaktadır.
Lisenin 1. (onlarda 2) sınıfı
öğrencilerin hedefledikleri bitirme
türüne göre seçecekleri öğrenim
dalına hazırlanabilmeleri için bir
yönlendirme sınıfı olarak düzenlemiş
ve öğrenim dallarına ayrılma 2. ve
3. sınıflara bırakılmıştır.
1. Sınıfın son döneminde öğrenci veya
velisi, 2. Sınıfta hangi öğrenim dalına
gideceğini yazılı olarak okula bildirir.
Öğretim yılının sonunda öğrencinin
durumu ve seçimi Sınıf Öğretmeneler
Kurulunda görüşülür ve karara bağlanır.
1980'lerin ortalarına kadar eşitliğin tek
şartı, tek tipleştirme olarak
görülüyordu. 1970'lerde bir eğitim
planlaması biçimi olarak bunun için
okul haritaları (carte scolaire)
çıkarılmıştı, her veli çocuğunu kendi
bölgesindeki okula gönderecekti.
Bu sonradan çok eleştirildi ve okul
seçme özgürlüğü tartışmaları başladı.
Aslında yönlendirme işlemini de okul
seçme özgürlüğü çerçevesinde
değerlendirmek gerekir.
1959'da ortaöğretimde
kademeli olarak karma
eğitime geçme kararı
alındı. 1963'te
kolejlerinde karma
eğitim düzeninin
normal düzen olduğu
kabul edildi. 1972'de
Politeknik Okulu karma
yapıldı. 1975 Haby
Kanunu bütün resmi
okullarda eğitimin
karma olmasına karar
verdi.
1980'lerde meslek liseleri
daha çoktu, ama daha
sonra genel liselerin
öğrenci oranı %60'lara
kadar çıktı. Önceleri
kolejler modern ve klasik
diye iki dala ayrılırken
sonra tek program
uygulamaya başladı; ama
lise programlarındaki
çeşitlilik giderek arttı.
Bunu en iyi bakalorya
çeşitliliğinde görmekteyiz.
En katı sınav bakalorya ve sözlü-yazılı tarzda yapılıyor; test yapılmıyor, altı gün kadar
sürüyor. Kazanamayanlar üniversiteye gidemiyor. Bac hayli çeşitlidir. Akademik yola
girenler baccalauréat général alırlar. Teknik dala girecekler baccalauréat
technologique, mesleki eğitim alacaklar baccalauréats professionnels alırlar.
Öğrencilerin %63'ü bac alıyor ve bunların yarısı bac général, üçte biri de bac
technologique alıyor. 1994'e kadar genel öğretim bakaloryaları (A, B, C, D, E)
öğrencileri uzun öğretime hazırlıyordu, teknik bakaloryalar (F,G,H) öğrencileri BTS ve
DUT gibi teknik yükseköğretim kurumlarına yönlendiriyordu.
A serisi bac'lar edebiyat, B ekonomi ve sosyal bilimler, C matematik ve fizik bilimler, D
matematik ve doğa bilimleri, E matematik ve teknik alanında idi. Teknik bakaloryalar
da değişik sanayi alanlarını kapsıyordu.
1983-84 ila 1993-94 arasında
birçok Avrupa ülkesi, eğitim
sistemlerinde zorunlu öğretim
yaşı ve programlar açısından
reform yaptı: Belçika
(1983,1989), Finlandiya (1983),
Lüksemburg (1984 -1989 -1990
ve 1993), Hollanda (1985 ve
1993), Portekiz (1987), Kuzey
İrlanda (1989), İzlanda (1989),
Fransa (1989) ve İspanya
(1990). 1980'li yılların sonuna
doğru 15 yaş altındakilerin
büyük bir kısmının okullaştığı,
1990'lı yıllarda ise bu sorunun
çözümlendiği görülmektedir.
Lise mezunları
%80
Üniversite mezunları %27
Yükseköğretim
Büyük okullar (grandes écoles):
Diğer Avrupa ülkeleri ile
uyumlu, üç kademeli
• Licence ve Licence
Professionnelle
(Bachelor)(6
yarıyıl)(180 ECTS)
• Master (Master) (4
yarıyıl)(120 ECTS)
• Doctorat
(Doctorate)(6 yarıyıl)
Bütün "büyük" Fransızlar (Grands
Corps) bu okullardan mezun
olmuştur. Büyük okulların tam bir
tanımı ve listesi yok. Eğitim
Yasalarında "grandes écoles"
kavramı da yok; üniversite olmayan
yükseköğretim okulları için "écoles
supérieures" terimi kullanılıyor.
1901'de kurulan Grandes Écoles
Conférence da bir tanım ve liste
yapmıyor. Bu alandaki en saygın 23
okul "G16+" adlı bir grup kurmuşlar.
http://www.studying-in-france.org/
Bakaloryayı kazanan herkes
üniversiteye girdiği için,
Fransız üniversitelerinin
özellikle ilk iki yılı çok
kalabalıktır. Ama üniversiteyi
terk veya atılma %50'lere
ulaşır. 84 üniversite çok
kalabalık, parası yok, iş
dünyasından kopuk. Buna
karşılık 250 kadar Grandes
Ecoles, paralı, az öğrenci
seçiyor, iş dünyası ile uyumlu
çalışıyor. Başta büyük okullar
olmak üzere birçok kurum
seçerek öğrenci alıyor.
Fransız yükseköğretiminde
sosyal, coğrafi ve cinsiyet
eşitsizlikleri var olmaya hep
devam etmiştir.
