لینک دانلود

Report
/
‫شیوۀ آزمون و خطا‪ ،‬سرمایه های زیادی را فانی ساخته‬
‫است‪.‬‬
‫شکل گیری ایده‪ :‬ایده معموال در هنگام تفکر‪ ،‬مطالعه و با خواندن‬
‫کتاب و یا مقاله علمی‪ ،‬سر کالس درس و در بحث علمی در ذهن‬
‫محقق شکل می گیرد‪.‬‬
‫گام اول‪ :‬تعیین موضوع‬
‫استانداردهای انتخاب موضوع‪:‬‬
‫الف) انتخاب واژگان تعریف شده‬
‫ب) در نظر گرفتن امکانات محلی برای تحقیق‬
‫ج) امکانات شخصی‬
‫د) ضرورت‬
‫گام دوم‪ :‬مطالعات اولیه یا انبوه خوانی‬
‫شناسایی کتب مرتبط ‪ ،‬آشنایی کلی با موضوع ‪ ،‬آشنایی کلی با‬
‫نظریات ‪ ،‬کارهایی که در این مورد انجام شده ‪.‬‬
‫ثمرات مطالعه اولیه‪:‬‬
‫آشنا شدن با موضوع( یافتن پاسخ سوال‪ ،‬ایجاد سواالت دیگر‪،‬‬
‫روشن شدن ابعاد مساله)‬
‫بازنگری و تجدید نظر در عنوان تحقیق( عنوان مرتب مورد‬
‫بازنگری قرار می گیرد)‬
‫شکل گیری ایده نو‬
‫دائره المعارف ها‪ :‬مجموعه نوشتاری جامع وفشرده است که شامل‬
‫اطالعاتی درباره همه شاخه های دانش و یا شاخه مشخصی از دانش است‪.‬‬
‫همچنین بیانگر میزان تحقیقات و پژوهشهای انجام شده و نشانگر دانش ها‬
‫و تجربه های بدست آمده در آن جامعه است‪.‬‬
‫مجالت علمی‪ :‬یکی از منابع مهم مطالعه اولیه است‪.‬‬
‫اساتید‪ :‬به عنوان کارشناس و متخصص آن حوزه علمی می توانند دانشجو‬
‫را هدایت کنند‪.‬‬
‫اینترنت‪ :‬سایت های معتبر‪ ،‬سایت های تخصصی‬
‫ارجاعات موجود در تحقیقاتی مانند مقاله‪ ،‬کتاب‪ ،‬پایان نامه‬
‫راهنماهای کتب شناختی‪ :‬حاوی مشخصات کلی به همراه گزارشی خالصه‬
‫منابع دست اول‪ :‬کتاب ها و منابعی که اصل و سرچشمه هستند‬
‫منابع دست دوم‪ :‬متکی به نظر دیگران است‪.‬‬
‫مثال‪ :‬انسان کامل از دیدگاه قرآن کریم‬
‫قرآن کریم‪ :‬منبع دست اول‬
‫کتاب انسان کامل شهید مطهری‪ :‬منبع دست دوم‬
‫موارد استفاده از منابع دست دوم‪:‬‬
‫منبع دست اول موجود نباشد‪ ،‬ترجمه نشده باشد‪ ،‬دربردارنده نظریه‬
‫قابل طرح و یا قابل نقدی باشد‪،‬‬
‫ردیف‬
‫مشکل (‪)difficulty‬‬
‫مسئله(‪)problem‬‬
‫‪1‬‬
‫سطحی‬
‫ژرف‬
‫‪2‬‬
‫کلی و عام‬
‫معین و مشخص‬
‫‪3‬‬
‫قابل رؤیت توسط عوام‬
‫قابل رصد توسط متخصص‬
‫‪4‬‬
‫ذهنی‬
‫عینی‬
‫‪5‬‬
‫مرکب‬
‫واحد‬
‫‪6‬‬
‫مبهم‬
‫روشمند‬
‫‪7‬‬
‫آشفته‬
‫متمایز‬
‫‪8‬‬
‫فاقد روش بررسی‬
‫دارای روش‬
‫‪9‬‬
‫غیر قابل حل‬
‫قابل حل‬
‫پژوهشگر باید مشکل را به مسائل مختلف تجزیه کند و با این‬
‫آزمون می تواند‬
‫مسائل احتمالی را احصا نماید‪:‬‬
‫آزمون « من در اینجا با چه مسائل محتملی می توانم روبرو باشم‬
‫»‬
‫مثال ‪ :‬علل انحطاط مسلمین ‪ ،‬که به مسائل مختلفی تقسیم می شود‪.‬‬
‫تجزیه مشکل به مسئله را می توان از فنون مختلف از جمله بارش‬
‫فکری انجام داد‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫مهارت اول = تجزیه به علت های مختلف‬
