STEM en Ondernemend Onderwijs - OKD 2013

Report
KAN STEM-ONDERWIJS OOK
ONDERNEMEND ONDERWIJS ZIJN?
Enkele reflecties en voorbeelden uit het buitenland
Wouter Van den Berghe
Overzicht

Wat is STEM?

Wat kunnen we leren van STEM?

Enkele voorbeelden van buitenlandse initiatieven
STEM – en wat er kunnen van leren
Science
Mathematics
STEM
Engineering
Technology
Gaat dit over STEM of over
ondernemend onderwijs?
Motivatie- en andere factoren
Interesseverschillen (ROSE)
Top 5 bij jongens
Top 5 bij meisjes

Explosive Chemicals


How it feels to be weightless in
space
Why we dream when we are sleeping
and what the dreams might mean

Cancer – what we know and how we
can treat it

How to perform first aid and use basic
medical equipment

How to exercise the body to keep fit
and strong

Sexually transmitted diseases and how
to be protected against them

How the atom bomb functions

Biological and chemical weapons
and what they do to the human
body

Black holes, supernovae and other
spectacular objects in outer space
Nood aan differentiatie (BètaMentality)
Concrete Bètatechnici
 Mooi werk in bèta en techniek
 Spectaculaire acties
 Proefjes doen
 Techniek Challenge
 Buitenschoolse activiteiten
 Meet the engineer
Carrière Bèta's
 Bedrijvencontactdag
 Carrière coaching
 Beroepentest
 Businessgames
 Status & trots uitstralen
 Merken die tot de verbeelding spreken
 Meet the boss
Non Bèta's
 Linken aan hobby’s
 Techniek in de context van design & trends
 Bètatechniek in cultuur & entertainment
videoclips, podiumbouw & pretparken
 Vrouwelijke rolmodellen & leuke mensen
in de techniek
 Meet the inspirerende verteller
Mensgerichte Generalisten
 Debatten
 Maatschappelijke challenge
 Focus op vertaalslag naar de gebruiker
 Samenwerking met zorg & geneeskunde
 Brede studies
 Meet the visionary
Inquiry based learning

Buitenlandse vaststelling: IBL kan zorgen voor




Meer interesse in STEM-vakken en studierichtingen
Hogere kwaliteit van STEM-onderwijs
Meer betrokkenheid van jongeren bij onderwijs
Hypotheses




IBL draagt bij tot ondernemingszin
IBL in STEM draagt bij tot ondernemingszin
IBL draagt bij tot ondernemerschap
IBL in STEM draagt ook bij tot ondernemerschap
STEM-initiatieven in Europa
Enkele voorbeelden van initiatieven

Haus der kleinen forscher (Duitsland)

La main à la pâte (Frankrijk)

NTA (Zweden)

IMST (Oostenrijk)
Haus der kleinen Forscher (D)
Haus der kleinen forscher

Een programma gericht naar “kleuterleiders” en “kinderverzorgers” in de Kita’s
(crèches / kleuterklassen) in Duitsland

Het programma brengt hen vaardigheden bij zodat zij bij kleine kinderen
nieuwsgierigheid voor natuurfenomenen kunnen opwekken, hen laten
experimenteren en kennismaken met wetenschap en techniek.

Het doel is alle 42.000 Kita’s in Duitsland bereiken (momenteel reeds 27.000).
Jaarlijks worden al meer dan 1 miljoen kleine kinderen bereikt.

Elke instelling dient een of meer personeelsleden af te vaardigen die
bijscholing krijgen en krijgt tools (kaarten, checklisten…) mee om te
gebruiken in het onderricht en de begeleiding.

Geëngageerde Kitas kunnen een label krijgen, waarvan er reeds 3.500 werden
uitgereikt.

Bijscholing gebeurt door lokale en regionale partners en netwerken

Sinds 2011 wordt de doelgroep geleidelijk aan verruimd naar kinderen tot 10
jaar

www.haus-der-kleinen-forscher.de
La main à la pâte (Frankrijk)
La main à la pâte

Het doel van La main à la pâte is om het STEM-onderwijs in het
basisonderwijs te vernieuwen.

