Presentatie FOD Werkgelegenheid_ Zondag- en nachtabeid

Report
1
ZONDAG- EN NACHTARBEID
Dirk De Pauw
Sociaal inspecteur-directiehoofd
Toezicht op de Sociale Wetten
Fod Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg
2
Algemeen
• Het gaat om tewerkstelling van personeel, niet om de
openingsuren !
• Basis wetgeving = de Arbeidswet van 16/03/1971 en haar
uitvoeringsbesluiten
Art. 11 Arbeidswet: “Het is verboden werknemers 's zondags
tewerk te stellen.”
Art. 35 §1 en 2 van de Arbeidswet: “ De werknemers mogen
geen nachtarbeid verrichten. Onder nachtarbeid wordt verstaan
de arbeid verricht tussen 20 en 6 uur.”
• Er zijn wettelijke uitzonderingen op deze verboden.
• Bespreking is beperkt tot kleinhandelszaken => vnml.
ondernemingen die onder het paritair comité voor de
zelfstandige kleinhandel (PC 201.00) ressorteren
3
Zondagarbeid
Uitz. 1: iedere zondagvoormiddag
• Kleinhandelszaken: tewerkstelling personeel mag iedere
zondag van 8u00 ttz tot 12u00
• Let wel: 3u/werkperiode regel
4
Zondagarbeid
Uitz. 2a: ganse zondag, elke zondag
• Volgende werkzaamheden mogen 's zondags worden uitgevoerd in
zoverre de normale exploitatie van het bedrijf het niet mogelijk maakt
ze op een andere dag van de week uit te voeren :
1. toezicht op de bedrijfsruimte;
2. schoonmaken, herstellen en onderhouden, in zover deze
werkzaamheden voor de regelmatige voortzetting van het bedrijf
nodig zijn, alsmede de werkzaamheden buiten de productie, die nodig
zijn voor de regelmatige hervatting van het bedrijf de volgende dag;
3. arbeid verricht om het hoofd te bieden aan een voorgekomen of
dreigend ongeval;
4. dringende arbeid aan machines of materieel en arbeid die door een
onvoorziene noodzakelijkheid wordt vereist;
5. arbeid om beschadiging van grondstoffen of voortbrengselen te
voorkomen.
Deze werkzaamheden mogen zowel door de werknemers van het
bedrijf als door andere werknemers worden uitgevoerd.
5
Zondagarbeid
Uitz. 2b: ganse zondag, elke zondag
Tewerkstelling personeel mag de hele zondag voor:
 personen die werkzaam zijn in een familieonderneming waar gewoonlijk alleen bloedverwanten, aanverwanten of
pleegkinderen arbeid verrichten onder het uitsluitend gezag van de vader, de moeder of de voogd
 Handelsvertegenwoordigers
 in hotels, motels, kampeerterreinen, spijshuizen, restauratiebedrijven, traiteurszaken, verbruikszalen en
drankslijterijen
 agentschappen voor inlichtingen en reisagentschappen.
 ondernemingen die brandstof of olie voor autovoertuigen in het klein verkopen, doch enkel wat de werknemers
betreft die met de verkoop zijn belast.
 apotheken, drogisterijen en winkels van genees- of heelkundige toestellen
 de slagerijen, de bakkerijen en banketbakkerijen
 de voedingswinkels die minder dan vijf werknemers per winkel in dienst hebben op het ogenblik waarop van de
afwijking gebruik wordt gemaakt;
 Tabakswinkels
 winkels van natuurlijke bloemen (≠ tuincentra)
 Dagbladwinkels
 ondernemingen voor het verhuren van boeken, stoelen en vervoermiddelen (bvb verhuur fietsen)
 deelneming aan manifestaties van alle aard, onder meer aan salons, tentoonstellingen, musea, jaarbeurzen,
nijverheids- en landbouwtentoonstellingen, markten, braderijen, optochten en sportmanifestaties, voor zover die
tewerkstelling gebeurt buiten de lokalen van de onderneming en de aanhorigheden, zoals parking, opslagplaatsen
voor goederen
 arbeid in opeenvolgende ploegen op voorwaarde dat hun arbeid een keer per week wordt onderbroken gedurende
een periode van vierentwintig opeenvolgende uren waarvan er ten minste achttien op de zondag vallen
6
Zondagarbeid
Uitz. 3a: ganse zondag, beperkt
Koopjeszondagen
• PC 119.00 voor de handel in voedingswaren (met uitzondering van de groothandel)
PC 201.00 de zelfstandige kleinhandel
PC 202.00 voor de bedienden uit de kleinhandel in voedingswaren
PSC 202.01 voor de middelgrote levensmiddelenbedrijven
PC 311.00 voor de grote kleinhandelszaken
PC 312.00 voor de warenhuizen
• Omwille van bijzondere en voorbijgaande omstandigheden of ter gelegenheid van om het even
welke manifestatie of van een braderij, kunnen de werknemers de ganse zondag worden
tewerkgesteld gedurende maximaal 6 zondagen per kalenderjaar, vrij te kiezen door de
werkgever.
