N80

Report
CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI
Frezelemenin Tanımı
Çevresinde çok sayıda kesici ağzı bulunan takımın dönme hareketine
karşılık, iş parçasının öteleme hareketi yapmasıyla gerçekleştirilen
talaş kaldırma hareketidir.
Frezeleme işleminde kullanılan
kesici takımlar iki veya daha fazla
kesme kenarına sahiptir. Bu
nedenle çok noktadan kesme
işlemi yapan takımlar olarak
adlandırılır.
Freze Tezgâhının Kısımları
1. Gövde
2. Konsol
3. Konsolun Kayıdı
4. Araba
5. Arabanın Kayıdı
6. Tabla
7. Üst Başlık
8. Malafa Yatakları
9. Malafa
10. Dik Başlık
1. Magazin
CNC freze tezgahlarında takımların üzerine yerleştirildiği ve gerektiğinde takımın
değiştirilmesini sağlayan düzeneklere magazin denir.
2. Fener Mili
CNC frezelerde kesicinin dönme hareketini sağlayan parçasına fener mili denir. Fener
mili üzerinde kayış ve kasnak sistemleri, soğutucu üniteleri ve elektrik motoru bulunur.
Tezgah fener mili çok önemli tasarım
özelliği taşır.Fener milinin eğilme ve
burulmaya karşı dayanıklı olması ve
ekseni boyunca etki eden tüm eksenel
kuvvetlere dayanacak sağlamlıkta olması
gerekir.Bu nedenle fener mili çok iyi
yataklanmalı ve titreşimi absorbe edecek
(kaybedecek) özellikte dizayn edilip
montajı yapılmalıdır.
3. Kontrol Paneli
CNC takım tezgahlarında tezgaha veri ve program girişini sağlayan ve üzerindeki
ekran sayesinde tezgahın durumu ve hareketleri hakkında kullanıcıya bilgi veren,
programın simülasyonunun izlenmesine imkan sağlayan kısma kontrol paneli denir.
Frezeleme Yöntemleri
Takımın ve iş tablasının konumuna bağlı olarak iki farklı frezeleme
işlemi yapılır.

Yatay (Silindirik) frezeleme

Dikey (Düşey) frezeleme
Zıt Yönlü Frezeleme
Zıt yönlü frezeleme talaş derinliği minimumdan maksimum
doğrudur.
Kesici takıma etkiyen min. dan max.’a doğrudur.
Aynı Yönlü Frezeleme
Aynı yönlü frezeleme talaş derinliği maksimum dan minimuma
doğrudur.
Kesici takıma etkiyen max. dan min.’a doğrudur.
Alın Frezeleme
Dönme ekseni iş parçasının işlenen
yüzeyine dik konumda çalışan
takımlar Alın Freze Çakısı olarak
adlandırılır.
Alın freze çakılarında kesme işlemi
alındaki kesici ağızlar vasıtasıyla
sağlanır.
Alın kesici ağızlar
Kanal Frezeleme
Sert maden takma uçlu kesici takımlar ile açılan kanallar
Parmak Freze Çakıları
Bir silindir üzerinde kesici ağızları bulunan kesicilerdir.
Bazılarının alın yüzeyinde kesici ağız vardır, bazılarında
ise yoktur .
Silindirik saplı parmak freze çakıları pens tertibatıyla tezgah fener miline bağlanır.
Parmak Freze Çakıları (Devam)
Parmak Freze ile Cep Açma
Takma Uçlu Parmak Freze
Form Freze Çakıları
Testere Frezeler
Modül Frezeler
Frezelemede Kesme Hızı
Kesme Hızı: Bir freze kesici takımın çevresindeki herhangi bir kesici ağzın
veya ucun bir dakikada metre cinsinden aldığı yola kesme hızı denir.
