według najnowszych badań

Report
WYCIECZKA
TURYSTYCZNOKRAJOZNAWCZA SUWALSZCZYZNA
Wykonanie: Aneta Koniecko
Kl. III B
4 DNIOWA WYCIECZKA TURYSTYCZNOKRAJOZNAWCZA PO SUWALSZCZYŹNIE
1 DZIEŃ:
• wyjazd z miejsca zbiórki,
• Dowspuda i ruiny pałacu
Ludwika Michała Pacazwiedzanie z
przewodnikiem,
• Głazowisko Bachanowo,
• Góra Cisowa,
• Góra zamkowa (Szurpiły),
• Powrót na miejsce
noclegu,
• Obiadokolacja,
• Czas wolny.
2 DZIEŃ:
• Śniadanie,
• Wyjazd nad Jezioro
Hańcza,
• Kanał Augustowski-rejs
statkiem,
• Puszcza Augustowskazwiedzanie,
• Powrót na miejsce noclegu,
• Obiadokolacja,
• Czas wolny.
4 DNIOWA WYCIECZKA TURYSTYCZNOKRAJOZNAWCZA PO SUWALSZCZYŹNIE
3 DZIEŃ:
• Śniadanie,
• Wyjazd do Puszczy
Rominckiej,
• Smolniki,
• Stańczyki,
• Studzieniczna,
• Powrót na miejsce
noclegu,
• Obiadokolacja,
• Czas wolny.
4 DZIEŃ:
• Śniadanie,
• Wyjazd nad Jezioro Wigry,
• Zwiedzanie cmentarzyska
Jaćwingów,
• Wisząca dolina Gaciska,
• Obiadokolacja,
• Powrót na miejsce zbiórki.
•
Koszt wycieczki: 350 zł
PARKI NARODOWE I KRAJOBRAZOWE:




Biebrzański Park Narodowy,
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej,
Suwalski Park Krajobrazowy,
Wigierski Park Narodowy
DOWSPUDA I RUINY PAŁACU LUDWIKA MICHAŁA PACA

Wszystko zaczęło się w 1820 roku, kiedy to Ludwik Michał Pac rozpoczął
budowę pałacu. Fundusze zdobył walcząc u boku Napoleona, gdzie w jego
armii był generałem. Budowę ukończono w 1823 roku. Stare pisma głoszą,
iż była to budowa opływająca w luksusy. Podobno nawet w stajni miały być
wyłożone najdroższe marmury i kryształowe lustra. Jako, że Pac był osobą
bardzo zasłużoną w tamtejszych czasach, bardzo szybko powstało
powiedzenie: "Wart Pac pałaca, a pałac Paca".
Niestety hrabia Pac nie władał tutaj zbyt długo, gdyż już w 1830 roku władze
carskie skonfiskowały dobra dowspudzkie. Była to kara wymierzona przez
cara za udział Paca w powstaniu listopadowym. Pałac Paca przechodził
wówczas z rąk do rąk, a nikt nie potrafił o niego należycie zadbać. W ten
sposób niszczejąc trafił do ostatniego dzierżawcy, który postanowił pałac w
Dowspudzie rozebrać i odsprzedać cegły i materiał z przeznaczeniem pod
budowę koszar w Suwałkach.
GŁAZOWISKO BACHANOWO


Głazowisko powstało na
skrzyżowaniu dwóch rynien
lodowcowych. Głazy zostały
przyniesione w to miejsce przez
lodowiec ze Skandynawii wraz z
masą gliny zwałowej. Zostały
odsłonięte w wyniku wymycia
gliny przez wody roztopowe
lodowca.
Obecnie na głazach występują
liczne gatunki porostów
naskalnych i mchy – m.in. rzadki
gatunek górski. Współcześnie
teren rezerwatu wykorzystywany
jest jako pastwisko.
GÓRA ZAMKOWA

