Presentatie - Kind en Gezin

Report
Staten-Generaal
Opvang en Vrije Tijd van Schoolkinderen
Een initiatief van
Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, gelijke kansen en Brussel
Vlaams minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke ordening en Sport
Aanbevelingen werkgroep 2
Kwaliteit
Voorzitter dr. Kristien Nys
Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen (HUB-KAHO)
Samenstelling Werkgroep
Amke Ballieul
Vlaamse Dienst Speelpleinwerk vzw
Els Cuisinier
Agentschap Sociaal-Cultureel Werk – Afdeling Jeugd
Mieke Daems
Centrum voor ErvaringsGericht Onderwijs
Jeanine De Buysscher
PPJ - Werkgeversfederatie Jeugdzorg
Jan De Crom
Onderwijssecretariaat van de Steden en Gemeenten van de Vlaamse Gemeenschap
Paul De Meester
Vlaams Secretariaat van het Katholiek Onderwijs
Heidi Desmet
GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap
Barbara Devos
Vlaams Welzijnsverbond
Stijn Gryp
ACV - Algemeen Christelijk Vakverbond
Marleen Lefèvre
Vlaams Platform Buitenschoolse Opvang
Matthieu Lenoir
Universiteit Gent
Dina Librecht
Vlaams Platform Buitenschoolse Opvang
Johan Meire
Kind en Samenleving
Bert Menten
Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media
Tanja Moens
Bloso
Jan Panhuysen
Vlaamse Onderwijsraad
Brecht Peleman
VBJK - Vernieuwing in de Basisvoorzieningen voor Jonge Kinderen
Martine Smets
Kind en Gezin
Jos Thys
Departement Onderwijs en Vorming
Ellen Van Hertbruggen
ACLVB – Liberale Vakbond
Christel Verhas
Gezinsbond
Sanne Vrancken
Vlaams Platform Buitenschoolse Opvang
Verontschuldigd
Francoise Vermeersch
Vlaams ABVV - Algemeen Belgisch Vakverbond
2
Vooraf
• Bottom up aanpak
– Brede vertegenwoordiging:
•
•
•
•
verschillende sectoren
werknemersorganisaties
onderzoekers
belangenverenigingen
– ‘Open’ input
• aansluitend bij insteek van Werkgroep 1
• Verdere reflectie, uitdieping en terugkoppeling
noodzakelijk
 Aanzet voor verder overleg met ‘alle’ relevante
stakeholders
3
Besproken thema’s
I.
Legitimering
Moet er een specifiek kwaliteitskader voor de opvang en
vrije tijd van schoolkinderen ontwikkeld worden?
Zo ja

