presentatie

Report
U heeft een risicovol bedrijf in uw
gemeente; wat dan?
Alexandra Boot
Erik van der Steen
Boot Advocaten
2 juli 2012
© Boot Advocaten
1
Het heft in eigen hand
Doel:
Zelf verantwoordelijkheid nemen en optreden bij rampen en bijnarampen
Welke bevoegdheden heeft een gemeente ten opzicht van risicovolle
bedrijven waarvoor Gedeputeerde Staten bevoegd gezag is voor het
verlenen van de omgevingsvergunning.?
© Boot Advocaten
2
Zelf optreden: Wanneer?
• Preventief:
Welke maatregelen kunnen vooraf genomen worden
met betrekking tot de inrichting?
• Curatief: Wat kan/moet worden gedaan als een ramp of bijna-ramp is
opgetreden?
Wat kan/moet worden gedaan met betrekking tot het bedrijf
Wat kan/moet worden gedaan met betrekking tot de omgeving?
© Boot Advocaten
3
Zelf optreden: bevoegdheden
Uitgangspunt: Alleen een bevoegdheid als die bij wet is toegekend.
•
•
•
•
•
•
•
•
Gemeentewet
APV
Wabo/Wet milieubeheer
Wet ruimtelijk ordening
Besluit externe veiligheid inrichtingen
Besluit risico zware ongevallen
Wet Veiligheidsregio’s
Wetboek van Strafrecht
© Boot Advocaten
4
Zelf optreden: Gemeentewet
Artikel 172 Gemeentewet:
Algemene bevoegdheidsgrondslag burgemeester om maatregelen te
nemen bij overtredingen van de openbare orde.
Zowel bij een toepasselijk voorschrift (lid 2) als in het geval er geen
wettelijke voorschrift is (lid 3). Inbreuk op andere regels is echter niet
toegestaan.
• Voorwaarde: had niet eerder in de APV geregeld kunnen worden
(onmiddelijkheidscriterium)
• Voorbeeld: ontruiming van een door seizoenarbeiders bewoond
brandgevaarlijk schip.
• Toepasbaarheid in uw gemeente?
© Boot Advocaten
5
Zelf optreden: noodbevel
Artikel 175 Gemeentewet:
Bij rampen of de dreiging daarvan kan een burgemeester een
noodbevel uitvaardigen. Dit richt zich tegen individuele personen, maar
ook tegen individuele bedrijven.
Zo nodig kunnen hiermee ook grondrechten, zoals het recht op
vergadering, worden ingeperkt.
• Voorwaarde: Voorafgaande waarschuwing/evenredigheidsbeginsel
• Voorbeeld: personen bevelen om een gebouw te verlaten bij
instortingsgevaar
• Toepasbaarheid in uw gemeente?
© Boot Advocaten
6
Zelf optreden: Noodverordening
Artikel 176 Gemeentewet
Ligt in het verlengde van artikel 175: De burgemeester kan op
dezelfde grondslag als in artikel 175 een verordening opstellen.
Deze geldt dan, in tegenstelling tot een noodbevel, voor een onbeperkt
aantal personen
• Voorwaarde: Noodverordening moet bij eerstvolgende gelegenheid
door de raad worden goedgekeurd.
• Voorbeeld: Afsluiting van een aantal straten bij dreigend
instortingsgevaar.
• Toepasbaarheid in uw gemeente?
© Boot Advocaten
7
Zelfoptreden: conclusie Gemeentewet:
Preventief:
• Alleen bij (directe) dreiging van een ramp
• Ten opzichte van het bedrijf: Stilleggen/ontruimen
• Ten opzichte van de omgeving en andere gebieden buiten het
bedrijf: ontruimen
Curatief:
Als een ramp is gebeurd:
• Ten opzichte van het bedrijf: Stilleggen/ontruimen.
• Ten opzichte van de buurten buiten het bedrijf: Ontruimen.
© Boot Advocaten
8
Zelf optreden: APV?
De huidige model APV geeft geen grondslag om op te treden.
Overwogen kan worden om aanvullende bevoegdheden op te nemen in
de APV
Er zijn echter wel grenzen aan de mogelijkheden van een APV:
– bescherming openbaar belang gelegen in gemeente
– APV mag niet in strijd zijn met bestaande hogere regelgeving
– APV wijkt wanneer strijdige hogere regelgeving wordt vastgesteld
Omdat de meeste bevoegdheden al geregeld zijn in hogere regelgeving
zijn de mogelijkheden om in APV regelingen op te nemen beperkt.
© Boot Advocaten
9
Zelf optreden: kostenverhaal
Bij overtreding van een bepaling uit de APV kan de last onder
bestuursdwang of de last onder dwangsom worden opgelegd.
Dan is afdeling 5.3.1 van de Awb van toepassing:
• Aanzegging vooraf met aanzegging kosten.
• Overtreder moet in de gelegenheid worden gesteld om zelf aan de
overtreding een eind te maken.
