T.C. - TOBB

Report
TIR SİSTEMİ
Zeynep Nil ÇELİK
Gümrük Uzmanı
TIR ve Taşıt Dairesi
1
 TARİHÇE
VE KAPSAM
 SİSTEMİN
GENEL YAPISI

AVANTAJLAR
 KAVRAMLAR
2
 İlk
TIR Sözleşmesi, 1959
 Revize TIR Sözleşmesi, 1975
 TIR Revizyon Süreci
I. Safha, 1999
II. Safha, 2002
III. Safha, henüz tamamlanmadı
 Türkiye
1966
yılından
kesintisiz
olarak
TIR
uygulamaktadır.
bu
yana
sistemini
3


Sözleşmeye hemen her kıtadan 68 ülke taraftır. Ancak, şu
anda Avrupa, Ortadoğu ve Orta Asya arasındaki uluslararası
taşımacılıkta 57 ülke tarafından uygulanmaktadır.
Taraf olup uygulamayan ülkeler:
Afganistan
Endonezya
Güney Kore
Uruguay
Cezayir
Kanada
Birleşik Arap Emirlikleri
Şili
Liberya
ABD
Avrupa Birliği
Not1: Bir ülkede TIR sisteminin uygulanması için,
yetkilendirilmiş bir kefil kuruluş bulunması gerekmektedir.
4
64 maddelik ana metin ile 10 Ekten oluşmaktadır.
 EKLER






EK 1. TIR Karnesi Modeli
EK 2-3-4-5 ve 7 Taşıtların ve Konteynerlerin Onaylanması
EK 6. Açıklama Notları
EK 8. İdari Komite ve Tır Yürütme Kurulunun Oluşumu,
İşlevleri, Usul ve Esasları
EK 9. TIR Karnesi Verme Yetkisi ve Gerçek ve Tüzel Kişilerin
TIR Karnesi Kullanma İzni
EK 10. Akit Taraflarca Yetkili Kuruluşlara ve Uluslararası
Kuruluşa Sağlanacak Bilgilere İlişkin Düzenlemeler
(SAFETIR)
5
Gümrük İdaresi
Açısından:
Ulusal prosedür
gereklerini azaltır.
 Mühür ve dış koşul
muayenesi
 İş gücü avantajı
 Ulusal garanti ve
dökümantasyona
gerek olmaması
 TIR Karnesi-Tek
Belge

Nakliyeciler Açısından:
Sınırlarda minimum
engelleme
 Gecikmeleri azaltır
 Maliyeti azaltır
 Konteynerler için de
kullanılabilir.
 Transit idarelerinde
teminat verilmesi
gerekmez.

6
GÜVENLİ
TAŞIT VE
KONTEYNERLER
ULUSLARARASI
GARANTİ
TIR
KARNESİ
GÜMRÜK
SİSTEME
KONTROLLERİNİN
KONTROLLÜ
KARŞILIKLI
GİRİŞ
TANINMASI
7
GÜVENLİ TAŞIT VE
KONTEYNERLER


Emniyet zorunluluğu ile alakalı olarak, TIR Sözleşmesi eşyaların,
yük bölümleri gümrük mührü ile emniyet altına alındıktan sonra
iç kısımlarına erişime olanak tanımayacak ve her türlü tahrifatın
görünür
olacağı
şekilde
yapılmış
konteynerler
ya
da
karayolu araçları içerisinde taşınmasını öngörmektedir.
Bu
amaçla, Sözleşme bu araçların yapım
ve
onay
prosedürlerine
ilişkin
standartlar
ortaya
koymaktadır.
Ülkemizde, bu standartları sağlaması şartıyla, Gümrük ve
Muhafaza Başmüdürlüklerinin yetki verdiği gümrük idareleri
karayolu taşıtları için “Taşıt Onay Belgesi”, konteynerler için ise
“Onay Plakası” vermektedir.
8
ULUSLARARASI GARANTİ

Uluslararası Garanti Sistemi, transit işlemleri sırasında
risk altındaki gümrük vergi ve resimlerinin, her an için,
bir ulusal kefil kuruluş tarafından karşılanmasını temin
etmek üzere oluşturulmuştur.
Bu sistem uyarınca, belli bir ülkede nakliyecileri temsil
eden ve o ülkenin gümrük yönetimi tarafından
onaylanmış
her
kefil
kuruluş,
TIR
taşımaları
esnasında ortaya çıkan herhangi bir usulsüzlük
halinde ödenmesi gereken gümrük vergilerinin o ülke
içinde ödenmesini garanti etmektedir.

