1 Wonen in ongewone tijden

Report
Berry Blijie ABF
Kathrin Becker BZK
WoON-congres 2013
Naar en nieuwe balans in het wonen
11 april 2013
Wat gaan we doen:
Wat is het WoON
Uitkomsten in vogelvlucht
•Sessie 1
kopers en huurders
Stellingen
•Jan Brouwer
•Gert Middelkoop
Reacties uit de zaal
3
De 6 uitgangspunten van het WoON
Uitgevoerd door CBS in samenwerking met DG WB
directe link tussen beleid en statistiek
Steekproefontwerp aangepast aan onze informatiebehoefte
wie, wat, waar: maatwerk voor beleidsvragen
Netto respons in opdracht van BZK 40.000
garantie betrouwbaarheid en nauwkeurigheid resultaten
Vragenlijst (CAWI CATI CAPI)
inhoud DG WB breed: meerdimensionale verbanden
Verrijking met registerbestanden (GBA, Belastingdienst, ed)
hoogwaardige kwaliteit gegevens en goedkoop
Gemeenten kunnen meeliften met het onderzoek
eenheid van taal tussen gemeenten en corporaties en tussen
lokale partijen en het rijk
•
•
•
•
•
•
4
De Module Woningmarkt
Wilt u meedoen met een heel
belangrijk onderzoek?
Samenstelling
huishouden
Sociaaleconomische
kenmerken
WoON:
meerdimensionale
verbanden en
ontwikkelingen worden
zichtbaar.
Verhuisgeschiedenis
cq gerealiseerde
verhuizingen
kwaliteit en prijs
6
Verhuiswensen en
verhuisredenen
kwaliteit en prijs
Kenmerken
huidige woning
kwaliteit en prijs
Beperkingen /
zorgbehoefte /
ouderen
Feitelijk
verhuisgedrag T+1
t/m 4
Functioneren
VvE’s
onderhoud
Tevredenheid
woning
Tevredenheid
woonomgeving
(meerdere
aspecten)
(meerdere
aspecten)
Voorzieningen in
de buurt
Mobiliteit
woon/werk
Energetische
kwaliteit /
energiegedrag
Iedereen kan gebruik maken van het WoON!
Gebruikersplatform WoON
Huishoudens
Huishoudens
1.600.000
Huishoudens naar leeftijd en
huishoudensamenstelling,
2002 en 2012 (absoluut)
1.200.000
800.000
400.000
0
2002
2012
< 25
2002
2012
2002
25-34
Alleenstaand
2012
35-44
Paar
2002
2012
2002
45-54
Paar met kinderen
2012
2002
55-64
2012
65-74
2002
2012
75+
Eénouder huishouden
100%
Type huishoudens naar netto
besteedbaar inkomen
(verdeling, grenzen
gebaseerd op quintielen)
80%
60%
40%
20%
0%
Zeer laag
< € 16.300
Laag
Midden
Hoog
€ 16.300 - € 24.400 € 24.400 - € 34.900 € 34.900 - € 48.400
Zeer hoog
> € 48.400
Alleenstaand t/m 44 jaar
Alleenstaand vanaf 45 jaar
Paar t/m 44 jaar
Paar vanaf 45 jaar
Paar met kinderen
Eénouder huishouden
Woningvoorraad
5.000.000
Ontwikkeling woningvoorraad
naar eigendomsvorm, 19862012 (absoluut)
4.000.000
3.000.000
43%
45%
48%
51%
54%
56%
59%
59%
Gestabiliseerd
2.000.000
1.000.000
0
1986
1990
1994
Aantal koop
1998
Aantal huur
2002
2006
2009
% koop
50%
Ontwikkeling omvang totale
woningvoorraad (huur en
koop) naar reële WOZwaardeklasse (2009-2012)
(uitsluitend woningen
gebouwd voor 2009)
40%
30%
20%
10%
0%
-10%
-20%
-30%
Zeer laag (< € 124.000)
Midden laag (€ 152.000 - € 190.000)
Hoog (€ 238.000 - € 318.000)
Laag (€ 124.000 - € 152.000)
Midden hoog (€ 190.000 - € 238.000)
Zeer hoog (> € 318.000)
2012
Woningvoorraad
Meergezinswoningen
steeds vaker 3 kamers
57% van eengezinswoning heeft 5 kamers
Huishoudens en
woningvoorraad
100%
80%
Eigendom en prijsklasse
woning per besteedbaar
inkomensklasse huishouden
(verdeling)
60%
40%
20%
0%
Zeer laag
Laag
Midden
Hoog
Zeer hoog
< € 16.300
€ 16.300 - €
24.400
€ 24.400 - €
34.500
€ 34.500 - €
48.000
> € 48.000
Koop goedkoop (tot € 186.200)
Koop duur (vanaf € 287.800)
Huur t/m kw aliteitskortinggrens
Huur t/m liberalisatiegrens
Totaal
Koop middelduur (€ 186.200 - € 287.800)
Koop hulp (vanaf € 287.800)
Huur t/m aftoppingsgrens
Huur boven liberalisatiegrens
100%
Eigendom en prijsklasse
woning per
huishoudensamenstelling
(verdeling)
80%
60%
40%
20%
0%
Alleenstaand
t/m 44 jaar
Alleenstaand
vanaf 45 jaar
Koop goedkoop (tot € 186.200)
Koop duur (vanaf € 287.800)
Huur t/m kw aliteitskortinggrens
Huur t/m liberalisatiegrens
Paar t/m 44 jaar
Paar vanaf 45
jaar
Paar met
kinderen
Eénouder
huishouden
Koop middelduur (€ 186.200 - € 287.800)
Koop hulp (vanaf € 287.800)
Huur t/m aftoppingsgrens
Huur boven liberalisatiegrens
Woonduur neemt toe
25
20
15
10
5
0
< 25
1998
25-34
35-44
2002
45-54
2006
55-64
65-74
2009
75+
2012
Stelling: Woonduur
•
In 1986 woonde bijna 40 procent van de huishoudens van 65 jaar
en ouder langer dan 20 jaar in hun woning. In 2012 is dat
percentage gestegen naar 60%.