‫گاهی مشکل را می توان از طریق رصد کردن عوامل محتمل‬
‫آن به مسائل‪ ،‬تجزیه کرد‪.‬‬
‫مانند رشوه در اخالق حرفه ای که می توان آن را به مسائلی‬
‫مانند‬
‫امنیت معیشتی و رشوه‬
‫حرص ورزی و ارتشاء‬
‫تضاد طبقاتی و ارتشاء‬
‫فقدان شایسته ساالری و ارتشاء‬
‫فقدان نظام نظارتی و رشوه‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫مهارت دوم = تجزیه مشکل به ابعاد‬
‫گاهی پیچیدگی مشکل به ابعاد گوناگون آن برمی گردد‪ .‬غالب‬
‫پدیدارها و معضالت متعلق به حوزه علوم انسانی اضالع‬
‫فراوانی دارند و در هم تنیدگی اضالع مختلف سبب ابهام در‬
‫مسئله می شود‪.‬‬
‫مانند معضل عملی سالمت و فساد در یک سازمان که ابعاد ذیل‬
‫را دارد‪.‬‬
‫ابعاد اداری‬
‫ابعاد مالی‬
‫ابعاد رفتاری‬
‫ابعاد فرهنگی سیاس ی واقعه کربال‬
‫بررس ی پدیده کودک آزاری از ابعاد حقوقی و ضرورت بازنگری‬
‫ماهیت تدریس و ابعاد زیباشناختی آن‬
‫ابعاد شخصیتی دانش آموزان تیزهوش و عادی‬
‫ابعاد حج در قرآن‬
‫نمادهای فرهنگ عربی در عصر پیش از اسالم (در ابعاد نظری و لغوی(‬
‫ابعاد انسان شناختی مصرف‬
‫مهارت سوم = تجزیه به مصادیق‬
‫گاهی اوقات مصداق های گوناگون تفااوت سااختاری در مساائل را باه میاان‬
‫ماای آورنااد‪ .‬بااه عنااوان مثااال وقتاای در باااب ساارقت مطالعااه ماای کناایم بااا‬
‫مصادیق مختلف روبرو می شویم‪.‬‬
‫سرقت علمی‬
‫سرقت کاال‬
‫سرقت اطالعات‬
‫سرقت دانش فنی‬
‫سرقت اسم‬
‫هریک از موارد یادشده مسئله ای خاص است و حل آن منوط به اخذ روش‬
‫معینی است‪ .‬در چنین مواضعی باید مشاکل ماورد بحاث را باه مصاادیق‬
‫آن تحلیل کرد‪.‬‬
‫شیوه های گوناگون سرقت رایانه ای‬
‫استفاده متقلبانه از الکتریسیته سرقت است یا نه؟‬
‫سرقت آب؟‬
‫سرقت ادبی و علمی‬
‫افشا و سرقت عالمت تجاری‪ :‬آثار حقوقی استفاده از یک عالمت‪ ،‬قبل از ثبت آن‬
‫سرقت علمی در سطح دانشگاهی‬
‫مهارت چهارم = تجزیه به آثار‬
‫گاهی اوقات در مواردی عالوه بر آنکه به تعداد علل محتمل و ابعاد‬
‫گوناگون آن مسئله داریم به تعداد آثار آن مورد نیز می توان‬
‫مسئله داشت‪.‬‬
‫مانند اعتیاد و آثار روانی آن‬
‫اعتیاد و آثار اجتماعی‬
‫اعتیاد و آثار فرهنگی‬
‫اثرات رفتاری اعتیاد به مواد مخدر‬
‫اعتیاد سرچشمه انواع جنایات‬
‫نقش اعتیاد در فروپاش ی خانواده‬
‫مطالعات مواد مخدر و اعتیاد در نظام آموزش و پرورش ایران‬
‫فنون تبدیل مشکل به مسایل‬
‫‪1‬‬
‫تجزیه مشکل به علل محتمل‬
‫‪2‬‬
‫تجزیه مشکل به ابعاد و اضالع‬
‫‪3‬‬
‫تجزیه به مصادیق‬
‫‪4‬‬
‫تحلیل به آثار محتمل‬
‫طرح تحقیق عبارتست از گزارش جامعی از برنامه پژوهشی محقق‬
‫و توصیف منظم و منطقی آن می باشد‪.‬‬
‫به بیان دیگر طرح تحقیق بیانگر همه مراحلی ست که محقق برای‬
‫رسیدن به هدف ‪ ،‬از انتخاب موضوع تا ارائه گزارش علمی می‬