Enkele basisprincipes :






een hands-on en inquiry-based learning benadering van het wetenschapsonderwijs: ontwikkelen van hypothesen, experimenteren en testen, synthese –
om zo de belangstelling en motivatie voor wetenschap te verhogen
leerlingen zijn de belangrijkste actoren, leerkrachten zijn coaches
stimuleren van redeneervermogen, kritisch denken en democratisch debat
verwerven van verschillende sleutelcompetenties, m.i.v. het beheersen van de
moedertaal, zowel schriftelijk als mondeling
sociale dimensies: wetenschap linken aan ontwikkelingen in de maatschappij
en bevorderen van inclusie
ontwikkelen van open-source materiaal.

Actoren van buiten de school worden betrokken bij het programma.

Sinds de start in 1997 hebben meer dan 350.000 klasgroepen deelgenomen aan La main à la pate. Het programma wordt beschouwd als
een belangrijk innovatiemechanisme voor het Franse onderwijs.

www.lamap.fr
NTA (Zweden)
NTA (Zweden)

NTA-Naturvetenskap och Teknik för Alla is bestemd voor STEM-onderwijs aan kinderen tot 13
jaar. Het doel is om de wetenschappelijke geletterdheid te verhogen en om de interesse voor
STEM-vakken te verhogen.

Het vond inspiratie in de Verenigde Staten en startte in 1997. Ondertussen heeft het zelf
navolging gekregen in Duitsland en in andere landen. Het programma

NTA stelt aan participerende scholen tegen vergoeding grote wetenschapskoffers ter
beschikking waarin ze al het nodige materiaal vinden om op een attractieve wijze onderwijs
te kunnen geven over een bepaald thema.

De leerkrachten krijgen bijscholing voor ze de koffers mogen gebruiken.

Essentieel in de aanpak is dat de gemeenten (die het onderwijs organiseren) zich formeel
moeten engageren als in ze het programma instappen: ze worden lid van de algemene
vergadering van de NTA-vereniging, ze moeten een coördinator aanstellen, leerkrachten op
bijscholing sturen, minstens één van hun scholen betrekken en deelnemen aan de jaarlijkse
conferentie. Het programma wordt grotendeels door deze gemeenten gefinancierd

Momenteel participeert reeds 40% van de Zweedse gemeenten aan het NTA-programma. In
2011 gebruikten 114.000 leerlingen en 7.300 leerkrachten de koffers.

Geplande ontwikkelingen zijn modules voor de kleuterschool en het lager secundair
onderwijs.

www.nta.kva.se
IMST
IMST (Oostenrijk)

Het hoofddoel van IMST (Innovationen machen Schulen Top) is de verbetering van de
kwaliteit van het STEM-onderwijs. Het programma bevordert inquiry based education en
reflecterend denken bij leerlingen en leerkrachten in het lager en secundair onderwijs.

Het programma helpt leerkrachten om zelf les- en leerbenaderingen te ontwikkelen. Ze
kunnen een project indienen, krijgen wat financiële middelen (500 tot 1500 euro) om het
project uit te voeren en zijn verplicht hierover een reflectief eindrapport te schrijven.

Na een wetenschappelijke evaluatie wordt het rapport op een centrale website gezet die
voor iedereen toegankelijk is (imst.aau.at/imst-wiki/index.php/ Hauptseite).

Genderaspecten vormen een specifiek aandachtspunt. IMST wordt ook gezien als een
mechanisme voor innovatie en schoolontwikkeling.

Bij IMST zijn momenteel zowat 7.000 leerkrachten doorheen heel Oostenrijk betrokken. Ze
voeren projecten uit, ze nemen deel aan conferenties en ze werken samen met andere
leerkrachten in regionale en thematische netwerken. Leerkrachten wisselen ervaringen uit
over hun aanpak en hun beoordelingsmethoden.

De sterkte en duurzaamheid van de ondersteunende structuren en netwerken voor leerkrachten gezien als een van de succesfactoren van het programma.

www.imst.ac.at
Vragen?
Rapport: Kiezen voor STEM (VRWI-website)
Wouter Van den Berghe
Studie- en Adviesbureau Tilkon
E-mail: [email protected]
Tel.: +32 497 51 53 18

similar documents