• Vierde tem zesde zondag: momenteel enkel in PC 119.00 voor de handel in voedingswaren (met
uitzondering van de groothandel) en PC 201.00 voor de zelfstandige kleinhandel.
• Prestaties die op de vierde tem zesde zondag gepresteerd worden dienen extra verloond te worden.
• Betrokken bedienden dienen vrijwilligers te zijn en dienen gewoonlijk tewerkgesteld te worden in de
betrokken zaak.
• Ten laatste 24 uur op voorhand schriftelijke kennisgeving aan Sociaal inspecteur-directiehoofd TSW
en aan de vakbondsafvaardiging (zo die er is).
7
Zondagarbeid
Uitz. 3b: ganse zondag, beperkt
Kleinhandelszaken en kapsalons in badplaatsen,
luchtkuuroorden en toeristische centra.
• Toeristisch centrum = erkend door Federaal Minister Werk na
procedure, aanvraag nodig door College Burgemeester en
Schepenen
• Tewerkstelling personeel heel de zondag in de volgende
periodes:
 vanaf 1 mei tot 30 september
 gedurende de officiële kerst- en paasvakantie
 buiten de voormelde periodes voor ten hoogste 13 zondagen per
kalenderjaar op plaatsen waar tijdens het weekeinde een toevloed van
toeristen plaats heeft ingevolge het bestaan van bezienswaardige of
bekende plaatsen van culturele, historische of religieuze aard of van
natuurschoon en/ of op plaatsen waar manifestaties plaatsgrijpen
(zoals salons, tentoonstellingen, musea, jaarbeurzen, nijverheids- en
landbouwtentoonstellingen, markten braderijen, optochten en
sportmanifestaties).
8
Zondagarbeid
Uitz. 3c: ganse zondag, beperkt
Kleinhandel meubelen en/of tuinartikelen.
• Maximaal 40 zondagen per jaar.
• Betrokken bedienden dienen vrijwilligers te zijn en dienen
gewoonlijk tewerkgesteld te worden in de betrokken zaak.
• Jaarlijks voorafgaandelijke kennisgeving in december aan
Sociaal inspecteur –Directiehoofd TSW via aangetekend
schrijven.
9
Zondagarbeid
Tewerkstelling personeel op zondag
• => IHR in de loop van de zes dagen die op de bewuste zondag
volgen
• IHR = volle dag, indien zondagarbeid > 4 uur
• ten minste ½ dag indien zondagarbeid ≤ 4u + IHR verlenen voor of na 13 uur
en op die dag mag niet langer dan vijf uur arbeid worden verricht
• Betaalde IHR en overloontoeslag voor eventuele overuren op zondag
• Toeslag 4e, 5e, 6e koopjeszondag
• geen OR of SA => loontoeslag 50 %
• OR of SA: - ondernemingscao => regeling ondernemingscao
- geen ondernemingscao => loontoeslag minstens 100%
• gewone uurrooster op zondag => enkel uren na 12u00, anders alle uren op
zondag
• ! Jeugdige werknemers = “minderjarige werknemers die 15 jaar of
ouder zijn en die niet meer onderworpen zijn aan de voltijdse
leerplicht.”
=> 15 jaar – 17 jaar en minstens 2de middelbaar
10
Nachtarbeid
• Nachtarbeid = arbeid tussen 20u00 en 6u00
• PC 201.00: verbod nachtarbeid personeel, tenzij
 1) het gaat om een onderneming wiens (hoofd)activiteit in artikel 36




van de Arbeidswet of een KB opgesomd is
2) het gaat om werknemers die een leidende functie uitoefenen of
een vertrouwenspost bekleden zoals vastgelegd in het koninklijk
besluit van 10/02/1965 tot aanwijzing van de personen die met een
leidende functie of met een vertrouwenspost zijn bekleed in de
particuliere sectors van 's lands bedrijfsleven, voor de toepassing van
de wet betreffende de arbeidsduur (B.S. 12/02/1965)
3) het gaat om personen die werkzaam zijn in een
familieonderneming waar gewoonlijk alleen bloedverwanten,
aanverwanten of pleegkinderen arbeid verrichten onder het uitsluitend
gezag van de vader, de moeder of de voogd
4) het gaat om handelsvertegenwoordigers
5) ploegenarbeid
11
Nachtarbeid
Art. 36 Arbeidswet (beperkte lijst) +KB
• in hotels, motels, kampeerterreinen, restaurants, restauratiebedrijven, in de traiteurszaken, in de
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
verbruikszalen en drankslijterijen;
in ondernemingen van openbare vertoningen en vermakelijkheden;
in agentschappen voor inlichtingen en reisagentschappen;
in ondernemingen die brandstof en olie voor autovoertuigen in 't klein verkopen, doch enkel wat de
werknemers betreft die met de verkoop zijn belast;
in apotheken;
in ondernemingen voor verdeling van petroleumproducten aan particulieren;
voor het uitvoeren van werken van inventarissen en balansen op voorwaarde dat er per werknemer
en per kalenderjaar niet meer dan zeven nachten wordt gewerkt;
in artisanale brood- en banketbakkerijen;
in industriële brood- en banketbakkerijen (arbeiders PC van de voedingsnijverheid 118.00);
voor het uitvoeren van toezichtswerkzaamheden en bewaking die niet op een ander ogenblik
kunnen worden verricht;
voor het schoonmaken, herstellen en onderhouden in zover deze werkzaamheden voor de
regelmatige voortzetting van het bedrijf nodig zijn;
arbeid om het hoofd te bieden aan een voorgekomen of dreigend ongeval;
dringende arbeid aan machines of materieel voor zover de uitvoering ervan buiten de arbeidsuren
onontbeerlijk is om een ernstige belemmering van de normale werking van het bedrijf te voorkomen;
arbeid die door een onvoorziene noodzakelijkheid wordt vereist mits het voorafgaande akkoord van
de vakbondsafvaardiging van de onderneming of indien men in de onmogelijkheid is om het akkoord
te vragen, mits mededeling achteraf; de Sociaal inspecteur-directiehoofd TSW in wiens
ambtsgebied de onderneming gelegen wordt in beide gevallen op de hoogte gebracht.