Góra Zamkowa (zwana też Zamczysko)
– morenowe wzniesienie na Pojezierzu
Suwalskim, w powiecie suwalskim, w
gminie Jeleniewo, na terenie wsi
Szurpiły. Położone jest pomiędzy
jeziorami: Szurpiły (od południa),
Jegłówek (od północy) i Kluczysko (od
zachodu). Wierzchołek góry znajduje
się na wysokości 45 metrów ponad
powierzchnią otaczających ją jezior, na
wysokości bezwzględnej 228 m n.p.m.
Góra Zamkowa jest jednym z
najciekawszych zabytków budownictwa
obronnego oraz najważniejszym
stanowiskiem archeologicznym na
Suwalszczyźnie.
GÓRA CISOWA

Góra Cisowa w Suwalskim Parku
Krajobrazowym to doskonały punkt
widokowy (256 m n.p.m.).
Rozpościera się stąd piękna
panorama na zagłębienie Szeszupy
– niepowtarzalny krajobraz jeziora,
łąki, torfowiska i wzniesień terenu.
Panorama, która rozpościera się ze
szczytu Góry Cisowej jest jedną z
najpiękniejszych i najciekawszych
na Suwalszczyźnie. Przy dobrej
pogodzie widać stąd nawet
kilkanaście jezior. Warto
wspomnieć, że na szczycie góry
znajduje się krzyż i tablica
upamiętniająca pielgrzymkę Ojca
Świętego Jana Pawła II do Polski w
1999 r.
JEZIORO HAŃCZA

Hańcza – jezioro położone na
Pojezierzu Wschodniosuwalskim. Jego
głębokość - według najnowszych
badań- wynosi 106,1 m (stare dane
podają wartości 108,5, 111,5 lub 113
m), co sprawia, iż jest to najgłębsze
jezioro w Polsce i w całej środkowej
części Niżu Europejskiego. Zlewnia
jeziora, odwadniana przez sieć cieków i
rowów melioracyjnych, zdominowana
jest przez tereny rolnicze z fragmentami
borów świerkowych i lasów mieszanych
oraz niewielkimi obszarami zarośli na
terenach podmokłych i nieużytkach. W
zlewni zbiornika znajdują się mniejsze
zbiorniki wodne: Oklinek, Boczniel,
Jegliniszki.
KANAŁ AUGUSTOWSKI


Kanał Augustowski – droga wodna łącząca
drogą okrężną dopływy Wisły z Bałtykiem
poprzez dopływy Niemna, z pominięciem
dolnego biegu Wisły.
Kanał Augustowski jest częścią Szlaku
Batorego i wraz z zespołem budowli i urządzeń
został ujęty w rejestrze zabytków
nieruchomych, nr rej.:324 z 23.10.1968
(środkowa część) i 5 z 902.1979 (cały kanał).
Rozporządzeniem Prezydenta RP z 25 kwietnia
2007 roku (Dz.U. nr 86 z 2007 r., poz. 572)
został uznany za pomnik historii. Od roku 2008
kanał był wspólnym polsko-białoruskim
kandydatem do wpisania na listę światowego
dziedzictwa UNESCO (wniosek wycofano w
2010 w celu poprawienia). Kanał Augustowski
włączony został w Europejski Szlak Tematyczny
Transport i Komunikacja, będący częścią
Europejskiego Szlaku Dziedzictwa
Przemysłowego
PUSZCZA AUGUSTOWSKA


Puszcza Augustowska – duży kompleks leśny
położony w województwie podlaskim oraz na
Litwie i Białorusi. Powierzchnia całej puszczy
wynosi ok. 160 tys. ha, z czego w granicach
Polski znajduje się ponad 114 tys. ha. Na jej
terenie znajduje się Wigierski Park Narodowy.
85% obszaru puszczy pokrywają bory z dużą
przewagą sosny (ponad 70%) i mniejszym
udziałem świerka (17%). Wiele jest
drzewostanów starych, liczących ponad 120
lat. Nie są rzadkością drzewa o wysokości 3040 m. Na niektórych obszarach rosną dobrze
zachowane bory wilgotne i bagienne, wiele
jest torfowisk. Występują też olsy (8,5%
powierzchni, głównie w południowej części), a
miejscami także grądy.
Ze względu na surowy klimat w puszczy
zachowały się gatunki roślin będące reliktami
północnymi: brzoza niska, cis, borówka
bagienna, zimoziół północny i rosiczki.

