katarzyna_suchon_synowektomia_izotopowa

Report
Synowektomia izotopowa –poprawa
jakości życia pacjentów z
reumatoidalnym zapaleniem stawów
Poradnia Reumatologiczna
Szpital Wojewódzki w Opolu
Kierownik Poradni dr Katarzyna Suchoń
RZS POSTAĆ GUZKOWA
Reumatoidalne Zapalenie stawów.
/RZS/
• To układowa zapalna choroba o nieznanej
etiologii
• Powoduje uszkodzenie układu ruchu w zakresie
stawów obwodowych w tym głownie rąk
• Zajmuje narządy wewnętrzne takie jak nerki
• Płuca naczynia krwionośne.
• Nadal jest nieuleczalna
Reumatoidalne zapalenie stawów/RZS/
• To nie jest jednorodna choroba
• Zapadają najczęściej kobiety 35-55 lat
• Po 5 latach połowa staje się niezdolna do
pracy
• Największy dynamizm zmian pierwsze 6 m-cy
do 2 lat
• We wczesnym okresie nie spełnione sa
wszystkie kryteria ACR /70% seronegatywna/
MITY o RZS
• Na RZS się nie umiera
• Śmiertelność chorych z ciężką postacią RZS lub
objawami pozastawowymi odpowiada
śmiertelności chorych z chorobą wieńcowa
trójnaczyniową czy IV stadium ziarnicy
złośliwej
/PincusT,Callahan LF.What is the natural History
of Rheumatoid arthritis? Rheum dis clin North
Am 1993 ;19:123-51
Przebieg kliniczny
Zapalenie stawów
Uszkodzenie stawów
Upośledzenie czynności
Zmiany ogólnoustrojowe
Niesprawność
Przedwczesny zgon
Cele leczenia RZS
Wiek XX
Wiek XXI
Zmniejszenie:
– bólu i obrzęku stawów
– obniżanie OB i stężenia CRP
Zniesienie:
– bólu i obrzęku stawów
– zatrzymanie progresji zmian
strukturalnych (rtg)
– normalizacja OB i stężenia CRP
oraz
–
przystosowanie się do utraty funkcji
i niepełnosprawności
- brak jednoznacznej definicji
- wg różnych autorów utrzymujący się
stan remisji od 2 miesięcy do 2 lat
oraz
– przywrócenie sprawności fizycznej
– zapobieganie niepełnosprawności
– poprawa jakości życia
– śmiertelność tak jak w populacji ogólnej
Obecnie uzyskanie trwałej remisji jest podstawowym
celem leczenia RZS
Mader R. & Keystone E. J Rheumatology 2007; 34 (suppl 80):16-24. Aletaha, et al. Arthritis Rheum 2007;56:3226–35. Pincus T. et al. Clin Exp Rheumathol 2006; 24 (supll.43): S1-S6
Leki stosowane w RZS
• Leki modyfikujące proces chorobowy
• =DMARDs=LMPCH:
• MTX-lek pierwszego rzutu 20-25 mg na
tydzien,Leflunomid
• SF-sulfasalazyna ,hydroksychlorochina
• Azatiopryna• Sole złota
• Terapie biologiczne.
Leki cd
• MTX dawki doustne standardowe 20-25mg na
tydzień w razie nietolerancji lek podskórny-w
tym roku w ramach programu lekowego –
indywidualna umowa z NFZ.
• Leflunomid lek doustny –w tym roku nadal w
programie lekowym NFZ indywidualna
umowa.
• Sole złota niedostępne w Polsce nadal
stosowane.
Leki cd
• Terapie biologiczne – leki o charakterze
przeciwciał przeciw receptorom,cytokinom
• Podawane pozajelitowo
• We wlewach kroplowych lub injekcjach .
• Aktualnie dostępne tylko w wybranych
ośrodkach w ramach indywidualnej umowy z
NFZ-program terapeutyczny.
RZS- leczenie cd.
• Sterydy-awansowały do roli” DMARD”
• NLPZ- nie wystarczą w leczeniu jako monoterapia
–nie wpływają na proces destrukcji stawów
• Rehabilitacja Ruch ZAWSZE fizykoterapia
CZASAMI
• Leczenie operacyjne
• Rehabilitacja społeczna,pokonywanie barier
• Ruch samopomocowy
• radiosynowektomia=synowektomia izotopowa.
Radiosynowiorteza
• Termin użyty po raz pierwszy w 1968 /RS/.
• Oznacza odbudowe błony maziowej pod
wpływem promieniowania beta emitowanego
przez radiofarmaceutyk podany dostawowo.
• RADIOSYNOWIORTEZA została wprowadzona
w miejsce słowa synowektomii izotopowej
jako leczenie zachowawcze.
Radiosynowektomia zasada działania
w RZS
• RADIOSYNOWEKTOMIA
• Wykorzystuje fakt ,że istotą przewlekłych
zapaleń stawów są zmiany patologiczne
obejmują w pierwszej kolejności błonę
maziową.