voor de uitvoering voor rekening van een derde van arbeid om het hoofd te bieden aan een
voorgekomen of dreigend ongeval, en/of dringende arbeid aan machines of materieel.
12
Nachtarbeid PC 218.00
• Het is verboden om bedienden van een onderneming die
onder het Aanvullend Nationaal Paritair Comité voor de
Bedienden (PC 218.00) ressorteert nachtarbeid te laten
presteren tenzij gevallen slide 10 of tenzij deze
nachtarbeid ingevolge de toepassing van de procedure
van de wet van 17 maart 1987 betreffende de
invoering van nieuwe arbeidsregelingen in de
ondernemingen (B.S. 12.06.1987) en de cao nr. 42 van
2 juni 1987, gesloten in de Nationale Arbeidsraad,
betreffende de invoering van nieuwe arbeidsregelingen in
de ondernemingen, algemeen verbindend verklaard door
het koninklijk besluit van 18 juni 1987 (B.S. 26.06.1987)
toegestaan wordt.
13
Toezicht op de Sociale Wetten
• Adressen, contactgegevens en ambtsgebieden Directies
TSW -> www.werk.belgie.be
• Openingsuren publiek: maandag en vrijdag van 9u00 tot
12u00, woensdag doorlopend van 9u00 tot 17u00
• Informatie FOD WASO, TSW, wetgeving en
reglementering -> www.werk.belgie.be
14
TSW Oost-Vlaanderen
• Directie Aalst
Dokter André Sierensstraat 16 b 4, 9300 Aalst
Tel. 053/75.13.33 - Fax. 053/75.13.44
E-mail: [email protected]
• Directie Gent
Savaanstraat 11/002, 9000 Gent
Tel. 09/265.41.11 - Fax. 09/265.41.10
E-mail: [email protected]
• Directie Sint-Niklaas
Kazernestraat 16 - Blok C, 9100 Sint Niklaas
Tel. 03/760.01.90 - Fax. 03/760.01.99
E-mail: [email protected]
15
TSW West-Vlaanderen
• Directie Brugge
FAC Kamgebouw, Koning Albert I - laan 1/5 bus 4, 8200
Brugge
Tel. : 050 44 20 30 - Fax : 050 44 20 39
E-mail : [email protected]
• Directie Kortrijk
Ijzerkaai 26-27, 8500 Kortrijk
Tel. : 056 26 05 41 - Fax : 056 25 78 91
E-mail : [email protected]
• Directie Roeselare
Kleine Bassinstraat 16, 8800 Roeselare
Tel. : 051 26 54 30 - Fax : 051 24 66 16
E-mail : [email protected]
16
Contactcenter voor Oost- en WestVlaanderen
• Totnogtoe enkel voor Oost- en West-Vlaanderen
• Algemene vragen of informatie ivm reglementering Toezicht op
de Sociale Wetten (loonbarema’s, opzegtermijnen, …) en
Toezicht Welzijn op het Werk
• Maandag, dinsdag, donderdag, vrijdag telefonisch bereikbaar
van 9u00 tot 12u00 en van 13u00 tot 16u30, woensdag
doorlopend telefonisch bereikbaar van 9u00 tot 16u30
• Telefoon: 078/150398
Email: [email protected]
• Voor klachten, dossiergebonden vragen, neerleggen/
• doorzenden documenten of een persoonlijk onderhoud
=>regionale directies
17
Vragen of opmerkingen ?
Bedankt voor uw aandacht !
Voor meer info:
Dirk De Pauw
Sociaal inspecteur-directiehoofd Toezicht op de Sociale Wetten
Savaanstraat 11/002, 9000 Gent,
0496/570.115
[email protected]

similar documents