•
Waar of niet waar?
Sessie 1: Huur en Koop
•
Ontwikkeling prijzen
Samenstelling voorraad
Bewoners
Woonlasten
Doelgroepen huurbeleid / Risico restschuld
•
Blik op de toekomst
•
•
•
•
Huur: Gemiddelde huur
•
•
•
2009-2012: +5% boven inflatie
Wettelijk maximale huurverhoging ~ inflatie
Oorzaken: woningverbetering, nieuwbouw/sloop,
huurharmonisatie
€ 500
€ 400
3,2%
€ 300
3,1%
2,4%
1,8%
€ 200
0,8%
€ 100
0,9%
0,7%
€0
1986
1990
Reële huur
1994
1998
2002
2006
2009
Jaarlijkse huurstijging
2012
Huur: samenstelling voorraad
•
•
(steeds) meer appartementen
1986: 48% / 2012: 56%
100%
•
•
80%
60%
Prijsopbouw: meer dure huur
boven liberalisatie:
2006: 7% > 2012: 12%
100%
40%
80%
20%
60%
0%
1986
1990
Eengezins 1-3 kamers
Meergezins 1-3 kamers
1994
1998
2002
Eengezins 4 kamers
Meergezins 4+ kamers
2006
2009
2012
Eengezins 5+ kamers
40%
20%
0%
2006
t/m Basishuur
t/m Liberalisatiegrens
2009
t/m Kw aliteitskortingsgrens
Boven Liberalisatiegrens
2012
t/m Aftoppingsgrens
Huur: bewoners
Huur steeds meer domein van lage inkomensgroepen: (oudere)
alleenstaanden en eenoudergezinnen
50%
40%
30%
20%
Huishoudensamenstelling
1994
Besteedbaar inkomen
2002
2012
Zeer hoog
Hoog
Midden
Laag
Zeer laag
Eénouder
huishouden
Paar met
kinderen
Paar vanaf
45 jaar
Alleenstaand
vanaf 44
jaar
0%
Paar t/m 44
jaar
10%
Alleenstaand
t/m 44 jaar
•
Huur: woonlasten en woonquote
•
•
Door daling bijkomende woonuitgaven stijging totale
woonuitgaven beperkt
Inkomen gedaald > sterke toename netto huurquote
2006
2009
2012 % verschil 2009-2012
Bruto woonuitgaven (huur)
€ 454
€ 463
€ 488
5%
Netto woonuitgaven (huur – huurtoeslag)
€ 403
€ 404
€ 421
4%
Bijkomende woonuitgaven
€ 177
€ 182
€ 176
-4%
Totale woonuitgaven
€ 580
€ 587
€ 597
2%
€ 22.710
€ 24.360
€ 23.020
-6%
Netto huurquote
24%
23%
26%
10%
Totale woonquote
35%
34%
36%
7%
Netto besteedbaar Inkomen
(alle voor inflatie gecorrigeerd)
Stelling: goedkope scheefheid
•
Het aantal huishoudens met een inkomen hoger dan 33.000 euro
in gereguleerde huurwoningen is gestegen.
•
Waar of niet waar?