Dn
V
1000
V = Kesme hızı(metre/dak)
n = Devir sayısı(devir/dak)
D = Kesici takımın çapı(mm)
Soğutma Sıvısının Önemi
Freze tezgahında soğutma sıvısının kullanılmasının önemli birkaç nedeni vardır.
Bunlar;
Kesici takımın ömrünü arttırmak
İşlenen yüzeyin yüzey kalitesini arttırmak
Kesmeyi kolaylaştırmak
Bir soğutma sıvısından beklenen önemli iki özellik vardır. Bu özellikler;
Soğutma özelliğine sahip olmalı
Yağlama etkisine sahip olmalı
CNC FREZE TEZGAHLARI
CNC Dik İşleme Merkezi
CNC Yatay İşleme Merkezi
CNC Freze Eksen Takımı
CNC freze ve işleme merkezleri en az 3 eksenli olmak üzere 3 eksenli tezgâhlardır.
CNC Freze Eksen Takımı (Devam)
Koordinat Sistemi ve Sıfır Noktaları
 CNC tezgâh ve sistemlerinde; tezgâh,
parça ve takım olmak üzere üç ayrı
koordinat sistemleri vardır.
 Tezgâha ait olanına tezgâh sıfır
noktası (M),
 Parçaya ait olanına parça sıfır veya
program sıfır noktası (W),
 Takıma ait olanına ise takım sıfır
noktası (T) denilir.
İş Parçalarının Tezgâha Bağlanması
1. İş Parçasını Tezgah Mengenesine Bağlama
2. İş Parçasını Tezgah Tablasına Cıvata ve Pabuçlarla Bağlama
3. İş Parçasını Bağlama Aparatları ile Bağlama
CNC Frezede İş Parçası ve Takım Sıfırlama
İş Parçası Sıfırlama
Takım Sıfırlama
CNC Freze Programlama
G17 ↔ XY düzleminin seçimi
G18 ↔ ZX düzleminin Seçimi
G19 ↔ YZ düzleminin Seçimi
Parça Üzerinde Koordinat Tayini
Parça Üzerinde Koordinat Tayini
Parça Üzerinde Koordinat Tayini
O001;
N60 X40 Y48;
N10 T01 M06;
N70 Z-4;
N20 G17 G94 G96 G49;
N80 X20 Y 18;
N30 G90 S1200 F 300 M03 ;
N90 Z2;
N40 G54 G00 X20 Y18 Z2;
N100 G28 U0 W0 M09;
N50 G01 Z-2 M08;
N110 M30;
Takım Çapı: 30 mm
Örnek; ALIN FREZELEME
Talaş Derinliği= 2 mm
O001; (Program No)
N10 T01 M06; (Takım Seçimi ‘Tarama Kafası’, Takım Değiştir)
N20 G17 G94 G96 G49; (X-Y düzleminin seçimi, Sabit İlerleme hızı, Sabit kesme hızı, Takım
uzunluk telafisi iptal)
N30 G90 S1200 F 300 M03 ; (Mutlak Koordinat Sistemi, Kesme hızı, İlerleme hızı, Fener mili
saat yönü dönme hareketi)
N40 G54 G43 H1 G00 X-17 Y15 Z2 ; (Parça sıfır noktası seçimi, + yönde takım uzunluğu
telafisi, Boşta hızlı ilerleme, Verilen koordinata hızlı yaklaşma)
N50 G01 Z-2 M08; (Keserek doğrusal hareket, Kesme derinliği, Soğutma sıvısı açık)
N60 X238; ( P2’den P3 Noktasına keserek hareket)
N70 Y45; ( P3’den P4 Noktasına keserek hareket)
N80 X-17; ( P4’den P5 Noktasına keserek hareket)
N90 G00 X-50 Y-30 Z50; ( P5’ten P1 Noktasına Boşta hızlı hareket)
N100 M09; (Soğutma Sıvısı Kapat)
