MAGDA-project

Report
WORKSHOP
BEGRIJPEN VAN EN WERKEN AAN DE
OVERGANG VAN THUIS- NAAR
WOONZORG
MAGDA-PROJECT
MANTELZORGERS GEPRANGD TUSSEN DOORZETTEN EN
AFHAKEN
1
VONK3
• Vlaams Onderzoeks- en Kenniscentrum Derde
leeftijd.
− Inclusie en empowerment van ouderen
− MAGDA 2008-2009
• Onderzoek naar beslissingsproces tot
institutionalisering van hulpbehoevende partner
2
WORKSHOP
• 1. Mantelzorg in Vlaanderen
• 2. Mantelzorg van begin tot einde
• 3. Overgang van thuiszorg naar residentiële zorg
• 4. Het mantelzorgproces
• 5. Ondersteuning
3
WORKSHOP
• 1. Mantelzorg in Vlaanderen
• 2. Mantelzorg van begin tot einde
• 3. Overgang van thuiszorg naar residentiële zorg
• 4. Het mantelzorgproces
• 5. Ondersteuning
4
5
1. MANTELZORG IN VLAANDEREN
• Definitie
• Mantelzorg is "de zorg die niet in het kader van een beroep of van het
georganiseerd vrijwilligerswerk wordt gegeven aan een huisgenoot,
familielid, vriend, kennis of buur, die zorg nodig heeft omwille van
ziekte, handicap of ouderdom".
• Uitdaging
• Beschikbaarheid
• Bereidheid
6
1. MANTELZORG IN VLAANDEREN
• Profiel
7
−
−
−
−
1/5 van de Vlamingen verleent op regelmatige basis zorg
2/3 vrouw, 1/3 man
Leeftijdsgroep vnl. 55-64 jarigen
Meeste zijn deeltijds tewerkgesteld
−
−
−
−
5/10 zorgt voor ouder of schoonouder
3/10 zorgt voor partner
1/10 zorgt voor kind
1/10 zorgt voor broer/zus, buur, vriend,…
- Informele zorg in Vlaanderen, Studiedienst Vlaamse Regering rapport 2010
- Zicht op zorg. Studie van de mantelzorg in Vlaanderen in 2003. Brussel, CBGS
WORKSHOP
• 1. Mantelzorg in Vlaanderen
• 2. Mantelzorg van begin tot einde
• 3. Het mantelzorgproces
• 4. Overgang van thuiszorg naar residentiële zorg
• 5. Ondersteuning
8
2. MANTELZORG VAN BEGIN TOT EINDE
• Draagkracht en draaglast
= zoeken naar een goed evenwicht
•
Draagkracht
−
•
Draaglast
−
−
−
−
−
−
9
Mantelzorger zelf, zijn positieve ervaringen, energie en krachten
Relationele draaglast
Materiële draaglast
Emotionele draaglast
Financiële draaglast
Fysieke draaglast
Sociale draaglast
2. MANTELZORG VAN BEGIN TOT EINDE
• Succesfactoren en hinderpalen (MAGDA)
− Kenmerken hulpbehoevende oudere
•
•
•
•
10
Leeftijd
Burgerlijke staat
Sociaal netwerk
Ziekte gebonden kenmerken
2. MANTELZORG VAN BEGIN TOT EINDE
• Succesfactoren en hinderpalen (MAGDA)
− Kenmerken van de mantelzorger
•
•
•
•
•
•
•
11
Ervaren zorgbelasting
Expressed emotion
Tevredenheid zorg
Felxibiliteit
Eigen gezondheid
Kwaliteit relatie
Voorkeur institutionalisering
2. MANTELZORG VAN BEGIN TOT EINDE
• Succesfactoren en hinderpalen (MAGDA)
− Omgevingskenmerken
• Sociale steun
• Gezinsfunctioneren
• Aanpassingen aan de woning/ dagopvang
12
WORKSHOP
• 1. Mantelzorg in Vlaanderen
• 2. Mantelzorg van begin tot einde
• 3. Het mantelzorgproces
• 4. Overgang van thuiszorg naar residentiële zorg
• 5. Ondersteuning
13
3. HET MANTELZORGPROCES
• Het mantelzorgproces
−
−
−
−
−
−
14
Informatiefase
Fase van heroriëntering
Fase van relatieve balans
Fase van multiple problematiek
Beslissingsfase tot residentiële opname
Fase van nazorg
3. HET MANTELZORGPROCES
• Het mantelzorgproces
− Informatiefase
“In begin is het niet makkelijk om alles te vinden. Want
dat heeft toch wel een half jaar geduurd voordat ik het
allemaal wist. Dan had ik van horen zeggen van ge hebt
daar recht op en ge moet daar voor gaan. Ja en dat heb ik
dan allemaal gedaan é. Maar naar het OCMW gaan dat
heeft zo een naam é. Dat is toch voor sommigen een
drempel denk ik. Ge zijt niet goed geïnformeerd hoor van
de moment dat ge iets tegen komt. Ik wil maar zeggen ge
weet dat allemaal niet.” (TZ11)
15
3. HET MANTELZORGPROCES
• Het mantelzorgproces
− Fase van heroriëntering
“Dat is wel zo altijd dat vragen, dat afhankelijk gevoel. Dat is niet
aangenaam. Ge bent ten laste en je moet altijd wachten tot ze u
komen helpen. Dat afhankelijke zo. Maar ik ben zijn vrouw é dus
dan zorg je er voor é. Dat komt wel hard aan. Maar zo goed als ik
voor hem kan zorgen, dat kan niemand é. De dokter heeft ons goed
geholpen. Onze huisdokter. Dieje heeft de specialist overtuigd van
die vrouw die kan dat aan. En dat heb ik dan ook waar gemaakt.