• Doet hij dit niet, dan kunnen de kosten op hem worden verhaald.
Artikel 5.23 Awb: afdeling 5.3.1 is niet van toepassing op optreden ter
onmiddellijke handhaving van de openbare orde.
© Boot Advocaten
10
Zelf optreden: Wet milieubeheer/Wabo
Wat kan worden gedaan op grond van de Wet milieubeheer/Wabo ten
aanzien van het bedrijf zelf?
Uitgangspunt: Degene die bevoegd gezag is voor het afgeven van
een vergunning is ook bevoegd gezag voor de handhaving
De provincie (GS) is bevoegd gezag voor inrichtingen waar het Brzo op
van toepassing is.
© Boot Advocaten
11
Zelf optreden : Wet milieubeheer/Wabo
Conclusie:
De provincie is bevoegd gezag op grond van de Wm en Wabo, zowel
voor vergunningverlening als voor toezicht. Voor de gemeente is in de
handhaving van de Wm geen rol weggelegd.
Omdat in hogere regelgeving eisen aan de inrichting zijn gesteld, mag de
Gemeente mag zelf geen eisen meer stellen aan het bedrijf
© Boot Advocaten
12
Zelf optreden: BEVI
Besluit externe veiligheid inrichtingen
Doelstelling: Het gezag dat bevoegd is op grond van de Wet
milieubeheer en de Wet ruimtelijke ordening wordt verplicht om afstand
te houden tussen kwetsbare objecten en risicovolle bedrijven. Het Bevi
geeft de normen (10 -6).
•
Het BG o.g.v. de Wm moet zorgen dat door afgifte van de
omgevingsvergunning de risicocontour niet over kwetsbare objecten
komt te liggen.
•
Het BG ogv de Wro moet zorgen dat er geen kwetsbare objecten
binnen de risicocontour kunnen worden gerealiseerd.
© Boot Advocaten
13
Zelf optreden: ogv het Bevi
Gedeputeerde staten is bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning.
De gemeenteraad is bevoegd gezag voor het opstellen van het
bestemmingsplan.
Bepalend is de veiligheidscontour.
•
Het bedrijf is verplicht om bij de omgevingsvergunning een QRA te
overleggen waarmee deze veiligheidscontour kan worden vastgesteld.
•
De gemeenteraad is aan de veiligheidscontour die door de provincie wordt
vastgesteld gehouden.
Conclusie: De gemeente heeft geen directe mogelijkheden om op te treden ogv
het Bevi
© Boot Advocaten
14
Zelf optreden: Brzo en strafrecht:
Besluit risico zware ongevallen
Het gezag dat op grond van de Wabo bevoegd gezag is, is ook
bevoegd gezag op grond van het Brzo
Omdat dit de provincie is zijn er op grond van het Brzo geen extra
bevoegdheden. Het Brzo is wel van belang voor de vraag wie bevoegd
gezag is voor de omgevingsvergunning. ik kom hier later op terug.
Strafrecht; Aanwijzing handhaving milieurecht
Er kan altijd in het driehoeksoverleg worden gevraagd voor specifieke
handhaving t.a.v. het bedrijf ogv het milieustrafrecht.
“Aanwijzing handhaving milieurecht”, (geldend tot 31-03-2014) is
hiervoor leidend. Externe veiligheid en calamiteiten zijn voorlopige
kernbepalingen in deze regeling en dat biedt perspectief bij het bedrijf
© Boot Advocaten
15
Zelf optreden: wet veiligheidsregio’s
•
•
•
Centrale rol voor burgemeester en B&W
Burgemeester: Opperbevel bij rampenbestrijding
Zowel reactief als anticipatief (“ernstige vrees voor het ontstaan)
•
Als een ramp bovenlokaal wordt gaan veel bevoegdheden over
naar de voorzitter van de Veiligheidsregio.
Zo gaan de noodbevoegdheden van artikel 175 en 176 over
naar de voorzitter van de Veiligheidsregio
•
Conclusie bij een bovenlokale ramp gaan de bevoegdheden al snel
naar de voorzitter van de Veiligheidsregio.
© Boot Advocaten
16
Zelf optreden:conclusies
De wettelijke mogelijkheden om direct op treden tegen een risicovol
bedrijf in de gemeente zijn beperkt. Dit terwijl er wel grote gevolgen
kunnen zijn:
zowel direct voor de veiligheid van de inwoners
Als indirect door de onmogelijkheid om een toereikend
bestemmingsplan op te stellen.
Er zijn desondanks wel degelijk mogelijkheden voor de gemeente
om op te treden, deze liggen met name in de beïnvloeding van de
processen. Dit is zowel mogelijk op bestuurlijk vlak als via juridische
maatregelen. Hiervoor is een goede analyse van de juridische
situatie en een strategische visie noodzakelijk
© Boot Advocaten
17
Boot Advocaten, Postbus 75810, 1070 AV Amsterdam
Tel: 020-5041570 www.bootadvocaten.nl
© Boot Advocaten
18

similar documents