N110 G28 X0 Y0 Z0; (Referans Noktasına Otomatik Dönüş)
N120 M30; (Program Sonu)
O001;
N10 T01 M06;
N190 G00 Z5;
N20 G17 G94 G96 G49;
N200 X55;
N30 G90 S600 F 100 M03;
N210 G01 Z-5;
N40 G43 H1;
N220 Y 25;
N50 G54 G00 X-25 Y20 Z2; N230 G00 Z5;
N240 G28 X0 Y0 Z0;
N60 G01 Z-2 M08;
N70 X 105;
N80 Y60;
N90 X-25;
N100 G28 X0 Y0 Z0;
N120 T02 M06;
N130 G94 G96 G49;
N140 G90 S1000 F400 M03;
N150 G43 H2;
N160 G00 X25 Y25 Z2;
N170 G01 Z-5;
N180 Y55;
N250 M30;
Örnek; Dairesel enterpolasyon
O001;
N10 T01 M06;
N20 G17 G94 G96 G49;
N30 G90 S800 F 150 M03;
N40 G43 H1;
N50 G54 G00 X44 Y25 Z2;
N60 Z-2;
N70 G03 I19 J0;
N80 G00 Z5;
N90 G28 X0 Y0 Z0;
N100 M30;
N80 G03 X40 Y65 R15;
veya N80 G03 I0 J15;
N90 G01 X70;
N100 G02 X85 Y50 R15;
veya N100 G02 I0 J15;
N110 G01 Y30;
N120 X60 Y0;
N130 X0 Y0;
N140 Z2;
N150 G28 X0 Y0 Z0;
O001;
N40 G43 H1;
N10 T01 M06;
N50 G54 G00 X0 Y0 Z0;
N20 G17 G94 G96 G49;
N60 G01 X10 Y50;
N30 G90 S600 F 100 M03;
N70 X25;
N160 M30;
DELİK DELME
Basit Delik Delme (G81)
G81 X .. Y.. Z.. R.. F.. L.. veya K…
Örnek
Basit Delik Delme (G81)
O001;
N10 T01 M06; (12 mm’lik matkap)
N20 G17 G94 G96 G49 G80;
N30 G90 S1500 F 100 M03 ;
N40 G43 H1 M08;
N50 G54 G00 X20 Y15 Z10;
N60 G99 G81 X20 Y15 Z-35 R2;
N70 X35;
N80 X50;
N90 X65;
N100 X80;
N110 G98 X20 Z2;
N120 G80 G28 X0 Y0 Z0;
G99 Delmede R düzlemine geri dönme
G80 Delmede çevrim işlemlerinin iptali
G98 Delmede başlangıç noktasına geri dönme
N130 M30;
Örnek
Kademeli Delik Delme (G73)
O001;
N10 T01 M06; (12 mm’lik matkap)
N20 G17 G94 G96 G49 G80;
N30 G90 S1500 F 100 M03 ;
N40 G43 H1 M08;
N50 G54 G00 X20 Y15 Z10;
N60 G99 G73 X20 Y15 Z-35 Q10 R2;
N70 G91;
N80 X15 K4;
N90 G90 G98 X20 Z2;
N100 G80 G28 X0 Y0 Z0;
N110 M30;
G99 Delmede R düzlemine geri dönme
G91 Eklemeli koordinat sistemi
G80 Delmede çevrim işlemlerinin iptalı
Örnek
Dairesel Delik Delme (G81)
O001;
N10 T01 M06; (12 mm’lik matkap)
N20 G17 G94 G96 G49 G80;
N30 G90 S1500 F 100 M03 ;
N40 G43 H1 M08;
N50 G54 G00 X180 Y75 Z5;
N60 G81 X180 Y75 Z-30 R5;
N70 I55 J0 N8;
N80 Z10;
N90 G80 G28 X0 Y0 Z0;
N100 M30;
Kılavuz ile vida açma (G84)
Bu çevrim; deliklere sağ kılavuz çekme işleminde kullanılır. Geri çıkış hareketi başlamadan önce
tezgah fener mili ters yönde döndürülür. Kılavuz çekme işlemi başlangıcında iş milinin saat
yönünde döndürülmesi (M03) gereklidir. Delik dibine varıldığında, geri çıkma işlemini yerine
getirebilmek amacıyla iş mili saat yönünün tersi yönde döner ve dönmeyi takiben takım geri çıkar.