Garantinin parasal limitleri her ülke için farklı olarak
belirlenmektedir. Ancak, ulusal kefil kuruluşlara teminat
üst limitini her TIR Karnesi başına 50.000 $ olarak
belirlemesi tavsiye edilmektedir.
9

Karne hamili

Gümrük idaresi

Ulusal kefil kuruluş (TOBB)

Uluslararası kefil kuruluş (IRU)
10
Gümrük idaresi
TOBB
Uluslararası Kefil Kuruluş (IRU)
Uluslararası Kefil
Kuruluş (IRU)
nezdindeki
sigorta şirketi
(AXA SİGORTA)
YEREL SİGORTA
KARNE HAMİLİ
11
TIR KARNESİ
 TIR
sisteminin idari belkemiğidir.
 Uluslararası bir teminat niteliğindedir.
 Gümrük beyannamesi yerine geçer.
 TIR
Karneleri,
IRU
tarafından
düzenlenerek ulusal kefil kuruluşlara
dağıtılmakta; her ulusal kefil kuruluş
tarafındansa
kendi
ülkesindeki
nakliyecilere verilmektedir.
12
GÜMRÜK KONTROLLERİNİN
KARŞILIKLI TANINMASI
İLKE:


Hareket ülkesinde alınan tedbir ve gümrük
kontrolünün transit ve varış ülkelerinde de
kabul edilmesi,
Gümrük idareleri tarafından mühürlenmiş
karayolu araçları ya da konteynerler içinde
taşınan eşyanın istisnai haller haricinde fiziki
olarak kontrol edilmemesi; yol boyu sadece
mühür ve belge kontrolünün yapılmasıdır.
13
SİSTEME KONTROLLÜ GİRİŞ
Yetkili
makamların yani gümrük
idarelerinin
ulusal
kefil
kuruluşu
belirlerken bir takım şartlar araması
gerektiğini,
Taşımacılar için ise sisteme giriş
izninin, belli şartları taşıyan firmalara
kefil kuruluş ile ulusal gümrük
makamları tarafından verildiğini,

ifade eder.
14
15
Firma
ULAŞTIRMA
YETKİ BELGESİ
TOBB
GÜMRÜKLER KONT.GEN. MÜD.
TIR TRANSİT TAKİP
VERİ GİRİŞİ
ULAŞTIRMA
TOBB
TIR YÜRÜTME KURULU
ITDB(International
TIR Data Bank)
BAŞMÜD. BİLDİRME
16
KAVRAMLAR


TIR taşıması, TIR Sözleşmesi hükümleri
uyarınca TIR karnesi himayesinde eşyanın en az
bir sınır geçmek üzere bir hareket gümrük
idaresinden
bir
varış
gümrük
idaresine
taşınmasıdır.
Bir iç gümrükten başka bir iç gümrüğe TIR
Karnesi
kapsamında
taşıma
yapılamaz,
taşımacılığın transit hükümleri doğrultusunda
yapılması gerekmektedir.
17
17
TIR işlemi, TIR taşımasının, bir akit
taraftaki hareket veya giriş (yol
boyu) gümrük idaresi ile varış veya
çıkış (yol boyu) gümrük idaresi
arasında gerçekleştirilen kısmıdır.
18
TIR
işleminin
başlaması;
karayolu
taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin
yükü ve bu yüke ilişkin TIR karnesi ile
birlikte kontrol amacıyla hareket veya giriş
(yol boyu) gümrük idaresine sunulması ve
bu TIR karnesinin gümrük idaresince
kabul edilmesidir.
19


TIR işleminin sona ermesi ; karayolu taşıtının, taşıt
dizisinin veya konteynerin yükü ve bu yüke ilişkin TIR
karnesi ile birlikte, kontrol amacıyla varış veya çıkış
(yol boyu) gümrük idaresine sunulmasıdır.
TIR işleminin ibrası; varış gümrük idaresince
eşyanın tam ve eksiksiz olarak teslim alınması
veya eşyanın çıkış gümrük idaresinden yurtdışı
edilmesini müteakip TIR karnesinin Volet-1 ve
Volet-2 yaprağı bilgilerinin karşılaştırılarak TIR
işleminin usulüne uygun olarak sonlandırıldığının
tespitidir.
20
TEŞEKKÜRLER!
[email protected]
21

similar documents