W puszczy stwierdzono obecność ponad 2 tys.
gatunków zwierząt (z tej liczby największą
część stanowią owady). Wśród ssaków
występują: wilk, jenot, ryś, borsuk, jeleń
szlachetny, łoś, sarna, zające: bielak i szarak,
bóbr, piżmak, wydra i inne. W przeszłości żyły tu
także tury, żubry, niedźwiedzie i rosomaki.
Spośród rzadkich ptaków żyją tu m.in.: bocian
czarny, trzmielojad, orlik krzykliwy, gadożer,
kania czarna, kania ruda, dzięcioły:
białogrzbiety, trójpalczasty i zielonosiwy,
głuszec oraz cietrzew. Ponadto w puszczy żyją
prawie wszystkie gatunki krajowych płazów i
gadów, a w wodach bytuje ponad 30 gatunków
ryb.
PUSZCZA ROMINCKA


Puszcza Romincka - rozległy,
zwarty kompleks leśny
stanowiący część Pojezierza
Litewskiego, zarazem
najbardziej na północny wschód
wysunięta część Mazur
Garbatych, podzielony między
Polskę i Rosję (obwód
kaliningradzki). Geologicznie,
obniżenie terenu samej puszczy
stanowi strefę przejściową
między mazurskim i litewskim
lobem lodowcowym.
Powierzchnia: ok. 35,5 tys. ha,
w tym po stronie polskiej ok.
15,5 tys. ha.
PUSZCZA ROMINCKA

Puszcza Romincka charakteryzuje się unikalną fauną i florą,
przypominającą nieco tajgę. Przeważają drzewostany
sosnowo-świerkowe z domieszką dębu, lipy, brzozy i grabu, a
w zagłębieniach terenu – olszy. Ze względu na trudno
dostępną rzeźbę terenową żyją tu wszystkie polskie gatunki
zwierzyny łownej, poza żubrem, tak więc łoś, jeleń, sarna,
dzik, wilk, lis, ryś, borsuk, jenot, wydra, kuna leśna i domowa,
gronostaj, zając bielak, ryjówka, smużka, wydra, a także
bobry. Z ptactwa warto odnotować żurawie, czarne i białe
bociany, czaple, orła bielika, orlika krzykliwego, cietrzewie,
rybołowy, myszołowy, sowy, puszczyka, rzadkie odmiany
dzięcioła i wiele innych. Istnieją tu jedyne na całym niżu
Polski stanowiska rzadkiego gatunku storczyka – gółki
wonnej.
SMOLNIKI

Smolniki – wieś w Polsce o charakterze
turystyczno-wypoczynkowym położona w
województwie podlaskim, w powiecie
suwalskim, w gminie Rutka-Tartak, przy
północnej granicy Suwalskiego Parku
Krajobrazowego. Do 31 grudnia 2009 wieś
należała do gminy Wiżajny. Punkt widokowy "U
Pana Tadeusza" o wysokości ok. 225 metrów
znajdujący się na skraju wsi. Z miejsca tego
widać północno-wschodnią część Suwalskiego
Parku Krajobrazowego (patrząc na południe),
jeziora Kojle i Perty oraz Purwin. W oddali
zobaczyć można góry: Jesionową, Cisową i
Krzemieniuchę. Unikalny krajobraz został
wykorzystany przy realizacji filmów: "Dolina
Issy" Tadeusza Konwickiego i "Pan Tadeusz"
Andrzeja Wajdy. Izba regionalna w budynku
biblioteki i czytelni – daje możliwość
zapoznania się kulturą materialną regionu,
ścieżka poznawcza wokół Jeziora Jaczno.
STAŃCZYKI

