Prezentacja 21.10.2013, Nowy Targ

Report
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Debata w Nowym Targu
www.jakaunia.pl
Patronat honorowy:
Marek Sowa
Marszałek Województwa
Małopolskiego
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Według ostatnich badań CBOS ponad trzy czwarte Polaków jest zdania, że nasz kraj skorzystał na
wejściu do Unii Europejskiej, ale tylko 23% badanych uważa, że powinniśmy wprowadzić euro.
Przeciwnego zdania jest aż 70% respondentów, z czego 41% zastąpieniu złotych przez euro mówi
„zdecydowanie nie”.
Wrześniowy sondaż TNS Polska wskazuje, że 52% Polaków uważa, iż przyjęcie wspólnej waluty
europejskiej będzie czymś złym. Przeciwnego zdania jest 13% ankietowanych, a nieco więcej niż
jedna piąta (22%) nie widzi w tym ani nic złego, ani nic dobrego.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Według sondażu TNS zdecydowana większość Polaków uważa, że waluta euro wpłynie na
sytuację ich gospodarstw domowych.
Ponad połowa Polaków, czyli 62%, jest przekonana, że wpływ ten będzie negatywny, tylko co ósmy
badany (12%) sądzi, że będzie on pozytywny. 14% respondentów nie przewiduje żadnych zmian,
a kolejne 12% nie ma jednoznacznej opinii na ten temat.
Według TNS 51% respondentów uważa, że przyjęcie euro wpłynie niekorzystnie na polską
gospodarkę.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
W sierpniowym numerze „Monitora opinii publicznej”, publikacji Biura Pełnomocnika Rządu
ds. Wprowadzenia Euro przez RP, zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych w maju
br. przez Ipsos Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Finansów.
Zwolennicy euro stanowią obecnie 30% badanych, podczas gdy jego przeciwnicy – 58%.
Równocześnie zaobserwowano niewielki wzrost odsetka osób, które spodziewają się korzyści
z wprowadzenia euro w Polsce oraz odnotowano zmniejszenie grupy osób, które nie negują
pozytywnych stron wprowadzenia euro, choć nie potrafią ich wskazać.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Dane zaprezentowane w „Monitorze opinii publicznej” pokazują, że nadal odległa pozostaje
preferowana przez badanych data wprowadzenia euro w Polsce.
Istotne znaczenie ma tutaj ustabilizowanie się sytuacji w strefie euro, które jest równocześnie
jednym z podstawowych warunków dla określenia przez rząd polskiej ścieżki integracji i momentu
przyjęcia euro.
Zaobserwowano także, że Polacy mają większą świadomość i jednocześnie zapotrzebowanie na
wiedzę związaną ze zmianą waluty.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce. Czy warto pójść
drogą Słowacji?”
Badanie Ipsos z maja br. pokazuje oczekiwania i obawy Polaków związane z wprowadzeniem
euro.
Za największe korzyści z wprowadzenia euro uznano ułatwione podróżowanie i dokonywanie
zakupów w innych państwach (22%).
Aż 61% respondentów obawia się „wzrostu cen” w wyniku przyjęcia przez Polskę wspólnej waluty.
Pozostałe najczęściej wyrażane obawy dotyczą pogorszenia własnej sytuacji finansowej (34%) oraz
wzrostu biedy i nierówności społecznych (29%).
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Wchodząc w 2004 r. do Unii Europejskiej, Polska zobowiązała się do przyjęcia wspólnej
waluty, jednak bez określania terminów.
Kryteria konwergencji, czyli cztery podstawowe warunki wejścia do strefy euro, to:
• stabilność cen,
• kryterium fiskalne,
• kryterium kursowe,
• kryterium odnoszące się do stóp procentowych.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
W lipcu br. Ministerstwo Finansów ogłosiło, że Polska spełnia dwa z kryteriów konwergencji
nominalnej: kryterium inflacji i stóp procentowych.
Pod koniec maja br. Komisja Europejska zezwoliła Polsce wydłużyć o dwa lata, tj. do końca 2014 r.,
czas na wyjście z procedury nadmiernego deficytu, tzn. na zmniejszenie deficytu sektora rządowego
i samorządowego poniżej 3% PKB.
W związku z nałożoną na Polskę procedurą nadmiernego deficytu nie jest wypełnione kryterium
fiskalne.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Z kolei ostatni warunek – kryterium kursu walutowego – nie jest wypełnione ze względu na
fakt, że Polska nie uczestniczy w mechanizmie ERM II.