‫پیماید تا آنچه در ذهن دارد بیان کند‪.‬‬
‫هویت علمی پژوهش‬
‫طرح تحقیق‬
‫اعتبار علمی پژوهشگر‬
‫طرح تحقیق‬
‫محدود باشد( زاویه ای مشخص ‪ ،‬مسأله ای مشخص‪ ،‬زمان مشخص‬
‫و‪)...‬‬
‫روشن و شفاف باشد‬
‫بکر و نو باشد‬
‫مبتنی بر تعصبات و پیش داوری ها نباشد‬
‫امکان تحقیق و دسترسی به منابع را داشته باشد‪.‬‬
‫بهتر است موضوع رابطه بین دو متغیر داشته بپردازد‪.‬‬
‫با رشته تحصیلی شما تناسب داشته باشد‪.‬‬
‫طرح مساله همان تعریف و توضیح موضوع است‪.‬‬
‫پژوهشگر بیان می کند چه چیزی می خواهد بگوید و دنبال چه‬
‫چیزی است‪.‬‬
‫برخی از ویژگی های بیان مساله ‪:‬‬
‫شکل توضیحی دارد و ممکن است بیش از یک پاراگراف باشد‪.‬‬
‫ابعاد‪ ،‬ویژگی ها ‪ ،‬صفات و حدود مسأله مورد مطالعه را شرح می‬
‫دهیم‪.‬‬
‫متغیرهای اصلی‪ ،‬فرضیه و مفروضات را بیان می نمائیم‪.‬‬
‫ادبیات و سوابق مسئله تحقیق را بیان می کنیم‪.‬‬
‫سواالت اصلی تحقیق را می نویسیم‪.‬‬
‫به اهداف تحقیق‪،‬ضرورت و فایده اشاره می کنیم‪.‬‬
‫اصلی ترین دغدغه پژوهشگر پاسخ به سوال محسوب می شود‪.‬‬
‫هر پژوهش دست کم یک سوال دارد‪.‬‬
‫سوال به پژوهش جهت می دهد‪.‬‬
‫سوال باید نو و بدیع باشد‪.‬‬
‫سوال باید با جمله پرسشی مطرح شده و بصورت باز مطرح شود تا‬
‫پاسخ های متعدد و گوناگون برای آن در نظر گرفت‪.‬‬
‫پرسش باید ناظر به روابط علی و معلولی متغیرهای پژوهش باشد‪.‬‬
‫ساده ‪ ،‬روان‪ ،‬صریح ‪ ،‬بدون ابهام و فاقد پیچیده گی لفظی باشد‪.‬‬
‫سوال فرعی از تجزیه سوال اصلی حاصل می شود‪.‬‬
‫سوال فرعی باید از درون سوال اصلی بیرون بیاید‪.‬‬
‫سواالت فرعی در پایان نامه ها با تعداد فصل های تحقیق منطبق‬
‫است‪.‬‬
‫چارچوب نظری به مجموعه ای از گزاره ها اطالق می شود که به‬
‫لحاظ نظری قادر به تبیین یا طبقه بندی متغیر وابسته یا اصلی‬
‫تحقیق هستند‪.‬‬
‫این گزاره ها ممکن است از یک نظریه خاص گرفته شده باشند یا‬
‫تلفیقی از نظریات باشند که همگرایی آنها به لحاظ نظری توسط‬
‫محقق ثابت شده است‪.‬‬
‫مانند تبیین مراحل انقالب با نظریه مارکس‬
‫پژوهشگر در روند تحقیق ‪ ،‬اصل یا اصولی را مسلم می انگارد‪.‬‬
‫این اصول پذیرفته شده را مفروض گویند‪.‬‬
‫پس مفروض آن اصل و قاعده ایست که ما درستی آن را فرض می‬
‫گیریم‪.‬‬
‫متغیر یک مفهوم است که بیش از دو یا چند ارزش یا عدد به آن‬
‫اختصاص داده می شود‪.‬‬
‫به عبارت دیگر متغیر به ویژگی هایی اطالق می شود که می توان‬
‫آنها را مشاهده و اندازه گیری کرد‪.‬‬
‫متغیر دو نوع است‪:‬‬
‫متغیر مستقل‪ :‬آن متغیری ست که محقق اثر آن را بر سایر متغیرها‬
‫مورد سنجش قرار می دهد‪ .‬به بیان دیگر متغیری که تعیین کننده و‬
‫اثر گذار است و نقش علت را ایفا می کند‪.‬‬
‫متغیر وابسته‪ :‬متغیری که متغیر مستقل بر روی آن اثر می کند‪.‬‬
