การสื่อสารให้ถึงประชาชน - สำนักจัดการความรู้ กรมควบคุมโรค กระทรวง

Report
สิ่ งที่เรี ยนรู้จากการควบคุมโรคไข้เลือดออก
ปี ที่ผา่ นมา
นพ.นิพนธ์ ชินานนท์เวช
ผู้อานวยการสานักโรคติดต่อนาโดยแมลง
ก่ อนการระบาด
1.การเตรียมความพร้ อม
1.1 การเตรียมบุคลากรในศูนย์ ปฏิบัตกิ าร
ผูว้ า่ ราชการจังหวัด ,นายอาเภอ เป็ นผูส้ งั่ การ
1.2 แผนและงบประมาณ
ประสานการทาแผนระหว่างหน่วยงานและการจัดสรรงบประมาณสาหรับโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ให้ชดั เจนและเพียงพอ
1.3 องค์ความรู้
การพ่นสารเคมี จัดหลักสูตรให้ความรู้และทักษะ โดยการอบรม ทาคู่มือการปฏิบตั ิงาน เช่น ขั้นตอนการใส่ทราย เทคนิค
การพ่นสารเคมี (ถูกต้อง ถูกช่วงเวลา ถูกสถานที่ ครอบคลุม ทันเวลา) เทคนิคการซ่อมบารุ งเครื่ องพ่น
- ปรับเปลี่ยนแนวคิด “การพ่นรณรงค์ล่วงหน้า”
การดูแลรักษาผูป้ ่ วย
- Case Conference
- การจัดระบบแพทย์พี่เลี้ยงภายในจังหวัด
- แนวทางการส่งต่อผูป้ ่ วยภายในจังหวัด
การสื่ อสารให้ถึงประชาชน (รู ปแบบและช่องทางการสื่ อสารที่เหมาะสมกับบริ บทของแต่ละพื้นที่)
2. การมีส่วนร่ วมของประชาชน
-การส่ งข้อมูลสถานการณ์โรคที่เข้าใจง่ายให้ประชาชนและชุมชนรับทราบ
-มีตวั แทนภาคประชาชน เข้ามามีส่วนร่ วมในการวางแผนการดาเนินงาน
-บูรณาการการทางานให้เป็ นเรื่ องเดียวกัน ในระดับกระทรวง กรม จังหวัด พื้นที่ ประชาชน
-การสัง่ การจากฝ่ ายปกครอง(ผูว้ า่ ราชการ/นายอาเภอ)
-ปรับรู ปแบบการสื่ อสารให้น่าสนใจ และแสดงให้เห็นถึง ความรุ นแรงของโรค เช่น ให้นกั แสดง/
ดาราที่กาลังนิยมมาเป็ น Presenter
-การทาประชาคมอย่างต่อเนื่อง
-ประเมินความเสี่ ยงและจัดทาแผนที่เสี่ ยง
-จัดทาสื่ อให้เหมาะสมกับกลุ่มเป้ าหมาย เช่น ทาแผ่นพับสองภาษา ไทย-กัมพูชา ไทย-เมียนมาร์ ไทยลาว
3. วิเคราะห์ สถานการณ์
“ต้ องวิเคราะห์สถานการณ์องค์รวม สถานการณ์โรคและปั จจัยเสี่ยง
เพื่อให้ ได้ พื ้นที่ซ ้าซากและพื ้นที่เสี่ยง”
“บุคลากรขาดองค์ความรู้ (บุคลากรใหม่) ช่วงแรกใช้ วิธีพี่สอนน้ อง และช่วง