G84 X .. Y.. Z.. R.. P… F.. L.. veya K…
X,Y : Delik koordinatları
P : Delik sonunda bekleme süresi (sn)
Z : Delik derinliği (mm)
F : Adım x devir sayısı
R : Takımın geldiği noktanın delik yüzeyinden yüksekliği
K :Tekrar sayısı
Örnek
Kılavuz ile vida açma (G84)
O001;
N10 T02 M06; (M14 kılavuz)
N20 G17 G94 G96 G49 G80;
N30 G90 S160 M03 ;
N40 G43 H2 M08;
N50 G84 X15 Y15 Z-30 R2 P1 F240;
N60 M04;
N70 Z10;
N80 G80 G28 X0 Y0 Z0;
N90 M30;
Rayba Çekme Çevrimi (G85)
Bu çevrim deliklere rayba çekilmesinin yanı sıra delik büyütmek içinde kullanılabilir.
G85 X…..Y……Z……R…….F…….K……..;
Cep frezeleme Çevrimleri
CNC freze tezgahlarında operatörün iş ve yapılacak işlem cinsine uygun cep frezeleme
çevrimleri seçmesi önemli bir husustur. Gerekli kriterler göz önüne alınarak cep
boşaltma çevrimleri seçilmelidir. Parçaların yüzeylerinde cep şeklinde girinti elde
etmek amacıyla kullanılan çevrimlere “cep frezeleme çevrimleri” denir.
Dikdörtgen Cep frezeleme Çevrimleri (G24)
Bu çevrim, bir parça içine dikdörtgen bir cep açmak için kullanılır. Kesici, belirtilen
paso derinliklerinde bir dizi zig-zag hareketi yaparak belirtilen derinlikte cep frezeler.
Cep işleme bitince kesici başlangıç noktasına geri döner.
G24 X…..Y……L……W…….Z……..R…….Q……..D…….F……..;
X,Y : Cebin sol at köşesinin koordinatı
R : Koruma mesafesi
L : X ekseninde cebin boyu
Q: Kesicinin bir sonraki adım için yana kayma
W : Y ekseninde cebin boyu
mesafesi
Z: Cep derinliği
D: Z ekseninde dalma miktarı
Dairesel Cep frezeleme Çevrimleri (G25)
Bu çevrim, bir parça üzerinde dairesel bir cep boşaltma işlemi gerçekleştirmek için kullanılır.
Burada kesici, belirtilen yüksekliğe ve cebin merkez noktasına hızla gelerek belirtilen ilerleme
hızında merkezden dışa doğru kayarak cebi boşaltır ve her paso derinliğinden sonra tekrar merkeze
gelerek işlemeye devam eder. Bu işlem belirtilen cep derinliğine ulaşılıncaya kadar devam eder.
G25 X…..Y……I……J…….Z……..R…….Q……..D…….F……..;
X,Y : Çember üzerinde bir noktanın koordinatı R : Koruma mesafesi
I, J : Çember merkez noktalarına uzaklık
Q: Kesicinin bir sonraki adım için yana kayma
W : Y ekseninde cebin boyu
mesafesi
Z: Cep derinliği
D: Z ekseninde dalma miktarı
Örnek
Takımın çapı:5 mm Kesme hızı: 600 m/dk İlerleme hızı: 100 mm/dk
Dairesel kanalın derinliği 6 mm, dikdörtgensel kanalların derinliği ise 9 mm’dir.
