pobierz

Report
Nowa kultura uczenia
w dobie XXI w.
Metody aktywizujące
w nauczaniu języków obcych
Anna Patelska-Górna
Nysa, 23. 10. 2013
Program
• Metody w szkolnej rzeczywistości kontra nauczanie
oparte na dydaktyce konstruktywistycznej i
technologiach informacyjnych
• Poznanie wybranych metod aktywizujących: CLIL,
Webquest, LdL, Jigsaw
• Możliwości zastosowania poznanych metod w
praktyce szkolnej
Metody w szkolnej rzeczywistosci
• Metoda na papierze a metoda stosowana w klasie
• Czy nauczyciele wybierają metodę?
• „Nie ma i nie może istnieć jedna najlepsza uniwersalna metoda, nie
ma i nie mogą istnieć najlepsze i zarazem uniwersalne materiały
nauczania” Waldemar Pfeiffer
• zastosowane przeze mnie metody czy techniki mogą się w danej
grupie nie sprawdzać, teksty z podręcznika mogą nie budzić
zainteresowania, z postawionymi celami uczniowie nie muszą się
identyfikować. (M. Zylińska „Postkomunikatywna dydaktyka…”, Warszawa 2007
• Wyrobienie w sobie krytycznej postawy nie jest łatwe
Metody w szkolnej rzeczywistosci
• Prof. Jan Hartmann, UJ „Szkoła buja w obłokach”
•
Wykładowcy szkół wyższych wiedzą doskonale, że większość studentów
nie ma żadnej, najskromniejszej nawet wiedzy na żaden temat, a część nie umie czytać (duka bez
zrozumienia) ani pisać (...)
Wykłada się zawsze wszystko od zera.
• Jan Hartman o studiach: Baranem wchodzisz, baranem wychodzisz
•
Profesor Jan Hartman dał wyraz swojemu niezadowoleniu z sytuacji, do której doprowadziło
przyjmowanie na studia niemal każdego chętnego. – Wprawdzie i dawniej bywało, że prości
ludzie masowo szli na studia. Ale wtedy kazało im się czytać 50 stron dziennie i robiło ze dwa
porządne egzaminy. Dziś tego nie ma. Baranem wchodzisz, baranem wychodzisz. Żadna sił
tego nie zmieni, bo student nasz pan – stwierdził filozof w najnowszej "Polityce".
• J. Hartman: Szkoła to przeżytek „Super Express”
• Hartman o szkołach: trzeba to po prostu zamknąć, GW
•
•
Prof. J. Czapliński: czy nie jest dziwnym fakt, że połowa uczniów nudzi się w szkole?
(jak wynika z "Diagnozy Społecznej 2009" pod redakcją prof. Janusza Czapińskiego)
…kontra nauczanie oparte na dydaktyce
konstruktywistycznej i technologiach informacyjnych
• Istnieje uzasadniona potrzeba wprowadzenia nowej kultury
nauczania i uczenia się języków obcych w oparciu o dydaktykę
konstruktywistyczną oraz umiejętności twórczego korzystania z
technologii informacyjnych
• Aby sprostać wymogom społeczeństwa ery wiedzy, głębokość zmian
jakie trzeba wprowadzić do nauczania, powinna odpowiadać
zmianom jakie dokonały się w ostatnich latach pod wpływem
nowych technologii w naszym życiu
• Szkoła musi dziś uczyć, jak twórczo wykorzystywać nieograniczony
dostęp do informacji i technologie komunikacyjne
• Nie da się osiągnąć tych celów ucząc z jednym podręcznikiem i
trzymając się z góry ustalonej progresji
Nowa kultura nauczania i uczenia się
• wymaga innych, nowych wzorców postępowania,
a co z tym idzie i innej metodyki
• lekcje języka obcego oparte na prawdziwej,
niesymulowanej komunikacji
Jak uczyc, aby nauczyć
Skuteczne metody
nauczania języka obcego
Uczyć skutecznie to…
• dostosować metody i styl pracy do potrzeb
poszczególnych grup wiekowych
• uwzględnić umiejętności kluczowe
• nauczyć, jak w twórczy sposób rozwiązywać problemy
oraz efektywnie pracować w zespole
• stosować różne techniki i style pracy
• uwzględnić różne style uczenia się
• stworzyć przyjazną atmosferę sprzyjającą zgłębianiu
wiedzy
• pełnić rolę doradcy a nie przywódcy
• oceniać w sposób kształtujący a nie sumujący
Znane powiedzenie głosi
"Daj komuś rybę, a nakarmisz go na jeden dzień.