Dat is nu toch al 11 maanden. Met mijn problemen van het ziek zijn
en zo. Ja het is een beetje plan trekken. Kunst en vliegwerk soms.”
(TZ27)
16
3. HET MANTELZORGPROCES
• Het mantelzorgproces
− Fase van relatieve balans
“Maar ja… zolang als we het nog zo kunnen bolwerken, dan zullen
we dat verder doen é. Maar er komt een tijd dat het met mij ook
niet goed meer zal gaan. En dan ja, dan moeten er andere
maatregelen genomen worden é. Ja daar heb ik al dikwijls over na
gedacht. Ja, ja. Want je wordt ook een dag ouder é. Tot heden
toe heeft dat altijd nog goed gegaan. Het is te hopen dat het zo
nog ne tijd blijft é.”(TZ13)
17
3. HET MANTELZORGPROCES
• Het mantelzorgproces
− Fase van multiple problematiek
• Probleemgedrag
• Zorgbehoefte
• Eigen gezondheid
“Had ik nu niet zelf ziek geworden dan had ik het denk ik nog wel even vol
gehouden met mijn vrouw thuis te houden, dat hoop ik tenminste. Ik weet
het niet. Natuurlijk is het belangrijk dat je zelf nog gezond bent want anders
dan gaat het niet é. Ah ja. Maar met dat ziek worden van mij was het ineens
allemaal gedaan. . En dan heeft mijn oudste dochter ervoor gezorgd dat ze
dus naar het tehuis kon komen. Omdat ze anders toch niet alleen kon é. En
dan is ze daar opgenomen, alé waar dat er plaats was natuurlijk é.” (RH27)
18
3. HET MANTELZORGPROCES
• Het mantelzorgproces
− Beslissingsfase tot residentiële opname
“Bij het nemen van de beslissing, dat moet je toch zelf doen. Ik zeg
het de kinderen die hebben gezegd pa laten opnemen dat is jou
verantwoordelijkheid. Anders zou je misschien nog kunnen zeggen
van ik wilde dat eigenlijk niet. En ze hebben me daar dan ook vrij in
gelaten. En voor de rest heb ik aan niemand raad gevraagd. Ja ze
zegden wel dat ze allemaal achter mij stonden.” (RH16)
“Nou de beslissing heeft mijn dochter toen genomen. En ze
komt daar dan op een middag in het ziekenhuis bij mij mee af,
er is plaats en als het goed is dan brengen we ze weg. Kijk het
is alsof… je bent er niet bij wanneer de beslissing wordt
genomen. Je weet verstandelijk dat het goed is maar het gevoel
wil nog niet mee é. (RH7)
19
3. HET MANTELZORGPROCES
• Het mantelzorgproces
− Fase van nazorg
“Je kan er komen wanneer je wil. Als ik met het middageten
wil helpen dan is het goed, als ik er mee wil gaan wandelen of
ik neem haar mee naar een familiefeestje, dat kan allemaal.
Ze hebben geen regels van het moet zo en zo. Ze zijn je
dankbaar wanneer je helpt met eten geven. Soms dan kunnen
ze het denk ik zonder de hulp van de familieleden niet klaar
krijgen.”(RH7)
20
WORKSHOP
• 1. Mantelzorg in Vlaanderen
• 2. Mantelzorg van begin tot einde
• 3. Het mantelzorgproces
• 4. Overgang van thuiszorg naar residentiële zorg
• 5. Ondersteuning
21
4. OVERGANG VAN THUISZORG NAAR
RESIDENTIËLE ZORG
• Overstap tot opname is multifactorieel
• Probleemgedrag
• Zorgbehoefte
• Eigen gezondheid
= Maar ook intra- en interpersoonlijke elementen
• Motivatie voor het opnemen van de zorg
• Houding ten aanzien van opname
• Karakter/ ingesteldheid
22
“Ik heb van de week gelezen van de Bond
zonder Naam en dat was: “Liever stout en
moedig dan braaf en zwak” awel en ik dacht
dat ben ik nu sé. Zo is het dus eigenlijk è.”
(TZ3)
23
WORKSHOP
• 1. Mantelzorg in Vlaanderen
• 2. Mantelzorg van begin tot einde
• 3. Het mantelzorgproces
• 4. Overgang van thuiszorg naar residentiële zorg
• 5. Ondersteuning
24
5. ONDERSTEUNING
25
5. ONDERSTEUNING
• MAGDA = wat maakt dat de beslissing tot WZC
opname wordt gemaakt en welke ondersteuning
kunnen we hierbij bieden aan de mantelzorger?
• Ondersteuning is nodig doorheen elke fase van
het mantelzorgproces!
−
−
−
−
26
Preventief
Oog voor mantelzorger als persoon
Respect en gelijkwaardige gesprekspartner
Tijdelijke oplossingen voor opvang (op maat)
5. ONDERSTEUNING
• Ondersteuning tijdens beslissing tot opname
−
−
−
−
−
27
Ondersteuning: kinderen, huisarts, ziekenhuis
Kennis en informatie
Beeldvorming WZC
Aandacht voor gevoelens
Aandacht voor nazorg (zowel nazorg voor zorgbehoevende
partner als voor de mantelzorger zelf)
5. ONDERSTEUNING
• Beleid heeft laatste jaren meer aandacht voor
mantelzorg (ook op Europees niveau) maar er is nog
werk aan de winkel.
28
TOT SLOT
• Meer info:
• [email protected]
• www.vonk3.be
30

similar documents