ต่อไป ให้ เข้ ารับการอบรม”
ระบบการรายงาน ให้ มีข้อบังคับใช้ ในการสัง่ การต่อไป อนุญาต
สถานพยาบาล
4. การป้องกันโรค
1.ต้ องมีการสารวจลูกน ้ายุงลายอย่างต่อเนื่องทุกฤดูกาล (ทุกจังหวัด) ในช่วงก่อน
ฤดูกาลระบาด ประมาณเดือนกุมภาพันธ์ และฤดูกาลระบาด ประมาณเดือน
พฤษภาคม โดยสารวจลูกน ้ายุงลายทุกอาเภอโดยอย่างน้ อย เขตเมือง 1 แห่ง นอก
เขตเมือง 1 แห่ง
2. มีการสื่อสารข้ อมูลไปยังเครื อข่าย
3. จัดทาฐานข้ อมูลไข้ เลือดออกที่วิเคราะห์แล้ ว(HI,CI) โดยหน่วยงานสาธารณสุข
ระดับจังหวัด
4. มีการอบรมในกลุม่ ของ อสม. ครู นักเรี ยน และคณะกรรมการวัด/มัสยิด
5. สื่อสารไปยังกลุม่ ประชาชน ให้ ความรู้และสร้ างความตระหนักในการปฏิบตั ิ
ระหว่ างการระบาด
1. War room ระดับจังหวัด/อาเภอ
1. ขอให้ มี “ผู้วา่ ราชการจังหวัด/นายอาเภอควรเป็ นประธาน”
2. ควรมีข้อสัง่ การสัน้ ให้ ผ้ วู า่ ราชการจังหวัดสัง่ การ
3. มีการกาหนดเวลาติดตามงาน D-day อย่างชัดเจน
4. การจัดตังศู
้ นย์ปฏิบตั ิการระดับจังหวัด และอาเภอ
5. มีการดึงผู้มีสว่ นได้ สว่ นเสียเข้ ามาประชุม มีการ share ทรัพยากร
บุคลากร เช่น โรงเรี ยน โรงงาน
ข้ อสังเกต การประชุม WR มีข้อดี ทาให้ เกิดแชร์ ข้อมูลและการดาเนินงาน
ระหว่างหน่วยงาน
2. War room ระดับกระทรวง/กรม
2.1 จัดระบบการติดตาม มติครม. ใน WR กระทรวง เช่น จัดเวทีให้ แต่
ละกระทรวงรายงานความก้ าวหน้ า
2.2. ให้ กาหนดตัวชี ้วัดของผลมติครม.ที่เป็ น outcome เพื่อติดตาม
การดาเนินงานของกระทรวงต่างๆ
2.3 มีแบบสรุปผลการดาเนินงานจากภาคีให้ ทราบ
ควรมีการร่วมจัดทาแผนปฏิบตั ิการ ทังในระดั
้
บกระทรวงและระดับกรม
หน่วยงานจัดสรรงบประมาณจัดทาโครงการผลักดันการนาไปใช้ จริง
3. Dengue Corner & Case Management
1.1 การดาเนินงาน Dengue Corner แบ่งเป็ น
- OPD คัดกรอง ให้ความรู้ ควบคุมการกระจายเชื้อ
- IPD รักษาอย่างใกล้ชิดให้ความรู้ ป้ องกันยุงกัด
1.2 การจัดทา Dengue Card ที่ใช้เหมือนกันทุก รพ.