Naucz go łowić ryby, a nakarmisz go na całe
życie"
Wykorzystanie
CLIL, metody WebQuest, LdL i
Jigsaw
na zajęciach z języka obcego
CLIL
Content and Language Integrated Learning
Zintegrowane Kształcenie
Przedmiotowo - Językowe
Możliwości realizacji CLIL
• Team Teaching - nauczanie zespołowe nauczyciela języka i
nauczyciela innego przedmiotu
• nauczyciel języka obcego uczy przedmiotu innego niż językowy
(kwalifikacje)
• uczenie elementów innych przedmiotów przez nauczyciela
języka obcego na lekcjach języka obcego
Przykłady realizacji CLIL
• Goethe Institut
• http://cms.goethe.de/ins/us/saf/prj/sig/enindex.htm
Teaching English
• http://www.teachingenglish.org.uk/
Przykłady zajęć CLIL
http://www.lehreronline.de/bilingual.php?sid=142954672563152405246
97179730010
Materiały do j. niemieckiego
http://www.hueber.de/fremdsprache-deutsch/
Porównanie CLIL z tradycyjnym
nauczaniem
C zego u czym y, gd y u czym y
języka o b cego
C zego u czym y, gd y u czym y in n ego
p rzed m io tu o gó ln ego, n p . h isto rii,
geo grafii, b io lo gii, fizyki, ch em ii, m u zyki
S ło w n ictw o
S ło w n ictw o ch arak terystyczn e d la d an ego
p rzed m io tu (term in o lo g ia)
T reści
T reści p rzed m io to w e
S p raw n ości i u m iejętn o ści:
 słu ch an ie
 czytan ie
 m ó w ien ie
 p isan ie
U m iejętn o ści p rzed m io to w e:
n p. czytan ie m ap ró żn ego typ u, p raca ze
źród łam i, p o sług iw an ie się k alku lato rem ,
k o m p asem , term o m etrem , k o m p u terem ,
itp ., p rzep row ad zan ie ek sp erym en tu i
o p isyw an ie g o, zb ieran ie d an ych i
p rzed staw ian ie ich w fo rm ie g raficznej,
in terpretow an ie d an ych przed staw ion ych
w form ie g raficzn ej (w yk resy, tab ele, itd.)
Przydatne strony
• http://cornelia.siteware.ch/blog/wordpress/
• DaF Blog
WebQuest
Co to jest?
WebQuest
• To nowatorska metoda pracy z uczniami
wykorzystująca technologię informacyjną
• Celem tej metody jest przedstawienie nowego
sposobu pracy wykorzystującego elementy uczenia
się grupowego opartego na idei konstruktywizmu,
czyli budowania własnej wiedzy w oparciu o Internet.
Definicja WebQuest
• WQ to działalność badawcza (aktywność
zorientowana na dociekanie), w której większość
informacji uzyskanych przez uczących się pochodzi z
Internetu
• WQ jest zaprojektowany tak, aby motywować
badacza do twórczego wykorzystania informacji, a nie
tylko wyszukania ich w sieci
• WQ wspomaga myślenie twórcze ucznia na poziomie
analizy, syntezy i ewaluacji
Bernie Dodge
Historia WebQuest
Model poszukiwania wiedzy w oparciu o Internet –
nazwany WebQuest- został opracowany w 1995 r.
przez Bernie Dodge`a i Toma Marcha, dwóch
nauczycieli z San Diego State University w USA i od
tego czasu stosuje go wiele szkół na całym świecie
WebQuesty
Powstają, aby wydajniej spożytkować czas ucznia,
aby bardziej skupić się na użyciu informacji niż na ich
szukaniu oraz aby wspomóc myślenie twórcze ucznia
na poziomie analizy, syntezy, prezentacji i oceny.
Bernie Dodge
WebQuesty
• Stawiają przed uczniami zadania, które pozwalają im
wykorzystać wyobraźnię oraz zastosować
umiejętność rozwiązywania problemów.
• Odpowiedzi nie są z góry założone i dlatego muszą
być odkryte lub stworzone.