Wat is de betekenis? Wat is het statuut?
Hoe daarmee omgaan?
II. Wie neemt daarin een rol op?
III. Invulling?
4
I. Legitimering: vaststellingen (1)
1. Aanbod is heel divers:
–
–
–
–
Aanbieders (verschillende sectoren)
Locatie
Organisatievorm
Regelgevende en subsidiërende overheden
• o.a. personeelsvereisten, -omkadering en -statuten,
begeleider-kindratio, binnen- en buitenruimte enz.
 Belemmert samenwerking, optimale inzet van
competenties, van infrastructuur enz.
2. Er is veel kennis, er zijn good practices, maar:
onvoldoende ‘gedeeld’ (bekend)
5
I. Legitimering: vaststellingen (2)
3. Huidige aanbod is ontoereikend
– Niet behoeftedekkend
– Onvoldoende verspreid, toegankelijk, laagdrempelig
• Alle kinderen?
– Kinderen van niet-werkende ouders
– Kinderen met een specifieke zorgbehoefte
– Maatschappelijk kwetsbare kinderen
• ‘Verplaatsing/vervoer = verkapte vorm van opvang’?
– Zie o.a. nota leerlingenvervoer Kinderrechtencommissariaat
 Gelijkberechtiging voor kinderen en ouders en recht op
deelname is niet gewaarborgd
6
I. Legitimering: vaststellingen (3)
4. Kwaliteit:
– Niet overal even ‘sterk’ / gewaarborgd
– Risico: onder druk door vraag naar uitbreiding ‘kwantiteit’
– Kwaliteitsaspecten onlosmakelijk met elkaar verbonden:
Kinderen die er zijn, groepssamenstelling, aanbod (cf.
activiteiten, binnen- en buitenruimte, materialen, regels
enz.), begeleidersteam (cf. competenties, aantal enz.)
• ‘Infrastructuurwachtlijsten’ (cf. voor uitbreiding, vernieuwing)
• Team:
– onvoldoende begeleiders / medewerkers
– ongewild hoog verloop van begeleiders /medewerkers
 ‘negatieve’ betekenis
» kinderen
» begeleiders, medewerkers
7
I. Legitimering: vaststellingen (4)
5. Noden en behoeften van kinderen:
Zie o.a. art. 31 Kinderrechtenverdrag, General Comment en
wetenschappelijke inzichten:
– Welbevinden, gezonde emotionele en fysieke ontwikkeling en
betrokkenheid
– Tijd en ruimte voor rust en vrije tijd, bij vrienden zijn
– Participatie, mening geven en mee beslissen
– Gebruik publieke ruimte
– …
6. Drie verantwoordingsperspectieven:
– Kinderen
– Ouders
– Organisatie (m.i.v. medewerkers en team) en beleid
8
I. Legitimering: aanbevelingen (1)
1. Eén referentiekader voor kwaliteit van opvang- en
vrijetijdsaanbod
– ls richtsnoer voor kwaliteit
– Is voor elk initiatief en voor elk kind geldend, maar is geen
meetkader voor ‘kinduitkomsten’
– Omvat diversiteit van aanbod
– Is een ‘open’ kader
• gemeenschappelijke doelstellingen
• algemene principes
– Is hulpmiddel om over ‘eigen werking’ te reflecteren
– Biedt (groep van) actoren/aanbieders mogelijkheid om eigen
accenten te leggen, rekening houdend met opvangmoment en
context
9
I. Legitimering: aanbevelingen (2)
– Is er o.w.v. het kind en is opgesteld vanuit het perspectief van
het kind
– Dient verschillende functies:
• Biedt kinderen ontwikkelingskansen en mogelijkheid een leuke vrije
tijd te hebben (zie verder, doel)
• Bevordert gelijke kansen voor maatschappelijk kwetsbare kinderen en
kinderen met een specifieke zorgbehoefte
• Laat ouders toe te participeren aan arbeidsmarkt, (beroeps)opleiding
en activiteiten die bijdragen tot hun eigen ontplooiing
• Vergroot mogelijkheid voor ouders om tot een ‘gedeelde opvoeding’ te
komen
10
II. Wie neemt een rol op? Vaststellingen
1. Zie diversiteit van aanbod: verschillende
beleidsdomeinen en overheden zijn betrokken
– eigen regelgeving
– al dan niet eigen subsidiestromen
2. Integraal en sectoroverschrijdend denken en werken
op beleids- en uitvoeringsniveau wordt nog
onvoldoende ‘benut’
3. Gebrek aan middelen: er zijn noden in elke sector
11
II. Wie neemt een rol op? Aanbevelingen (1)
1. De Vlaamse regering zet in op kwantiteit en kwaliteit
van het aanbod
2. De Vlaamse regering bepaalt het basisreferentiekader:
– op advies van gebruikers, aanbieders, werknemers, sociale
partners en deskundigen
– in functie van de gelijkberechtiging van kinderen en hun ouders
3. De Vlaamse regering en beleidsmakers inventariseren
sterktes en knelpunten en drempels in huidige aanbod
12
II. Wie neemt een rol op? Aanbevelingen (2)
4. De Vlaamse regering en beleidsmakers zetten in op
integrale benadering en sectoroverschrijdend werken,
dat vraagt:
–
In kaart brengen van mogelijkheden tot samenwerking
–
Aandacht voor complementariteit en streven naar synergie
–
Meer uitgebreid en diepgaand overleg met alle stakeholders
–
Duurzaam beleid (≠ vrijblijvend)
–
Met daarbij:
• aandacht voor ‘grootste noden’ van elke sector
• elke sector moet ‘eigen dynamiek’ naar kwaliteitsverbetering
van het aanbod stimuleren
13
II. Wie neemt een rol op? Aanbevelingen (3)
5. Vlaamse regering en beleidsmakers zetten in op
hertekening en uitbreiding van middelen
6. Vlaamse regering en beleidsmakers bewaken
‘ondernemerschap met sociaal oogmerk’
7. Aanbieders:
– Benutten ruimte om eigen accenten te leggen
– Stimuleren ‘eigen dynamiek’ naar kwaliteitsverbetering van het
aanbod (cf. supra)
14
III. Invulling: vaststellingen
 Zie ‘legitimering’ basisreferentiekader
 Zie ‘wie neemt een rol op?’
15
III. Invulling: aanbevelingen (1)
1. Aanbod
– Een plek waar kinderen zichzelf mogen zijn
– Een plek met een verrijkend, uitdagend en stimulerend
aanbod op maat van kinderen die er zijn
– Flexibel met gevarieerde keuze
• Kan verschillen per aanbod
• Afweging individuele noden versus noden van de groep
– Promoot autonomie (cf. keuzevrijheid), participatie en
(fysieke en sociaal-emotionele) veiligheid
– ‘Promotie’ niet-leeftijdsgebonden aanbod