Kryterium to stanowi ostateczny test stabilności dla waluty (a pośrednio i dla gospodarki) kraju
aspirującego do strefy euro. Jeżeli uda się utrzymać stabilny kurs złotego przez dwa lata, oznaczać
to będzie, że polska gospodarka jest silnie zintegrowana ze strefą euro, więc euro może zastąpić
złotego bez większych ekonomicznych perturbacji.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Prezes NBP Marek Belka wyjaśnił, że wejście Polski do
mechanizmu ERM II jest bardzo niebezpieczne, bo mamy duży
rynek walutowy, a zadeklarowanie obrony kursu złotówki
w określonym przedziale wystawia nas na potencjalne ataki
spekulacyjne.
Marek Belka przyznał zarazem, że zdaje sobie sprawę, iż zapisy
traktatowe UE wykluczają możliwość wejścia do strefy euro bez
wchodzenia do ERM II.
Były minister finansów Grzegorz Kołodko podkreślał, że przed przyjęciem wspólnej waluty kluczowa
okaże się batalia dotycząca tego, jaki będzie kurs wymiany złotówki na euro.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
W rozmowie z PAP prof. Cezary Wójcik, były doradca prezesa NBP i szef biura ds. integracji
ze strefą euro w NBP, odniósł się do najczęściej poruszanych kwestii związanych z przyjęciem
europejskiej waluty.
Prof. Wójcik wyjaśnił, że nie należy obawiać się wzrostu cen po wejściu do strefy euro:
Ceny będą w Polsce wzrastać niezależnie od tego, jaką mamy walutę – inflacja jest, była i będzie.
Pytanie dotyczy tego, czy będzie jakiś dodatkowy efekt związany z wprowadzeniem wspólnej waluty.
Z doświadczeń krajów, które przyjęły euro, wynika, że taki efekt występuje, choć wzrost cen był
rzędu 0,2–0,3%.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Wszystkie ceny, także cena pracy, czyli płace, zostaną przeliczone na euro od razu
następnego dnia po wprowadzeniu euro.
To oznacza, że nasza zamożność się nie zmieni. Nie będzie też różnic pomiędzy grupami
dochodowymi: sytuacja biednych i bogatych pozostanie taka sama.
Prof. Cezary Wójcik uważa, że raczej nie wprowadzimy euro w ciągu najbliższych 10 lat.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Europoseł i była komisarz ds. regionalnych Danuta Hubner powiedziała
w wywiadzie dla „Gazety Wyborczej”:
Trzymamy stopę w drzwiach i nie wiemy, gdzie chcemy iść – czy wchodzić
do strefy euro, czy stanąć w miejscu np. Wielkiej Brytanii. Przez takie
wahanie ważne dla nas decyzje będą podejmowane bez naszego udziału.
Regulacje są obowiązkowe dla strefy euro. W efekcie państwa Unii mogą
pójść dwiema różnymi drogami: z reformami lub bez nich. Jak twierdzi
Danuta Hubner, wyłączenie Polski z reform podjętych w strefie euro może
spowodować spore opóźnienie naszego kraju w stosunku do innych krajów
strefy.
www.jakaunia.pl
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Jaka Unia?”
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Laureat ekonomicznego Nobla w 2008 r. i publicysta „New York
Timesa” Paul Krugman przestrzega Polskę przed przyjęciem
europejskiej waluty.
Paul Krugman uważa, że po wejściu do strefy euro Polska nie będzie miała
możliwości efektywnego radzenia sobie z recesją.
Noblista uznał, że przypadki załamań gospodarki Grecji, Hiszpanii,
Portugalii czy Cypru sumują się i dowodzą, że euro to pułapka, a kraje w nią
złapane mogą łatwo znaleźć się w sytuacji, w której nie ma dobrych
rozwiązań na wypadek kryzysu.
www.jakaunia.pl
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Jaka Unia?”
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Główny ekonomista PwC Polska, Witold Orłowski, mówił w ubiegłym
roku „Newsweekowi”, że decyzja o ewentualnym przystąpieniu Polski
do strefy euro zależy od tego, w jakiej będzie ona kondycji:
Jeżeli strefa euro ma działać tak jak obecnie, czyli generować kryzysy
i powodować, że kraje albo zadłużają się nadmiernie, albo muszą spłacać
długi innych, to oczywiście w takiej strefie euro nie ma sensu uczestniczyć.
Witold Orłowski zaznaczył, że korzyści z członkostwa Polski w dobrze
działającej strefie euro to posiadanie stabilnej waluty oraz mniejsze problemy
związane z inflacją i wahaniami kursowymi walut, co przekłada się na wyższy
wzrost gospodarczy.
www.jakaunia.pl
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Słowacja przystąpiła do strefy euro w styczniu 2009 r.
Z ankiety przeprowadzonej na zlecenie Komisji Europejskiej tuż po zamianie korony słowackiej na
euro wynika, że według 91% Słowaków zmiana waluty przebiegła gładko i bez zakłóceń.
