Informatieavond HB+ASS

Report
HB +/- ASS...
Korte workshop/dialoog over
“hoogbegaafd en/of autisme”
Historie (I)

Bleuler (1916): “Lehrbuch der Psychiatrie”
– Naamgever “schizofrenie” en “autisme”
– Autisme viel tot 1980 in DSM onder “kinderschizofrenie” (!)

Leo Kanner (1943): “Autistische verstoringen in affectief
contact”
–
–
–
–
–
–
–
–
Sociaal onvermogen
Sterke behoefte aan constantheid/voorspelbaarheid
Sensorisch (over)gevoelig (geluid, reuk, tast)
Taaleigenaardigheden
Beperkt spelrepertoire
Stereotiepe bewegingen (wiegen, fladderen)
Sterke voorkeur voor bepaalde voorwerpen en/of interesses
Oorzaak aanvankelijk volgens Kanner: “Kille opvoeding”
Historie (II)
Hans Asperger (1944): “Die
autistische Psychopathen im Kindesalter”

–
–
–
–
–
–
Gebrekkig (oog)contact
Weerstand tegen verandering
Vooral jongens (4 tot 9 jongens tot 1 meisje)
Houterig / onhandig
“Professortaal”
Oorzaak volgens Asperger: wellicht erfelijk of
“familiaal”
Verschijningsvormen (I)
In DSM-IV
 (Klassiek) autisme
 Syndroom van Asperger
 PDD-NOS
Samen (DSM-V): Autisme Spectrum Stoornissen (ASS) met
dimensionele schaal.
syndroom van Rett en syndroom van Heller (desintegratiestoornis
van de kinderleeftijd): wel de symptomen maar door andere oorzaak,
dus geen autisme.
Verklaringsmodellen
Theory of Mind (TOM)
 Centrale coherentie
 Executieve functies

Verklaringsmodellen ASS

Neuropsychologisch:
– Centrale coherentie (CC)
– Executieve functies (EF)
Verklaart problemen met
plannen/organiseren (EF), en …
 …gerichtheid op details, het missen van de
samenhang (CC)
 Probleem: niet specifiek voor autisme

Overeenkomstige eigenschappen
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
Voorlijke taalontwikkeling/woordenschat
Excellent geheugen (voor feiten/details)
Gefocuste aandacht/interesse voor bepaalde onderwerpen
Moeite sociale interacties
Humor
Vaak eerlijk, sterk rechtvaardigheidsgevoel
Hypersensitief
Constant vragen stellen en/of praten
Koppig/non-conformistisch
Perfectionistisch
Interactie eigenschappen
– Asperger (moeite sociaal contact, motorische onhandigheid,
sterk verbaal) plus…
– HB (non-conformistisch denken, constant vragen stellen,
emotionele gevoeligheid)
– Is recept voor sociale paria…
(Gallagher & Gallagher, 2002)
Verschijningsvormen
– Alleen HB
– Alleen ASS
– HB + ASS
– Spectra, continu.
Verschillen HB vs HB+ASS
– Motorische onhandigheid
– Routinematig handelen en/of “fladderen”
– Rest “verschillende (kwalitatieve) uitingsvormen van
geconstateerde overeenkomsten”
(Gallagher & Gallagher, 2002)
Verschillen in verschijningsvorm
HB
ASS
Voorlijke taal
“Normale taal”
Pedant, monotoon
maar als van ouder (let op figuurlijk
kind
taalgebruik)
Geheugen/feiten
Goed begrip,
denkvermogen,
verbanden leggen
Gefocuste
Aandacht gericht
aandacht,
kunnen houden,
absorberende
selectief schiften
interesse
Informatieavond ‘autisme’ bibliotheek Oldenzaal
Goed geheugen
voor feiten/beelden,
weinig verbanden,
slechte
betekenisverlening
Obsessieve fixatie
voor gedrag/
onderwerp,
memoriseren
22 april 2010
Verschillen in verschijningsvorm
HB
ASS
Moeite sociale
interacties /
vaardigheden,
aandacht
andermans
perspectief
Bewust van eigen
impact op ander en
omgekeerd,
empathisch voor
anderen en
abstracties
Niet bewust van
impact op anderen,
empathisch voor
abstracties, minder
voor anderen
Eenzaamheid /
geen vrienden
Onafhankelijk maar
weet wel hoe
vrienden te maken,
introvert
Wel behoefte aan
vrienden maar geen
realistisch idee hoe je
vrienden maakt;
sociaal geïsoleerd,
verlegen of opdringerig
Onderscheiden HB/ASS




Moeilijk, want overeenkomsten, camouflage en
continuïteit (spectrum)
Anamnese (gedragsontwikkeling verschillende settings)
Plaats kinderen met soortgelijke interesse bij elkaar
(plusgroep)
Vraag naar inzicht in sociale situaties en hoe het kind
denkt dat het door de omgeving gezien wordt
– (J. Webb, Misdiagnosis an dual diagnosis of gifted children,
2001)
Casussen




J / T plusgroep
M wiskunde
M kaarten en dropjes
R / B / W mentorship
Conclusies
Hetzelfde gedrag kan verschillende
oorzaken/verklaringen hebben…
 Bij stellen diagnose ASS is het wenselijk
dat er ook gekeken wordt naar HB als
mogelijke verklaring van gedrag
 Bij begeleiding/behandeling: maatwerk,
pragmatisch.

Literatuur
Interessante schrijvers/boeken:
- Peter Vermeulen: ”Dit is de titel”;
- Mark Haddon: “Het wonderbaarlijk incident met de
hond in de nacht”;
- Boeken van Daniel Tammet, Temple Grandin en
andere mensen met HB/ASS;
- James Webb et. al.:”Misdiagnosis and dual diagnosis
of gifted children”;
Vragen/discussie…
Stellingen
Een kind met ASS kan geen
HAVO/VWO-diploma halen.
 Bij personen met HB+ASS dient de
nadruk (in de begeleiding) te liggen op
de stoornis.
 HB en ASS zijn eigenlijk uitingsvormen
van dezelfde onderliggende
eigenschap.


similar documents