Doelgroepen huurbeleid en gereguleerde voorraad
•
•
•
> 33.000 in gereguleerde huur: - 94.000
Alternatief: vrije sector huur (+50.000) en koop (+107.000)
< 33.000: toename alle segmenten – o.a. gevolg van inkomensdaling
5.000.000
4.000.000
3.000.000
2.000.000
1.000.000
1.840.000
1.875.000
789.000
695.000
2009
2012
2009
2012
Huishoudens
Inkomenboven33.000
tot 33.000 euro
Gereguleerd
Huurbeleid
Inkomen boven
boven33.000
33.000euro
Vrije sector
Koop
Koop: sterke prijsdaling
Grote verandering t.o.v. afg. 25 jaar
•
€ 300.000
€ 250.000
€ 200.000
100%
€ 150.000
80%
€ 100.000
60%
€ 50.000
40%
€0
1986
1990
1994
1998
Gemiddelde verkoopwaarde
2002
20%
2006
2009
2012
0%
1998
2002
Goedkoop (tot € 168.000)
Middelduur (€ 200.000 - € 250.000)
Duur (€ 320.000 - € 430.000)
2006
2009
2012
Goedkoop (€ 168.000 - € 200.000)
Middelduur (€ 250.000 - € 320.000)
Duur (vanaf € 430.000)
Verschuiving prijsklassen
(voor inflatie gecorrigeerd )
Koop: verandering samenstelling
•
•
Koop = domein van eengezinswoningen
Verandert sinds begin 21e eeuw langzaam (‘98: 90% / ‘12: 85%)
5.000.000
4.000.000
130
125
3.000.000
2.000.000
1.000.000
0
1986
1990
Eengezins 1-3 kamers
Meergezins 1-3 kamers
1994
1998
2002
Eengezins 4 kamers
Meergezins 4+ kamers
2006
2009
2012
Eengezins 5+ kamers
Gemiddelde w oonoppervlakte
Koop: bewoners
50%
45%
40%
35%
30%
25%
20%
15%
10%
Huishoudensamenstelling
1994
Besteedbaar inkomen
2002
2012
Zeer hoog
Hoog
Midden
Laag
Zeer laag
Eénouder
huishouden
Paar met
kinderen
Paar vanaf
45 jaar
0%
Paar t/m 44
jaar
5%
Alleenstaand
vanaf 44
jaar
•
Omgekeerde plaatje van huur
Huishoudens hoger inkomen (vanaf 35.000 netto):
tweeverdieners (oudere paren, gezinnen met kinderen)
Alleenstaand
t/m 44 jaar
•
Koop: woonlasten en woonquote
•
•
Stijging netto woonuitgaven (+5%) gecorrigeerd door daling
bijkomende woonuitgaven (-3%)
Daling inkomens minder groot dan bij huur (-3%), o.a. daardoor
stijging quotes lager dan bij huur
2006
2009
2012
% verschil 2009-2012
Bruto woonuitgaven
€ 665
€ 727
€ 767
5%
Netto woonuitgaven
€ 475
€ 519
€ 539
4%
Bijkomende woonuitgaven
€ 252
€ 262
€ 253
-3%
Totale woonuitgaven
€ 726
€ 781
€ 792
1%
€ 40.600
€ 45.420
€ 43.870
-3%
Netto koopquote
16%
16%
17%
8%
Netto woonquote
25%
24%
25%
5%
Netto besteedbaar jaarinkomen
(alle voor inflatie gecorrigeerd)
Stelling: Totale woonquote eigenaarbewoners
•
Onderscheiden naar huishoudsamenstelling en leeftijd
(jonger/ouder dan 45 jaar) is de woonquote van jonge paren (<45
jaar) in een koopwoning de afgelopen 10 jaar het hardst
gestegen.
•
Waar of niet waar?
Koop: woonquote eigenaar bewoners
40
30
20
10
0
Alleenstaand Alleenstaand
t/m 44 jaar
vanaf 44 jaar
2002
Paar t/m 44
jaar
2006
Paar vanaf 45
jaar
Paar met
kinderen
2009
Eénouder
huishouden
Totaal
2012
Koop: (risico op) restschuld
•
•
•
Verhouding restschuld vs. woningwaarde neemt toe
Nog belangrijker: aantal huishoudens met een negatieve restschuld
(2012: 570.000)
Risico wanneer men (noodgedwongen) woning moet verkopen
100%
80%
600.000
60%
450.000
300.000
40%
150.000
20%
0
0%
2002
2006
Recent verhuisd
(150.000)
2009
(300.000)
2012
Totaal
Gemiddelde verhouding schuld/waarde
2002
90-100%
2006
100-110%
110-120%
2009
120-140%
2012
140% of meer
Verdeling klassen
Restschuld: risicogroepen
•
•
Aflossingsvrije of (gedeeltelijk) aflossingsvrij
Huishoudens die de afgelopen 10 jaar hun woning gekocht hebben
Type hypotheek
Levenshypotheek
Spaarhypotheek
Beleggingshypotheek
Aflossingsvrije hypotheek
Annuïteitenhypotheek
Gecombineerde hypotheken
Anders
Woonduur en positie
< 2 jr. starter
< 2 jr .doorstromer koop
< 2jr. doorstromer huur
3-5 jaar
6-10 jaar
11-20 jaar
20+ jaar
Stelling: Risicogroepen
•
Het aandeel 35- tot 55-jarigen van alle huishoudens met een
potentiële restschuld is anno 2012 minder dan 35 procent.
•
Waar of niet waar?
Stelling is niet waar
•
Aandeel 35-55 jarigen = 51%
Leeftijd
t/m 34 jaar
35-54 jaar
55 jaar en ouder
Blik op de toekomst
•
•
Jan Brouwer (ABF Cultuur)
Gert Middelkoop (Bureau Middelkoop)

similar documents