Przeciwnego zdania było tylko 6% ankietowanych, pozostali nie mieli zdania.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Według badania KE najczęściej zgłaszanym przez Słowaków problemem były dłuższe kolejki
do kas z powodu konieczności przeliczania pieniędzy.
Wystąpiły też pewne komplikacje z bankomatami i monetami. 64% badanych stwierdziło, że są
wygodne i łatwo odróżnić nominały, ale aż 31% napotkało trudności.
Najwięcej problemów nowe pieniądze sprawiły osobom po 51. roku życia, pracownikom fizycznym
i bezrobotnym.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Pomocą w akceptacji euro na Słowacji miał być tzw. zestaw startowy – komplet monet
i banknotów, które można było kupić jeszcze w 2008 r. Wykupiło go tylko 32% Słowaków.
44% ankietowanych stwierdziło, że przeliczanie z koron na euro jest bardzo łatwe, a 32% przyznało,
że łatwe.
W przeliczeniach pomagały też specjalne kalkulatory, bezpłatnie rozsyłane do gospodarstw
domowych. Eurokalkulator otrzymało 95% gospodarstw domowych.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Ivan Mikloš, były wicepremier i minister finansów Słowacji, mówił
w maju br., że decyzja o przyjęciu euro była słuszna:
Słowacja odnosi korzyści z wstąpienia do strefy euro, biorąc nawet pod
uwagę ponoszone koszty. Dzięki euro odnotowujemy większy napływ
bezpośrednich inwestycji. W zeszłym roku Volkswagen podjął decyzję
o rozwoju swojej działalności w krajach Grupy Wyszehradzkiej i wybrał
Słowację m.in. dlatego, że mamy euro. Odnosimy korzyści, mamy niższą
inflację, niższe stopy procentowe. Bank Centralny Słowacji oszacował,
że przystąpienie do strefy euro przełoży się na dodatkowy wzrost
gospodarczy rzędu 0,7–0,8 pp.
www.jakaunia.pl
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Ivan Mikloš tłumaczy, że Słowacja wprowadziła euro m.in. po to, by zyskać stabilną walutę,
ponieważ przed przyjęciem euro kurs korony się wahał. Dziś koszty transakcyjne wymiany
walut w handlu zagranicznym i turystyce są niższe.
Juraj Karpiš, ekspert słowackiego Instytutu Analiz Społeczno-Gospodarczych, mówił w jednym
z wywiadów w 2010 r., że wprowadzenie euro przyniosło korzyści dla jednych grup i straty dla
innych. Wśród pozytywnych aspektów Karpiš wymienia: ochronę oszczędności obywateli podczas
kryzysu oraz zmniejszenie kosztów długu państwowego.
Jednak silne euro uderza w eksporterów, powodując, że ich towary, a także słowacka praca są zbyt
drogie i mniej konkurencyjne na rynku międzynarodowym. Silne euro jest prawdopodobnie także
jedną z głównych przyczyn spadku PKB.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
PKB Słowacji w 2009 r. spadł o 4,9%, podczas gdy w tym samym roku PKB Polski wzrósł
o 1,6%.
Paweł Gajewski, ekonomista i pracownik Katedry Makroekonomii Uniwersytetu Łódzkiego,
w rozmowie z „Rzeczpospolitą” stwierdził, że to nie wejście do strefy euro, ale wysoka otwartość
i specyficzna struktura gospodarki Słowacji przyczyniły się zarówno do głębokiej recesji, jak
i szybkiego z niej wyjścia:
Skoro wejście Słowacji do strefy euro przy przewartościowanym kursie konwersji korony nie
zaszkodziło jej w czasie kryzysu, to czy może zaszkodzić po jego zakończeniu? Na podstawie
dotychczasowych doświadczeń empirycznych należałoby odpowiedzieć: nie powinno.
www.jakaunia.pl
„Jaka Unia?”
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Od 1 stycznia 2014 r. Łotwa będzie 18. krajem strefy euro.
Jak wskazują badania, Łotysze są sceptycznie nastawieni do europejskiej waluty. 53% obywateli
Łotwy jest przeciwnikami wprowadzenia euro.
Komentatorzy zarzucają władzom państwowym, że nie włożyły zbyt wiele wysiłku, by przekonać
obywateli do tej operacji.
www.jakaunia.pl
Projekt współfinansowany
ze środków Ministerstwa
Spraw Zagranicznych
„Perspektywy waluty euro w Polsce.
Czy warto pójść drogą Słowacji?”
Debata w Nowym Targu
www.jakaunia.pl
Patronat honorowy:
Marek Sowa
Marszałek Województwa
Małopolskiego

similar documents