‫مفهوم ساده ترین و مختصرترین تعریف و یا استنباط از یک شیء ‪،‬‬
‫واقعه و‪ ...‬می باشد‪.‬‬
‫مفاهیم کلماتی هستند که بار معنایی گسترده ای دارند و محقق باید‬
‫برای سایرین به طور مشخص آنرا تعریف کند تا دیگران منظور و‬
‫مقصود محقق را از آن واژه یا مفهوم درک نمایند‪ .‬و ابعاد موضوع‬
‫بیشتر روشن شود‪.‬‬
‫شاخص سازی به مجموعه اقداماتی که سبب تجزیه مفاهیم به مولفه‬
‫ها و شناسایی اجزاء و ابعاد شکل دهنده مفاهیم شود ‪ ،‬شاخص‬
‫سازی گویند‪.‬‬
‫مثال مفهوم موفقیت آموزشی ‪ ................‬با شاخص معدل درسی‬
‫قابل عینی کردن است‬
‫تحقیق به لحاظ هدف‬
‫بنیادی‪ :‬در جستجوی کشف حقایق و واقعیت ها و شناخت پدیده ها و‬
‫اشیاء بوده و مرزهای دانش عمومی بشر را توسعه می دهند‪.‬‬
‫کاربردی‪ :‬با استفاده از تحقیقات بنیادی و برای رفع نیازمندی های‬
‫بشر و بهبود ابزارها‪ ،‬روشها و اشیاء در جهت توسعه رفاه و آسایش‬
‫انسان به کار برده می شود‪.‬‬
‫فنی و عملی‪ :‬این نوع تحقیقات نوعا خصلت موضعی و عملی دارند‬
‫و معموال خاصیت تعمیم پذیری زیادی ندارند‪.‬‬
‫تحقیق به لحاظ ماهیت و روش‬
‫تحقیق توصیفی‪ :‬محقق بدنبال توصیفی بودن موضوع است و می خواهد بداند‬
‫پدیده‪ ،‬متغیر‪،‬شیء و یا این مطلب چگونه است‪.‬در تحقیق توصیفی محقق به وضع‬
‫موجود را بررسی می کند و به توصیف منظم و نظامدار وضعیت فعلی آن می‬
‫پردازد‪.‬‬
‫تحقیق تحلیلی(تبینی)‪ :‬این از تحقیق در صدد پیدا کردن روابط علی و معلولی‬
‫بین متغیرهای مختلف است‪ .‬در این روش دغدغه اصلی پژوهشگر پاسخ به‬
‫چراهاست نه چگونگی ها‪.‬‬
‫تحقیق توصیفی تحلیلی‪ :‬محقق عالوه بر تصویر سازی آنچه هستبه تشریح و‬
‫تبیین دالیل چگونه بودن و چرایی مساله و ابعادش می پردازد‪.‬‬
‫تحقیق به لحاظ گرد آوری اطالعات‬
‫روش کتابخانه ای‪ :‬روش کتابخانه ای معموال در تحقیقات علمی‬
‫است که از ابتدا تا پایان از منابع کتابخانه ای مورد استفاده قرار می‬
‫گیرد‪.‬‬
‫پژوهش اسنادی‪ :‬مبتنی بر شواهد بر گرفته از مطالعه اسناد ‪ ،‬مانند‬
‫آرشیوها یا آمار رسمی است‪.‬‬
‫روش میدانی‪ :‬روشی است که محقق برای گرد آوری اطالعات باید‬
‫به میان جامعه مورد تحقیق خود رفته و به تحقیق در موضوع‬
‫خاصی بپردازد‪.‬‬
‫فایده پژوهش‪ :‬یعنی سودی که در عمل برای ما دارد‪ .‬یعنی اینکه‬
‫دستاوردهای پژوهش در کدام قسمت از جامعه مورد استفاده قرار‬
‫می گیرد‪ .‬و یا از نتایج آن کدام مجمع علمی بهره مند می شود‪.‬‬
‫اهمیت و ضرورت‪ :‬محقق از طریق بیان ضرورت پژوهش باید‬
‫بتواند ارزش های اساسی تحقیق را به دیگران منتقل کند‪.‬‬
‫سازماندهی تحقیق در عمل همان بخش بندی و فصول تحقیق می‬
‫باشد‪.‬‬
‫تهیه شناسنامه منابع‪:‬‬
‫برگه ای تهیه کنید‪.‬‬
‫در باالی آن مشخصات منبع می نویسیم‪(.‬نام کتاب‪،‬نویسنده‪،‬‬