Stańczyki - mała wieś w Polsce
położona w województwie
warmińsko-mazurskim, w
powiecie gołdapskim, w gminie
Dubeninki, na północny zachód
od Suwałk. Leży na terenie
Suwalszczyzny. Obok wsi
przepływa rzeka Błędzianka. W
Stańczykach znajdują się
zabytkowe wiadukty kolejowe
nieczynnej już linii Gołdap Żytkiejmy (39,5 km) tzw. Mosty
w Stańczykach.
STUDZIENICZNA









Studzieniczna – część
administracyjna Augustowa, do 1973
samodzielna wieś, w województwie
podlaskim, na terenie Pojezierza
Suwalskiego, nad Jeziorem
Studzienicznym i Stawem
Studzieniczańskim. Jest obecnie ulicą
o nazwie Studzieniczna.
Zabytki:
zespół kościoła parafialnego,
drewniany kościół pod wezwaniem
MB Szkaplerznej,
drewniana dzwonnica,
kaplica Matki Boskiej
plebania,
cmentarz przykościelny (teren
półwyspu),
rzymskokatolicki cmentarz parafialny,
SANKTUARIUM W STUDZIENICZNEJ

W Studzienicznej znajduje się
zabytkowy kościół drewniany
ze zdobieniami z poroża
dzikich zwierząt, a także
kaplica Najświętszej Marii
Panny, do której prowadzi
wąska grobla z 1920. W
kaplicy znajduje się obraz
Matki Boskiej
Studzieniczańskiej. Obok niej
znajduje się studnia, według
miejscowej legendy zawiera
ona "cudowną wodę, która
leczy choroby". Od tej właśnie
studni pochodzi nazwa jeziora
oraz miejscowości.
WIGRY

Wigry – wieś w północnowschodniej Polsce, w
województwie podlaskim, w
powiecie suwalskim, w gminie
Suwałki. W latach 1975-1998
miejscowość administracyjnie
należała do województwa
suwalskiego. Miejscowość leży w
obrębie Pojezierza Suwalskiego
nad jeziorem Wigry. We wsi
znajduje się kościół i były klasztor
zakonu kamedułów. Klasztor
został zamieniony na Dom Pracy
Twórczej. W dawnych eremach
znajdują się pokoje gościnne i
apartamenty, które można
odpłatnie wynajmować.
JEZIORO WIGRY


Wigry to jezioro rynnowe położone w północnowschodniej Polsce na terenie Wigierskiego Parku
Narodowego. Jezioro znajduje się na pograniczu
Pojezierza Suwalskiego i Równiny Augustowskiej.
Kształtem przypomina literę "S". Ze względu na
kształt linii brzegowej pierwotnie jezioro nosiło
nazwę Wingry, która wywodziła się od jaćwieskiego
słowa wingris (kręty, wijący się). W roku 1418 pod
tą nazwą wymienia jezioro polski kronikarz Jan
Długosz. Linia brzegowa ma długość około 60 km,
brzegi są wysokie i porośnięte lasami iglastymi.
Liczne są półwyspy, m.in. Wysoki Wągieł o długość
około 4 km, Rosochaty Róg, Klasztorny, oraz wyspy,
które zajmują powierzchnię około 70 ha. Na
półwyspie Klasztornym położona jest miejscowość
Wigry z zabytkowym klasztorem byłego zakonu
kamedułów gdzie w 1999 roku odpoczywał papież
Jan Paweł II. Przez cieśniny i strumyki jezioro Wigry
łączy się z 16 innymi jeziorami. Przez jezioro
przepływa Czarna Hańcza. W części północnej
jeziora wpływa rzeka Wiatrołuża. W niektórych
zakolach tych rzek ustanowiono ostoje bobrów[1].
CMENTARZYSKO JAĆWINGÓW

Rezerwat "Cmentarzysko
Jaćwingów" – rezerwat
położony we wsi
Szwajcaria na
Suwalszczyźnie, około 5
km na północny wschód
od Suwałk. Zajmuje
powierzchnię 4,12 ha.
Powołany został
Zarządzeniem Ministra
Leśnictwa i Przemysłu
Drzewnego z dnia 30
października 1959.
BIEBRZAŃSKI PARK NARODOWY