• Uczniowie muszą zastosować kreatywne myślenie
oraz umiejętność rozwiązywania problemów
Piotr Peszko
Zalety WebQuest
•
•
•
•
•
Komunikacja
Praca w grupie
Rozwiązywanie problemów
Krytyczne i twórcze myślenie
Odpowiedzialność
To elementy o wiele ważniejsze w dzisiejszym świecie
niż zadawanie uczniom materiału do zapamiętania
WebQuest`y
• Pozwalają uczniom badać ważne kwestie, jak np.
zanieczyszczenie środowiska, hazard, odpady
nuklearne itp. i znajdować na nie własne odpowiedzi
• W takich kontrowersyjnych kwestiach uczniowie
muszą zrobić wiele więcej, niż tylko zapamiętać
informacje. Muszą je przetworzyć znaczeniowo i na
podstawie faktów dojść do moralnych i etycznych
wniosków, tym samym budować własny
światopogląd.
Jak zaplanować WebQuest?
Dobrze zaplanowany WQ zawiera:
• przewodnik dla uczniów,
• twórczy projekt końcowy z miejscem na dowolność
• źródła informacji, które pomogą znaleźć odpowiedzi
na pytania
Mim Faro
Uczniowie
Powinni pracować niezależnie, pozwalając
nauczycielowi wspomagać proces uczenia się,
a nie jedynie dysponować wiedzą
Struktura WebQuest
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Temat
Wprowadzenie
Zadania
Proces
Źródła
Ewaluacja
Temat
• Temat WQ oraz jego adresaci i autorzy na
początku WQ
• Metoda WQ jest nakierowana na
poszukiwanie informacji głównie w sposób
interaktywny (z zasobów sieci), zatem temat
musi korespondować z założeniami i celami
metody
Wprowadzenie - krótki opis projektu
• Powinno być zaprojektowane przez nauczyciela, który
definiuje problem lub zadaje pytanie, które będzie
tematem WQ, jednak dobrze jest jeśli ten rozdział
tworzy się wraz z uczniami
• Powinno zaciekawić ucznia i wprowadzić w tematykę
realizowanego projektu; należy wskazać cele; można
opisać spodziewane efekty pracy oraz odnieść się do
realizacji treści Podstawy Programowej oraz
standardów wymagań egzaminacyjnych
Wprowadzenie
Często zaczyna się od słów…
• Wyobraź sobie, że jesteś archeologiem poszukującym
szczątków wymarłych zwierząt prehistorycznych…
• Wyobraź sobie, ze jesteś detektywem w XVI.
wiecznej Polsce …
Zadania
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Problemowe, tajemniczo sformułowane
zagadki do rozwiązania
Problemy do analizy
Kreatywne, pobudzające twórcze myślenie
Zaprojektowanie produktu
Warsztat dziennikarski
Projekt badawczy
sąd
Z wykorzystaniem nowych mediów
Zadanie jest najważniejszą częścią WQ
Dobrze sformułowane angażuje myślenie i twórcze
działanie uczniów
Nie należy tworzyć listy kroków (to jest elementem
uczenia się)
Proces
• Krotki opis organizacji pracy w trakcie realizacji WQ
• Kroki, jakie uczeń powinien wykonać, aby zrealizować
zadanie
• Należy zwracać się bezpośrednio do ucznia, np.
Będziesz współpracował w 3 osobowej grupie…, masz 2 tygodnie na
wykonanie zadania…
• Należy opisać spodziewane efekty, podać termin
realizacji oraz w jakiej formie projekt będzie
prezentowany
Źródła
• Linki do stron przydatnych do realizacji zadań
• Podręczniki szkolne lub zasoby biblioteki
szkolnej
• Programy komputerowe używane w trakcie
realizacji projektu
• Materiały multimedialne
• Adresy email do wszystkich uczniów i
nauczycieli
Ewaluacja
• Opisz, które produkty ucznia oraz procesy będą
podlegały ocenie
• Powinna być tak skonstruowana (najlepiej wspólnie z
uczniami), aby uczeń potrafił samodzielnie dokonać
samooceny, a nauczyciel ocenić projekt
Ewaluacja - przykłady
• http://www.enauczanie.com/metodyka/webq
uest/ogniwa/ewaluacja
• https://sites.google.com/site/polskiezwierzeta
/family-recipes
• http://reklamazawodu.blogspot.com/search/l
abel/6.%20Ewaluacja
• http://odpomyslu.blogspot.com/p/ewaluacja.