‫ناشر‪)...‬‬
‫در پائین صفحه بخشی را که ناظر به مساله ما است را اشاره می‬
‫کنیم‪.‬‬
‫سپس پیش اساتید و متخصصین جهت اظهار نظر می بریم‪.‬‬
‫موضوع کلی‪:‬‬
‫موضوع عام‪:‬‬
‫موضوع خاص‪:‬‬
‫موضوع اخص‪:‬‬
‫اوصاف و ویژگی های اطالعات شایسته‪:‬‬
‫‪ ‬مرتبط‬
‫‪ ‬کافی و کامل‬
‫‪ ‬صادق‬
‫‪ ‬واضح و متمایز‬
‫‪ ‬جدید و به روز‬
‫‪ ‬مستند‬
‫بی ربط نباشد‬
‫ناقص نباشد‬
‫کاذب نباشد‬
‫مبهم و آشفته نباشد‬
‫قدیمی نباشد‬
‫بی اساس نباشد‬
‫‪ .1‬قابل اتکا بودن‪ :‬قابل فهم‪ ،‬فهم و تصویر روشن‪ ،‬کامل‬
‫بودن‪ ،‬بی طرفی‪ ،‬صادق بودن‬
‫‪ .2‬مربوط بودن‪ :‬تأثیر و نقش ی که اطالعات در پژوهش دارد‪.‬‬
‫در این قسمت شما با استفاده از اطالعاتی که کسب کرده اید می توانید‬
‫مسئله را حل کرده و فرضیه تحقیق را نفی و یا اثبات کنید‪ .‬حال باید‬
‫دستاورد خود را به سایرین نیز اعالم کنید و به گزارش این حل مسئله‬
‫بپردازید‪.‬‬
‫یکی از تفاوتهای عمده میان روزنامه نگاری و کارعلمی‪ ،‬در نوع پاراگراف نویس ی است‬
‫در روزنامه نویس ی به دلیل ماهیت خبری‪ ،‬جمالت کوتاه و پاراگراف های دو یا سه‬
‫جلمه ای رایج است اما در پاراگراف علمی‪:‬‬
‫در یک پاراگراف یک جمله مقدمه و جمالت دیگر پردازش آن جمله را می کنند ‪.‬‬
‫مجموعۀ یک پاراگراف به حدود ‪ 12‬تا ‪ 15‬جمله پیوسته نیاز دارد‪.‬‬
‫جمله اول هر پاراگراف بیانگر ایده است و جمالت بعدی آنرا پردازش می کنند‪.‬‬
‫جمله آخر پاراگراف هم جمع بندی آن ایده خواهد بود‪.‬‬
‫جمله آخر پاراگراف در واقع در جمله اول پاراگراف بعدی ادامه پیدا می کند‪.‬‬
‫مجموعه پاراگراف ها بایدبه صورت بلوک بلوک باشد و هر کدام برای معرفی یک‬
‫ایده یا بخش ی از یک ایده نقش ی داشته باشند‪.‬‬
‫معرفی ایده اول‬
‫پردازش ایده اول‬
‫جمع بندی ایده اول‬
‫ارتباط پایان پاراگراف ‪A‬‬
‫با شروع پاراگراف ‪B‬‬
‫پردازش ایده دوم‬
‫جمع بندی ایده دوم‬
‫رابطه جمله آخر ایده دوم‬
‫با جمله اول ایده سوم‬
‫پردازش ایده سوم‬
‫جمع بندی ایده سوم‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪..........‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪..........‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫‪...............................................‬‬
‫پاراگراف‬
‫‪A‬‬
‫پاراگراف‬
‫‪B‬‬
‫پاراگراف‬
‫‪C‬‬
‫منابع‪:‬‬
‫دکتر احد فرامرز قراملکی‬
‫روش شناس ی مطالعات دینی‬
‫اصول و فنون پژوهش در گستره دین پژوهی دکتر احد فرامرز قرا ملکی‬
‫روش های تحقیق در علوم اجتماعی دکتر باقر ساروخانی‬
‫دکتر مهدی ساده‬
‫روش تحقیق‬
‫مجید طرقی‬
‫درسنامه روش تحقیق‬
‫یارول مانهایم ‪ ،‬ریچارد ریچ‬
‫روش تحقیق در علوم سیاس ی‬
‫ارل ببی‬
‫روش تحقیق در علوم اجتماعی‬

similar documents