Total Score=384
16
18
Radiosynowektomia zasada działania
w RZS
• Koloidalne cząsteczki radionuklidu są
fagocytowane przez makrofagi zmienionej
zapalnie błony maziowej .
• Pod wpływem promieniowania beta
emitowanego przez radiofarmaceutyk
dochodzi do martwicy skrzepowej
synowiocytów ,które pochłonęły lek.
Radiosynowektomia zasada działania
w RZS
• Dzięki zabiegowi dochodzi do redukcji liczby i
rozmiarów kosmków błony maziowej.
• Jeżeli terapia została zastosowana we
wczesnym okresie choroby dochodzi do
przywrócenia fizjologicznej budowy i
właściwości błony maziowej zahamowanie
destrukcji struktur stawowych i możliwy staje
• Się powrót pełnej funkcji stawu.
Wczesny rzs-osłabienie siły mięśniowej
/próba zaciśnięcia dłoni w pięść/
• Wykorzystywane obecnie koloidowe roztwory
radioizotopów są czystymi emiterami
promienowania beta niezagrażającymi radiacja
innym ludziom i środowisku.
• Stad bezpieczeństwo w stosowaniu
ambulatoryjnym.
Wskazania
• Podstawom wskazaniem jest leczenie
nawrotowych wysięków stawowych u chorych
• z RZS,ZZSK,ŁZS,ReZS
• Kosmkowo-guzkowe barwnikowe zapalenie
błony maziowej
• DNA
• Artropatii hemofilowej !
Przeciwskazania
•
•
•
•
•
•
ciąża i okres karmienia
Niewyrównane zaburzenia krzepnięcia
Pęknięta torbiel podkolanowa.
Względne pw.
Wiek poniżej 20 lat
Okres III i IV radiologicznych zmian wg
Steinbrockera
• Niestabilność więzadłowa.
ZAKŁAD MEDYCYNY NUKLEARNEJ w
Opolu
• Przed 2 laty zaproszono reumatologów
Opolszczyzny na warsztaty poświecone
zastosowaniu radiosynowektomii w
reumatologii
• Do dnia dzisiejszego wykonano 10 zabiegów
radiosynowiortezy./7 stawy kolanowe 3 stawy
skokowe/
Poradnia Reumatologiczna
• Wskazania do zabiegu
• Nawracajacy wysięk w stawach kolanowych u
kobiet u których nie było efektu po 3-5 injekcji
dostawowych sterydu połączonych z punkcja.
• Niespełniające jeszcze bezwzględnych wskazań
• Do leczenia chirurgicznego tj. brak
zaawansowanych zmian radiologicznych
,istotnej niestabilności więzadłowej lub
znacznego przerostu błony maziowej.
Procedura.
• Pewne rozpoznanie RZS
• Wykonanie w ciągu poprzedzających 6 m-cy
badanie obrazowe stawu MRI lub/i USG.
• USG szczególnie przydatne przed
radiosynowektomią stawu kolanowego.
• Wykonanie 2-lub 3 fazowej scyntygrafii układu
kostnego obrazujacej nasilenie stanu
zapalnego tkanek miekkich.
ZAKLAD MEDYCYNY NUKLEARNEJ.
• Rygorystyczne procedury podawania leków
• Zabezpieczenia chorego ,personelu i
środowiska pozwalają zminimalizować
prawdopodbienstwo działań niepożądanych.
Działania niepożądane
•
•
•
•
Miejscowe –ból obrzęk reakcja alergiczna,
Radiacyjne zapalenie błony maziowej 2%
Zapalenie Ściegien prostowników 1,4%
Bateryjne zapalenie stawu mniej niż 1 na 35 tys.
przypadków-działanie p.bakteryjne.
• Ogólne-gorączka 2%
• 48 unieruchomienie zapobiega wylaniu się
izotopu poza staw i rozprzestrzenianiu się go
droga układu siat.srod.
Kiedy efekty
•
•
•
•
Ocena 4-6 doba
Ostateczna 3-6 miesiąc
Po 6 -ciu miesiącach można powtórzyć.
Terapeutyczne efekty pojawiają sie z
opóźnieniem.
• Od 1 miesiąca do 6 -ciu m-cy
Podsumowanie
• Synowiorteza radioizotopowa to zachowawcza
metoda miejscowego leczenia nawracających
wysięków w stawie stanowiąca alternatywę
dla leczenia synowektomii chirurgicznej
• Stosowana w przypadku nieskuteczności
standardowych terapii szczególnie injekcji GKS.
• Jej skuteczność jest najlepiej
udokumentowana dla hemofilii i RZS.
podsumowanie
• Okres anatomiczny koreluje z wynikami terapii
• Odpowiedz na leczenie pojawia się szybko i
może mieć charakter długotrwały
• W porównaniu z leczeniem operacyjnym może
być wykonywania ambulatoryjnie bez
konieczności stosowania obciążającej anestezji
długotrwałego unieruchomienia, rehabilitacji
• Wymaga mniejszych nakładów finansowych
Dziękuję za uwagę 

similar documents