html
Przykłady dobrych praktyk
• http://www.enauczanie.com/metodyka/webq
uest
• http://webquest.furgol.org/search/label/Przyk
%C5%82ady%20dobrej%20praktyki
• http://mrostkow.oeiizk.waw.pl/wq/
• www.zunal.com
• http://wizard.webquests.ch/
• www.webquest.de/materialien
Anglojęzyczne WQ
• www.webquest.org/index.php
• www.eduscapes.com/sessions/butter/problem.
htm
• www.teachersfirst.com/webquest.htm
• www.ga.k12.pa.us/curtech/webqpre/examques
.htm
• www.rockwritelisten.wikispaces.com
LdL
Lernen durch lehren
Uczenie poprzez nauczanie
LdL
• aktywna metoda nauczania polegająca na
wzajemnym uczeniu się
• uczniowie/ studenci prezentują materiał
innym
• ucząc innych zdobywamy wiedzę i
uświadamiamy sobie własne braki
Koncepcja LdL
Koncepcja nauczania LdL może być:
• stosowana do dowolnego przedmiotu
• w każdym typie szkoły
• w każdym wieku
 Film
1
 Schule im Wandel
 Film
2
 Schule im Wandel
Planowanie zajęć – praktyczne
wskazówki
Przed zajęciami:
• nauczyciel dzieli daną partię materiału (np. 1 rozdział) na części
(tematy)
• dobiera grupy uczniów (maks. po 3osoby), którzy przygotują
poszczególne zajęcia
• przydziela każdej grupie część materiału oraz zadanie przekazania
tych treści pozostałym
• uczniowie dydaktyzują materiał (ciekawe zadania, różnorodność
form pracy)
• nauczyciel wspiera uczniów w fazie przygotowania zajęć rożnymi
pomysłami, doborem metod pracy, udziela wskazówek
• uczniowie mogą wyszukiwać informacje w Internecie (jeśli faza
przygotowawcza odbywa się w pracowni komputerowej)
LdL jest aktywną metodą
nauczania. Uczniowie uczą się:
 poprzez działanie, rozwiązywanie
problemów, dochodzenie do reguł
 planowania, prezentowania
 współpracy pracy w grupie
 komunikacji
 organizowania pracy własnej i
innych
Zadanie przygotowania
i przekazania materiału
dydaktycznego innym
rozwija takie cechy, jak:
odpowiedzialność
kreatywność
samodzielność
spontaniczność
umiejętność planowania,
komunikacji
pewność siebie
Nauczyciel:
•jest odciążony z obowiązku przygotowania zajęć,
•z obowiązku ciągłego sprawdzania stopnia opanowania wiedzy,
•może lepiej kontrolować wiedzę i oceniać swoich uczniów.
Wady LdL
 czas,
który trzeba poświęcić na wprowadzenie
metody LdL
 niebezpieczeństwo
monotonnych zajęć, jeśli
nauczyciel nie będzie dostarczał żadnych bodźców
dydaktycznych
Metoda Jigsaw
• ( z ang. układanka )
• Jest to jedna z metod nauczania we współpracy.
• Ma charakter uniwersalny i może być stosowana na
różnych przedmiotach.
• Jej zadaniem jest aktywne włączenie uczniów w proces
uczenia się.
• Przez scedowanie na uczniów odpowiedzialności za
nauczenie części materiału swoich kolegów zachęca do
uczenia się szczegółowego, głębszego
Metodę JIGSAW wykorzystuje się
wtedy, gdy
• uczniowie mają do przyswojenia pewną partię
materiału, którą da się podzielić na spójne
fragmenty.
• Stanowią one elementy, jakby puzzle, tworzące
całą układankę.
• Każdy uczeń w klasie ma opanować całość wiedzy.
• Wszyscy rozwijają się - zgodnie z zasadą, że
najlepszą metodą uczenia się jest uczenie innych.
W tej metodzie każdy jest ważny, bo od jego
pracy zależą wyniki wszystkich.
Źródła
• Blog2edu.pl (webquest-coto jest?)
• www.webquest.furgol.org
• W. Pfeiffer ” Von der linguistisch bezogenen
Fremdsprachendidaktik zur interkulturellen
Fremdsprachenpädagogik”, 2004
• Żylińska, M. „Postkomunikatywna dydaktyka
języków obcych w dobie technologii
informacyjnych

similar documents