16
III. Invulling: aanbevelingen (2)

Vrije deelname aan
sport en spel, recreatieve, culturele en artistieke activiteiten,
afgestemd op de eigenheid en diversiteit van kinderen
(cf. interesses, (zorg)behoeften, mogelijkheden, talenten)
 Inzetten op coherent en continu aanbod
 Vlotte transitiemomenten
 Er mogen verschillen zijn
 Praktisch en inhoudelijk initiatiefoverschrijdend
afstemmen
17
III. Invulling: aanbevelingen (3)
2. Begeleider-kindratio opstellen en verbeteren in
functie van:
–
–
–
–
(zorg)behoeften van de kinderen
aard van de activiteit
fysieke ruimte
competenties van de begeleiders
en vertrekkend vanuit wetenschappelijke inzichten
18
III. Invulling: aanbevelingen (4)
3. Inzetten op een kwaliteitsvol begeleidend en
ondersteunend team in functie van de kinderen
– Initiatiefnemers hebben op organisatieniveau een visie
op:
• Rekruteren van begeleiders en medewerkers (professionelen
en vrijwilligers)
‘diversiteit in team’ (zie verder)
• Inzetten van begeleiders en medewerkers
‘juiste man / vrouw op de juiste plaats’
19
III. Invulling: aanbevelingen (5)
3. Inzetten op een kwaliteitsvol begeleidend en
ondersteunend team in functie van de kinderen
– Team dat zich kenmerkt door:
• ‘Continuïteit’
– beleidsmakers en sectoren maken werk van ‘retentiebeleid’,
bijvoorbeeld: eenvormige en transparante loon- en
arbeidsvoorwaarden
• ‘Diversiteit’
– Werkervaring, competenties, opleiding, interessegebieden enz.
– ‘Lage instap’ mogelijk maken:
» open staan voor opname van kortgeschoolden
» voorzien van doorgroeimogelijkheden, leertrajecten, aangepast VTObeleid en omkadering (bv. ondersteunend aanspreekfiguur)
20
III. Invulling: aanbevelingen (6)
3. Inzetten op een kwaliteitsvol begeleidend en
ondersteunend team in functie van de kinderen
– Team dat zich kenmerkt door (vervolg)
• ‘Begrensde, brede inzetbaarheid’
– I.f.v. competenties en interesses van teamleden
– Sectoroverschrijdend zoeken naar complementariteiten en
synergie
 duurzamere taken, jobs en loopbanen
– Vraagt statuten die dat toelaten
21
III. Invulling: aanbevelingen (7)
3. Inzetten op een kwaliteitsvol begeleidend en
ondersteunend team in functie van de kinderen
– Minimale competenties bij individuele begeleiders en
medewerkers:
• Omgaan met kinderen,
• Samenwerken met ouders, teamleden en externen,
• Respect voor diversiteit, eigenheid en integriteit,
• Reflecteren over teamwerking, eigen handelen en dat van
kinderen
• Bereidheid om eigen handelen bij te sturen / te verbeteren
i.f.v. de kinderen
22
III. Invulling: aanbevelingen (8)
3. Inzetten op een kwaliteitsvol begeleidend en
ondersteunend team in functie van de kinderen
– Begeleiders en medewerkers leveren, elk vanuit hun eigen
rol en deskundigheid, actieve bijdrage in de werking
– Omkadering die competenties van begeleiders en
medewerkers in het team kan versterken
– Aangepast vormings-, trainings- en opleidingsbeleid
23
III. Invulling: aanbevelingen (9)
4. Infrastructuur
– Binnen- en buitenruimte moet kinderen
ontwikkelingskansen bieden en tegemoet komen aan
(zorg)behoeften (zie Aanbod)
– Bereikbaar en toegankelijk voor alle kinderen
– In de buurt van ander activiteitenaanbod (cf. webfunctie)
– Optimale inzet van beschikbare ruimte
– Visie ontwikkelen over gebruik van:
• Publieke ruimte
• Multifunctionele gebouwen, ruimtes, terreinen
 Vraagt stimulansen vanuit subsidiebeleid (cf. middelen)
24
III. Invulling: aanbevelingen (10)
5. Bereik van kwaliteitsvol aanbod vergroten:
– Betere spreiding van het aanbod
– Keuzevrijheid in grootschaliger aanbod
– Zie ook: coherent en continu aanbod
 Vraagt samenwerking en sectoroverschrijdende
afstemming

25
III. Invulling: aanbevelingen (11)
5. Bereik van kwaliteitsvol aanbod vergroten:
Samenwerking en sectoroverschrijdende afstemming

– Op beleids- en uitvoeringsniveau (over initiatieven heen,
bv. webfunctie) en met ouders en kinderen (cf. supra)
– Inhoudelijk en praktisch organisatorisch
• ‘Ontsluiting’ van bestaande inzichten en good practices
(lokaal + bovenlokaal, cf. op Vlaams niveau)
• Vraagt duidelijk mandaat
• Alle actoren moeten open staan voor vernieuwing
 Efficiënte, billijke inzet vanuit economisch, ecologisch en
ontwikkelingskansen gericht oogpunt
26

similar documents