Biebrzański Park Narodowy – jeden z 23
parków narodowych Polski, utworzony w
1993. Największy park w Polsce o
powierzchni 59 223 ha, położony na terenach
Kotliny Biebrzańskiej w województwie
podlaskim. Siedziba Parku znajduje się w
Osowcu-Twierdzy, gmina Goniądz. Obejmuje
dolinę Biebrzy począwszy od jej źródeł, a
skończywszy na ujściu do Narwi. Niemal cały
bieg rz. Biebrzy znajduje się na terenie parku
(ok. 155 km). Ochronę tego terenu
zapoczątkowano w latach międzywojennych,
tworząc dwa rezerwaty: Czerwone Bagno (w
zmienionych granicach istniejący do dziś)
oraz Grzędy. W roku 1989 staraniem
Towarzystwa Biebrzańskiego utworzono
Biebrzański Park Krajobrazowy, obejmujący
tereny basenów dolnego i środkowego. Cztery
lata później park krajobrazowy
przekształcono w park narodowy.
W 1995 r. Biebrzański Park Narodowy
wpisany został na listę wodno-błotnych
obszarów chronionych Konwencją Ramsar.

Na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego
spotyka się zbiorowiska wodne, bagienne,
torfowiskowe, szuwary, a także zbiorowiska leśne
(olsy, brzeziny, łęgi). Szczególnie cenna jest duża
grupa zbiorowisk mechowiskowych, zawierających
liczne gatunki rzadkie i reliktowe (brzoza niska,
wierzba lapońska, gnidosz królewski), zanikające w
innych częściach kraju. Szata roślinna odznacza się
ogromną różnorodnością, wysokim stopniem
naturalności i obecnością wielu rzadkich gatunków,
jak storczyki (storczyk krwisty, obuwik pospolity,
podkolan biały, kruszczyk rdzawoczerwony, kruszczyk
szerokolistny, tajęża jednostronna), rosiczki (rosiczka
okrągłolistna, rosiczka długolistna), widłaki
(jałowcowaty, goździsty, wroniec) i inne. Na Bagnach
Biebrzańskich gniazduje wiele gatunków ptaków
związanych ze środowiskiem bagiennym. Występują
tu izolowane stanowiska lęgowe gatunków
borealnych, a także gatunków, których centrum
zasięgu geograficznego znajduje się w strefie tajgi i
tundry. Ponadto Kotlina Biebrzańska ma ogromne
znaczenie dla wielu gatunków ptaków żerujących
oraz wypoczywających w czasie corocznych
wędrówek. Dla ptaków siewkowatych, wymagających
rozległych, podmokłych obszarów, Biebrza stanowi
jedną z najważniejszych ostoi w Europie Środkowej.
PARK KRAJOBRAZOWY PUSZCZY
ROMINCKIEJ


Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej –
utworzony 14 stycznia 1998 r. leży w
wysuniętym najbardziej na północny wschód
krańcu woj. warmińsko-mazurskiego, w
części obszaru gmin Gołdap i Dubeninki.
Obszar parku wynosi 146,2 km², a otuliny 85
km².
Teren jest w 80% zalesiony, miejscami
przypominający tajgę. Park przecinają doliny
rzek Błędzianki, Bludzi i Czerwonej Strugi.
Północna granica parku pokrywa się z granicą
polsko–rosyjską. Wschodnia i południowa
granica parku biegnie nasypem niemieckiej
linii kolejowej z początku XX wieku z Gołdapii
przez Golubie, Żytkiejmy do Gąbina. W
Stańczykach przez dolinę rzeki Błędzianki
przerzucono dwa mosty o wys. 36,5 m.
REZERWATY PRZYRODY