1.3 มีแนวทางการจัดการเรื่ อง Dengue Corner เป็ นเอกสารคู่มือโดยให้หน่วยงานบริ หารจัดการเอง
1.4 อธิบายสื่ อสารให้ชดั เจนว่า Dengue Corner คืออะไร เพื่ออะไร เพื่อผูป้ ฏิบตั ิจะได้เข้าใจตรงกัน
และปฏิบตั ิตามได้ถูกต้อง
1.5 มี OPD-fast track ให้คาปรึ กษาและมีหอผูป้ ่ วย Dengue โดยเฉพาะ
การดาเนินงานหลังพบผูป้ ่ วยควรสื่ อสารให้ถึงชุมชนและสร้างเครื อข่ายในชุมชน เพื่อให้ผปู้ ่ วยรี บไปพบ
แพทย์และไม่ซ้ื อยาที่ไม่เหมาะสมรับประทานเอง
เกณฑ์การเปิ ด Dengue Corner
• ขึ้นอยูก่ บั บริ บทและสถานการของพื้นที่ ตามเกณฑ์ที่ควรจะมีการกาหนด
• ควรมีการฝึ กบุคลากรที่จะดูแล Dengue Corner
• โรงพยาบาลมีการปรับปรุ งระบบการส่ งต่อเพื่อลดการตาย มีการประชุมกับ รพ.ที่เกี่ยวข้องและหา
แนวทางที่เกี่ยวข้องกับการส่ งต่อผูป้ ่ วยร่ วมกัน
• ประเด็น 5 ป 1 ข
- มีประโยชน์สงั่ การใน VDO Conference สสอ. รพช. รพสต. อสม.รับทราบ
- จัดทา key message ให้ เข้ าใจง่าย ชัดเจนในการปฏิบตั ิ เช่น บ้ านท่านเองอย่านิ่งดู
ดาย ฆ่าลูกน ้ายุงลายให้ ตายเพื่อลูกหลานท่าน, กาจัดลูกน ้ายุงลายทุกวันศุกร์
• ประเด็น 5 เสือ
5 เสือแต่ละระดับควรใช้ App เพื่อการสื่อสารแบบ Real time
กาหนดบุคคลเข้ า WR
- แต่งตัง้ 5 เสือให้ ครบตังแต่
้ ในWR
- ให้ ผ้ ตู รวจราชการเป็ น IC
ประเด็น การรณรงค์ ในโรงเรี ยน
- ควรจะต้ องให้ ดาเนินการอย่างต่อเนื่องอย่างน้ อยทุกเดือนในช่วงก่อนฤดูกาลระบาด และอย่างน้ อยทุกสัปดาห์ในช่วง
ฤดูกาลระบาด
- กาหนดเรื่ องไข้ เลือดออกในหลักสูตรการเรี ยนการสอน
- มีการอบรมให้ ความรู้เรื่ องโรคไข้ เลือดออกกับครู /บุคลากรทางการศึกษา
- เพิ่มกิจกรรมการกาจัดลูกน ้ายุงลายและยุงตัวแก่ด้วยเทคโนโลยีและวิธีการที่ง่าย ทั ้งในโรงเรี ยน/บ้ าน/ชุมชนใกล้ บ้าน
“ให้ การบ้ านนักเรี ยนกลับไปทาที่บ้าน”
- จัดทาแผนการปฏิบตั ิการของอาสาสมัคร/แกนนานักเรี ยนในโรงเรี ยน เช่น อย.น้ อย
- การรณรงค์ควรคานึงถึงโรงเรี ยน ศูนย์เด็กเล็กในสังกัด อปท. นอกเหนือจากโรงเรี ยนในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ
- ให้ มีมาตรฐานในการจัดการลูกน ้า โดยอาจทา MOU ระหว่างกระทรวงศึกษาธิการ สาธารณสุข. องค์การปกครอง
ส่วนท้ องถิ่น และเจ้ าหน้ าที่ สาธารณสุข ลงประเมิน
- กระทรวงศึกษาธิการต้ องสัง่ การให้ โรงเรี ยนปลอดลูกน ้ายุงลาย และให้ สคร. ศตม. สสจ. สสอ. รพช.ประเมิน
- กรมควบคุมโรคควรเป็ นหน่วยงานหลักในการติดตามและประเมินผล
• ประเด็นมาตรการป้องกันควบคุมโรค
– มาตรการ 331ต้ องระบุให้ ชดั เจนว่าแจ้ งด้ วยอะไรโดยใคร แจ้ งใคร ให้ อสม.
ทาอะไร
– มาตรฐาน SRRT เดิม รายงานภายใน 24 ชม. สอบสวนควบคุม 24 ชม.
หลังการระบาด
•
•
•
•
การทบทวนถอดบทเรี ยน
จัดทาพื ้นที่เสี่ยงต่อการระบาดและไม่ระบาดเพื่อเฝ้าระวังต่อไป
วิเคราะห์การระบาดในพื ้นที่ แล้ วดาเนินการจัดการพื ้นที่ให้ เป็ นศูนย์
จัดทา BEST PRACTICE นวัตกรรมด้ านการป้องกันควบคุมโรค

similar documents