O001;
N10 T01 M06;
N20 G17 G94 G96 G49;
N30 G90 S600 M03;
N40 G43 H1;
N50 G54 G00 X0 Y0 Z1;
N60 G24 X30 Y10 L40 W80 Z-9 R3 Q4,5 D3 F100;
N70 G00 Z5;
N80 G00 X180 Y10;
N90 G24 X180 Y10 L40 W80 Z-9 R3 Q4,5 D3 F100;
N100 G00 Z5;
N110 G25 X125 Y20 I0 J30 Z-6 R3 Q4,5 D2 F100;
N120 G00 Z5;
N130 G28 X0 Y0 Z0;
N140 M30;
Örnek
1.
28 mm’lik tarama kafası ile 2mm talaş kaldırılarak alın frezeleme işlemi yapınız.
2.
Frezeleme işlemi yapıldıktan sonra temiz yüzey üzerinden tekrar sıfırlama yapılarak punta matkabı ile
delik merkezleri işaretleyiniz.
3.
Çapı 4 mm olan matkap ile 4 adet deliği 10 mm kalınlığındaki levhayı tamamen deliniz.
4.
M5 takım kılavuzu ile M5 vidalar açılacak.
5.
8 mm’lik parmak freze ile kanallar 2 mm derinliğinde işlenecek.
6.
Cep boşaltama çevrimi ile 20x40 dikdörtgen kanal çapı 5 mm olan parmak freze ile 6 mm derinliğinde
işlenecek.
O001;
N170 Y44;
N10 T01 M06;
N180 X22,5
N20 G17 G94 G96 G49;
N190 G80 G28 X0 Y0 Z0;
N30 G90 S1200 F 300 M03 ;
N200 T03 M06;
N40 G54 G00 X-15 Y14 Z2;
N210 G17 G94 G96 G49;
N50 G01 Z-2 M08;
N220 G90 S1000 F 200 M03 ;
N60 X40;
N230 G43 H2 M08;
N70 G00 X20 Y42;
N240 G54 G00 X22,5 Y12 Z5;
N80 G01 X-15;
N250 G99 G81 X22,5 Y12 Z-15 R2;
N90 G28 X0 Y0 Z0;
N260 X102,5;
N100 T02 M06;
N270 Y44;
N110 G17 G94 G96 G49;
N280 X22,5
N120 G90 S1000 F 200 M03 ;
N290 G80 G28 X0 Y0 Z0;
N130 G43 H2 M08;
N300 T03 M06; (M5 kılavuz)
N140 G54 G00 X22,5 Y12 Z5;
N310 G17 G94 G96 G49 G80;
N150 G99 G81 X22,5 Y12 Z-3 R2;
N320 G90 S160 M03 ;
N160 X102,5;
N330 G43 H3 M08;
N340 G84 X22,5 Y12 Z-10 R2 P1 F160;
N500 G43 H4 M08;
N350 M04;
N510 G54 G00 X37,5 Y18 Z5;
N360 Z5;
N520 G01 Z-1;
N370 G84 X102,5 Y12 Z-10 R2 P1 F160;
N530 Y38;
N380 M04;
N540 Z-1;
N390 Z5;
N550 Y18;
N400 G84 X102,5 Y44 Z-10 R2 P1 F160;
N560 Z5;
N410 M04;
N570 T06 M06;
N420 Z5;
N580 G17 G94 G96 G49;
N430 G84 X22,5 Y44 Z-10 R2 P1 F160;
N590 G90 S600 M03;
N440 M04;
N600 G43 H6 M08;
N450 Z5;
N610G54 G00 X0 Y0 Z0;
N460 G80 G28 X0 Y0 Z0;
N620 G24 X52,5 Y8 L40 W20 Z-6 R3 Q4,5 D2 F100;
N470 T05 M06;
N630 G00 Z5;
N480 G17 G94 G96 G49;
N640 640 G28 X0 Y0 Z0;
N490 G90 S1000 F 150 M03 ;
N650 M30;

similar documents