Szczególnie cenne fragmenty Parku objęto
ochroną w sześciu rezerwatach przyrody:
Rezerwat przyrody Żytkiejmska Struga (467,07
ha)chroni bagnistą dolinę leśnego strumienia ze
stanowiskami rzadkich gatunków fauny i flory.
Rezerwat przyrody Uroczysko Kramnik (75,96
ha)został utworzony w celu ochrony i zachowania
stanowisk rzadkich i reliktowych gatunków roślin,
m.in. maliny moroszki.
Rezerwat przyrody Mechacz Wielki (146,72 ha) tu
chroniony jest bór bagienny na torfowisku wysokim
ze stanowiskami wielu gatunków borealnych.
Rezerwat przyrody Boczki (108,83 ha)
ustanowiono w celu ochrony dobrze zachowanych
różnych typów ekosystemów leśnych: grądów,
borów bagiennych i borów świerkowych.
Rezerwat przyrody Dziki Kąt (34,10 ha) chroni bór
sosnowo-świerkowy o charakterze borealnym.
Rezerwat przyrody Czerwona Struga (3,59 ha) tu
ochroną objęto stanowisko pióropusznika
strusiego w łęgu olszowym.
SUWALSKI PARK KRAJOBRAZOWY






Suwalski Park Krajobrazowy (SPK) jest
najstarszym parkiem krajobrazowym w Polsce,
utworzony 12 stycznia 1976 roku na mocy
uchwały Nr III/14/76 Wojewódzkiej Rady
Narodowej w Suwałkach, celem ochrony
unikatowego krajobrazu polodowcowego,
szczególnych wartości przyrodniczych i
geologicznych. Park położony jest na Pojezierzu
Północnosuwalskim, które stanowi przykład
krajobrazu polodowcowego z licznymi
wzniesieniami morenowymi, wzniesieniami
kemowymi, dolinami rzecznymi, nieckami jezior
oraz głazowiskami.
Charakterystyczne miejsca w parku to:
jezioro Hańcza,
głazowisko Łopuchowskie,
głazowisko Bachanowo,
wiszące torfowisko znajdujące się nad
zachodnim brzegiem jeziora Jaczno.
Fauna Parku:
chronione gatunki ssaków:
bóbr, gronostaj, jeż, ryjówka,
łasica, wilk
ptaki: zimorodek zwyczajny,
błotniak stawowy, dzięcioł
czarny,
gady: jaszczurka zwinka,
padalec, zaskroniec
zwyczajny, żmija,
ryby: sielawa, sieja, głowacz,
pstrąg, troć.
WIGIERSKI PARK NARODOWY

Wigierski Park Narodowy – jeden z
największych parków narodowych w
Polsce. Utworzony 1 stycznia 1989
roku, jest jednym z 23 parków
narodowych Polski. Park utworzony
został na obszarze 14956
hektarów. Aktualna jego
powierzchnia wynosi 14988 ha, w
tym 9458 ha to grunty leśne, 2908
ha – wody i 2622 ha inne tereny,
głównie użytkowane rolniczo (2302
ha). Ochroną ścisłą objętych jest
623 ha, w tym 283 ha lasów.
Obszary zagospodarowane rolniczo
objęte są ochroną krajobrazową.

Wśród roślin rosnących w Parku aż 75
taksonów objętych jest ochroną gatunkową,
przy czym 61 ochroną ścisłą, a 14 częściową.
Na szczególną uwagę zasługują gatunki
zagrożone wyginięciem oraz gatunki rzadkie.
Na liście roślin naczyniowych występujących
w Wigierskim Parku Narodowym w 1994 r.
znalazły się 52 takie taksony, w tym jeden
gatunek – kanianka lnowa – uznany za
wymarły w Polsce. Aktualne badania nie
potwierdzają jednak występowania tej rośliny.
Na terenie Parku stwierdzono występowanie
297 gatunków kręgowców, w tym 32 gatunki
ryb, 12 gatunków płazów, 5 gatunków gadów,
205 gatunków ptaków oraz 46 gatunków
ssaków. Ponad 82% fauny kręgowców Parku
(244 gatunki) podlega ochronie gatunkowej.
Jest to 48% wszystkich chronionych w Polsce
kręgowców. Wśród gatunków objętych
ochroną zdecydowanie największą grupę
stanowią ptaki – 185 gatunków, a następnie
ssaki – 37 gatunków. Pozostałe gatunki
należą do gromady płazów, gadów i ryb.

similar documents