Fransız yükseköğretimindeki üniversiteler
ve büyük okullar bloklaşması
yıkılamamıştır. Bazı öğrenciler üniversiteye
değil de büyük okullara girmek için
çalışırlar. Yükseköğretim öğrencilerinin
%4'ünü okutan bu kurumlar, bütçenin
%30'unu alırlar. Yeni Fransız asil sınıfı
buralarda yetişir. Fransa'da büyük
okullardan mezun olanlara, alanı ne olursa
olsun mühendis (ingénieur) denir.
1911'de Sarkozy, Sorbon çevresinde bir
Fransız "Ivy league"i yaratmak için
Mükemmellik Girişimi (Initiatives d'Excellence,
Idex) adlı bir plan hazırladı. Dünya çapında
meşhur 7-8 Fransız üniversitesini bir araya
getirerek bunları özel olarak desteklemek
istiyordu. "Sorbon League" denilen bu oluşum
tamamlanamadı.
Öğrenciler, büyük okullar ve
mühendislik okuluna girmek
için lisede hazırlık sınıflarına
(classes préparatories) devam
etmelidir. 2002'de hazırlık
sınıfları olan 365 lise vardı.
Öğrenciler buradan mezun
olunca büyük okullara gene
sınavla giriyorlardı. İki-üç yıl
devam eden bu sınıfların çoğu
resmi liselerde açılmakla
beraber, özel olanları da
vardır. Bu sınıflara girmek de
öğrenci başarısına bağlıdır ve
çok zordur.
Classes préparatoires aux grandes
écoles (CPGE):
TSI (Technology ve Engineering
Science),
MPSI (Mathematics, Physics ve
Engineering Science),
PCSI (Physics, Chemistry, ve Engineering
Science) veya
PTSI (Physics, Technology, ve
Engineering Science)
MP (Mathematics ve Physics),
PSI (Physics ve Engineering Science),
PC (Physics ve Chemistry)
PT (Physics ve Technology)
BCPST (Biology, Chemistry, Physics, Life
ve Earth Sciences)
Felsefe ve beşeri bilimler hazırlık
sınıfları (CPGE) ilk sınıf öğrencilerine
Hypokhâgne, ikinci sınıf öğrencilerine
Khâgne denir.
Prépa EC, ekonomi alanındaki hazırlık
sınıflarıdır.
Yükseköğretim seviyesindeki
mesleki eğitim iki tip idi: 1)
DUT (diplôme universitaire
technologique) veren iki
yıllık IUT'lar (instituts
universitaires
technologique). 2002'de 110
IUT vardı. 2) BTS (brevet de
technicien supérieur) veren
gene iki yıllık liselerin STS
(section de technicien
supérieur) bölümleri.
2002'de 2000'den fazla
okulda 146 çeşit BTS vardı.
2000'li yıllardan sonra Fransa'daki
yükseköğretim gelişmelerinde de Bologna süreci
etkili oldu. 2003-2006 arasında LMD (licencemaster's degree-doctorate) reformları yapıldı;
önlisans diplomaları (DEUG) kaldırıldı ve
üniversitelerin ilk üç yılı lisans eğitimi olarak
kabul edilmeye başlandı. Üç yıllık lisans
eğitiminden sonra bir yıllık yüksek lisans
(Maîtrise) programına geçilebilme imkanı
sağlandı.
1989 Jospin Yasası,
üniversitelerde Öğretmen
Yetiştirme Enstitüleri
(Instituts Universitaires de
Formation des Maîtres,
IUFM) kurdu. İlköğretim ve
ortaöğretim öğretmenleri
buralardan yetiştirilecekti.
İlkokul öğretmenleri 3, lise
öğretmenleri 4-5 yıl eğitim
alıyor.
Ortaöğretim öğretmenleri,
üniversitelerdeki Öğretmen Eğitimi
Enstitüleri (Instituts Universitaires de
Formation des Maîtres [IUFM]) tarafından
hazırlanan bir sınavla seçilir. Bunlar da
daha sonra Milli Eğitim Bakanlığının
yaptığı bir öğretmen seçme sınavına
(Certificat d'aptitude au professorat de
l'enseignement du second degré (CAPES)
tabi tutulur.
110 değişik alana öğretmen seçilir.
Teknik alanda da 40 tür öğretmenlik için
sınav yapılır, meslek liseleri için keza.
IUFM sistemi 1990'da kuruldu ve şu
anda 31 Enstitü var. Lisans mezunları
(Bachelors) bu Enstitülere girip bir yıl
eğitimden ondan sonra atama
sınavlarına giriyor, kazananlar
Enstitülerde bir yıl daha eğitim
görüyor.
MEB. (2006). Türkiye ve Avrupa Birliği Ülkelerinin Eğitim
Sistemleri. Ankara: Kalkan Matbaacılık
Sağlam, M. (1999). Avrupa Ülkelerinin Eğitim Sistemleri.
Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları
Balcı, A. vd. (2007). Karşılaştırmalı Eğitim Sistemleri. Ankara:
PegamA Yayıncılık
Baykal, A. ve Diğerleri,(2006), Türkiye ve Avrupa Birliği
Ülkelerinde Eğitim, Ankara.
Topbaş, E. (2005). Fransa’da Yükseköğretimin Örgütsel
Yapısı: Paris Akademisi Örneği, Milli Eğitim Dergisi,
www.yayim.meb.gov.tr/dergiler/167/orta3-topbas.htm
Ada, S. (2009). Eğitim Yapıları ve Yönetimleri Açısından
Çeşitli Ülkelere Bir Bakış, Pegem Yayınları, Ankara

similar documents